أَخْبَرَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ فِي قُمُصِ حَرِيرٍ كَانَتْ بِهِمَا يَعْنِي لِحِكَّةٍ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Abdurrahmon va Zubayrga oʻzlaridagi kasal, yaʼni qichima sababli ipak koʻylak kiyishga ruxsat berdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Абдурраҳмон ва Зубайрга ўзларидаги касал, яъни қичима сабабли ипак кўйлак кийишга рухсат бердилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ أَحَبُّ الثِّيَابِ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْحِبَرَةَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺga eng suyukli kiyim hibara (yoʻl-yoʻl yaman matosi) edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺга энг суюкли кийим ҳибара (йўл-йўл яман матоси) эди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَبَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسٌ، أَنَّ نَعْلَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ لَهَا قِبَالاَنِ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning kavushlarida ikkita tasma bor edi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг кавушларида иккита тасма бор эди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبِي الْوَزِيرِ أَبُو مُطَرِّفٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اضْطَجَعَ عَلَى نِطْعٍ فَعَرِقَ فَقَامَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ إِلَى عَرَقِهِ فَنَشَّفَتْهُ فَجَعَلَتْهُ فِي قَارُورَةٍ فَرَآهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا هَذَا الَّذِي تَصْنَعِينَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ " . قَالَتْ أَجْعَلُ عَرَقَكَ فِي طِيبِي فَضَحِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ teri poyandoz ustiga yonboshlab yotdilar va terladilar. Ummu Sulaym turib, u zotning terini yigʻishtirib olib, uni bir shishaga soldi. Paygʻambar ﷺ uni koʻrib: «Ey Ummu Sulaym, bu nima qilayotganing?» dedilar. U: «Sizning teringizni oʻzimning atrimga qoʻshyapman», dedi. Shunda Paygʻambar ﷺ kulib qoʻydilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ тери пояндоз устига ёнбошлаб ётдилар ва терладилар. Умму Сулайм туриб, у зотнинг терини йиғиштириб олиб, уни бир шишага солди. Пайғамбар ﷺ уни кўриб: «Эй Умму Сулайм, бу нима қилаётганинг?» дедилар. У: «Сизнинг терингизни ўзимнинг атримга қўшяпман», деди. Шунда Пайғамбар ﷺ кулиб қўйдилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، وَجَرِيرٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ نَعْلُ سَيْفِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ فِضَّةٍ وَقَبِيعَةُ سَيْفِهِ فِضَّةٌ وَمَا بَيْنَ ذَلِكَ حِلَقُ فِضَّةٍ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺning qilichlarining qini uchi kumushdan, dastasi kumushdan, ular oraligʻida esa kumush halqalar bor edi», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺнинг қиличларининг қини учи кумушдан, дастаси кумушдан, улар оралиғида эса кумуш ҳалқалар бор эди», деди.
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ أَقْبَلَ أَحَدُ الثَّلاَثَةِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مَلآنَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَشَقَّ مِنَ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِّ الْبَطْنِ فَغَسَلَ الْقَلْبَ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ ثُمَّ انْطَلَقْتُ مَعَ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ . قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنِ ابْنٍ وَنَبِيٍّ . ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى يَحْيَى وَعِيسَى فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِمَا فَقَالاَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ . ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّالِثَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى يُوسُفَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ . ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِدْرِيسَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ . ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى هَارُونَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ . ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّادِسَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ ثُمَّ أَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ . فَلَمَّا جَاوَزْتُهُ بَكَى قِيلَ مَا يُبْكِيكَ قَالَ يَا رَبِّ هَذَا الْغُلاَمُ الَّذِي بَعَثْتَهُ بَعْدِي يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِهِ الْجَنَّةَ أَكْثَرُ وَأَفْضَلُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي . ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّابِعَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنِ ابْنٍ وَنَبِيٍّ . ثُمَّ رُفِعَ لِيَ الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يُصَلِّي فِيهِ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ فَإِذَا خَرَجُوا مِنْهُ لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرَ مَا عَلَيْهِمْ ثُمَّ رُفِعَتْ لِي سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبِقُهَا مِثْلُ قِلاَلِ هَجَرٍ وَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا فِي أَصْلِهَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهْرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهْرَانِ ظَاهِرَانِ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَفِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالْفُرَاتُ وَالنِّيلُ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَىَّ خَمْسُونَ صَلاَةً فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ فُرِضَتْ عَلَىَّ خَمْسُونَ صَلاَةً . قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ بِالنَّاسِ مِنْكَ إِنِّي عَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ وَإِنَّ أُمَّتَكَ لَنْ يُطِيقُوا ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنْكَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَسَأَلْتُهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنِّي فَجَعَلَهَا أَرْبَعِينَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ جَعَلَهَا أَرْبَعِينَ . فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الأُولَى فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَجَعَلَهَا ثَلاَثِينَ فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الأُولَى فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَجَعَلَهَا عِشْرِينَ ثُمَّ عَشْرَةً ثُمَّ خَمْسَةً فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الأُولَى فَقُلْتُ إِنِّي أَسْتَحِي مِنْ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ أَنْ أَرْجِعَ إِلَيْهِ فَنُودِيَ أَنْ قَدْ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي وَأَجْزِي بِالْحَسَنَةِ عَشْرَ أَمْثَالِهَا " .
