وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا قَضَى أَحَدُكُمُ الصَّلاَةَ فِي مَسْجِدِهِ فَلْيَجْعَلْ لِبَيْتِهِ نَصِيبًا مِنْ صَلاَتِهِ فَإِنَّ اللَّهَ جَاعِلٌ فِي بَيْتِهِ مِنْ صَلاَتِهِ خَيْرًا " .
Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz masjidida namozini oʻqib boʻlsa, namozidan uyiga ham bir ulush ajratsin. Chunki Alloh uning namozi sababli uyiga yaxshilik joylaydi», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз масжидида намозини ўқиб бўлса, намозидан уйига ҳам бир улуш ажратсин. Чунки Аллоҳ унинг намози сабабли уйига яхшилик жойлайди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْخَوْفِ فَصَفَّنَا صَفَّيْنِ صَفٌّ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْعَدُوُّ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَكَبَّرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَكَبَّرْنَا جَمِيعًا ثُمَّ رَكَعَ وَرَكَعْنَا جَمِيعًا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ وَرَفَعْنَا جَمِيعًا ثُمَّ انْحَدَرَ بِالسُّجُودِ وَالصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ وَقَامَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ فِي نَحْرِ الْعَدُوِّ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم السُّجُودَ وَقَامَ الصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ انْحَدَرَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ بِالسُّجُودِ وَقَامُوا ثُمَّ تَقَدَّمَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ وَتَأَخَّرَ الصَّفُّ الْمُقَدَّمُ ثُمَّ رَكَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَكَعْنَا جَمِيعًا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ وَرَفَعْنَا جَمِيعًا ثُمَّ انْحَدَرَ بِالسُّجُودِ وَالصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ الَّذِي كَانَ مُؤَخَّرًا فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى وَقَامَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ فِي نُحُورِ الْعَدُوِّ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم السُّجُودَ وَالصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ انْحَدَرَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ بِالسُّجُودِ فَسَجَدُوا ثُمَّ سَلَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَسَلَّمْنَا جَمِيعًا . قَالَ جَابِرٌ كَمَا يَصْنَعُ حَرَسُكُمْ هَؤُلاَءِ بِأُمَرَائِهِمْ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ bilan birga xavf namozida hozir boʻldim. U zot bizni ikki saf qilib turgʻazdilar: bir saf Rasululloh ﷺ ning orqalarida, dushman esa biz bilan qibla oʻrtasida edi. Nabiy ﷺ takbir aytdilar, biz hammamiz takbir aytdik. Soʻng u zot rukuʼ qildilar, biz hammamiz rukuʼ qildik. Soʻng u zot boshlarini rukuʼdan koʻtardilar, biz hammamiz koʻtardik. Soʻng u zot va u zotga yaqin saf sajdaga egildi, orqadagi saf esa dushman roʻparasida (tik) turdi. Nabiy ﷺ sajdani tugatib, u zotga yaqin saf turgach, orqadagi saf sajdaga egilib (sajda qilib), soʻng turdi. Soʻng orqadagi saf oldinga oʻtdi, oldindagi saf orqaga oʻtdi. Soʻng Nabiy ﷺ rukuʼ qildilar, biz hammamiz rukuʼ qildik. Soʻng u zot boshlarini rukuʼdan koʻtardilar, biz hammamiz koʻtardik. Soʻng u zot va u zotga yaqin saf — birinchi rakaatda orqada boʻlgan saf — sajdaga egildi, orqadagi saf esa dushman roʻparasida (tik) turdi. Nabiy ﷺ va u zotga yaqin saf sajdani tugatgach, orqadagi saf sajdaga egilib sajda qildi. Soʻng Nabiy ﷺ salom berdilar, biz hammamiz salom berdik». Jobir dedi: «Mana shu sizning soqchilaringiz oʻz amirlari bilan qiladigani kabi».