Kab ibn Ujra al-Ansoriy

وَحَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ أَيُّوبَ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ أَتَى عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ وَأَنَا أُوقِدُ تَحْتَ - قَالَ الْقْوَارِيرِيُّ قِدْرٍ لِي ‏.‏ وَقَالَ أَبُو الرَّبِيعِ بُرْمَةٍ لِي - وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَلَى وَجْهِي فَقَالَ ‏"‏ أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّ رَأْسِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاحْلِقْ وَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةَ مَسَاكِينَ أَوِ انْسُكْ نَسِيكَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَيُّوبُ فَلاَ أَدْرِي بِأَىِّ ذَلِكَ بَدَأَ ‏.‏

Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hudaybiya zamonida mening oldimga keldilar, men esa qozon ostida olov yoqayotgan edim, bitlar yuzimga toʻkilayotgan edi. Shunda (u zot): «Boshingdagi hasharotlar seni bezovta qilyaptimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. (U zot): «Boshingni qirib tashla-da, uch kun roʻza tut, yoki olti miskinni taomlantir, yoki bir jonliq qurbonlik qil», dedilar. Ayyub: «Buning qaysi biridan boshlaganini bilmayman», dedi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳудайбия замонида менинг олдимга келдилар, мен эса қозон остида олов ёқаётган эдим, битлар юзимга тўкилаётган эди. Шунда (у зот): «Бошингдаги ҳашаротлар сени безовта қиляптими?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. (У зот): «Бошингни қириб ташла-да, уч кун рўза тут, ёки олти мискинни таомлантир, ёки бир жонлиқ қурбонлик қил», дедилар. Айюб: «Бунинг қайси биридан бошлаганини билмайман», деди.

وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا سَيْفٌ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يَقُولُ حَدَّثَنِي عَبْدُ، الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى حَدَّثَنِي كَعْبُ بْنُ عُجْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَفَ عَلَيْهِ وَرَأْسُهُ يَتَهَافَتُ قَمْلاً فَقَالَ ‏"‏ أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاحْلِقْ رَأْسَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَفِيَّ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ‏}‏ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ تَصَدَّقْ بِفَرَقٍ بَيْنَ سِتَّةِ مَسَاكِينَ أَوِ انْسُكْ مَا تَيَسَّرَ ‏"‏ ‏.‏

Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uning yonida toʻxtadilar, uning boshidan esa bitlar toʻkilib turardi. Shunda (u zot): «Hasharotlaring seni bezovta qilyaptimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. (U zot): «Boshingni qirib tashla», dedilar. (Kaʼb) dedi: Mening haqimda bu oyat nozil boʻldi: {Sizlardan kim kasal boʻlsa yoki boshida ozor boʻlsa, roʻza yoki sadaqa yoxud qurbonlik (koʻrinishidagi) fidya (lozim boʻladi)} (Baqara 196). Shunda Rasululloh ﷺ menga: «Uch kun roʻza tut, yoki olti miskinga bir faraq (don) sadaqa qil, yoki muyassar boʻlganini qurbonlik qil», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унинг ёнида тўхтадилар, унинг бошидан эса битлар тўкилиб турарди. Шунда (у зот): «Ҳашаротларинг сени безовта қиляптими?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. (У зот): «Бошингни қириб ташла», дедилар. (Каъб) деди: Менинг ҳақимда бу оят нозил бўлди: {Сизлардан ким касал бўлса ёки бошида озор бўлса, рўза ёки садақа ёхуд қурбонлик (кўринишидаги) фидя (лозим бўлади)} (Бақара 196). Шунда Расулуллоҳ ﷺ менга: «Уч кун рўза тут, ёки олти мискинга бир фарақ (дон) садақа қил, ёки муяссар бўлганини қурбонлик қил», дедилар.

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، وَأَيُّوبَ، وَحُمَيْدٍ، وَعَبْدِ، الْكَرِيمِ عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِهِ وَهُوَ بِالْحُدَيْبِيَةِ قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ مَكَّةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ وَهُوَ يُوقِدُ تَحْتَ قِدْرٍ وَالْقَمْلُ يَتَهَافَتُ عَلَى وَجْهِهِ فَقَالَ ‏"‏ أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاحْلِقْ رَأْسَكَ وَأَطْعِمْ فَرَقًا بَيْنَ سِتَّةِ مَسَاكِينَ - وَالْفَرَقُ ثَلاَثَةُ آصُعٍ - أَوْ صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوِ انْسُكْ نَسِيكَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ ‏"‏ أَوِ اذْبَحْ شَاةً ‏"‏ ‏.‏

Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Hudaybiyada, Makkaga kirishlaridan oldin uning yonidan oʻtdilar, u (Kaʼb) esa ihromda boʻlib, qozon ostida olov yoqayotgan, bitlar uning yuziga toʻkilayotgan edi. Shunda (u zot): «Mana shu hasharotlaring seni bezovta qilyaptimi?» dedilar. (Kaʼb): «Ha», dedi. (U zot): «Boshingni qirib tashla-da, olti miskinga bir faraq (don) taomlantir — faraq uch soʼdir — yoki uch kun roʻza tut, yoki bir jonliq qurbonlik qil», dedilar. Ibn Abu Najih: «Yoki bir qoʻy soʻy», dedi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Ҳудайбияда, Маккага киришларидан олдин унинг ёнидан ўтдилар, у (Каъб) эса иҳромда бўлиб, қозон остида олов ёқаётган, битлар унинг юзига тўкилаётган эди. Шунда (у зот): «Мана шу ҳашаротларинг сени безовта қиляптими?» дедилар. (Каъб): «Ҳа», деди. (У зот): «Бошингни қириб ташла-да, олти мискинга бир фарақ (дон) таомлантир — фарақ уч сўдир — ёки уч кун рўза тут, ёки бир жонлиқ қурбонлик қил», дедилар. Ибн Абу Нажиҳ: «Ёки бир қўй сўй», деди.

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِهِ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فَقَالَ لَهُ ‏"‏ آذَاكَ هَوَامُّ رَأْسِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ احْلِقْ رَأْسَكَ ثُمَّ اذْبَحْ شَاةً نُسُكًا أَوْ صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ أَطْعِمْ ثَلاَثَةَ آصُعٍ مِنْ تَمْرٍ عَلَى سِتَّةِ مَسَاكِينَ ‏"‏ ‏.‏

Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hudaybiya zamonida uning yonidan oʻtdilar va unga: «Boshingdagi hasharotlar seni ozorladimi?» dedilar. (Kaʼb): «Ha», dedi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Boshingni qirib tashla, soʻng bir qoʻyni qurbonlik qilib soʻy, yoki uch kun roʻza tut, yoki olti miskinga uch soʼ xurmo taomlantir», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳудайбия замонида унинг ёнидан ўтдилар ва унга: «Бошингдаги ҳашаротлар сени озорладими?» дедилар. (Каъб): «Ҳа», деди. Шунда Набий ﷺ унга: «Бошингни қириб ташла, сўнг бир қўйни қурбонлик қилиб сўй, ёки уч кун рўза тут, ёки олти мискинга уч сў хурмо таомлантир», дедилар.

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الأَصْبَهَانِيِّ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَعْقِلٍ، حَدَّثَنِي كَعْبُ بْنُ عُجْرَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّهُ خَرَجَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُحْرِمًا فَقَمِلَ رَأْسُهُ وَلِحْيَتُهُ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَدَعَا الْحَلاَّقَ فَحَلَقَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ ‏"‏ هَلْ عِنْدَكَ نُسُكٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَا أَقْدِرُ عَلَيْهِ ‏.‏ فَأَمَرَهُ أَنْ يَصُومَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ أَوْ يُطْعِمَ سِتَّةَ مَسَاكِينَ لِكُلِّ مِسْكِينَيْنِ صَاعٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ خَاصَّةً ‏{‏ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ‏}‏ ثُمَّ كَانَتْ لِلْمُسْلِمِينَ عَامَّةً ‏.‏

Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Nabiy ﷺ bilan ihromda boʻlib (safarga) chiqdi, boshi va soqoli bitlab ketdi. Bu Nabiy ﷺ ga yetib bordi va (u zot) unga (odam) yuborib chaqirtirdilar, soʻng sartaroshni chaqirib, uning boshini qirdirdilar. Soʻng unga: «Sening huzuringda qurbonlik (qiladigan jonliq) bormi?» dedilar. (Kaʼb): «Bunga qudratim yetmaydi», dedi. Shunda (u zot) unga uch kun roʻza tutishni, yoki olti miskinni — har ikki miskinga bir soʼdan — taomlantirishni buyurdilar. Soʻng Alloh azza va jalla u haqida xususan (bu oyatni) nozil qildi: {Sizlardan kim kasal boʻlsa yoki boshida ozor boʻlsa} (Baqara 196); soʻngra u musulmonlar uchun umumiy boʻldi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Набий ﷺ билан иҳромда бўлиб (сафарга) чиқди, боши ва соқоли битлаб кетди. Бу Набий ﷺ га етиб борди ва (у зот) унга (одам) юбориб чақиртирдилар, сўнг сартарошни чақириб, унинг бошини қирдирдилар. Сўнг унга: «Сенинг ҳузурингда қурбонлик (қиладиган жонлиқ) борми?» дедилар. (Каъб): «Бунга қудратим етмайди», деди. Шунда (у зот) унга уч кун рўза тутишни, ёки олти мискинни — ҳар икки мискинга бир сўдан — таомлантиришни буюрдилар. Сўнг Аллоҳ азза ва жалла у ҳақида хусусан (бу оятни) нозил қилди: {Сизлардан ким касал бўлса ёки бошида озор бўлса} (Бақара 196); сўнгра у мусулмонлар учун умумий бўлди.

وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عِيسَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَكَمَ بْنَ عُتَيْبَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مُعَقِّبَاتٌ لاَ يَخِيبُ قَائِلُهُنَّ - أَوْ فَاعِلُهُنَّ - دُبُرَ كُلِّ صَلاَةٍ مَكْتُوبَةٍ ثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ تَسْبِيحَةً وَثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ تَحْمِيدَةً وَأَرْبَعٌ وَثَلاَثُونَ تَكْبِيرَةً ‏"‏ ‏.‏

Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayrim zikrlar bor, ularni aytguvchi — yoki bajaruvchi — har bir farz namozi ortidan noumid boʻlmaydi: oʻttiz uch tasbeh (Subhanalloh), oʻttiz uch tahmid (Alhamdulilloh) va oʻttiz toʻrt takbir (Allohu akbar)», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Айрим зикрлар бор, уларни айтгувчи — ёки бажарувчи — ҳар бир фарз намози ортидан ноумид бўлмайди: ўттиз уч тасбеҳ (Субҳаналлоҳ), ўттиз уч таҳмид (Алҳамдулиллоҳ) ва ўттиз тўрт такбир (Аллоҳу акбар)», дедилар.

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، حَدَّثَنَا حَمْزَةُ الزَّيَّاتُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مُعَقِّبَاتٌ لاَ يَخِيبُ قَائِلُهُنَّ - أَوْ فَاعِلُهُنَّ - ثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ تَسْبِيحَةً وَثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ تَحْمِيدَةً وَأَرْبَعٌ وَثَلاَثُونَ تَكْبِيرَةً فِي دُبُرِ كُلِّ صَلاَةٍ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ قَيْسٍ الْمُلاَئِيُّ، عَنِ الْحَكَمِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ ‏.‏

Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayrim zikrlar bor, ularni aytguvchi — yoki bajaruvchi — noumid boʻlmaydi: har bir namoz ortidan oʻttiz uch tasbeh, oʻttiz uch tahmid va oʻttiz toʻrt takbir», dedilar.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Айрим зикрлар бор, уларни айтгувчи — ёки бажарувчи — ноумид бўлмайди: ҳар бир намоз ортидан ўттиз уч тасбеҳ, ўттиз уч таҳмид ва ўттиз тўрт такбир», дедилар.

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أُمِّ الْحَكَمِ يَخْطُبُ قَاعِدًا فَقَالَ انْظُرُوا إِلَى هَذَا الْخَبِيثِ يَخْطُبُ قَاعِدًا وَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏ وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا‏}‏

Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U (Kaʼb) masjidga kirdi, Abdurahmon ibn Ummul-Hakam oʻtirgan holda xutba qilayotgan edi. Shunda (Kaʼb): «Mana bu xabisga qaranglar, oʻtirgan holda xutba qilyapti, holbuki Alloh taolo: {Ular biror savdoni yoki oʻyin-kulgini koʻrishganida, sen tik turgan holingda seni tashlab, oʻsha tomonga tarqalib ketdilar} (Juma 11) — degan», dedi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У (Каъб) масжидга кирди, Абдураҳмон ибн Уммул-Ҳакам ўтирган ҳолда хутба қилаётган эди. Шунда (Каъб): «Мана бу хабисга қаранглар, ўтирган ҳолда хутба қиляпти, ҳолбуки Аллоҳ таоло: {Улар бирор савдони ёки ўйин-кулгини кўришганида, сен тик турган ҳолингда сени ташлаб, ўша томонга тарқалиб кетдилар} (Жума 11) — деган», деди.