Molik ibn Saʼsaʼa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Men Kaʼba yonida uxlagan bilan uygʻoq oraligʻida turgan edim, uch kishidan biri ikki kishining oʻrtasida menga yaqinlashdi. Menga hikmat va iymon bilan toʻldirilgan oltindan bir tos keltirildi. U boʻgʻzimdan qorin ostigacha yordi, qalbimni Zamzam suvi bilan yuvdi, soʻng uni hikmat va iymon bilan toʻldirdi. Soʻng menga xachirdan kichik, eshakdan katta bir ulov keltirildi. Keyin Jibril alayhissalom bilan yoʻlga tushdim, dunyo osmoniga yetdik. ‹Bu kim?› deyildi. U: ‹Jibril›, dedi. ‹Sen bilan birga kim bor?› deyildi. U: ‹Muhammad›, dedi. ‹Unga vahiy yuborilganmidi? Marhabo unga, kelgani nechogʻli yaxshi boʻldi›, deyildi. Soʻng Odam alayhissalom oldiga bordim va unga salom berdim. U: ‹Marhabo senga, ey oʻgʻlim va paygʻambar›, dedi. Soʻng ikkinchi osmonga yetdik, ‹Bu kim?› deyildi. U: ‹Jibril›, dedi. ‹Sen bilan birga kim bor?› deyildi. U: ‹Muhammad›, dedi. Yana shunday boʻldi. Soʻng Yahyo bilan Iso oldiga bordim va ularga salom berdim. Ular: ‹Marhabo senga, ey birodar va paygʻambar›, dedilar. Soʻng uchinchi osmonga yetdik, yana shunday boʻldi. Yusuf alayhissalom oldiga bordim va unga salom berdim. U: ‹Marhabo senga, ey birodar va paygʻambar›, dedi. Soʻng toʻrtinchi osmonga yetdik, yana shunday boʻldi. Idris alayhissalom oldiga bordim va unga salom berdim. U: ‹Marhabo senga, ey birodar va paygʻambar›, dedi. Soʻng beshinchi osmonga yetdik, yana shunday boʻldi. Horun alayhissalom oldiga bordim va unga salom berdim. U: ‹Marhabo senga, ey birodar va paygʻambar›, dedi. Soʻng oltinchi osmonga yetdik, yana shunday boʻldi. Muso alayhissalom oldiga bordim va unga salom berdim. U: ‹Marhabo senga, ey birodar va paygʻambar›, dedi. Men undan oʻtganimda u yigʻladi. ‹Nega yigʻlayapsan?› deyildi. U: ‹Ey Robbim, mendan keyin yuborgan bu yigitning ummatidan jannatga men ummatimdan kirganidan koʻproq va afzalroq kishilar kiradi›, dedi. Soʻng yettinchi osmonga yetdik, yana shunday boʻldi. Ibrohim alayhissalom oldiga bordim va unga salom berdim. U: ‹Marhabo senga, ey oʻgʻlim va paygʻambar›, dedi. Soʻng menga Baytul-maʼmur koʻtarildi. Jibrildan soʻradim, u: ‹Bu Baytul-maʼmur, unda har kuni yetmish ming farishta namoz oʻqiydi, undan chiqqach, oxirgi marta boʻlgani uchun ular unga qaytmaydilar›, dedi. Soʻng menga Sidratul-muntaho koʻtarildi. Uning mevalari Hajar kuzalari kabi, barglari fil quloqlari kabi edi. Uning tagida toʻrtta daryo bor edi: ikkitasi botiniy, ikkitasi zohiriy. Jibrildan soʻradim, u: ‹Botiniy ikkitasi jannatda, zohiriy ikkitasi esa Furot va Nildir›, dedi. Soʻng menga ellik namoz farz qilindi. Soʻng Musoning oldiga bordim, u: ‹Nima qilding?› dedi. Men: ‹Menga ellik namoz farz qilindi›, dedim. U: ‹Men odamlarni sendan koʻra yaxshiroq bilaman, men Bani Isroil bilan qattiq mashaqqat chekkanman. Ummating buni ado eta olmaydi. Robbing oldiga qayt va Undan yengillatishini soʻra›, dedi. Men Robbim oldiga qaytdim va Undan menga yengillatishini soʻradim. U uni qirqta qildi. Soʻng Muso alayhissalom oldiga qaytdim, u: ‹Nima qilding?› dedi. Men: ‹Uni qirqta qildi›, dedim. U menga avvalgi gapiga oʻxshash gapni aytdi. Men Robbim azza va jalla oldiga qaytdim, U uni oʻttizta qildi. Muso alayhissalom oldiga bordim va unga xabar berdim, u yana avvalgi gapiga oʻxshash gapni aytdi. Men Robbim oldiga qaytdim, U uni yigirmata, soʻng oʻnta, soʻng beshta qildi. Muso alayhissalom oldiga bordim, u menga avvalgi gapiga oʻxshash gapni aytdi. Men: ‹Robbim azza va jalla oldiga yana qaytishdan uyalaman›, dedim. Shunda: ‹Men farzimni oʻtkazdim va bandalarimdan yengillatdim, yaxshilikni oʻn baravar qilib mukofotlayman›, deb nido qilindi», dedilar.Молик ибн Саъсаъа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Мен Каъба ёнида ухлаган билан уйғоқ оралиғида турган эдим, уч кишидан бири икки кишининг ўртасида менга яқинлашди. Менга ҳикмат ва иймон билан тўлдирилган олтиндан бир тос келтирилди. У бўғзимдан қорин остигача ёрди, қалбимни Замзам суви билан ювди, сўнг уни ҳикмат ва иймон билан тўлдирди. Сўнг менга хачирдан кичик, эшакдан катта бир улов келтирилди. Кейин Жибрил алайҳиссалом билан йўлга тушдим, дунё осмонига етдик. ‹Бу ким?› дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Сен билан бирга ким бор?› дейилди. У: ‹Муҳаммад›, деди. ‹Унга ваҳий юборилганмиди? Марҳабо унга, келгани нечоғли яхши бўлди›, дейилди. Сўнг Одам алайҳиссалом олдига бордим ва унга салом бердим. У: ‹Марҳабо сенга, эй ўғлим ва пайғамбар›, деди. Сўнг иккинчи осмонга етдик, ‹Бу ким?› дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Сен билан бирга ким бор?› дейилди. У: ‹Муҳаммад›, деди. Яна шундай бўлди. Сўнг Яҳё билан Исо олдига бордим ва уларга салом бердим. Улар: ‹Марҳабо сенга, эй биродар ва пайғамбар›, дедилар. Сўнг учинчи осмонга етдик, яна шундай бўлди. Юсуф алайҳиссалом олдига бордим ва унга салом бердим. У: ‹Марҳабо сенга, эй биродар ва пайғамбар›, деди. Сўнг тўртинчи осмонга етдик, яна шундай бўлди. Идрис алайҳиссалом олдига бордим ва унга салом бердим. У: ‹Марҳабо сенга, эй биродар ва пайғамбар›, деди. Сўнг бешинчи осмонга етдик, яна шундай бўлди. Ҳорун алайҳиссалом олдига бордим ва унга салом бердим. У: ‹Марҳабо сенга, эй биродар ва пайғамбар›, деди. Сўнг олтинчи осмонга етдик, яна шундай бўлди. Мусо алайҳиссалом олдига бордим ва унга салом бердим. У: ‹Марҳабо сенга, эй биродар ва пайғамбар›, деди. Мен ундан ўтганимда у йиғлади. ‹Нега йиғлаяпсан?