- وعن النعمان بن بشير رضي الله عنهما عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "الدعاء هو العبادة".
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Halol (narsa) ham ravshan, harom (narsa) ham ravshan; ularning orasida esa shubhali (noaniq) narsalar bor. Bas, kim — gunohga tushib qolishdan (qoʻrqib) — oʻsha shubhali narsalardan tiyilsa, u — ravshan harom (ish)dan ham albatta saqlanadi; kim oʻsha shubhali narsalarga (botirlik bilan) qoʻl ursa, u — ravshan harom (ish)ga ham tushib qolishi mumkin. Gunohlar — Allohning qoʻrigʻi (yaʼni xususiy yaylov)dir; kim (oʻz qoʻylarini) uning yaqinida boqsa, u — har lahzada — unga (kirib) ketishi mumkin», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ҳалол (нарса) ҳам равшан, ҳаром (нарса) ҳам равшан; уларнинг орасида эса шубҳали (ноаниқ) нарсалар бор. Бас, ким — гуноҳга тушиб қолишдан (қўрқиб) — ўша шубҳали нарсалардан тийилса, у — равшан ҳаром (иш)дан ҳам албатта сақланади; ким ўша шубҳали нарсаларга (ботирлик билан) қўл урса, у — равшан ҳаром (иш)га ҳам тушиб қолиши мумкин. Гуноҳлар — Аллоҳнинг қўриғи (яъни хусусий яйлов)дир; ким (ўз қўйларини) унинг яқинида боқса, у — ҳар лаҳзада — унга (кириб) кетиши мумкин», — дедилар.
- وعن النعمان بن بشير رضي الله عنه قال: أغمي على عبد الله بن رواحة رضي الله عنه فجعلت أخته تبكي، وتقول: واجبلاه، وا كذا وا كذا: تعدد عليه فقال حين أفاق: ما قلت شيئًا ألا قيل لي :أنت كذلك؟! ((رواه البخاري)).
(Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi:) Abdulloh ibn Ravoha behush boʻ ldi. Singlisi Amra: «Voy togʻim (suyangan tovim)-a! Voy falon-a! Voy falon-a!» deb — unga (yaxshi sifatlarini) sanab — yigʻlay boshladi. U (Ibn Ravoha) oʻ ziga kelganida: «Sen biror narsa demadingki, illo menga: ‹Sen shundaymisan?› deb aytilmagan boʻ lsa (yaʼni har maqtoving haqida soʻroq qilindi)», dedi.(Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Абдуллоҳ ибн Равоҳа беҳуш бў лди. Синглиси Амра: «Вой тоғим (суянган товим)-а! Вой фалон-а! Вой фалон-а!» деб — унга (яхши сифатларини) санаб — йиғлай бошлади. У (Ибн Равоҳа) ў зига келганида: «Сен бирор нарса демадингки, илло менга: ‹Сен шундаймисан?› деб айтилмаган бў лса (яъни ҳар мақтовинг ҳақида сўроқ қилинди)», деди.
- عن النعمان بن بشير رضي الله عنهما أن أبًا له أتي به رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: إني نحلت ابني هذا غلامًا كان لي، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "أكل ولدك نحلته مثل هذا؟" فقال: لا، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم فأرجعه".
وفي رواية: فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "أفعلت هذا بولدك كلهم؟" قال: لا، قال: "اتقوا الله واعدلوا بين أولادكم" فرجع أبي، فرد تلك الصدقة.
وفي رواية: فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : “يا بشير ألك ولد سوى هذا؟” قال: نعم، قال: “أكلهم وهبت له مثل هذا؟" قال: لا، قال: "فلا تشهدني إذًا فإني لا أشهد على جور" وفي رواية "لا تشهدني على جور"
وفي رواية: "أشهد على هذا غيري" ثم قال: "أيسرك أن يكونوا إليك في البر سواء؟" قال" بلى، قال: "فلا إذًا" ((متفق عليه)).
