Kab ibn Ujra al-Ansoriy

وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَآهُ، وَقَمْلُهُ يَسْقُطُ عَلَى وَجْهِهِ‏.‏ مِثْلَهُ‏.‏

Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ uni (Kaʼbni) — bitlar yuziga toʻkilib turgan holda — koʻrdi.Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ уни (Каъбни) — битлар юзига тўкилиб турган ҳолда — кўрди.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ خَلَفٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، وَرْقَاءَ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَآهُ وَقَمْلُهُ يَسْقُطُ عَلَى وَجْهِهِ فَقَالَ ‏"‏ أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَحْلِقَ وَهْوَ بِالْحُدَيْبِيَةِ، لَمْ يُبَيِّنْ لَهُمْ أَنَّهُمْ يَحِلُّونَ بِهَا، وَهُمْ عَلَى طَمَعٍ أَنْ يَدْخُلُوا مَكَّةَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ الْفِدْيَةَ، فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُطْعِمَ فَرَقًا بَيْنَ سِتَّةِ مَسَاكِينَ، أَوْ يُهْدِيَ شَاةً، أَوْ يَصُومَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ‏.‏

(Kaʼb ibn Ujra aytdi:) Rasululloh ﷺ uni — biti (qonjigʻalari) yuziga toʻkilayotgan holda — koʻrib: «Boshing hashoroti (biti) seni ozorlayaptimi?» dedilar. U: «Ha», dedi. Rasululloh ﷺ unga (sochini) qirib tashlashni buyurdilar — u zot Hudaybiyada edilar, ularga u yerda ehromdan chiqishlarini (hali) bayon qilmagan edilar, ular Makkaga kirishga umidvor edilar. Shunda Alloh fidya (toʻlov) (oyatini) nozil qildi va Rasululloh ﷺ unga: olti miskinga bir faraq (oʻlchov taom) yedirishini, yoki bir qoʻy (qurbonlik) qilishini, yoki uch kun roʻza tutishini buyurdilar.(Каъб ибн Ужра айтди:) Расулуллоҳ ﷺ уни — бити (қонжиғалари) юзига тўкилаётган ҳолда — кўриб: «Бошинг ҳашороти (бити) сени озорлаяптими?» дедилар. У: «Ҳа», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга (сочини) қириб ташлашни буюрдилар — у зот Ҳудайбияда эдилар, уларга у ерда эҳромдан чиқишларини (ҳали) баён қилмаган эдилар, улар Маккага киришга умидвор эдилар. Шунда Аллоҳ фидя (тўлов) (оятини) нозил қилди ва Расулуллоҳ ﷺ унга: олти мискинга бир фарақ (ўлчов таом) едиришини, ёки бир қўй (қурбонлик) қилишини, ёки уч кун рўза тутишини буюрдилар.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَتَى عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ، وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَلَى وَجْهِي فَقَالَ ‏{‏أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّ رَأْسِكَ‏}‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاحْلِقْ، وَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةَ مَسَاكِينَ، أَوِ انْسُكْ نَسِيكَةً ‏"‏‏.‏ قَالَ أَيُّوبُ لاَ أَدْرِي بِأَىِّ هَذَا بَدَأَ‏.‏

Paygʻambar ﷺ Hudaybiya zamonida mening oldimga keldilar — biti yuzimga toʻkilib turardi. U zot: «Boshing hashoroti (biti) seni ozorlayaptimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «(Sochingni) qirib tashla, va uch kun roʻza tut, yoki olti miskinga taom ber, yoki bir qurbonlik soʻ y», dedilar. Ayyub: «Qaysi biri bilan boshlaganini bilmayman», dedi.Пайғамбар ﷺ Ҳудайбия замонида менинг олдимга келдилар — бити юзимга тўкилиб турарди. У зот: «Бошинг ҳашороти (бити) сени озорлаяптими?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «(Сочингни) қириб ташла, ва уч кун рўза тут, ёки олти мискинга таом бер, ёки бир қурбонлик сў й», дедилар. Айюб: «Қайси бири билан бошлаганини билмайман», деди.

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْحُدَيْبِيَةِ وَنَحْنُ مُحْرِمُونَ، وَقَدْ حَصَرَنَا الْمُشْرِكُونَ ـ قَالَ ـ وَكَانَتْ لِي وَفْرَةٌ فَجَعَلَتِ الْهَوَامُّ تَسَّاقَطُ عَلَى وَجْهِي، فَمَرَّ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّ رَأْسِكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ وَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏[quran sura="2" aya_start="196" aya_end="196"]{‏فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ‏}‏

Biz Rasululloh ﷺ bilan Hudaybiyada — ehromda — edik, mushriklar bizni qamab (toʻsib) qoʻ ygan edi. Mening (uzun) sochim bor edi, hashorot (biti) yuzimga toʻkila boshladi. Paygʻambar ﷺ mening yonimdan oʻtib: «Boshing hashoroti (biti) seni ozorlayaptimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. (Kaʼb:) Shunda mana bu oyat nozil boʻ ldi: «Sizlardan kim kasal boʻ lsa yoki boshida bir ozor (kasallik) boʻ lsa, (sochini qirsa,) roʻzadan, sadaqadan yoki qurbonlikdan iborat fidya (toʻlasin)» (Baqara surasi, 196).Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Ҳудайбияда — эҳромда — эдик, мушриклар бизни қамаб (тўсиб) қў йган эди. Менинг (узун) сочим бор эди, ҳашорот (бити) юзимга тўкила бошлади. Пайғамбар ﷺ менинг ёнимдан ўтиб: «Бошинг ҳашороти (бити) сени озорлаяптими?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. (Каъб:) Шунда мана бу оят нозил бў лди: «Сизлардан ким касал бў лса ёки бошида бир озор (касаллик) бў лса, (сочини қирса,) рўзадан, садақадан ёки қурбонликдан иборат фидя (тўласин)» (Бақара сураси, 196).

حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَمَّا السَّلاَمُ عَلَيْكَ فَقَدْ عَرَفْنَاهُ فَكَيْفَ الصَّلاَةُ قَالَ ‏"‏ قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ ‏"‏‏.‏

(Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu) aytdi:) (Paygʻambar ﷺga): «Ey Allohning Rasuli, sizga salom (berishni) bildik; (lekin) salovot (aytish) qanday?» deyildi. U zot: «(Shunday) ayting: ‹Allohumma solli ala Muhammadin va ala oli Muhammadin, kama sollayta ala oli Ibrohima, innaka Hamidun Majid; Allohumma barik ala Muhammadin va ala oli Muhammadin, kama barakta ala oli Ibrohima, innaka Hamidun Majid› (Ey Alloh! Ibrohim oilasiga rahmat-marhamat (salovot) yoʻ llaganingdek, Muhammadga va Muhammad oilasiga rahmat-marhamat yoʻ lla — albatta Sen Maqtovli, Ulugʻ dirsan; ey Alloh! Ibrohim oilasiga barakot berganingdek, Muhammadga va Muhammad oilasiga barakot ber — albatta Sen Maqtovli, Ulugʻ dirsan)», dedilar.(Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу) айтди:) (Пайғамбар ﷺга): «Эй Аллоҳнинг Расули, сизга салом (беришни) билдик; (лекин) саловот (айтиш) қандай?» дейилди. У зот: «(Шундай) айтинг: ‹Аллоҳумма солли ала Муҳаммадин ва ала оли Муҳаммадин, кама соллайта ала оли Иброҳима, иннака Ҳамидун Мажид; Аллоҳумма барик ала Муҳаммадин ва ала оли Муҳаммадин, кама баракта ала оли Иброҳима, иннака Ҳамидун Мажид› (Эй Аллоҳ! Иброҳим оиласига раҳмат-марҳамат (саловот) йў ллаганингдек, Муҳаммадга ва Муҳаммад оиласига раҳмат-марҳамат йў лла — албатта Сен Мақтовли, Улуғ дирсан; эй Аллоҳ! Иброҳим оиласига баракот берганингдек, Муҳаммадга ва Муҳаммад оиласига баракот бер — албатта Сен Мақтовли, Улуғ дирсан)», дедилар.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبٍ، هُوَ ابْنُ عُجْرَةَ قَالَ أَتَى عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ، وَأَنَا أُوقِدُ تَحْتَ بُرْمَةٍ، وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَنْ رَأْسِي فَقَالَ ‏"‏ أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاحْلِقْ وَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةً، أَوِ انْسُكْ نَسِيكَةً ‏"‏‏.‏ قَالَ أَيُّوبُ لاَ أَدْرِي بِأَيَّتِهِنَّ بَدَأَ‏.‏

(Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ Hudaybiya zamonida mening oldimga keldilar — men bir qozon ostida (oʻ t) yoqayotgan edim; bitlar boshimdan toʻ kilib (tushayotgan) edi. U zot: «Boshing hashoroti (bitlari) seni ranjityaptimi?» dedilar. Men: «Ha» dedim. U zot: «(Boʻ lmasa) qirdirib, uch kun roʻ za tut, yoki olti (miskin)ni taomlantir, yoki bir qurbonlik soʻ y» dedilar. (Ayyub: «U (kaysi)dan boshlaganini bilmayman» dedi.)(Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ Ҳудайбия замонида менинг олдимга келдилар — мен бир қозон остида (ў т) ёқаётган эдим; битлар бошимдан тў килиб (тушаётган) эди. У зот: «Бошинг ҳашороти (битлари) сени ранжитяптими?» дедилар. Мен: «Ҳа» дедим. У зот: «(Бў лмаса) қирдириб, уч кун рў за тут, ёки олти (мискин)ни таомлантир, ёки бир қурбонлик сў й» дедилар. (Айюб: «У (кайси)дан бошлаганини билмайман» деди.)

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ أَتَيْتُهُ يَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ ادْنُ ‏"‏‏.‏ فَدَنَوْتُ فَقَالَ ‏"‏ أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ ‏"‏‏.‏ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ عَوْنٍ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ صِيَامُ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ، وَالنُّسُكُ شَاةٌ، وَالْمَسَاكِينُ سِتَّةٌ‏.‏

(Kaʼb ibn Ujra (roziyallohu anhu) aytdi:) Men u zotning — yaʼni Paygʻambar ﷺning — oldilariga keldim. U zot: «Yaqin kel», dedilar. Men yaqinlashdim. U zot: «Boshingdagi bitlar seni bezovta qilyaptimi?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «(Boshingni oldirib,) roʻza, sadaqa yoki qurbonlikdan (biri bilan) fidya (toʻlov) (ber)», dedilar. (Ayyub: roʻza — uch kun; nusuk (qurbonlik) — bir qoʻy; miskinlar — oltita (kishi), dedi.)(Каъб ибн Ужра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен у зотнинг — яъни Пайғамбар ﷺнинг — олдиларига келдим. У зот: «Яқин кел», дедилар. Мен яқинлашдим. У зот: «Бошингдаги битлар сени безовта қиляптими?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «(Бошингни олдириб,) рўза, садақа ёки қурбонликдан (бири билан) фидя (тўлов) (бер)», дедилар. (Айюб: рўза — уч кун; нусук (қурбонлик) — бир қўй; мискинлар — олтита (киши), деди.)