› дейилди. У: ‹Эй Роббим, мендан кейин юборган бу йигитнинг умматидан жаннатга мен умматимдан кирганидан кўпроқ ва афзалроқ кишилар киради›, деди. Сўнг еттинчи осмонга етдик, яна шундай бўлди. Иброҳим алайҳиссалом олдига бордим ва унга салом бердим. У: ‹Марҳабо сенга, эй ўғлим ва пайғамбар›, деди. Сўнг менга Байтул-маъмур кўтарилди. Жибрилдан сўрадим, у: ‹Бу Байтул-маъмур, унда ҳар куни етмиш минг фаришта намоз ўқийди, ундан чиққач, охирги марта бўлгани учун улар унга қайтмайдилар›, деди. Сўнг менга Сидратул-мунтаҳо кўтарилди. Унинг мевалари Ҳажар кузалари каби, барглари фил қулоқлари каби эди. Унинг тагида тўртта дарё бор эди: иккитаси ботиний, иккитаси зоҳирий. Жибрилдан сўрадим, у: ‹Ботиний иккитаси жаннатда, зоҳирий иккитаси эса Фурот ва Нилдир›, деди. Сўнг менга эллик намоз фарз қилинди. Сўнг Мусонинг олдига бордим, у: ‹Нима қилдинг?› деди. Мен: ‹Менга эллик намоз фарз қилинди›, дедим. У: ‹Мен одамларни сендан кўра яхшироқ биламан, мен Бани Исроил билан қаттиқ машаққат чекканман. Умматинг буни адо эта олмайди. Роббинг олдига қайт ва Ундан енгиллатишини сўра›, деди. Мен Роббим олдига қайтдим ва Ундан менга енгиллатишини сўрадим. У уни қирқта қилди. Сўнг Мусо алайҳиссалом олдига қайтдим, у: ‹Нима қилдинг?› деди. Мен: ‹Уни қирқта қилди›, дедим. У менга аввалги гапига ўхшаш гапни айтди. Мен Роббим азза ва жалла олдига қайтдим, У уни ўттизта қилди. Мусо алайҳиссалом олдига бордим ва унга хабар бердим, у яна аввалги гапига ўхшаш гапни айтди. Мен Роббим олдига қайтдим, У уни йигирмата, сўнг ўнта, сўнг бешта қилди. Мусо алайҳиссалом олдига бордим, у менга аввалги гапига ўхшаш гапни айтди. Мен: ‹Роббим азза ва жалла олдига яна қайтишдан уяламан›, дедим. Шунда: ‹Мен фарзимни ўтказдим ва бандаларимдан енгиллатдим, яхшиликни ўн баравар қилиб мукофотлайман›, деб нидо қилинди», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدٌ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أُتِيتُ بِدَابَّةٍ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ خَطْوُهَا عِنْدَ مُنْتَهَى طَرْفِهَا فَرَكِبْتُ وَمَعِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَسِرْتُ فَقَالَ انْزِلْ فَصَلِّ . فَفَعَلْتُ فَقَالَ أَتَدْرِي أَيْنَ صَلَّيْتَ صَلَّيْتَ بِطَيْبَةَ وَإِلَيْهَا الْمُهَاجَرُ ثُمَّ قَالَ انْزِلْ فَصَلِّ . فَصَلَّيْتُ فَقَالَ أَتَدْرِي أَيْنَ صَلَّيْتَ صَلَّيْتَ بِطُورِ سَيْنَاءَ حَيْثُ كَلَّمَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ ثُمَّ قَالَ انْزِلْ فَصَلِّ . فَنَزَلْتُ فَصَلَّيْتُ فَقَالَ أَتَدْرِي أَيْنَ صَلَّيْتَ صَلَّيْتَ بِبَيْتِ لَحْمٍ حَيْثُ وُلِدَ عِيسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ . ثُمَّ دَخَلْتُ بَيْتَ الْمَقْدِسِ فَجُمِعَ لِيَ الأَنْبِيَاءُ عَلَيْهِمُ السَّلاَمُ فَقَدَّمَنِي جِبْرِيلُ حَتَّى أَمَمْتُهُمْ ثُمَّ صُعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَإِذَا فِيهَا آدَمُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ثُمَّ صُعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَإِذَا فِيهَا ابْنَا الْخَالَةِ عِيسَى وَيَحْيَى عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ ثُمَّ صُعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَإِذَا فِيهَا يُوسُفُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ثُمَّ صُعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الرَّابِعَةِ فَإِذَا فِيهَا هَارُونُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ثُمَّ صُعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَإِذَا فِيهَا إِدْرِيسُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ثُمَّ صُعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَإِذَا فِيهَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ ثُمَّ صُعِدَ بِي إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَإِذَا فِيهَا إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ثُمَّ صُعِدَ بِي فَوْقَ سَبْعِ سَمَوَاتٍ فَأَتَيْنَا سِدْرَةَ الْمُنْتَهَى فَغَشِيَتْنِي ضَبَابَةٌ فَخَرَرْتُ سَاجِدًا فَقِيلَ لِي إِنِّي يَوْمَ خَلَقْتُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ فَرَضْتُ عَلَيْكَ وَعَلَى أُمَّتِكَ خَمْسِينَ صَلاَةً فَقُمْ بِهَا أَنْتَ وَأُمَّتُكَ . فَرَجَعْتُ إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَلَمْ يَسْأَلْنِي عَنْ شَىْءٍ ثُمَّ أَتَيْتُ عَلَى مُوسَى فَقَالَ كَمْ فَرَضَ اللَّهُ عَلَيْكَ وَعَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ خَمْسِينَ صَلاَةً . قَالَ فَإِنَّكَ لاَ تَسْتَطِيعُ أَنْ تَقُومَ بِهَا أَنْتَ وَلاَ أُمَّتُكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ . فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَخَفَّفَ عَنِّي عَشْرًا ثُمَّ أَتَيْتُ مُوسَى فَأَمَرَنِي بِالرُّجُوعِ فَرَجَعْتُ فَخَفَّفَ عَنِّي عَشْرًا ثُمَّ رُدَّتْ إِلَى خَمْسِ صَلَوَاتٍ . قَالَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَإِنَّهُ فَرَضَ عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ صَلاَتَيْنِ فَمَا قَامُوا بِهِمَا . فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَسَأَلْتُهُ التَّخْفِيفَ فَقَالَ إِنِّي يَوْمَ خَلَقْتُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ فَرَضْتُ عَلَيْكَ وَعَلَى أُمَّتِكَ خَمْسِينَ صَلاَةً فَخَمْسٌ بِخَمْسِينَ فَقُمْ بِهَا أَنْتَ وَأُمَّتُكَ . فَعَرَفْتُ أَنَّهَا مِنَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى صِرَّى فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ ارْجِعْ فَعَرَفْتُ أَنَّهَا مِنَ اللَّهِ صِرَّى - أَىْ حَتْمٌ - فَلَمْ أَرْجِعْ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Menga eshakdan katta, xachirdan kichik bir ulov keltirildi, uning qadami koʻz yetguncha masofada edi. Men unga mindim, men bilan Jibril alayhissalom bor edi, yoʻlga tushdim. U: ‹Tush va namoz oʻqi›, dedi. Men shunday qildim. U: ‹Qayerda namoz oʻqiganingni bilasanmi? Sen Toybada namoz oʻqiding, hijrat oʻsha yerga boʻladi›, dedi. Soʻng: ‹Tush va namoz oʻqi›, dedi. Men namoz oʻqidim. U: ‹Qayerda namoz oʻqiganingni bilasanmi? Sen Alloh azza va jalla Muso alayhissalom bilan gaplashgan Turi Sinoda namoz oʻqiding›, dedi. Soʻng: ‹Tush va namoz oʻqi›, dedi. Men tushib namoz oʻqidim. U: ‹Qayerda