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга хавф намозида ҳозир бўлдим. У зот бизни икки саф қилиб турғаздилар: бир саф Расулуллоҳ ﷺ нинг орқаларида, душман эса биз билан қибла ўртасида эди. Набий ﷺ такбир айтдилар, биз ҳаммамиз такбир айтдик. Сўнг у зот рукуъ қилдилар, биз ҳаммамиз рукуъ қилдик. Сўнг у зот бошларини рукуъдан кўтардилар, биз ҳаммамиз кўтардик. Сўнг у зот ва у зотга яқин саф саждага эгилди, орқадаги саф эса душман рўпарасида (тик) турди. Набий ﷺ саждани тугатиб, у зотга яқин саф тургач, орқадаги саф саждага эгилиб (сажда қилиб), сўнг турди. Сўнг орқадаги саф олдинга ўтди, олдиндаги саф орқага ўтди. Сўнг Набий ﷺ рукуъ қилдилар, биз ҳаммамиз рукуъ қилдик. Сўнг у зот бошларини рукуъдан кўтардилар, биз ҳаммамиз кўтардик. Сўнг у зот ва у зотга яқин саф — биринчи ракаатда орқада бўлган саф — саждага эгилди, орқадаги саф эса душман рўпарасида (тик) турди. Набий ﷺ ва у зотга яқин саф саждани тугатгач, орқадаги саф саждага эгилиб сажда қилди. Сўнг Набий ﷺ салом бердилар, биз ҳаммамиз салом бердик». Жобир деди: «Мана шу сизнинг соқчиларингиз ўз амирлари билан қиладигани каби».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَوْمًا مِنْ جُهَيْنَةَ فَقَاتَلُونَا قِتَالاً شَدِيدًا فَلَمَّا صَلَّيْنَا الظُّهْرَ قَالَ الْمُشْرِكُونَ لَوْ مِلْنَا عَلَيْهِمْ مَيْلَةً لاَقْتَطَعْنَاهُمْ . فَأَخْبَرَ جِبْرِيلُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَلِكَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - وَقَالُوا إِنَّهُ سَتَأْتِيهِمْ صَلاَةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنَ الأَوْلاَدِ فَلَمَّا حَضَرَتِ الْعَصْرُ - قَالَ - صَفَّنَا صَفَّيْنِ وَالْمُشْرِكُونَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ - قَالَ - فَكَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَبَّرْنَا وَرَكَعَ فَرَكَعْنَا ثُمَّ سَجَدَ وَسَجَدَ مَعَهُ الصَّفُّ الأَوَّلُ فَلَمَّا قَامُوا سَجَدَ الصَّفُّ الثَّانِي ثُمَّ تَأَخَّرَ الصَّفُّ الأَوَّلُ وَتَقَدَّمَ الصَّفُّ الثَّانِي فَقَامُوا مَقَامَ الأَوَّلِ فَكَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَبَّرْنَا وَرَكَعَ فَرَكَعْنَا ثُمَّ سَجَدَ وَسَجَدَ مَعَهُ الصَّفُّ الأَوَّلُ وَقَامَ الثَّانِي فَلَمَّا سَجَدَ سَجَدَ الصَّفُّ الثَّانِي ثُمَّ جَلَسُوا جَمِيعًا سَلَّمَ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ ثُمَّ خَصَّ جَابِرٌ أَنْ قَالَ كَمَا يُصَلِّي أُمَرَاؤُكُمْ هَؤُلاَءِ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Juhayna (qabilasi)dan boʻlgan bir qavmga gʻazot qildik. Ular biz bilan qattiq jang qilishdi. Biz peshinni oʻqiganimizda, mushriklar: ‹Agar ularga bir hamla qilsak, ularni butunlay qirib tashlardik›, deyishdi. Jabroil buni Rasululloh ﷺ ga xabar qildi, Rasululloh ﷺ buni bizga eslatdilar». U (Jobir) dedi: «Ular (mushriklar) yana: ‹Tez orada ularga bir namoz keladiki, u ularga (musulmonlarga) bolalaridan ham koʻra mahbubroqdir›, deyishgan edi. Asr (vaqti) kirganda», u (Jobir) dedi, «(u zot) bizni ikki saf qilib turgʻazdilar, mushriklar esa biz bilan qibla oʻrtasida edi». U dedi: «Rasululloh ﷺ takbir aytdilar, biz takbir aytdik. U zot rukuʼ qildilar, biz rukuʼ qildik. Soʻng u zot sajda qildilar, birinchi saf u zot bilan birga sajda qildi. Ular turishganda, ikkinchi saf sajda qildi. Soʻng birinchi saf orqaga oʻtdi, ikkinchi saf oldinga oʻtib, birinchining oʻrnida turdi. Rasululloh ﷺ takbir aytdilar, biz takbir aytdik. U zot rukuʼ qildilar, biz rukuʼ qildik. Soʻng u zot sajda qildilar, birinchi saf u zot bilan birga sajda qildi, ikkinchisi (tik) turdi. U (u zot) sajda qilgach, ikkinchi saf sajda qildi. Soʻng hammalari oʻtirishdi, Rasululloh ﷺ ularga salom berdilar». Abuz-Zubayr dedi: «Soʻng Jobir alohida taʼkidlab: ‹Mana shu sizning amirlaringiz oʻqiyotgani kabi›, dedi».