حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي الزَّعْرَاءِ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَكَانَتْ تُعْرَفُ قِرَاءَةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الظُّهْرِ بِتَحْرِيكِ لِحْيَتِهِ
Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning peshin namozidagi qiroatlari soqollarining qimirlashidan bilinar edi.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг пешин намозидаги қироатлари соқолларининг қимирлашидан билинар эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مُوسَى بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ سَمِعْتُ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اتْرُكُوا الْحَبَشَةَ مَا تَرَكُوكُمْ فَإِنَّهُ لَا يَسْتَخْرِجُ كَنْزَ الْكَعْبَةِ إِلَّا ذُو السُّوَيْقَتَيْنِ مِنْ الْحَبَشَةِ
Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ: «Habashliklar sizlarni tek qoʻygunlaricha, sizlar ham ularni tek qoʻyinglar. Chunki Kaʼba xazinasini faqat habashliklardan boʻlgan ikki ozgʻin oyoqli kishi chiqaradi», deyayotganlarini eshitdim.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳабашликлар сизларни тек қўйгунларича, сизлар ҳам уларни тек қўйинглар. Чунки Каъба хазинасини фақат ҳабашликлардан бўлган икки озғин оёқли киши чиқаради», деяётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَرَأَيْتُ رَجُلًا بِالْمَدِينَةِ وَقَدْ طَافَ النَّاسُ بِهِ وَهُوَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَسَمِعْتُهُ وَهُوَ يَقُولُ إِنَّ مِنْ بَعْدِكُمْ الْكَذَّابَ الْمُضِلَّ وَإِنَّ رَأْسَهُ مِنْ بَعْدِهِ حُبُكٌ حُبُكٌ حُبُكٌ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَإِنَّهُ سَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَمَنْ قَالَ لَسْتَ رَبَّنَا لَكِنَّ رَبَّنَا اللَّهُ عَلَيْهِ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْهِ أَنَبْنَا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّكَ لَمْ يَكُنْ لَهُ عَلَيْهِ سُلْطَانٌ
Abu Qilaba (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Madinada bir kishini koʻrdim, odamlar uning atrofini oʻrab olishgan edi, u esa: «Rasululloh ﷺ dedilar, Rasululloh ﷺ dedilar», derdi. Qarasam, u Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishi ekan. Men uning shunday deyayotganini eshitdim: «Albatta, sizlardan keyin yoʻldan ozdiruvchi kazzob (chiqadi). Uning boshi orqasidan jingalakdir, jingalakdir, jingalakdir», — uch marta (dedi). «U: ‹Men Rabbingizman›, deydi. Kim unga: ‹Sen bizning Rabbimiz emassan, balki Rabbimiz Allohdir, Unga tavakkal qildik va Unga qaytdik, Sening yomonligingdan Allohdan panoh soʻraymiz›, desa, uning bu kishi ustidan hech qanday hukmronligi boʻlmaydi».Абу Қилаба (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мадинада бир кишини кўрдим, одамлар унинг атрофини ўраб олишган эди, у эса: «Расулуллоҳ ﷺ дедилар, Расулуллоҳ ﷺ дедилар», дерди. Қарасам, у Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир киши экан. Мен унинг шундай деяётганини эшитдим: «Албатта, сизлардан кейин йўлдан оздирувчи каззоб (чиқади). Унинг боши орқасидан жингалакдир, жингалакдир, жингалакдир», — уч марта (деди). «У: ‹Мен Раббингизман›, дейди. Ким унга: ‹Сен бизнинг Раббимиз эмассан, балки Раббимиз Аллоҳдир, Унга таваккал қилдик ва Унга қайтдик, Сенинг ёмонлигингдан Аллоҳдан паноҳ сўраймиз›, деса, унинг бу киши устидан ҳеч қандай ҳукмронлиги бўлмайди».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْصِنِي قَالَ لَا تَغْضَبْ قَالَ قَالَ الرَّجُلُ فَفَكَّرْتُ حِينَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قَالَ فَإِذَا الْغَضَبُ يَجْمَعُ الشَّرَّ كُلَّهُ
Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, menga vasiyat qiling», dedi. U zot: «Gʻazablanma», dedilar. Oʻsha kishi aytdi: Nabiy ﷺ aytgan soʻzlari haqida oʻylab koʻrsam, gʻazab butun yomonlikni oʻzida jamlar ekan.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга васият қилинг», деди. У зот: «Ғазабланма», дедилар. Ўша киши айтди: Набий ﷺ айтган сўзлари ҳақида ўйлаб кўрсам, ғазаб бутун ёмонликни ўзида жамлар экан.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ وَعَلَى أَزْوَاجِهِ وَذُرِّيَّتِهِ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ وَعَلَى أَزْوَاجِهِ وَذُرِّيَّتِهِ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌقَالَ ابْنُ طَاوُسٍ وَكَانَ أَبِي يَقُولُ مِثْلَ ذَلِكَ
Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday der edilar: «Allohim, Ibrohim oilasiga rahmat yoʻllaganingdek, Muhammadga, uning ahli baytiga, xotinlariga va zurriyotiga rahmat yoʻlla. Albatta, Sen Maqtovga loyiq, Ulugʻsan. Ibrohim oilasiga barakot yoʻllaganingdek, Muhammadga, uning ahli baytiga, xotinlariga va zurriyotiga barakot yoʻlla. Albatta, Sen Maqtovga loyiq, Ulugʻsan». Ibn Tovus aytdi: Otam ham shunday der edi.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, Иброҳим оиласига раҳмат йўллаганингдек, Муҳаммадга, унинг аҳли байтига, хотинларига ва зурриётига раҳмат йўлла. Албатта, Сен Мақтовга лойиқ, Улуғсан. Иброҳим оиласига баракот йўллаганингдек, Муҳаммадга, унинг аҳли байтига, хотинларига ва зурриётига баракот йўлла. Албатта, Сен Мақтовга лойиқ, Улуғсан». Ибн Товус айтди: Отам ҳам шундай дер эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ الصَّنْعَانِيُّ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنِي فَنَّجُ قَالَكُنْتُ أَعْمَلُ فِي الدَّيْنَبَاذِ وَأُعَالِجُ فِيهِ فَقَدِمَ يَعْلَى بْنُ أُمَيَّةَ أَمِيرًا عَلَى الْيَمَنِ وَجَاءَ مَعَهُ رِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَنِي رَجُلٌ مِمَّنْ قَدِمَ مَعَهُ وَأَنَا فِي الزَّرْعِ أَصْرِفُ الْمَاءَ فِي الزَّرْعِ وَمَعَهُ فِي كُمِّهِ جَوْزٌ فَجَلَسَ عَلَى سَاقِيَةٍ مِنْ الْمَاءِ وَهُوَ يَكْسِرُ مِنْ ذَلِكَ الْجَوْزِ وَيَأْكُلُهُ ثُمَّ أَشَارَ إِلَى فَنَّجَ فَقَالَ يَا فَارِسِيُّ هَلُمَّ فَدَنَوْتُ مِنْهُ فَقَالَ الرَّجُلُ لِفَنَّجَ أَتَضْمَنُ لِي وَأَغْرِسُ مِنْ هَذَا الْجَوْزِ عَلَى هَذَا الْمَاءِ فَقَالَ لَهُ فَنَّجُ مَا يَنْفَعُنِي ذَلِكَ قَالَ فَقَالَ الرَّجُلُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بِأُذُنَيَّ هَاتَيْنِ مَنْ نَصَبَ شَجَرَةً فَصَبَرَ عَلَى حِفْظِهَا وَالْقِيَامِ عَلَيْهَا حَتَّى تُثْمِرَ كَانَ لَهُ فِي كُلِّ شَيْءٍ يُصَابُ مِنْ ثَمَرِهَا صَدَقَةٌ عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ لَهُ فَنَّجُ أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ نَعَمْ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ فَنَّجُ فَأَنَا أَضْمَنُهَا فَمِنْهَا جَوْزُ الدَّيْنَبَاذِ