namoz oʻqiganingni bilasanmi? Sen Iso alayhissalom tugʻilgan Baytul-lahmda namoz oʻqiding›, dedi. Soʻng Baytul-maqdisga kirdim, menga paygʻambarlar alayhimussalom yigʻildi. Jibril meni oldinga oʻtkazdi va men ularga imomlik qildim. Soʻng meni dunyo osmoniga koʻtardi, unda Odam alayhissalom bor edi. Soʻng meni ikkinchi osmonga koʻtardi, unda xolavachchalar Iso bilan Yahyo alayhimassalom bor edi. Soʻng meni uchinchi osmonga koʻtardi, unda Yusuf alayhissalom bor edi. Soʻng meni toʻrtinchi osmonga koʻtardi, unda Horun alayhissalom bor edi. Soʻng meni beshinchi osmonga koʻtardi, unda Idris alayhissalom bor edi. Soʻng meni oltinchi osmonga koʻtardi, unda Muso alayhissalom bor edi. Soʻng meni yettinchi osmonga koʻtardi, unda Ibrohim alayhissalom bor edi. Soʻng meni yetti osmon ustiga koʻtardi, Sidratul-muntahoga yetdik, meni bir tuman qopladi va men sajdaga yiqildim. Menga: ‹Men osmonlar va yerni yaratgan kunimda senga va ummatingga ellik namoz farz qildim, sen va ummating uni ado etinglar›, deyildi. Men Ibrohim oldiga qaytdim, u mendan hech narsa soʻramadi. Soʻng Musoning oldiga bordim, u: ‹Alloh senga va ummatingga qanchani farz qildi?› dedi. Men: ‹Ellik namozni›, dedim. U: ‹Sen ham, ummating ham buni ado eta olmaysizlar. Robbing oldiga qayt va Undan yengillatishini soʻra›, dedi. Men Robbim oldiga qaytdim, U mendan oʻntasini yengillatdi. Soʻng Musoning oldiga keldim, u meni qaytishga buyurdi. Men qaytdim, U mendan oʻntasini yengillatdi. Soʻng ular besh namozga qaytarildi. U: ‹Robbing oldiga qayt va Undan yengillatishini soʻra, chunki U Bani Isroilga ikki namozni farz qilgan edi, ular esa ularni ado etmadilar›, dedi. Men Robbim azza va jalla oldiga qaytdim va Undan yengillatishini soʻradim. U: ‹Men osmonlar va yerni yaratgan kunimda senga va ummatingga ellik namoz farz qildim, besh ellikning oʻrnidadir, sen va ummating uni ado etinglar›, dedi. Men bu Alloh taboraka va taolodan qatʼiy hukm ekanini bildim. Muso alayhissalom oldiga qaytdim, u: ‹Qayt›, dedi. Men bu Allohdan qatʼiy hukm — yaʼni hatmiy ekanini bilib, qaytmadim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Менга эшакдан катта, хачирдан кичик бир улов келтирилди, унинг қадами кўз етгунча масофада эди. Мен унга миндим, мен билан Жибрил алайҳиссалом бор эди, йўлга тушдим. У: ‹Туш ва намоз ўқи›, деди. Мен шундай қилдим. У: ‹Қаерда намоз ўқиганингни биласанми? Сен Тойбада намоз ўқидинг, ҳижрат ўша ерга бўлади›, деди. Сўнг: ‹Туш ва намоз ўқи›, деди. Мен намоз ўқидим. У: ‹Қаерда намоз ўқиганингни биласанми? Сен Аллоҳ азза ва жалла Мусо алайҳиссалом билан гаплашган Тури Синода намоз ўқидинг›, деди. Сўнг: ‹Туш ва намоз ўқи›, деди. Мен тушиб намоз ўқидим. У: ‹Қаерда намоз ўқиганингни биласанми? Сен Исо алайҳиссалом туғилган Байтул-лаҳмда намоз ўқидинг›, деди. Сўнг Байтул-мақдисга кирдим, менга пайғамбарлар алайҳимуссалом йиғилди. Жибрил мени олдинга ўтказди ва мен уларга имомлик қилдим. Сўнг мени дунё осмонига кўтарди, унда Одам алайҳиссалом бор эди. Сўнг мени иккинчи осмонга кўтарди, унда холаваччалар Исо билан Яҳё алайҳимассалом бор эди. Сўнг мени учинчи осмонга кўтарди, унда Юсуф алайҳиссалом бор эди. Сўнг мени тўртинчи осмонга кўтарди, унда Ҳорун алайҳиссалом бор эди. Сўнг мени бешинчи осмонга кўтарди, унда Идрис алайҳиссалом бор эди. Сўнг мени олтинчи осмонга кўтарди, унда Мусо алайҳиссалом бор эди. Сўнг мени еттинчи осмонга кўтарди, унда Иброҳим алайҳиссалом бор эди. Сўнг мени етти осмон устига кўтарди, Сидратул-мунтаҳога етдик, мени бир туман қоплади ва мен саждага йиқилдим. Менга: ‹Мен осмонлар ва ерни яратган кунимда сенга ва умматингга эллик намоз фарз қилдим, сен ва умматинг уни адо этинглар›, дейилди. Мен Иброҳим олдига қайтдим, у мендан ҳеч нарса сўрамади. Сўнг Мусонинг олдига бордим, у: ‹Аллоҳ сенга ва умматингга қанчани фарз қилди?› деди. Мен: ‹Эллик намозни›, дедим. У: ‹Сен ҳам, умматинг ҳам буни адо эта олмайсизлар. Роббинг олдига қайт ва Ундан енгиллатишини сўра›, деди. Мен Роббим олдига қайтдим, У мендан ўнтасини енгиллатди. Сўнг Мусонинг олдига келдим, у мени қайтишга буюрди. Мен қайтдим, У мендан ўнтасини енгиллатди. Сўнг улар беш намозга қайтарилди. У: ‹Роббинг олдига қайт ва Ундан енгиллатишини сўра, чунки У Бани Исроилга икки намозни фарз қилган эди, улар эса уларни адо этмадилар›, деди. Мен Роббим азза ва жалла олдига қайтдим ва Ундан енгиллатишини сўрадим. У: ‹Мен осмонлар ва ерни яратган кунимда сенга ва умматингга эллик намоз фарз қилдим, беш элликнинг ўрнидадир, сен ва умматинг уни адо этинглар›, деди. Мен бу Аллоҳ таборака ва таолодан қатъий ҳукм эканини билдим. Мусо алайҳиссалом олдига қайтдим, у: ‹Қайт›, деди. Мен бу Аллоҳдан қатъий ҳукм — яъни ҳатмий эканини билиб, қайтмадим», дедилар.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، أَنَّ عَبْدَ رَبِّهِ بْنَ سَعِيدٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ الْبُنَانِيَّ حَدَّثَهُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ الصَّلَوَاتِ، فُرِضَتْ بِمَكَّةَ وَأَنَّ مَلَكَيْنِ أَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَهَبَا بِهِ إِلَى زَمْزَمَ فَشَقَّا بَطْنَهُ وَأَخْرَجَا حَشْوَهُ فِي طَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فَغَسَلاَهُ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ كَبَسَا جَوْفَهُ حِكْمَةً وَعِلْمًا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Namozlar Makkada farz qilindi. Ikki farishta Rasululloh ﷺ oldiga keldi va u zotni Zamzam oldiga olib bordi. Ular u zotning qornini yordilar va ichini oltindan boʻlgan tosga chiqarib, uni Zamzam suvi bilan yuvdilar, soʻng u zotning ichini hikmat va ilm bilan toʻldirdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Намозлар Маккада фарз қилинди. Икки