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Жуҳайна (қабиласи)дан бўлган бир қавмга ғазот қилдик. Улар биз билан қаттиқ жанг қилишди. Биз пешинни ўқиганимизда, мушриклар: ‹Агар уларга бир ҳамла қилсак, уларни бутунлай қириб ташлардик›, дейишди. Жаброил буни Расулуллоҳ ﷺ га хабар қилди, Расулуллоҳ ﷺ буни бизга эслатдилар». У (Жобир) деди: «Улар (мушриклар) яна: ‹Тез орада уларга бир намоз келадики, у уларга (мусулмонларга) болаларидан ҳам кўра маҳбуброқдир›, дейишган эди. Аср (вақти) кирганда», у (Жобир) деди, «(у зот) бизни икки саф қилиб турғаздилар, мушриклар эса биз билан қибла ўртасида эди». У деди: «Расулуллоҳ ﷺ такбир айтдилар, биз такбир айтдик. У зот рукуъ қилдилар, биз рукуъ қилдик. Сўнг у зот сажда қилдилар, биринчи саф у зот билан бирга сажда қилди. Улар туришганда, иккинчи саф сажда қилди. Сўнг биринчи саф орқага ўтди, иккинчи саф олдинга ўтиб, биринчининг ўрнида турди. Расулуллоҳ ﷺ такбир айтдилар, биз такбир айтдик. У зот рукуъ қилдилар, биз рукуъ қилдик. Сўнг у зот сажда қилдилар, биринчи саф у зот билан бирга сажда қилди, иккинчиси (тик) турди. У (у зот) сажда қилгач, иккинчи саф сажда қилди. Сўнг ҳаммалари ўтиришди, Расулуллоҳ ﷺ уларга салом бердилар». Абуз-Зубайр деди: «Сўнг Жобир алоҳида таъкидлаб: ‹Мана шу сизнинг амирларингиз ўқиётгани каби›, деди».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كُنَّا بِذَاتِ الرِّقَاعِ قَالَ كُنَّا إِذَا أَتَيْنَا عَلَى شَجَرَةٍ ظَلِيلَةٍ تَرَكْنَاهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - فَجَاءَ رَجُلٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَسَيْفُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُعَلَّقٌ بِشَجَرَةٍ فَأَخَذَ سَيْفَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاخْتَرَطَهُ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَتَخَافُنِي قَالَ " لاَ " . قَالَ فَمَنْ يَمْنَعُكَ مِنِّي قَالَ " اللَّهُ يَمْنَعُنِي مِنْكَ " . قَالَ فَتَهَدَّدَهُ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَغْمَدَ السَّيْفَ وَعَلَّقَهُ - قَالَ - فَنُودِيَ بِالصَّلاَةِ فَصَلَّى بِطَائِفَةٍ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ تَأَخَّرُوا وَصَلَّى بِالطَّائِفَةِ الأُخْرَى رَكْعَتَيْنِ قَالَ فَكَانَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرْبَعُ رَكَعَاتٍ وَلِلْقَوْمِ رَكْعَتَانِ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga (yoʻlga) yoʻl oldik, toki Zotur-Riqoʼga yetib bordik». U dedi: «Biz soyali bir daraxtga yetib kelsak, uni Rasululloh ﷺ uchun (soya boʻlsin deb) boʻsh qoldirardik». U dedi: «Mushriklardan bir kishi keldi, Rasululloh ﷺ ning qilichi esa daraxtga osigʻlik turardi. U Allohning Nabiysi ﷺ ning qilichini olib, uni qinidan sugʻurib oldi-da, Rasululloh ﷺ ga: ‹Mendan qoʻrqasanmi?› dedi. U zot: ‹Yoʻq›, dedilar. U: ‹Unda meni sendan kim toʻsadi?› dedi. U zot: ‹Alloh meni sendan toʻsadi›, dedilar». U dedi: «Shunda Rasululloh ﷺ ning sahobalari uni (qoʻrqitib) doʻq qildilar, u esa qilichni qiniga solib, (yana joyiga) osib qoʻydi». U dedi: «Soʻng namozga (azon bilan) chaqirildi. U zot bir guruhga ikki rakaʼat (namoz) oʻqitdi, soʻng ular orqaga chekindilar, u zot ikkinchi guruhga (ham) ikki rakaʼat oʻqitdi». U dedi: «Shu tariqa Rasululloh ﷺ ga toʻrt rakaʼat, har bir guruhga esa ikki rakaʼatdan boʻldi».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга (йўлга) йўл олдик, токи Зотур-Риқўга етиб бордик». У деди: «Биз сояли бир дарахтга етиб келсак, уни Расулуллоҳ ﷺ учун (соя бўлсин деб) бўш қолдирардик». У деди: «Мушриклардан бир киши келди, Расулуллоҳ ﷺ нинг қиличи эса дарахтга осиғлик турарди. У Аллоҳнинг Набийси ﷺ нинг қиличини олиб, уни қинидан суғуриб олди-да, Расулуллоҳ ﷺ га: ‹Мендан қўрқасанми?› деди. У зот: ‹Йўқ›, дедилар. У: ‹Унда мени сендан ким тўсади?› деди. У зот: ‹Аллоҳ мени сендан тўсади›, дедилар». У деди: «Шунда Расулуллоҳ ﷺ нинг саҳобалари уни (қўрқитиб) дўқ қилдилар, у эса қилични қинига солиб, (яна жойига) осиб қўйди». У деди: «Сўнг намозга (азон билан) чақирилди. У зот бир гуруҳга икки ракаъат (намоз) ўқитди, сўнг улар орқага чекиндилар, у зот иккинчи гуруҳга (ҳам) икки ракаъат ўқитди». У деди: «Шу тариқа Расулуллоҳ ﷺ га тўрт ракаъат, ҳар бир гуруҳга эса икки ракаъатдан бўлди».
