Rivoyatlari 2 973 ta, 12 toʻplamda.Ривоятлари 2 973 та, 12 тўпламда. Hadislarda 851 marta tilga olingan.Ҳадисларда 851 марта тилга олинган.
حَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنْ عَامِرٍ، حَدَّثَنِي شُرَيْحُ بْنُ هَانِئٍ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ بِمِثْلِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunga oʻxshashini aytganlar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шунга ўхшашини айтганлар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لأَبِي بَكْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ، نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَدْعُو بِهَؤُلاَءِ الدَّعَوَاتِ " اللَّهُمَّ فَإِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ النَّارِ وَعَذَابِ النَّارِ وَفِتْنَةِ الْقَبْرِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ الْغِنَى وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ الْفَقْرِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ اللَّهُمَّ اغْسِلْ خَطَايَاىَ بِمَاءِ الثَّلْجِ وَالْبَرَدِ وَنَقِّ قَلْبِي مِنَ الْخَطَايَا كَمَا نَقَّيْتَ الثَّوْبَ الأَبْيَضَ مِنَ الدَّنَسِ وَبَاعِدْ بَيْنِي وَبَيْنَ خَطَايَاىَ كَمَا بَاعَدْتَ بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ اللَّهُمَّ فَإِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكَسَلِ وَالْهَرَمِ وَالْمَأْثَمِ وَالْمَغْرَمِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mana shu duolar bilan duo qilar edilar: «Allohumma inni aʼuzu bika min fitnatin-nori va azabin-nori va fitnatil-qabri va azabil-qabri va min sharri fitnatil-gʻina va min sharri fitnatil-faqri (Ey Alloh, men doʻzax fitnasidan va doʻzax azobidan, qabr fitnasidan va qabr azobidan, boylik fitnasining yomonligidan va faqirlik fitnasining yomonligidan Senga panoh tilayman), va aʼuzu bika min sharri fitnatil-Masihid-Dajjol (va men Masih Dajjol fitnasining yomonligidan Senga panoh tilayman). Allohummagʻsil xatoyaya bimais-salji val-baradi va naqqi qalbiy minal-xataya kama naqqaytas-savbal-abyaza minad-danasi (Ey Alloh, xatolarimni qor va doʻl suvi bilan yuvgin va oq kiyimni kirdan tozalaganingdek qalbimni xatolardan tozalagin), va boʼid bayni va bayna xatoyaya kama boʼadta baynal-mashriqi val-magʻrib (va sharq bilan gʻarbni uzoqlashtirganingdek meni xatolarimdan uzoqlashtirgin). Allohumma inni aʼuzu bika minal-kasali val-harami val-maʼsami val-magʻram (Ey Alloh, men dangasalikdan, qarilikdan, gunohdan va qarzdan Senga panoh tilayman)».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мана шу дуолар билан дуо қилар эдилар: «Аллоҳумма инни аъузу бика мин фитнатин-нори ва азабин-нори ва фитнатил-қабри ва азабил-қабри ва мин шарри фитнатил-ғина ва мин шарри фитнатил-фақри (Эй Аллоҳ, мен дўзах фитнасидан ва дўзах азобидан, қабр фитнасидан ва қабр азобидан, бойлик фитнасининг ёмонлигидан ва фақирлик фитнасининг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман), ва аъузу бика мин шарри фитнатил-Масиҳид-Дажжол (ва мен Масиҳ Дажжол фитнасининг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман). Аллоҳуммағсил хатояя бимаис-салжи вал-баради ва наққи қалбий минал-хатая кама наққайтас-савбал-абяза минад-данаси (Эй Аллоҳ, хатоларимни қор ва дўл суви билан ювгин ва оқ кийимни кирдан тозалаганингдек қалбимни хатолардан тозалагин), ва бўид байни ва байна хатояя кама бўадта байнал-машриқи вал-мағриб (ва шарқ билан ғарбни узоқлаштирганингдек мени хатоларимдан узоқлаштиргин). Аллоҳумма инни аъузу бика минал-касали вал-ҳарами вал-маъсами вал-мағрам (Эй Аллоҳ, мен дангасаликдан, қариликдан, гуноҳдан ва қарздан Сенга паноҳ тилайман)».