фаришта Расулуллоҳ ﷺ олдига келди ва у зотни Замзам олдига олиб борди. Улар у зотнинг қорнини ёрдилар ва ичини олтиндан бўлган тосга чиқариб, уни Замзам суви билан ювдилар, сўнг у зотнинг ичини ҳикмат ва илм билан тўлдирдилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ قَيْسٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ سَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَمِ افْتَرَضَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى عِبَادِهِ مِنَ الصَّلَوَاتِ قَالَ " افْتَرَضَ اللَّهُ عَلَى عِبَادِهِ صَلَوَاتٍ خَمْسًا " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ قَبْلَهُنَّ أَوْ بَعْدَهُنَّ شَيْئًا قَالَ " افْتَرَضَ اللَّهُ عَلَى عِبَادِهِ صَلَوَاتٍ خَمْسًا " . فَحَلَفَ الرَّجُلُ لاَ يَزِيدُ عَلَيْهِ شَيْئًا وَلاَ يَنْقُصُ مِنْهُ شَيْئًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Bir kishi Rasululloh ﷺdan soʻrab: ‹Ey Allohning Rasuli, Alloh azza va jalla bandalariga qancha namoz farz qilgan?› dedi. U zot: ‹Alloh bandalariga besh vaqt namoz farz qilgan›, dedilar. U: ‹Ey Allohning Rasuli, ulardan avval yoki ulardan keyin biror narsa bormi?› dedi. U zot: ‹Alloh bandalariga besh vaqt namoz farz qilgan›, dedilar. Shunda u kishi bunga hech narsa qoʻshmasligi va undan hech narsa kamaytirmasligiga qasam ichdi. Rasululloh ﷺ: ‹Agar rost soʻzlagan boʻlsa, albatta jannatga kiradi›, dedilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Бир киши Расулуллоҳ ﷺдан сўраб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳ азза ва жалла бандаларига қанча намоз фарз қилган?› деди. У зот: ‹Аллоҳ бандаларига беш вақт намоз фарз қилган›, дедилар. У: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, улардан аввал ёки улардан кейин бирор нарса борми?› деди. У зот: ‹Аллоҳ бандаларига беш вақт намоз фарз қилган›, дедилар. Шунда у киши бунга ҳеч нарса қўшмаслиги ва ундан ҳеч нарса камайтирмаслигига қасам ичди. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Агар рост сўзлаган бўлса, албатта жаннатга киради›, дедилар», деди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا وَصَلَّى الْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Madinada peshinni toʻrt rakat, asrni esa Zul-Hulayfada ikki rakat oʻqidilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Мадинада пешинни тўрт ракат, асрни эса Зул-Ҳулайфада икки ракат ўқидилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ مُعَاذِ بْنِ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْبُخْلِ وَالْهَرَمِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ وَفِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ shunday der edilar: «Allohim, men ojizlikdan, dangasalikdan, baxillikdan, keksalikdan, qabr azobidan hamda hayot va mamotning fitnasidan Senga panoh keltiraman».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, мен ожизликдан, дангасаликдан, бахилликдан, кексаликдан, қабр азобидан ҳамда ҳаёт ва мамотнинг фитнасидан Сенга паноҳ келтираман».
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُنْذِرِ، عَنِ ابْنِ فُضَيْلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنِ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَعَوَاتٌ لاَ يَدَعُهُنَّ كَانَ يَقُولُ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning hech tark etmaydigan duolari bor edi. U zot shunday der edilar: «Allohim, men gʻam-anduhdan, qaygʻudan, ojizlikdan, dangasalikdan, baxillikdan, qoʻrqoqlikdan va kishilarning zoʻravonligidan Senga panoh keltiraman».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳеч тарк этмайдиган дуолари бор эди. У зот шундай дер эдилар: «Аллоҳим, мен ғам-андуҳдан, қайғудан, ожизликдан, дангасаликдан, бахилликдан, қўрқоқликдан ва кишиларнинг зўравонлигидан Сенга паноҳ келтираман».
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَعَوَاتٌ لاَ يَدَعُهُنَّ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَالدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا الصَّوَابُ وَحَدِيثُ ابْنِ فُضَيْلٍ خَطَأٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning hech tark etmaydigan duolari bor edi: «Allohim, men gʻam-anduhdan, qaygʻudan, ojizlikdan, dangasalikdan, baxillikdan, qoʻrqoqlikdan, qarzdorlikdan va kishilarning zoʻravonligidan Senga panoh keltiraman».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг ҳеч тарк этмайдиган дуолари бор эди: «Аллоҳим, мен ғам-андуҳдан, қайғудан, ожизликдан, дангасаликдан, бахилликдан, қўрқоқликдан, қарздорликдан ва кишиларнинг зўравонлигидан Сенга паноҳ келтираман».
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ قَالَ أَنَسٌ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدْعُو " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكَسَلِ وَالْهَرَمِ وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ وَفِتْنَةِ الدَّجَّالِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday duo qilar edilar: «Allohim, men dangasalikdan, keksalikdan, qoʻrqoqlikdan, baxillikdan, Dajjol fitnasidan va qabr azobidan Senga panoh keltiraman».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дуо қилар эдилар: «Аллоҳим, мен дангасаликдан, кексаликдан, қўрқоқликдан, бахилликдан, Дажжол фитнасидан ва қабр азобидан Сенга паноҳ келтираман».
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْهَرَمِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday der edilar: «Allohim, men ojizlikdan, dangasalikdan, keksalikdan, baxillikdan va qoʻrqoqlikdan Senga panoh keltiraman, qabr azobidan hamda hayot va mamotning fitnasidan Senga panoh keltiraman».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, мен ожизликдан, дангасаликдан, кексаликдан, бахилликдан ва қўрқоқликдан Сенга паноҳ келтираман, қабр азобидан ҳамда ҳаёт ва мамотнинг фитнасидан Сенга паноҳ келтираман».