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى، بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ نَرْجِعُ فَنُرِيحُ نَوَاضِحَنَا . قَالَ حَسَنٌ فَقُلْتُ لِجَعْفَرٍ فِي أَىِّ سَاعَةٍ تِلْكَ قَالَ زَوَالَ الشَّمْسِ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan (juma) namozini oʻqir, soʻng qaytib, suv tashiydigan tuyalarimizni dam oldirar edik. Hasan dedi: Men Jaʼfardan: «U qaysi vaqt edi?» deb soʻradim. U: «Quyosh ogʻgan payt», dedi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан (жума) намозини ўқир, сўнг қайтиб, сув ташийдиган туяларимизни дам олдирар эдик. Ҳасан деди: Мен Жаъфардан: «У қайси вақт эди?» деб сўрадим. У: «Қуёш оғган пайт», деди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، كِلاَهُمَا عَنْ جَرِيرٍ، - قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، - عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ، بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَخْطُبُ قَائِمًا يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَجَاءَتْ عِيرٌ مِنَ الشَّامِ فَانْفَتَلَ النَّاسُ إِلَيْهَا حَتَّى لَمْ يَبْقَ إِلاَّ اثْنَا عَشَرَ رَجُلاً فَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ الَّتِي فِي الْجُمُعَةِ { وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا}
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ juma kuni tik turgan holda xutba qilayotgan edilar, shu payt Shomdan bir savdo karvoni keldi. Odamlar oʻsha (karvon) tomonga oʻgirilib ketishdi, hatto (u zot bilan) oʻn ikki kishidan boshqasi qolmadi. Shunda jumaga oid mana bu oyat nozil boʻldi: {Ular biror savdoni yoki oʻyin-kulgini koʻrishganida, sen tik turgan holingda seni tashlab, oʻsha tomonga tarqalib ketdilar} (Juma 11).Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ жума куни тик турган ҳолда хутба қилаётган эдилар, шу пайт Шомдан бир савдо карвони келди. Одамлар ўша (карвон) томонга ўгирилиб кетишди, ҳатто (у зот билан) ўн икки кишидан бошқаси қолмади. Шунда жумага оид мана бу оят нозил бўлди: {Улар бирор савдони ёки ўйин-кулгини кўришганида, сен тик турган ҳолингда сени ташлаб, ўша томонга тарқалиб кетдилар} (Жума 11).
وَحَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ الْهَيْثَمِ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي الطَّحَّانَ - عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ سَالِمٍ، وَأَبِي، سُفْيَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَدِمَتْ سُوَيْقَةٌ قَالَ فَخَرَجَ النَّاسُ إِلَيْهَا فَلَمْ يَبْقَ إِلاَّ اثْنَا عَشَرَ رَجُلاً أَنَا فِيهِمْ - قَالَ - فَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا} إِلَى آخِرِ الآيَةِ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz juma kuni Nabiy ﷺ bilan birga edik, shu payt bir kichik savdo karvoni keldi. (Jobir) dedi: Odamlar uning tomon chiqib ketishdi va oʻn ikki kishidan boshqasi qolmadi, men shular orasida edim. (Jobir) dedi: Shunda Alloh {Ular biror savdoni yoki oʻyin-kulgini koʻrishganida, sen tik turgan holingda seni tashlab, oʻsha tomonga tarqalib ketdilar} (Juma 11) — oyatning oxirigacha nozil qildi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз жума куни Набий ﷺ билан бирга эдик, шу пайт бир кичик савдо карвони келди. (Жобир) деди: Одамлар унинг томон чиқиб кетишди ва ўн икки кишидан бошқаси қолмади, мен шулар орасида эдим. (Жобир) деди: Шунда Аллоҳ {Улар бирор савдони ёки ўйин-кулгини кўришганида, сен тик турган ҳолингда сени ташлаб, ўша томонга тарқалиб кетдилар} (Жума 11) — оятнинг охиригача нозил қилди.
وَحَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ سَالِمٍ، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، وَسَالِمِ، بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ قَدِمَتْ عِيرٌ إِلَى الْمَدِينَةِ فَابْتَدَرَهَا أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى لَمْ يَبْقَ مَعَهُ إِلاَّ اثْنَا عَشَرَ رَجُلاً فِيهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ - قَالَ - وَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا}
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Juma kuni Nabiy ﷺ tik turgan vaqtlarida, Madinaga bir savdo karvoni keldi. Shunda Rasululloh ﷺ ning ashoblari unga oshiqishdi, hatto u zot bilan oʻn ikki kishidan boshqasi qolmadi, ular orasida Abu Bakr va Umar bor edi. (Jobir) dedi: Va mana bu oyat nozil boʻldi: {Ular biror savdoni yoki oʻyin-kulgini koʻrishganida, oʻsha tomonga tarqalib ketdilar} (Juma 11).Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Жума куни Набий ﷺ тик турган вақтларида, Мадинага бир савдо карвони келди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ нинг ашоблари унга ошиқишди, ҳатто у зот билан ўн икки кишидан бошқаси қолмади, улар орасида Абу Бакр ва Умар бор эди. (Жобир) деди: Ва мана бу оят нозил бўлди: {Улар бирор савдони ёки ўйин-кулгини кўришганида, ўша томонга тарқалиб кетдилар} (Жума 11).
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا خَطَبَ احْمَرَّتْ عَيْنَاهُ وَعَلاَ صَوْتُهُ وَاشْتَدَّ غَضَبُهُ حَتَّى كَأَنَّهُ مُنْذِرُ جَيْشٍ يَقُولُ " صَبَّحَكُمْ وَمَسَّاكُمْ " . وَيَقُولُ " بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةَ كَهَاتَيْنِ " . وَيَقْرُنُ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ السَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى وَيَقُولُ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ خَيْرَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ وَخَيْرُ الْهُدَى هُدَى مُحَمَّدٍ وَشَرُّ الأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلاَلَةٌ " . ثُمَّ يَقُولُ " أَنَا أَوْلَى بِكُلِّ مُؤْمِنٍ مِنْ نَفْسِهِ مَنْ تَرَكَ مَالاً فَلأَهْلِهِ وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيَاعًا فَإِلَىَّ وَعَلَىَّ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xutba qilganlarida koʻzlari qizarar, ovozlari koʻtarilar va gʻazablari kuchayar edi, hatto goʻyo u zot bir lashkarni ogohlantirayotgan kishidek: «(Dushman) sizlarga ertalab hujum qildi, kechqurun ham hujum qildi», deyardilar. Yana: «Men va qiyomat mana bu ikkovidek (bir vaqtda) yuborildik», deb koʻrsatkich barmogʻi bilan oʻrta barmoqlarini birlashtirardilar. Yana: «Ammo baʼdu, eng yaxshi soʻz Allohning Kitobidir, eng yaxshi yoʻl Muhammadning yoʻlidir, ishlarning eng yomoni esa (dinda) yangidan toʻqib chiqarilganlaridir, har bir bidʼat zalolatdir», derdilar. Soʻng: «Men har bir moʻmin uchun uning oʻz nafsidan koʻra haqliroqman. Kim (oʻzidan keyin) mol qoldirsa, u uning ahli (vorislari) uchundir, kim qarz yoki (zoye boʻlib qoluvchi) bola qoldirsa, u menga (tegishli) va (uni hal qilish) men zimmamdadir», derdilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хутба қилганларида кўзлари қизарар, овозлари кўтарилар ва ғазаблари кучаяр эди, ҳатто гўё у зот бир лашкарни огоҳлантираётган кишидек: «(Душман) сизларга эрталаб ҳужум қилди, кечқурун ҳам ҳужум қилди», деярдилар. Яна: «Мен ва қиёмат мана бу икковидек (бир вақтда) юборилдик», деб кўрсаткич бармоғи билан ўрта бармоқларини бирлаштирардилар. Яна: «Аммо баъду, энг яхши сўз Аллоҳнинг Китобидир, энг яхши йўл Муҳаммаднинг йўлидир, ишларнинг энг ёмони эса (динда) янгидан тўқиб