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ، وَأُمَّ سَلَمَةَ ذَكَرَتَا كَنِيسَةً رَأَيْنَهَا بِالْحَبَشَةِ - فِيهَا تَصَاوِيرُ - لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أُولَئِكِ إِذَا كَانَ فِيهِمُ الرَّجُلُ الصَّالِحُ فَمَاتَ بَنَوْا عَلَى قَبْرِهِ مَسْجِدًا وَصَوَّرُوا فِيهِ تِلْكَ الصُّوَرَ أُولَئِكِ شِرَارُ الْخَلْقِ عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ummu Habiba va Ummu Salama Rasululloh ﷺ ga Habashada (Habashistonda) koʻrgan bir cherkovni — uning ichida suratlar bor edi — zikr qildilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, ular orasida bir solih kishi boʻlib, u vafot etsa, qabri ustiga masjid qurar va unga oʻsha suratlarni chizar edilar. Ular qiyomat kunida Allohning huzurida maxluqotning eng yomonidirlar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Умму Ҳабиба ва Умму Салама Расулуллоҳ ﷺ га Ҳабашада (Ҳабашистонда) кўрган бир черковни — унинг ичида суратлар бор эди — зикр қилдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, улар орасида бир солиҳ киши бўлиб, у вафот этса, қабри устига масжид қурар ва унга ўша суратларни чизар эдилар. Улар қиёмат кунида Аллоҳнинг ҳузурида махлуқотнинг энг ёмонидирлар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهُمْ تَذَاكَرُوا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَرَضِهِ فَذَكَرَتْ أُمُّ سَلَمَةَ وَأُمُّ حَبِيبَةَ كَنِيسَةً . ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Ular Rasululloh ﷺ ning huzurlarida u zotning kasalliklari (paytida oʻzaro) suhbatlashishdi. Shunda Ummu Salama va Ummu Habiba bir cherkovni zikr qilishdi. — Soʻng (rovi yuqoridagi hadis) kabisini zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Улар Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларида у зотнинг касалликлари (пайтида ўзаро) суҳбатлашишди. Шунда Умму Салама ва Умму Ҳабиба бир черковни зикр қилишди. — Сўнг (рови юқоридаги ҳадис) кабисини зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ ذَكَرْنَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَنِيسَةً رَأَيْنَهَا بِأَرْضِ الْحَبَشَةِ يُقَالُ لَهَا مَارِيَةُ . بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ning ayollari Habasha yerida koʻrgan, Moriya deb ataladigan bir cherkovni zikr qilishdi. — Ularning hadisi kabi (davom etadi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нинг аёллари Ҳабаша ерида кўрган, Мория деб аталадиган бир черковни зикр қилишди. — Уларнинг ҳадиси каби (давом этади).
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، قَالاَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ أَبِي حُمَيْدٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَرَضِهِ الَّذِي لَمْ يَقُمْ مِنْهُ " لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ " . قَالَتْ فَلَوْلاَ ذَاكَ أُبْرِزَ قَبْرُهُ غَيْرَ أَنَّهُ خُشِيَ أَنْ يُتَّخَذَ مَسْجِدًا . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ وَلَوْلاَ ذَاكَ لَمْ يَذْكُرْ قَالَتْ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻzlari (shifo topmay) turolmay yotgan kasalliklarida: «Alloh yahudiylar va nasoroga laʼnat qilsin, ular oʻz paygʻambarlarining qabrlarini masjid tutib oldilar», dedilar. (Oisha) dedi: Agar shu (xavf) boʻlmaganida, u zotning qabrlari ochiq (joyda) qilingan boʻlar edi, faqat (qabri) masjid tutib olinishidan qoʻrqilgani uchungina (shunday qilinmadi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари (шифо топмай) туролмай ётган касалликларида: «Аллоҳ яҳудийлар ва насорога лаънат қилсин, улар ўз пайғамбарларининг қабрларини масжид тутиб олдилар», дедилар. (Оиша) деди: Агар шу (хавф) бўлмаганида, у зотнинг қабрлари очиқ (жойда) қилинган бўлар эди, фақат (қабри) масжид тутиб олинишидан қўрқилгани учунгина (шундай қилинмади).
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَى بُصَاقًا فِي جِدَارِ الْقِبْلَةِ أَوْ مُخَاطًا أَوْ نُخَامَةً فَحَكَّهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qibla devorida tupuk, yo manqa, yo balgʻam koʻrib qoldilar-da, uni qirib tashladilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қибла деворида тупук, ё манқа, ё балғам кўриб қолдилар-да, уни қириб ташладилар.