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Otasi uni Rasululloh ﷺ huzuriga olib kelib: «Men shu oʻgʻlimga oʻzimga tegishli boʻlgan bir qulni inʼom qildim», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Hamma bolalaringga ham shuningdek inʼom qildingmi?» — dedilar. U: «Yoʻq», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Unday boʻlsa, uni qaytarib ol», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Отаси уни Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига олиб келиб: «Мен шу ўғлимга ўзимга тегишли бўлган бир қулни инъом қилдим», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳамма болаларингга ҳам шунингдек инъом қилдингми?» — дедилар. У: «Йўқ», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ундай бўлса, уни қайтариб ол», — дедилар.
- وعن النعمان بن بشير رضي الله عنهما، قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "لتسون صفوفكم، أو ليخالفن الله بين وجوهكم" ((متفق عليه))
وفي رواية لمسلم: أن رسول الله صلى الله عليه وسلم كان يسوي صفوفنا حتى كأنما يسوي بها القداح، حتى رأى أنا قد عقلنا عنه. ثم خرج يومًا فقام حتى كاد يكبر، فرأى رجلا باديا صدره من الصف، فقال "عباد الله لتسون صفوفكم، أو ليخالفن الله بين وجوهكم".
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ saflarimizni xuddi (yoy uchun) oʻqlarni togʻrilagandek togʻrilar edilar, hatto biz buni u zotdan oʻrganib olganimizni koʻrgunlaricha. Soʻng bir kuni (namozga) chiqdilar va turdilar, hatto takbir aytishga yaqinlashganlarida safdan koʻkragi chiqib turgan bir kishini koʻrib qoldilar va: «Ey Allohning bandalari, saflaringizni togʻrilanglar, aks holda Alloh yuzlaringiz orasini buzadi (orangizga nizo soladi)», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафларимизни худди (ёй учун) ўқларни тоғрилагандек тоғрилар эдилар, ҳатто биз буни у зотдан ўрганиб олганимизни кўргунларича. Сўнг бир куни (намозга) чиқдилар ва турдилар, ҳатто такбир айтишга яқинлашганларида сафдан кўкраги чиқиб турган бир кишини кўриб қолдилар ва: «Эй Аллоҳнинг бандалари, сафларингизни тоғриланглар, акс ҳолда Аллоҳ юзларингиз орасини бузади (орангизга низо солади)», — дедилар.
- الخامس: عن أبي عبد الله النعمان بن بشير رضي الله عنهما، قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "لتسون صفوفكم أو ليخالفن الله بين وجوهكم " ((متفق عليه)) .
وفي رواية لمسلم: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يسوي صفوفنا حتى كأنما يسوي بها القداح ،حتى إذا رأى أنا قد عقلنا عنه ثم خرج يوما، فقام حتى كاد أن يكبر، فرأى رجلاً بادياً صدره فقال: " عباد الله لتسون صفوفكم أو ليخالفن الله بين وجوهكم".
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ saflarimizni xuddi (yoy uchun) oʻqlarni togʻrilagandek togʻrilar edilar, hatto biz buni u zotdan oʻrganib olganimizni koʻrgunlaricha. Soʻng bir kuni (namozga) chiqdilar va turdilar, hatto takbir aytishga yaqinlashganlarida safdan koʻkragi chiqib turgan bir kishini koʻrib qoldilar va: «Ey Allohning bandalari, saflaringizni togʻrilanglar, aks holda Alloh yuzlaringiz orasini buzadi (orangizga nizo soladi)», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафларимизни худди (ёй учун) ўқларни тоғрилагандек тоғрилар эдилар, ҳатто биз буни у зотдан ўрганиб олганимизни кўргунларича. Сўнг бир куни (намозга) чиқдилар ва турдилар, ҳатто такбир айтишга яқинлашганларида сафдан кўкраги чиқиб турган бир кишини кўриб қолдилар ва: «Эй Аллоҳнинг бандалари, сафларингизни тоғриланглар, акс ҳолда Аллоҳ юзларингиз орасини бузади (орангизга низо солади)», — дедилар.
- الرابع: عن النعمان بن بشير رضي الله عنهما عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "مثل القائم على حدود الله والواقع فيها كمثل قوم استهموا على سفينة، فصار بعضهم أعلاها وبعضهم أسفلها، وكان الذين في أسفلها إذا استقوا من الماء مروا على من فوقهم فقالوا: لو أنا خرقنا في نصيبنا خرقًا ولم نؤذ من فوقنا ، فإن تركوهم وما أرادوا هلكوا وهلكوا جميعًا، وإن أخذوا على أيديهم نجوا ونجوا جميعا" ((رواه البخاري)).