чиқарилганларидир, ҳар бир бидъат залолатдир», дердилар. Сўнг: «Мен ҳар бир мўмин учун унинг ўз нафсидан кўра ҳақлироқман. Ким (ўзидан кейин) мол қолдирса, у унинг аҳли (ворислари) учундир, ким қарз ёки (зое бўлиб қолувчи) бола қолдирса, у менга (тегишли) ва (уни ҳал қилиш) мен зиммамдадир», дердилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ النَّاسَ يَحْمَدُ اللَّهَ وَيُثْنِي عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ يَقُولُ " مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلاَ هَادِيَ لَهُ وَخَيْرُ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ " . ثُمَّ سَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ odamlarga xutba qilardilar, Allohga hamd aytar va Uni loyiq boʻlgan tarzda ulugʻlardilar, soʻng: «Allohni kimni hidoyat qilsa, uni adashtiruvchi yoʻq, kimni adashtirsa, uni hidoyat qiluvchi yoʻq. Eng yaxshi soʻz Allohning Kitobidir», derdilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ одамларга хутба қилардилар, Аллоҳга ҳамд айтар ва Уни лойиқ бўлган тарзда улуғлардилар, сўнг: «Аллоҳни кимни ҳидоят қилса, уни адаштирувчи йўқ, кимни адаштирса, уни ҳидоят қилувчи йўқ. Энг яхши сўз Аллоҳнинг Китобидир», дердилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - وَ هُوَ ابْنُ زَيْدٍ - عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَصَلَّيْتَ يَا فُلاَنُ " . قَالَ لاَ . قَالَ " قُمْ فَارْكَعْ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ juma kuni xutba qilib turganlarida, bir kishi keldi. Shunda Nabiy ﷺ unga: ‹Ey falonchi, namoz oʻqidingmi?›, dedilar. U: ‹Yoʻq›, dedi. (U zot): ‹Tur, (ikki rakaat) namoz oʻqi›, dedilar».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ жума куни хутба қилиб турганларида, бир киши келди. Шунда Набий ﷺ унга: ‹Эй фалончи, намоз ўқидингми?›, дедилар. У: ‹Йўқ›, деди. (У зот): ‹Тур, (икки ракаат) намоз ўқи›, дедилар».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَيَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ، عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ جَابِرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَمَا قَالَ حَمَّادٌ وَلَمْ يَذْكُرِ الرَّكْعَتَيْنِ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan Nabiy ﷺ dan Hammod aytgani kabi rivoyat qilinadi, lekin ikki rakaatni zikr qilmadi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан Набий ﷺ дан Ҳаммод айтгани каби ривоят қилинади, лекин икки ракаатни зикр қилмади.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا وَقَالَ، إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ دَخَلَ رَجُلٌ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَالَ " أَصَلَّيْتَ " . قَالَ لاَ . قَالَ " قُمْ فَصَلِّ الرَّكْعَتَيْنِ " . وَفِي رِوَايَةِ قُتَيْبَةَ قَالَ " صَلِّ رَكْعَتَيْنِ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Bir kishi masjidga kirdi, Rasululloh ﷺ esa juma kuni xutba qilib turardilar. (U zot): ‹Namoz oʻqidingmi?›, dedilar. U: ‹Yoʻq›, dedi. (U zot): ‹Tur, ikki rakaat namoz oʻqi›, dedilar». Qutaybaning rivoyatida (u zot): «Ikki rakaat oʻqi», dedilar, deyilgan.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Бир киши масжидга кирди, Расулуллоҳ ﷺ эса жума куни хутба қилиб турардилар. (У зот): ‹Намоз ўқидингми?›, дедилар. У: ‹Йўқ›, деди. (У зот): ‹Тур, икки ракаат намоз ўқи›, дедилар». Қутайбанинг ривоятида (у зот): «Икки ракаат ўқи», дедилар, дейилган.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ جَاءَ رَجُلٌ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ يَخْطُبُ فَقَالَ لَهُ " أَرَكَعْتَ رَكْعَتَيْنِ " . قَالَ لاَ. فَقَالَ: «ارْكَعْ».