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَالْهَرَمِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ وَفِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ " .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-ajzi val-kasali val-buxli val-jubni val-harami va azobil-qabri va fitnatil-mahyo val-mamot (Ey Alloh, men Sendan ojizlikdan, dangasalikdan, baxillikdan, qoʻrqoqlikdan, qariib holsizlanishdan, qabr azobidan va hayot hamda oʻlim fitnasidan panoh soʻrayman)», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-ажзи вал-касали вал-бухли вал-жубни вал-ҳарами ва азобил-қабри ва фитнатил-маҳё вал-мамот (Эй Аллоҳ, мен Сендан ожизликдан, дангасаликдан, бахилликдан, қўрқоқликдан, қарииб ҳолсизланишдан, қабр азобидан ва ҳаёт ҳамда ўлим фитнасидан паноҳ сўрайман)», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا خَلَفٌ، عَنْ حَفْصٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَدْعُو بِهَذِهِ الدَّعَوَاتِ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لاَ يَنْفَعُ وَقَلْبٍ لاَ يَخْشَعُ وَدُعَاءٍ لاَ يُسْمَعُ وَنَفْسٍ لاَ تَشْبَعُ " . ثُمَّ يَقُولُ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَؤُلاَءِ الأَرْبَعِ " .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ mana bu duolar bilan duo qilar edilar: «Allohim, foyda bermaydigan ilmdan, qoʻrqmaydigan qalbdan, eshitilmaydigan duodan va toʻymaydigan nafsdan Senga panoh tilayman». Soʻng: «Allohim, mana shu toʻrt narsadan Senga panoh tilayman», derdilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ мана бу дуолар билан дуо қилар эдилар: «Аллоҳим, фойда бермайдиган илмдан, қўрқмайдиган қалбдан, эшитилмайдиган дуодан ва тўймайдиган нафсдан Сенга паноҳ тилайман». Сўнг: «Аллоҳим, мана шу тўрт нарсадан Сенга паноҳ тилайман», дердилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ، وَهُوَ ابْنُ يَزِيدَ الْجَرْمِيُّ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ وَالْكَسَلِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohim, gʻam-tashvishdan, qaygʻudan, dangasalikdan, baxillikdan, qoʻrqoqlikdan, ogʻir qarzdan va kishilarning gʻolib kelishidan Senga panoh tilayman», derdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳим, ғам-ташвишдан, қайғудан, дангасаликдан, бахилликдан, қўрқоқликдан, оғир қарздан ва кишиларнинг ғолиб келишидан Сенга паноҳ тилайман», дердилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقُولُ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْجُنُونِ وَالْجُذَامِ وَالْبَرَصِ وَسَيِّيءِ الأَسْقَامِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-jununi val-juzomi val-barasi va sayyiil-asqom (Ey Alloh, men Sendan jinnilikdan, moxovdan, pesdan va yomon kasalliklardan panoh soʻrayman)», deb aytar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-жунуни вал-жузоми вал-бараси ва саййиил-асқом (Эй Аллоҳ, мен Сендан жинниликдан, моховдан, песдан ва ёмон касалликлардан паноҳ сўрайман)», деб айтар эдилар.
أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَعَوَّذُ بِهَؤُلاَءِ الْكَلِمَاتِ كَانَ يَقُولُ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكَسَلِ وَالْهَرَمِ وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ وَسُوءِ الْكِبَرِ وَفِتْنَةِ الدَّجَّالِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mana bu kalimalar bilan panoh soʻrar edilar, u zot: «Allohumma inniy aʼuzu bika minal-kasali val-harami val-jubni val-buxli va suil-kibari va fitnatid-dajjoli va azobil-qabri (Ey Alloh, men Sendan dangasalikdan, keksalikdan, qoʻrqoqlikdan, baxillikdan, yomon qarilikdan, Dajjol fitnasidan va qabr azobidan panoh soʻrayman)», deb aytar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мана бу калималар билан паноҳ сўрар эдилар, у зот: «Аллоҳумма инний аъузу бика минал-касали вал-ҳарами вал-жубни вал-бухли ва суил-кибари ва фитнатид-дажжоли ва азобил-қабри (Эй Аллоҳ, мен Сендан дангасаликдан, кексаликдан, қўрқоқликдан, бахилликдан, ёмон қариликдан, Дажжол фитнасидан ва қабр азобидан паноҳ сўрайман)», деб айтар эдилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي طَلْحَةَ " الْتَمِسْ لِي غُلاَمًا مِنْ غِلْمَانِكُمْ يَخْدُمُنِي " . فَخَرَجَ بِي أَبُو طَلْحَةَ يَرْدُفُنِي وَرَاءَهُ فَكُنْتُ أَخْدُمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُلَّمَا نَزَلَ فَكُنْتُ أَسْمَعُهُ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَرَمِ وَالْحُزْنِ وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abu Talhaga: «Bolalaringizdan menga xizmat qiladigan bir gʻulom topib bering», dedilar. Shunda Abu Talha meni orqasiga mindirib olib chiqdi. Men Rasululloh ﷺ har qayerga tushsalar, xizmatlarini qilardim. Ularning koʻp marta: «Allohim, keksalikdan, gʻam-gʻussadan, ojizlikdan, dangasalikdan, baxillikdan, qoʻrqoqlikdan, qarz ogʻirligidan va odamlarning gʻolib kelishidan Senga panoh soʻrayman», deb aytganlarini eshitardim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абу Талҳага: «Болаларингиздан менга хизмат қиладиган бир ғулом топиб беринг», дедилар. Шунда Абу Талҳа мени орқасига миндириб олиб чиқди. Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳар қаерга тушсалар, хизматларини қилардим. Уларнинг кўп марта: «Аллоҳим, кексаликдан, ғам-ғуссадан, ожизликдан, дангасаликдан, бахилликдан, қўрқоқликдан, қарз оғирлигидан ва одамларнинг ғолиб келишидан Сенга паноҳ сўрайман», деб айтганларини эшитардим.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ سَأَلَ اللَّهَ الْجَنَّةَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَالَتِ الْجَنَّةُ اللَّهُمَّ أَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ وَمَنِ اسْتَجَارَ مِنَ النَّارِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَالَتِ النَّارُ اللَّهُمَّ أَجِرْهُ مِنَ النَّارِ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohdan uch marta Jannatni soʻrasa, Jannat: ‹Allohumma, uni Jannatga kirgiz›, deydi. Kim doʻzaxdan uch marta panoh soʻrasa, doʻzax: ‹Allohumma, uni doʻzaxdan asra›, deydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳдан уч марта Жаннатни сўраса, Жаннат: ‹Аллоҳумма, уни Жаннатга киргиз›, дейди. Ким дўзахдан уч марта паноҳ сўраса, дўзах: ‹Аллоҳумма, уни дўзахдан асра›, дейди», дедилар.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ - عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ بَيْنَا أَنَا قَائِمٌ، عَلَى الْحَىِّ وَأَنَا أَصْغَرُهُمْ، سِنًّا عَلَى عُمُومَتِي إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّهَا قَدْ حُرِّمَتِ الْخَمْرُ. وَأَنَا قَائِمٌ عَلَيْهِمْ أَسْقِيهِمْ مِنْ فَضِيخٍ لَهُمْ فَقَالُوا اكْفَأْهَا. فَكَفَأْتُهَا فَقُلْتُ لأَنَسٍ مَا هُوَ قَالَ الْبُسْرُ وَالتَّمْرُ. قَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَنَسٍ كَانَتْ خَمْرُهُمْ يَوْمَئِذٍ فَلَمْ يُنْكِرْ أَنَسٌ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Men qavmim orasida amakilarimga xizmat qilib turgan edim va ular ichida eng yoshi men edim. Shu payt bir kishi kelib: ‹Xamr harom qilindi›, dedi. Men esa ularning yonida turib, ularga fazix (xurmo sharobi)dan quyib berayotgan edim. Ular: ‹Uni toʻkib tashla›, dedilar. Men uni toʻkib tashladim». Roviy Anasga: «U nima edi?» deb soʻradi. U: «Gʻoʻra xurmo va quruq xurmo», dedi. Abu Bakr ibn Anas aytdi: «Oʻsha kunlarda ularning xamri ana shu edi». Anas buni inkor qilmadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Мен қавмим орасида амакиларимга хизмат қилиб турган эдим ва улар ичида энг ёши мен эдим. Шу пайт бир киши келиб: ‹Хамр ҳаром қилинди›, деди. Мен эса уларнинг ёнида туриб, уларга фазих (хурмо шароби)дан қуйиб бераётган эдим. Улар: ‹Уни тўкиб ташла›, дедилар. Мен уни тўкиб ташладим». Ровий Анасга: «У нима эди?» деб сўради. У: «Ғўра хурмо ва қуруқ хурмо», деди. Абу Бакр ибн Анас айтди: «Ўша кунларда уларнинг хамри ана шу эди». Анас буни инкор қилмади.