Omir ash-Sha'biy

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَاقَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِقَبْرٍ رَطْبٍ فَصَفُّوا عَلَيْهِ وَكَبَّرَ عَلَيْهِ أَرْبَعًا ‏.‏ فَقُلْتُ لِلشَّعْبِيِّ مَنْ حَدَّثَكَ قَالَ الثِّقَةُ مَنْ شَهِدَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ‏.‏

Shaʼbiy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yangi (qazilgan) bir qabr yonidan oʻtdilar. Shunda (sahobalar) unga (janoza namozi uchun) saf tortdilar va u zot unga toʻrt marta takbir aytdilar. Men Shaʼbiyga: «Senga kim aytib berdi?» dedim. U: «Unga hozir boʻlgan ishonchli kishi — Abdulloh ibn Abbos», dedi.Шаъбий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ янги (қазилган) бир қабр ёнидан ўтдилар. Шунда (саҳобалар) унга (жаноза намози учун) саф тортдилар ва у зот унга тўрт марта такбир айтдилар. Мен Шаъбийга: «Сенга ким айтиб берди?» дедим. У: «Унга ҳозир бўлган ишончли киши — Абдуллоҳ ибн Аббос», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ حَمَّادٍ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، يَرْفَعُ الْحَدِيثَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ مَنْ تَرَكَ دَابَّةً بِمُهْلِكٍ فَأَحْيَاهَا رَجُلٌ فَهِيَ لِمَنْ أَحْيَاهَا ‏"‏ ‏.‏

Muhammad ibn Ubayd bizga Hammoddan — yaʼni Ibn Zayddan — aytib berdi, u Xolid al-Hazzodan, u Ubaydulloh ibn Humayd ibn Abdurrahmondan, u ash-Shaʼbiy (rahimahulloh)dan rivoyat qildi. U hadisni Paygʻambar ﷺ ga (marfuʼ qilib) yetkazdi: U zot: «Kim bir jonivorni halok boʻladigan joyda tashlab ketsa-yu, boshqa bir kishi uni tiriltirsa, u (jonivor) uni tiriltirgan kishiniki boʻladi», dedilar.Муҳаммад ибн Убайд бизга Ҳаммоддан — яъни Ибн Зайддан — айтиб берди, у Холид ал-Ҳаззодан, у Убайдуллоҳ ибн Ҳумайд ибн Абдурраҳмондан, у аш-Шаъбий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилди. У ҳадисни Пайғамбар ﷺ га (марфуъ қилиб) етказди: У зот: «Ким бир жониворни ҳалок бўладиган жойда ташлаб кетса-ю, бошқа бир киши уни тирилтирса, у (жонивор) уни тирилтирган кишиники бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا، عَنِ الشَّعْبِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الْمُسْلِمِينَ حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ بِدَقُوقَاءَ هَذِهِ وَلَمْ يَجِدْ أَحَدًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ يُشْهِدُهُ عَلَى وَصِيَّتِهِ فَأَشْهَدَ رَجُلَيْنِ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَقَدِمَا الْكُوفَةَ فَأَتَيَا أَبَا مُوسَى الأَشْعَرِيَّ فَأَخْبَرَاهُ وَقَدِمَا بِتَرِكَتِهِ وَوَصِيَّتِهِ ‏.‏ فَقَالَ الأَشْعَرِيُّ هَذَا أَمْرٌ لَمْ يَكُنْ بَعْدَ الَّذِي كَانَ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَأَحْلَفَهُمَا بَعْدَ الْعَصْرِ بِاللَّهِ مَا خَانَا وَلاَ كَذِبَا وَلاَ بَدَّلاَ وَلاَ كَتَمَا وَلاَ غَيَّرَا وَإِنَّهَا لَوَصِيَّةُ الرَّجُلِ وَتَرِكَتُهُ فَأَمْضَى شَهَادَتَهُمَا ‏.‏