Fannaj (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Daynabozda ishlar va uni parvarish qilar edim. Yaʼlo ibn Umayya Yamanga amir boʻlib keldi, u bilan birga Nabiy ﷺning sahobalaridan bir necha kishi ham keldi. Men ekinzorda suvni ekinga burib turganimda, u bilan kelganlardan bir kishi oldimga keldi. Uning yengida yongʻoq bor edi. U ariq boʻyiga oʻtirib, oʻsha yongʻoqdan chaqib yer edi. Soʻng Fannajga ishora qilib: «Ey forsiy, beri kel», dedi. Men unga yaqinlashdim. U kishi Fannajga: «Sen menga kafil boʻlasanmi, men shu yongʻoqdan mana bu suv boʻyiga ekay?» dedi. Fannaj unga: «Buning menga nima foydasi bor?» dedi. Shunda u kishi: «Men Rasululloh ﷺning mana shu ikki qulogʻim bilan: ‹Kim bir daraxt oʻtqazsa va uni saqlashga, unga qarab turishga sabr qilsa, toki u meva bersa, uning mevasidan olingan har bir narsa uchun unga Alloh huzurida sadaqa boʻladi›, deganlarini eshitganman», dedi. Fannaj unga: «Buni Rasululloh ﷺdan sen oʻzing eshitganmisan?» dedi. U: «Ha», dedi. Shunda Fannaj: «Unday boʻlsa, men kafil boʻlaman», dedi. Daynaboz yongʻogʻi ana oʻshandandir.Фаннаж (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Дайнабозда ишлар ва уни парвариш қилар эдим. Яъло ибн Умайя Яманга амир бўлиб келди, у билан бирга Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир неча киши ҳам келди. Мен экинзорда сувни экинга буриб турганимда, у билан келганлардан бир киши олдимга келди. Унинг енгида ёнғоқ бор эди. У ариқ бўйига ўтириб, ўша ёнғоқдан чақиб ер эди. Сўнг Фаннажга ишора қилиб: «Эй форсий, бери кел», деди. Мен унга яқинлашдим. У киши Фаннажга: «Сен менга кафил бўласанми, мен шу ёнғоқдан мана бу сув бўйига экай?» деди. Фаннаж унга: «Бунинг менга нима фойдаси бор?» деди. Шунда у киши: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг мана шу икки қулоғим билан: ‹Ким бир дарахт ўтқазса ва уни сақлашга, унга қараб туришга сабр қилса, токи у мева берса, унинг мевасидан олинган ҳар бир нарса учун унга Аллоҳ ҳузурида садақа бўлади›, деганларини эшитганман», деди. Фаннаж унга: «Буни Расулуллоҳ ﷺдан сен ўзинг эшитганмисан?» деди. У: «Ҳа», деди. Шунда Фаннаж: «Ундай бўлса, мен кафил бўламан», деди. Дайнабоз ёнғоғи ана ўшандандир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ حُمَيْدٍ الْأَعْرَجِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَخَطَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ بِمِنًى وَنَزَّلَهُمْ مَنَازِلَهُمْ وَقَالَ لِيَنْزِلْ الْمُهَاجِرُونَ هَاهُنَا وَأَشَارَ إِلَى مَيْمَنَةِ الْقِبْلَةِ وَالْأَنْصَارُ هَاهُنَا وَأَشَارَ إِلَى مَيْسَرَةِ الْقِبْلَةِ ثُمَّ لِيَنْزِلْ النَّاسُ حَوْلَهُمْ قَالَ وَعَلَّمَهُمْ مَنَاسِكَهُمْ فَفُتِحَتْ أَسْمَاعُ أَهْلِ مِنًى حَتَّى سَمِعُوهُ وَهُمْ فِي مَنَازِلِهِمْ قَالَ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ ارْمُوا الْجَمْرَةَ بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِحَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُعَاذٍ التَّيْمِيِّ قَالَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