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Allohning buyruq va cheklovlariga rioya qiladigan (kishi)ning — ularni buzadiganlarga nisbatan — misoli — bir kemada oʻz oʻrinlari uchun qurʼa (chek) tashlagan kishilarning misoli(dek): ulardan baʼzilari (kemaning) yuqori qismidan, boshqalari esa past (quyi) qismidan joy oldi. Quyidagilar suvga muhtoj boʻlganda, ular suv keltirish uchun yuqoriga chiqishga (majbur boʻlar) edi (va bu yuqoridagilarga tashvish berar edi). Bas, ular: ‹Kelinglar, oʻz ulushimizda (kemada) bir teshik teshib (suv olaylik) — toki yuqorimizdagilarni tashvishga qoʻymaylik›, — dedi. Bas, agar yuqoridagilar quyidagilarni oʻzlarining taklif qilgan (ish)larini qilishga qoʻysa, butun kema ahli halok boʻladi; lekin agar ularni (bundan) toʻssa, ikkala (guruh) ham najot topadi», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳнинг буйруқ ва чекловларига риоя қиладиган (киши)нинг — уларни бузадиганларга нисбатан — мисоли — бир кемада ўз ўринлари учун қуръа (чек) ташлаган кишиларнинг мисоли(дек): улардан баъзилари (кеманинг) юқори қисмидан, бошқалари эса паст (қуйи) қисмидан жой олди. Қуйидагилар сувга муҳтож бўлганда, улар сув келтириш учун юқорига чиқишга (мажбур бўлар) эди (ва бу юқоридагиларга ташвиш берар эди). Бас, улар: ‹Келинглар, ўз улушимизда (кемада) бир тешик тешиб (сув олайлик) — токи юқоримиздагиларни ташвишга қўймайлик›, — деди. Бас, агар юқоридагилар қуйидагиларни ўзларининг таклиф қилган (иш)ларини қилишга қўйса, бутун кема аҳли ҳалок бўлади; лекин агар уларни (бундан) тўсса, иккала (гуруҳ) ҳам нажот топади», — дедилар.
- وعن النعمان بن بشير رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم " مثل المؤمنين في توادهم وتراحمهم وتعاطفهم، مثل الجسد إذا اشتكى منه عضو تداعى له سائر الجسد بالسهر والحمى” ((متفق عليه)) .
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminlarning oʻzaro doʻʼstligi, mehr-shafqati va hamdardligidagi misoli — bir jasad misolidir; undagi bir aʼzo ogʻrisa, jasadning qolgan qismi (ham) uyqusizlik va isitma bilan unga (hamdard boʻlib) hayqiradi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминларнинг ўзаро дўъстлиги, меҳр-шафқати ва ҳамдардлигидаги мисоли — бир жасад мисолидир; ундаги бир аъзо оғриса, жасаднинг қолган қисми (ҳам) уйқусизлик ва иситма билан унга (ҳамдард бўлиб) ҳайқиради», дедилар.
- وعن النعمان بن بشير رضي الله عنهما قال : سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: إن أهون أهل النار عذابا يوم القيامة لرجل يوضع في أخمص قدميه جمرتان يغلي منهما دماغه، ما يرى أن أحد أشد منه عذابا، وإنه لأهونهم عذابا" (( متفق عليه))
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Albatta qiyomat kuni doʻzax ahlidan azobi eng yengili — (shunday) bir kishidirki, uning ikki tovonining ostiga ikkita choʻgʻ qoʻyiladi-da, ulardan miyasi qaynaydi».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Албатта қиёмат куни дўзах аҳлидан азоби энг енгили — (шундай) бир кишидирки, унинг икки товонининг остига иккита чўғ қўйилади-да, улардан мияси қайнайди».
- وعن النعمان بن بشير، رضي الله عنهما، قال: ذكر عمر ابن الخطاب، رضي الله عنه، ما أصاب الناس من الدنيا، فقال: لقد رأيت رسول الله، صلى الله عليه وسلم، يظل اليوم يتلوى ما يجد من الدقل ما يملأ به بطنه. ((رواه مسلم)).