Ziyod ibn Ayyub bizga aytib berdi: Hushaym bizga aytib berdi: Zakariyo bizga ash-Shaʼbiydan xabar berdiki, musulmonlardan bir kishiga mana shu Daqquqo (degan joy)da ajal yetdi. U vasiyatiga guvoh boʻladigan birorta musulmonni topa olmadi, shuning uchun ahli kitobdan ikki kishini guvoh qildi. Soʻng u ikkisi Kufaga kelib, Abu Muso al-Ashʼariy huzuriga keldilar va unga (vasiyat haqida) xabar berdilar hamda marhumning meros mulki va vasiyatini olib keldilar. Ashʼariy: «Bu ‒ Rasululloh ﷺ davrlarida boʻlgan voqeadan keyin sodir boʻlmagan ishdir», ‒ dedi. Soʻng asr namozidan keyin u ikkalasiga: ‹Xiyonat qilmaganlari, yolgʻon gapirmaganlari, almashtirmaganlari, yashirmaganlari va oʻzgartirmaganlari, bu haqiqatan ham oʻsha kishining vasiyati va meros mulki ekani› haqida Alloh nomi bilan qasam ichdirdi va u ikkisining guvohligini joriy qildi.Зиёд ибн Айюб бизга айтиб берди: Ҳушайм бизга айтиб берди: Закариё бизга аш-Шаъбийдан хабар бердики, мусулмонлардан бир кишига мана шу Даққуқо (деган жой)да ажал етди. У васиятига гувоҳ бўладиган бирорта мусулмонни топа олмади, шунинг учун аҳли китобдан икки кишини гувоҳ қилди. Сўнг у иккиси Куфага келиб, Абу Мусо ал-Ашъарий ҳузурига келдилар ва унга (васият ҳақида) хабар бердилар ҳамда марҳумнинг мерос мулки ва васиятини олиб келдилар. Ашъарий: «Бу ‒ Расулуллоҳ ﷺ даврларида бўлган воқеадан кейин содир бўлмаган ишдир», ‒ деди. Сўнг аср намозидан кейин у иккаласига: ‹Хиёнат қилмаганлари, ёлғон гапирмаганлари, алмаштирмаганлари, яширмаганлари ва ўзгартирмаганлари, бу ҳақиқатан ҳам ўша кишининг васияти ва мерос мулки экани› ҳақида Аллоҳ номи билан қасам ичдирди ва у иккисининг гувоҳлигини жорий қилди.

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، عَنْ هُشَيْمٍ، عَنِ ابْنِ شُبْرُمَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، بِنَحْوٍ مِنْهُ ‏.‏

Vahb ibn Baqiyya bizga Hushaymdan, u Ibn Shubrumadan, u Shaʼbiydan shunga oʻxshash tarzda rivoyat qilib berdi.Ваҳб ибн Бақийя бизга Ҳушаймдан, у Ибн Шубрумадан, у Шаъбийдан шунга ўхшаш тарзда ривоят қилиб берди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ الْعَوَقِيُّ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، وَجَابِرٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ الْغُرَّةُ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ رَبِيعَةُ الْغُرَّةُ خَمْسُونَ دِينَارًا ‏.‏

Muhammad ibn Sinon al-Avaqiy bizga Sharik orqali, u Mugʻiyra orqali, u Ibrohim va Jobir orqali, ular ash-Shaʼbiydan rivoyat qiladilar: U dedi: Gʻurra (qul yoki choʻri qiymati) besh yuz dirhamdir. Abu Dovud aytdi: Rabia dedi: Gʻurra ellik dinordir.Муҳаммад ибн Синон ал-Авақий бизга Шарик орқали, у Муғийра орқали, у Иброҳим ва Жобир орқали, улар аш-Шаъбийдан ривоят қиладилар: У деди: Ғурра (қул ёки чўри қиймати) беш юз дирҳамдир. Абу Довуд айтди: Рабиа деди: Ғурра эллик динордир.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ أَجْلَحَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَلَقَّى جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَالْتَزَمَهُ وَقَبَّلَ مَا بَيْنَ عَيْنَيْهِ ‏.‏

Shaʼbiy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ Jaʼfar ibn Abu Tolibni kutib oldilar, uni quchoqladilar va ikki koʻzi orasidan (peshonasidan) oʻpdilar.Шаъбий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ Жаъфар ибн Абу Толибни кутиб олдилар, уни қучоқладилар ва икки кўзи орасидан (пешонасидан) ўпдилар.