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Bir kishi keldi, Nabiy ﷺ esa juma kuni minbar ustida xutba qilib turardilar. (U zot) unga: ‹Ikki rakaat namoz oʻqidingmi?›, dedilar. U: ‹Yoʻq›, dedi. Shunda (u zot): ‹Oʻqi›, dedilar».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Бир киши келди, Набий ﷺ эса жума куни минбар устида хутба қилиб турардилар. (У зот) унга: ‹Икки ракаат намоз ўқидингми?›, дедилар. У: ‹Йўқ›, деди. Шунда (у зот): ‹Ўқи›, дедилар».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ فَقَالَ " إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَقَدْ خَرَجَ الإِمَامُ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ xutba qilib: «Sizdan biringiz juma kuni imom (xutbaga) chiqib boʻlgan holatda kelsa ham, ikki rakaat namoz oʻqisin», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ хутба қилиб: «Сиздан бирингиз жума куни имом (хутбага) чиқиб бўлган ҳолатда келса ҳам, икки ракаат намоз ўқисин», дедилар.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّهُ قَالَ جَاءَ سُلَيْكٌ الْغَطَفَانِيُّ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَاعِدٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَعَدَ سُلَيْكٌ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّيَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَرَكَعْتَ رَكْعَتَيْنِ " . قَالَ لاَ . قَالَ " قُمْ فَارْكَعْهُمَا " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Sulayk al-Gʻatafoniy juma kuni keldi, Rasululloh ﷺ esa minbar ustida oʻtirgan edilar. Sulayk namoz oʻqimasdan oldin oʻtirib qoldi. Shunda Nabiy ﷺ unga: ‹Ikki rakaat namoz oʻqidingmi?›, dedilar. U: ‹Yoʻq›, dedi. (U zot): ‹Tur, ularni oʻqi›, dedilar».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Сулайк ал-Ғатафоний жума куни келди, Расулуллоҳ ﷺ эса минбар устида ўтирган эдилар. Сулайк намоз ўқимасдан олдин ўтириб қолди. Шунда Набий ﷺ унга: ‹Икки ракаат намоз ўқидингми?›, дедилар. У: ‹Йўқ›, деди. (У зот): ‹Тур, уларни ўқи›, дедилар».
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، كِلاَهُمَا عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ، - قَالَ ابْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى، - عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ جَاءَ سُلَيْكٌ الْغَطَفَانِيُّ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ فَجَلَسَ فَقَالَ لَهُ " يَا سُلَيْكُ قُمْ فَارْكَعْ رَكْعَتَيْنِ وَتَجَوَّزْ فِيهِمَا - ثُمَّ قَالَ - إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ وَلْيَتَجَوَّزْ فِيهِمَا " .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Sulayk al-Gʻatafoniy juma kuni keldi, Rasululloh ﷺ esa xutba qilib turardilar. U oʻtirdi. Shunda (u zot) unga: ‹Ey Sulayk, tur, ikki rakaat namoz oʻqi va ularni qisqa qil›, dedilar. Soʻng: ‹Sizdan biringiz juma kuni imom xutba qilib turganida kelsa, ikki rakaat namoz oʻqisin va ularni qisqa qilsin›, dedilar».Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Сулайк ал-Ғатафоний жума куни келди, Расулуллоҳ ﷺ эса хутба қилиб турардилар. У ўтирди. Шунда (у зот) унга: ‹Эй Сулайк, тур, икки ракаат намоз ўқи ва уларни қисқа қил›, дедилар. Сўнг: ‹Сиздан бирингиз жума куни имом хутба қилиб турганида келса, икки ракаат намоз ўқисин ва уларни қисқа қилсин›, дедилар».
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ يَوْمَ الْفِطْرِ فَصَلَّى فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ فَلَمَّا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَزَلَ وَأَتَى النِّسَاءَ فَذَكَّرَهُنَّ وَهُوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلاَلٍ وَبِلاَلٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ يُلْقِينَ النِّسَاءُ صَدَقَةً . قُلْتُ لِعَطَاءٍ زَكَاةَ يَوْمِ الْفِطْرِ قَالَ لاَ وَلَكِنْ صَدَقَةً يَتَصَدَّقْنَ بِهَا حِينَئِذٍ تُلْقِي الْمَرْأَةُ فَتَخَهَا وَيُلْقِينَ وَيُلْقِينَ . قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَحَقًّا عَلَى الإِمَامِ الآنَ أَنْ يَأْتِيَ النِّسَاءَ حِينَ يَفْرُغُ فَيُذَكِّرَهُنَّ قَالَ إِي لَعَمْرِي إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ وَمَا لَهُمْ لاَ يَفْعَلُونَ ذَلِكَ.