الدقل بفتح الدال المهملة والقاف: ردئ التمر.
Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U odamlarga yetgan dunyo boyliklarini eslab, shunday dedi: «Men Rasululloh ﷺni kun boʻyi qorinlarini toʻydiradigan eng past sifatli xurmoni ham topolmay, ochlikdan bujmayib turganlarini koʻrganman».Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У одамларга етган дунё бойликларини эслаб, шундай деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺни кун бўйи қоринларини тўйдирадиган энг паст сифатли хурмони ҳам тополмай, очликдан бужмайиб турганларини кўрганман».
- وعن النعمان بن بشير رضي الله عنهما قال: لقد رأيت نبيكم صلى الله عليه وسلم ، وما يجد من الدقل ما يملأ به بطنه، ((رواه مسلم)).
((الدقل: تمر رديء)).
Numon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Sizlar oʻzingiz xohlagan taom va ichimliklar ichida emasmisiz?! Men Paygʻambaringiz ﷺ ni koʻrganman, u zot qornini toʻldirgudek past navli xurmoni ham topa olmas edilar».Нумон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Сизлар ўзингиз хоҳлаган таом ва ичимликлар ичида эмасмисиз?! Мен Пайғамбарингиз ﷺ ни кўрганман, у зот қорнини тўлдиргудек паст навли хурмони ҳам топа олмас эдилар».
- وعن النعمان بن بشير رضي الله عنهما قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: “إن الحلال بين، وإن الحرام بين، وبينهما مشتبهات لا يعلمهن كثير من الناس، فمن اتقى الشبهات، استبرأ لدينه وعرضه، ومن وقع فى الشبهات، وقع فى الحرام، كالراعى يرعى حول الحمى يوشك أن يرتع فيه ألا وإن لكل ملك حمى، ألا وإن حمى الله محارمه، ألا وإن فى الجسد مضغة إذا صلحت صلح الجسد كله، وإذا فسدت فسد الجسد كله: ألا وهى القلب” ((متفق عليه. وروياه من طرق بألفاظ متقاربة))
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim — Nuʼmon ikki barmogʻini quloqlariga (ishora qilib) keltirdi: «Albatta, halol ravshandir va albatta, harom ham ravshandir; ularning orasida shubhali narsalar bor, ularni odamlarning koʻpchiligi bilmaydi. Kim shubhali narsalardan saqlansa, dini va orʼ-nomusini pok saqlabdi; kim shubhali narsalarga tushib qolsa, haromga tushibdi — xuddi qoʻriqxona atrofida (mol) boqayotgan choʻponday, u (molini) qoʻriqxona ichida boqib yuborishi yaqindir. Ogoh boʻlinglar! Har bir podshohning qoʻriqxonasi boʻladi; ogoh boʻlinglar! Allohning qoʻriqxonasi Uning harom qilgan narsalaridir. Ogoh boʻlinglar! Tanada bir parcha goʻsht boʻlib, u (parcha) tuzalsa, butun tana tuzaladi; u buzilsa, butun tana buziladi. Ogoh boʻlinglar! U — qalbdir», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим — Нуъмон икки бармоғини қулоқларига (ишора қилиб) келтирди: «Албатта, ҳалол равшандир ва албатта, ҳаром ҳам равшандир; уларнинг орасида шубҳали нарсалар бор, уларни одамларнинг кўпчилиги билмайди. Ким шубҳали нарсалардан сақланса, дини ва оръ-номусини пок сақлабди; ким шубҳали нарсаларга тушиб қолса, ҳаромга тушибди — худди қўриқхона атрофида (мол) боқаётган чўпондай, у (молини) қўриқхона ичида боқиб юбориши яқиндир. Огоҳ бўлинглар! Ҳар бир подшоҳнинг қўриқхонаси бўлади; огоҳ бўлинглар! Аллоҳнинг қўриқхонаси Унинг ҳаром қилган нарсаларидир. Огоҳ бўлинглар! Танада бир парча гўшт бўлиб, у (парча) тузалса, бутун тана тузалади; у бузилса, бутун тана бузилади. Огоҳ бўлинглар! У — қалбдир», дедилар.