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ - عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كُنْتُ أَسْقِي أَبَا طَلْحَةَ وَأُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ وَأَبَا دُجَانَةَ فِي رَهْطٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَدَخَلَ عَلَيْنَا رَجُلٌ فَقَالَ حَدَثَ خَبَرٌ نَزَلَ تَحْرِيمُ الْخَمْرِ. فَكَفَأْنَا. قَالَ وَمَا هِيَ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ الْفَضِيخُ خَلِيطُ الْبُسْرِ وَالتَّمْرِ. قَالَ وَقَالَ أَنَسٌ لَقَدْ حُرِّمَتِ الْخَمْرُ وَإِنَّ عَامَّةَ خُمُورِهِمْ يَوْمَئِذٍ الْفَضِيخُ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Men Abu Talha, Ubay ibn Kaʼb va Abu Dujonaga ansorlardan bir jamoa orasida (sharob) quyib berayotgan edim. Shu payt bir kishi oldimizga kirib: ‹Yangi bir xabar boʻldi, xamr haromligi nozil qilindi›, dedi. Biz uni toʻkib tashladik». U aytdi: «Oʻsha kunlarda ularning ichimligi faqat fazix, yaʼni gʻoʻra xurmo va quruq xurmoning aralashmasi edi». Anas aytdi: «Xamr harom qilindi, oʻsha kunlarda ularning xamrlarining koʻpchiligi fazix edi».Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Мен Абу Талҳа, Убай ибн Каъб ва Абу Дужонага ансорлардан бир жамоа орасида (шароб) қуйиб бераётган эдим. Шу пайт бир киши олдимизга кириб: ‹Янги бир хабар бўлди, хамр ҳаромлиги нозил қилинди›, деди. Биз уни тўкиб ташладик». У айтди: «Ўша кунларда уларнинг ичимлиги фақат фазих, яъни ғўра хурмо ва қуруқ хурмонинг аралашмаси эди». Анас айтди: «Хамр ҳаром қилинди, ўша кунларда уларнинг хамрларининг кўпчилиги фазих эди».
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ حُرِّمَتِ الْخَمْرُ حِينَ حُرِّمَتْ وَإِنَّهُ لَشَرَابُهُمُ الْبُسْرُ وَالتَّمْرُ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Xamr harom qilingan paytda ularning ichimligi gʻoʻra xurmo va quruq xurmo edi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Хамр ҳаром қилинган пайтда уларнинг ичимлиги ғўра хурмо ва қуруқ хурмо эди».
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ وِقَاءِ بْنِ إِيَاسٍ، عَنِ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ نَجْمَعَ شَيْئَيْنِ نَبِيذًا يَبْغِي أَحَدُهُمَا عَلَى صَاحِبِهِ . قَالَ وَسَأَلْتُهُ عَنِ الْفَضِيخِ فَنَهَانِي عَنْهُ قَالَ كَانَ يَكْرَهُ الْمُذَنَّبَ مِنَ الْبُسْرِ مَخَافَةَ أَنْ يَكُونَا شَيْئَيْنِ فَكُنَّا نَقْطَعُهُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytadilar: Rasululloh ﷺ biri ikkinchisidan kuchliroq boʻlgan ikki narsani nabiz qilib bir joyga qoʻshishimizdan qaytardilar. Men u zotdan fazix haqida soʻradim, u zot meni undan qaytardilar. Anas: «U zot ikki xil narsa boʻlib qolishidan qoʻrqib, busrning gʻoʻra qismini yoqtirmas edilar, shuning uchun biz uni kesib tashlar edik», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ бири иккинчисидан кучлироқ бўлган икки нарсани набиз қилиб бир жойга қўшишимиздан қайтардилар. Мен у зотдан фазих ҳақида сўрадим, у зот мени ундан қайтардилар. Анас: «У зот икки хил нарса бўлиб қолишидан қўрқиб, бусрнинг ғўра қисмини ёқтирмас эдилар, шунинг учун биз уни кесиб ташлар эдик», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ أَنْ يُنْبَذَ فِيهِمَا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qovoq idish va mumlangan idishda nabiz tayyorlashdan qaytardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қовоқ идиш ва мумланган идишда набиз тайёрлашдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ الْمُخْتَارَ بْنَ فُلْفُلٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الظُّرُوفِ الْمُزَفَّتَةِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ muzaffat (qatron surtilgan idish)lardan nahiy qildilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ музаффат (қатрон суртилган идиш)лардан наҳий қилдилар.
أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، رضى الله عنه قَالَ كَانَ لأُمِّ سُلَيْمٍ قَدَحٌ مِنْ عَيْدَانٍ فَقَالَتْ سَقَيْتُ فِيهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُلَّ الشَّرَابِ الْمَاءَ وَالْعَسَلَ وَاللَّبَنَ وَالنَّبِيذَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ummu Sulaymning yogʻochdan yasalgan bir qadahi bor edi. U: «Men Rasululloh ﷺga bu qadahda har xil ichimliklarni: suvni, asalni, sutni va nabizni ichirganman», dedi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умму Сулаймнинг ёғочдан ясалган бир қадаҳи бор эди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺга бу қадаҳда ҳар хил ичимликларни: сувни, асални, сутни ва набизни ичирганман», деди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ حَيَّةٌ وَيَذْهَبُ الذَّاهِبُ إِلَى الْعَوَالِي وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ asr namozini quyosh hali baland va tirik (yaʼni yorugʻ) turgan paytda oʻqir edilar, soʻng bir kishi quyosh hali baland turgan holda Avoliyga borar edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ аср намозини қуёш ҳали баланд ва тирик (яъни ёруғ) турган пайтда ўқир эдилар, сўнг бир киши қуёш ҳали баланд турган ҳолда Аволийга борар эди.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنْ أَبِي الأَبْيَضِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي بِنَا الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُحَلِّقَةٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga asr namozini quyosh oq va baland turgan paytda oʻqib berardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга аср намозини қуёш оқ ва баланд турган пайтда ўқиб берардилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ خَيْبَرَ صَلاَةَ الصُّبْحِ بِغَلَسٍ وَهُوَ قَرِيبٌ مِنْهُمْ فَأَغَارَ عَلَيْهِمْ وَقَالَ " اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ - مَرَّتَيْنِ - إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Xaybar kuni dushmanga yaqin turganlarida bomdod namozini qorongʻida oʻqidilar, soʻng ularga hujum qildilar va ikki marta: ‹Allohu akbar! Xaybar vayron boʻldi! Biz bir qavmning maydoniga tushsak, ogohlantirilganlarning tongi naqadar yomon boʻlur!› dedilar.»Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Хайбар куни душманга яқин турганларида бомдод намозини қоронғида ўқидилар, сўнг уларга ҳужум қилдилар ва икки марта: ‹Аллоҳу акбар! Хайбар вайрон бўлди! Биз бир қавмнинг майдонига тушсак, огоҳлантирилганларнинг тонги нақадар ёмон бўлур!› дедилар.»