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Fitr kuni turib namoz oʻqidi. U zot xutbadan oldin namozdan boshladi, soʻng odamlarga xutba qildi. Nabiyulloh ﷺ (xutbadan) tugatgach, (minbardan) tushdi va ayollarning oldiga kelib, ularga vaʼz-nasihat qildi. U zot Bilolning qoʻliga suyanib turar, Bilol esa oʻz kiyimini yoyib turar, ayollar (unga) sadaqa tashlardilar. Men Atoga: «Fitr kuni zakotinimi?» dedim. (Ato:) «Yoʻq, balki ular oʻsha payt qiladigan sadaqa edi; ayol oʻz halqasini tashlardi, (boshqalar) tashlar, tashlar edilar», dedi. Men Atoga: «Hozir imom (erkaklardan) tugatgach, ayollarning oldiga kelib, ularga vaʼz qilishi haqiqatan ham (uning vazifasi) boʻladimi?» dedim. (Ato:) «Ha, umrim bilan qasamki, bu albatta ularning zimmasidagi haqdir. Ularga nima boʻldiki, buni qilmaydilar?!» dedi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Фитр куни туриб намоз ўқиди. У зот хутбадан олдин намоздан бошлади, сўнг одамларга хутба қилди. Набиюллоҳ ﷺ (хутбадан) тугатгач, (минбардан) тушди ва аёлларнинг олдига келиб, уларга ваъз-насиҳат қилди. У зот Билолнинг қўлига суяниб турар, Билол эса ўз кийимини ёйиб турар, аёллар (унга) садақа ташлардилар. Мен Атога: «Фитр куни закотиними?» дедим. (Ато:) «Йўқ, балки улар ўша пайт қиладиган садақа эди; аёл ўз ҳалқасини ташларди, (бошқалар) ташлар, ташлар эдилар», деди. Мен Атога: «Ҳозир имом (эркаклардан) тугатгач, аёлларнинг олдига келиб, уларга ваъз қилиши ҳақиқатан ҳам (унинг вазифаси) бўладими?» дедим. (Ато:) «Ҳа, умрим билан қасамки, бу албатта уларнинг зиммасидаги ҳақдир. Уларга нима бўлдики, буни қилмайдилар?!» деди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّلاَةَ يَوْمَ الْعِيدِ فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلاَ إِقَامَةٍ ثُمَّ قَامَ مُتَوَكِّئًا عَلَى بِلاَلٍ فَأَمَرَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَحَثَّ عَلَى طَاعَتِهِ وَوَعَظَ النَّاسَ وَذَكَّرَهُمْ ثُمَّ مَضَى حَتَّى أَتَى النِّسَاءَ فَوَعَظَهُنَّ وَذَكَّرَهُنَّ فَقَالَ تَصَدَّقْنَ فَإِنَّ أَكْثَرَكُنَّ حَطَبُ جَهَنَّمَ فَقَامَتْ امْرَأَةٌ مِنْ سِطَةِ النِّسَاءِ سَفْعَاءُ الْخَدَّيْنِ فَقَالَتْ لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لِأَنَّكُنَّ تُكْثِرْنَ الشَّكَاةَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ قَالَ فَجَعَلْنَ يَتَصَدَّقْنَ مِنْ حُلِيِّهِنَّ يُلْقِينَ فِي ثَوْبِ بِلَالٍ مِنْ أَقْرِطَتِهِنَّ وَخَوَاتِمِهِنَّ
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga iyd kunidagi namozda boʻldim. U zot azonsiz va iqomatsiz, xutbadan oldin namozdan boshladi. Soʻng Bilolga suyangan holda turib, Allohga taqvoli boʻlishga buyurdi va Unga itoat qilishga undadi, odamlarga vaʼz qildi va ularga nasihat berdi. Soʻng yurib, ayollarning oldiga keldi-da, ularga vaʼz-nasihat qildi va: «Sadaqa qilinglar! Chunki koʻpchiligingiz jahannam oʻtinisiz», dedi. Shunda ayollar orasidagi yonoqlari qoramtir bir ayol turib: «Nega, ey Rasululloh?» dedi. (U zot:) «Chunki sizlar (erlaringizdan) koʻp shikoyat qilasiz va eringizning yaxshiligiga noshukurlik qilasiz», dedi. (Jobir) dedi: Shunda ular oʻz taqinchoqlaridan sadaqa qila boshladilar; Bilolning kiyimiga sirgʻalari va uzuklarini tashlardilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ийд кунидаги намозда бўлдим. У зот азонсиз ва иқоматсиз, хутбадан олдин намоздан бошлади. Сўнг Билолга суянган ҳолда туриб, Аллоҳга тақволи бўлишга буюрди ва Унга итоат қилишга ундади, одамларга ваъз қилди ва уларга насиҳат берди. Сўнг юриб, аёлларнинг олдига келди-да, уларга ваъз-насиҳат қилди ва: «Садақа қилинглар! Чунки кўпчилигингиз жаҳаннам ўтинисиз», деди. Шунда аёллар орасидаги ёноқлари қорамтир бир аёл туриб: «Нега, эй Расулуллоҳ?» деди. (У зот:) «Чунки сизлар (эрларингиздан) кўп шикоят қиласиз ва эрингизнинг яхшилигига ношукурлик қиласиз», деди. (Жобир) деди: Шунда улар ўз тақинчоқларидан садақа қила бошладилар; Билолнинг кийимига сирғалари ва узукларини ташлардилар.