Abdurrahmon ibn Muoz (rahimahulloh) Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishidan rivoyat qiladi: U kishi aytdi: Nabiy ﷺ Minoda odamlarga xutba qilib, ularni manzillariga joylashtirdilar va: «Muhojirlar mana bu yerga tushsinlar», deb qiblaning oʻng tomoniga ishora qildilar, «Ansorlar mana bu yerga», deb qiblaning chap tomoniga ishora qildilar, «soʻng odamlar ularning atrofiga tushsinlar», dedilar. (Roviy) aytdi: U zot ularga hajning manosiklarini oʻrgatdilar. Mino ahlining qulogʻi shunday ochildiki, ular oʻz manzillarida turgan holda u zotni eshitdilar. (Roviy) aytdi: Men u zotning: «Jamraga xazaf toshidek tosh bilan otinglar», deyayotganlarini eshitdim. Abdurrahmon ibn Muoz at-Taymiy — u Rasululloh ﷺning sahobalaridan edi — aytdi: Rasululloh ﷺ bizga xutba qildilar — soʻng hadisni zikr qildi.Абдурраҳмон ибн Муоз (раҳимаҳуллоҳ) Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир кишидан ривоят қилади: У киши айтди: Набий ﷺ Минода одамларга хутба қилиб, уларни манзилларига жойлаштирдилар ва: «Муҳожирлар мана бу ерга тушсинлар», деб қибланинг ўнг томонига ишора қилдилар, «Ансорлар мана бу ерга», деб қибланинг чап томонига ишора қилдилар, «сўнг одамлар уларнинг атрофига тушсинлар», дедилар. (Ровий) айтди: У зот уларга ҳажнинг маносикларини ўргатдилар. Мино аҳлининг қулоғи шундай очилдики, улар ўз манзилларида турган ҳолда у зотни эшитдилар. (Ровий) айтди: Мен у зотнинг: «Жамрага хазаф тошидек тош билан отинглар», деяётганларини эшитдим. Абдурраҳмон ибн Муоз ат-Таймий — у Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан эди — айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга хутба қилдилар — сўнг ҳадисни зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ هِلَالِ بْنِ يِسَافٍ عَنْ رَجُلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ قَوْمٌ لَهُمْ عَهْدٌ فَمَنْ قَتَلَ رَجُلًا مِنْهُمْ لَمْ يَرَحْ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ وَإِنَّ رِيحَهَا لَيُوجَدُ مِنْ مَسِيرَةِ سَبْعِينَ عَامًا
Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Shunday qavm boʻladiki, ularning ahdi (zimmasi) boʻladi. Kim ulardan bir kishini oʻldirsa, jannat hidini his qilmaydi. Holbuki, uning hidi yetmish yillik yoʻldan sezilib turadi», dedilar.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Шундай қавм бўладики, уларнинг аҳди (зиммаси) бўлади. Ким улардан бир кишини ўлдирса, жаннат ҳидини ҳис қилмайди. Ҳолбуки, унинг ҳиди етмиш йиллик йўлдан сезилиб туради», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو نُوحٍ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْكُبُ عَلَى رَأْسِهِ الْمَاءَ بِالسُّقْيَا إِمَّا مِنْ الْحَرِّ وَإِمَّا مِنْ الْعَطَشِ وَهُوَ صَائِمٌ ثُمَّ لَمْ يَزَلْ صَائِمًا حَتَّى أَتَى كَدِيدًا ثُمَّ دَعَا بِمَاءٍ فَأَفْطَرَ وَأَفْطَرَ النَّاسُ وَهُوَ عَامُ الْفَتْحِ
Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺni Suqyoda roʻzador holda — issiqdanmi yoki chanqoqdanmi — boshlariga suv quyayotganlarini koʻrdim. Soʻng u zot Kadidga yetgunlaricha roʻzador boʻlib turdilar, keyin suv soʻrab, iftor qildilar, odamlar ham iftor qildilar. Bu Fath yili edi.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺни Суқёда рўзадор ҳолда — иссиқданми ёки чанқоқданми — бошларига сув қуяётганларини кўрдим. Сўнг у зот Кадидга етгунларича рўзадор бўлиб турдилар, кейин сув сўраб, ифтор қилдилар, одамлар ҳам ифтор қилдилар. Бу Фатҳ йили эди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَامَ فِي سَفَرِهِ عَامَ الْفَتْحِ وَأَمَرَ أَصْحَابَهُ بِالْإِفْطَارِ وَقَالَ إِنَّكُمْ تَلْقَوْنَ عَدُوَّكُمْ فَتَقَوَّوْا فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ النَّاسَ قَدْ صَامُوا لِصِيَامِكَ فَلَمَّا أَتَى الْكَدِيدَ أَفْطَرَ قَالَ الَّذِي حَدَّثَنِي فَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُبُّ الْمَاءَ عَلَى رَأْسِهِ مِنْ الْحَرِّ وَهُوَ صَائِمٌ
Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Fath yili safarlarida roʻza tutdilar va sahobalariga iftor qilishni buyurib: «Sizlar dushmaningizga roʻpara kelasizlar, kuchga kiringlar», dedilar. U zotga: «Ey Allohning Rasuli, odamlar sizning roʻzangizni deb roʻza tutishdi», deyildi. Kadidga yetganlarida esa iftor qildilar. Menga aytib bergan kishi dedi: Men Rasululloh ﷺni roʻzador holda issiqdan boshlariga suv quyayotganlarini koʻrdim.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Фатҳ йили сафарларида рўза тутдилар ва саҳобаларига ифтор қилишни буюриб: «Сизлар душманингизга рўпара келасизлар, кучга киринглар», дедилар. У зотга: «Эй Аллоҳнинг Расули, одамлар сизнинг рўзангизни деб рўза тутишди», дейилди. Кадидга етганларида эса ифтор қилдилар. Менга айтиб берган киши деди: Мен Расулуллоҳ ﷺни рўзадор ҳолда иссиқдан бошларига сув қуяётганларини кўрдим.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنِ الْأَزْرَقِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمُرَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَّلُ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ صَلَاتُهُ فَإِنْ كَانَ أَتَمَّهَا كُتِبَتْ لَهُ تَامَّةً وَإِنْ لَمْ يَكُنْ أَتَمَّهَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا هَلْ تَجِدُونَ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَتُكَمِّلُوا بِهَا فَرِيضَتَهُ ثُمَّ الزَّكَاةُ كَذَلِكَ ثُمَّ تُؤْخَذُ الْأَعْمَالُ عَلَى حَسَبِ ذَلِكَ
Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bandadan birinchi boʻlib namozi hisob-kitob qilinadi. Agar uni toʻliq ado etgan boʻlsa, unga toʻliq deb yoziladi. Agar uni toʻliq ado etmagan boʻlsa, Alloh azza va jalla: ‹Qaranglar, bandamning naflidan biror narsa topasizlarmi? Bas, u bilan uning farzini toʻldiringlar›, deydi. Soʻng zakot ham shunday (boʻladi). Keyin amallar shunga qarab olinadi», dedilar.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бандадан биринчи бўлиб намози ҳисоб-китоб қилинади. Агар уни тўлиқ адо этган бўлса, унга тўлиқ деб ёзилади. Агар уни тўлиқ адо этмаган бўлса, Аллоҳ азза ва жалла: ‹Қаранглар, бандамнинг нафлидан бирор нарса топасизларми? Бас, у билан унинг фарзини тўлдиринглар›, дейди. Сўнг закот ҳам шундай (бўлади). Кейин амаллар шунга қараб олинади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْمُهَلَّبِ بْنِ أَبِي صُفْرَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أُرَاهُمْ اللَّيْلَةَ إِلَّا سَيُبَيِّتُونَكُمْ فَإِنْ فَعَلُوا فَشِعَارُكُمْ حم لَا يُنْصَرُونَ
Nabiy ﷺning sahobalaridan bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Chamamda ular bu kecha sizlarga tunda hujum qilsalar kerak. Agar shunday qilsalar, parolingiz ‹Ho mim, ular nusrat topmaydilar› boʻlsin», dedilar.Набий ﷺнинг саҳобаларидан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Чамамда улар бу кеча сизларга тунда ҳужум қилсалар керак. Агар шундай қилсалар, паролингиз ‹Ҳо мим, улар нусрат топмайдилар› бўлсин», дедилар.