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالاَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي صَدَقَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الظُّهْرَ إِذَا زَالَتِ الشَّمْسُ وَيُصَلِّي الْعَصْرَ بَيْنَ صَلاَتَيْكُمْ هَاتَيْنِ وَيُصَلِّي الْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ وَيُصَلِّي الْعِشَاءَ إِذَا غَابَ الشَّفَقُ - ثُمَّ قَالَ عَلَى إِثْرِهِ - وَيُصَلِّي الصُّبْحَ إِلَى أَنْ يَنْفَسِحَ الْبَصَرُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ quyosh ogʻganda peshinni oʻqir edilar, asrni esa mana shu ikki namozingiz orasida oʻqir edilar; quyosh botganda shomni oʻqir edilar, shafaq gʻoyib boʻlganda xuftonni oʻqir edilar. Soʻng u zot ﷺ ketidan: «Va bomdodni koʻz aniq koʻra oladigan darajada yorishguncha oʻqir edilar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қуёш оғганда пешинни ўқир эдилар, асрни эса мана шу икки намозингиз орасида ўқир эдилар; қуёш ботганда шомни ўқир эдилар, шафақ ғойиб бўлганда хуфтонни ўқир эдилар. Сўнг у зот ﷺ кетидан: «Ва бомдодни кўз аниқ кўра оладиган даражада ёришгунча ўқир эдилар», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُفَضَّلٌ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ أَنْ تَزِيغَ الشَّمْسُ أَخَّرَ الظُّهْرَ إِلَى وَقْتِ الْعَصْرِ ثُمَّ نَزَلَ فَجَمَعَ بَيْنَهُمَا فَإِنْ زَاغَتِ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَرْتَحِلَ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ رَكِبَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ quyosh ogʻishidan oldin safarga chiqsalar, peshinni asr vaqtigacha kechiktirar, soʻng toʻxtab, ularni birga oʻqir edilar. Agar chiqishlaridan oldin quyosh ogʻsa, peshinni oʻqib, soʻng ulovga minar edilar.»Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ қуёш оғишидан олдин сафарга чиқсалар, пешинни аср вақтигача кечиктирар, сўнг тўхтаб, уларни бирга ўқир эдилар. Агар чиқишларидан олдин қуёш оғса, пешинни ўқиб, сўнг уловга минар эдилар.»
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادِ بْنِ الأَسْوَدِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ إِذَا عَجِلَ بِهِ السَّيْرُ يُؤَخِّرُ الظُّهْرَ إِلَى وَقْتِ الْعَصْرِ فَيَجْمَعُ بَيْنَهُمَا وَيُؤَخِّرُ الْمَغْرِبَ حَتَّى يَجْمَعَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ الْعِشَاءِ حِينَ يَغِيبُ الشَّفَقُ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ yurishni tezlatmoqchi boʻlganlarida, peshinni asr vaqtiga kechiktirib, ikkovini birlashtirar edilar, shomni ham shafaq gʻoyib boʻlgan paytda xufton bilan birlashtirguncha kechiktirar edilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ юришни тезлатмоқчи бўлганларида, пешинни аср вақтига кечиктириб, икковини бирлаштирар эдилар, шомни ҳам шафақ ғойиб бўлган пайтда хуфтон билан бирлаштиргунча кечиктирар эдилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ نَسِيَ صَلاَةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir namozni unutsa, uni eslagan vaqtida oʻqisin», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир намозни унутса, уни эслаган вақтида ўқисин», дедилар.
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنْ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ الأَحْوَلُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الرَّجُلِ يَرْقُدُ عَنِ الصَّلاَةِ أَوْ يَغْفُلُ عَنْهَا قَالَ " كَفَّارَتُهَا أَنْ يُصَلِّيَهَا إِذَا ذَكَرَهَا " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan namozdan uxlab qoladigan yoki uni gʻofil boʻlib qoldiradigan kishi haqida soʻraldi. U zot: «Uning kafforati — eslagan vaqtida uni oʻqishidir», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан намоздан ухлаб қоладиган ёки уни ғофил бўлиб қолдирадиган киши ҳақида сўралди. У зот: «Унинг каффорати — эслаган вақтида уни ўқишидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِلاَلاً أَنْ يَشْفَعَ الأَذَانَ وَأَنْ يُوتِرَ الإِقَامَةَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Bilolga azonni juft (ikki martadan) aytishni va iqomatni toq (bir martadan) aytishni buyurdilar.»Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Билолга азонни жуфт (икки мартадан) айтишни ва иқоматни тоқ (бир мартадан) айтишни буюрдилар.»
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ سَائِلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ وَقْتِ الصُّبْحِ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِلاَلاً فَأَذَّنَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ أَخَّرَ الْفَجْرَ حَتَّى أَسْفَرَ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ فَصَلَّى ثُمَّ قَالَ " هَذَا وَقْتُ الصَّلاَةِ " .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir soʻrovchi Rasululloh ﷺdan bomdod vaqti haqida soʻradi. Shunda Rasululloh ﷺ Bilolga buyurdilar, u tong yorishgan payt azon aytdi. Ertasi kuni esa bomdodni kunduz yorishguncha kechiktirdi, soʻng u zot unga buyurdilar, u iqoma aytdi va namoz oʻqidilar. Keyin u zot: «Namoz vaqti mana shudir», dedilar.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир сўровчи Расулуллоҳ ﷺдан бомдод вақти ҳақида сўради. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Билолга буюрдилар, у тонг ёришган пайт азон айтди. Эртаси куни эса бомдодни кундуз ёришгунча кечиктирди, сўнг у зот унга буюрдилар, у иқома айтди ва намоз ўқидилар. Кейин у зот: «Намоз вақти мана шудир», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَامِرٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ الْمُؤَذِّنُ إِذَا أَذَّنَ قَامَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَيَبْتَدِرُونَ السَّوَارِيَ يُصَلُّونَ حَتَّى يَخْرُجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَهُمْ كَذَلِكَ وَيُصَلُّونَ قَبْلَ الْمَغْرِبِ وَلَمْ يَكُنْ بَيْنَ الأَذَانِ وَالإِقَامَةِ شَىْءٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Muazzin azon aytganda, Nabiy ﷺning ashoblaridan baʼzi kishilar oʻrinlaridan turib, ustunlar tomon shoshilishardi va Nabiy ﷺ chiqib kelgunlaricha namoz oʻqishardi, ular shu holatda boʻlishardi. Ular Shom namozidan oldin ham namoz oʻqishardi. Azon bilan iqoma orasida hech narsa yoʻq edi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Муаззин азон айтганда, Набий ﷺнинг ашобларидан баъзи кишилар ўринларидан туриб, устунлар томон шошилишарди ва Набий ﷺ чиқиб келгунларича намоз ўқишарди, улар шу ҳолатда бўлишарди. Улар Шом намозидан олдин ҳам намоз ўқишарди. Азон билан иқома орасида ҳеч нарса йўқ эди».