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، ح قَالَ وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى فِي خَمِيصَةٍ لَهَا أَعْلاَمٌ وَقَالَ " شَغَلَتْنِي أَعْلاَمُ هَذِهِ فَاذْهَبُوا بِهَا إِلَى أَبِي جَهْمٍ وَائْتُونِي بِأَنْبِجَانِيِّهِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ naqshlari bor xamisada (jun choponda) namoz oʻqidilar va: «Buning naqshlari meni (namozdan) chalgʻitdi. Buni Abu Jahmga olib boringlar, menga uning anbijoniysini (naqshsiz choponini) keltiringlar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нақшлари бор хамисада (жун чопонда) намоз ўқидилар ва: «Бунинг нақшлари мени (намоздан) чалғитди. Буни Абу Жаҳмга олиб боринглар, менга унинг анбижонийсини (нақшсиз чопонини) келтиринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فِي خَمِيصَةٍ ذَاتِ أَعْلاَمٍ فَنَظَرَ إِلَى عَلَمِهَا فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ قَالَ " اذْهَبُوا بِهَذِهِ الْخَمِيصَةِ إِلَى أَبِي جَهْمِ بْنِ حُذَيْفَةَ وَائْتُونِي بِأَنْبِجَانِيِّهِ فَإِنَّهَا أَلْهَتْنِي آنِفًا فِي صَلاَتِي " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ naqshlari bor xamisada (jun choponda) namozga turdilar va uning naqshiga qaradilar. Namozni tugatgach: «Bu xamisani Abu Jahm ibn Huzayfaga olib boringlar, menga uning anbijoniysini (naqshsiz choponini) keltiringlar, chunki bu hozir namozimda meni chalgʻitdi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нақшлари бор хамисада (жун чопонда) намозга турдилар ва унинг нақшига қарадилар. Намозни тугатгач: «Бу хамисани Абу Жаҳм ибн Ҳузайфага олиб боринглар, менга унинг анбижонийсини (нақшсиз чопонини) келтиринглар, чунки бу ҳозир намозимда мени чалғитди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَتْ لَهُ خَمِيصَةٌ لَهَا عَلَمٌ فَكَانَ يَتَشَاغَلُ بِهَا فِي الصَّلاَةِ فَأَعْطَاهَا أَبَا جَهْمٍ وَأَخَذَ كِسَاءً لَهُ أَنْبِجَانِيًّا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ning naqshi bor bir xamisalari (jun choponlari) bor edi, namozda u (choponning naqshi) u zotni mashgʻul qilib qoʻyar edi. Shu sababli uni Abu Jahmga berib, oʻzlariga anbijoniy (naqshsiz) bir kisoni (yopinchiqni) oldilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нинг нақши бор бир хамисалари (жун чопонлари) бор эди, намозда у (чопоннинг нақши) у зотни машғул қилиб қўяр эди. Шу сабабли уни Абу Жаҳмга бериб, ўзларига анбижоний (нақшсиз) бир кисони (ёпинчиқни) олдилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ هَارُونُ حَدَّثَنَا وَقَالَ، حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدِي امْرَأَةٌ مِنَ الْيَهُودِ وَهْىَ تَقُولُ هَلْ شَعَرْتِ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ قَالَتْ فَارْتَاعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " إِنَّمَا تُفْتَنُ يَهُودُ " . قَالَتْ عَائِشَةُ فَلَبِثْنَا لَيَالِيَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَلْ شَعَرْتِ أَنَّهُ أُوحِيَ إِلَىَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ " . قَالَتْ عَائِشَةُ فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ يَسْتَعِيذُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Yonimda bir yahudiy ayol boʻlib, u: ‹Bilasanmi, sizlar qabrlaringizda imtihon qilinasizlar›, deb turganda, Rasululloh ﷺ huzurimga kirib qoldilar». U: «Shunda Rasululloh ﷺ hadiksirab: ‹Faqat yahudiylar imtihon qilinadi›, dedilar», dedi. Oisha: «Soʻngra biz necha kecha turdik, keyin Rasululloh ﷺ: ‹Bilasanmi, menga: sizlar qabrlaringizda imtihon qilinasizlar, deb vahiy qilindi›, dedilar», dedi. Oisha: «Shundan keyin men Rasululloh ﷺ ning qabr azobidan panoh tilayotganlarini eshitar edim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Ёнимда бир яҳудий аёл бўлиб, у: ‹Биласанми, сизлар қабрларингизда имтиҳон қилинасизлар›, деб турганда, Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга кириб қолдилар». У: «Шунда Расулуллоҳ ﷺ ҳадиксираб: ‹Фақат яҳудийлар имтиҳон қилинади›, дедилар», деди. Оиша: «Сўнгра биз неча кеча турдик, кейин Расулуллоҳ ﷺ: ‹Биласанми, менга: сизлар қабрларингизда имтиҳон қилинасизлар, деб ваҳий қилинди›, дедилар», деди. Оиша: «Шундан кейин мен Расулуллоҳ ﷺ нинг қабр азобидан паноҳ тилаётганларини эшитар эдим», деди.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، كِلاَهُمَا عَنْ جَرِيرٍ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَتْ عَلَىَّ عَجُوزَانِ مِنْ عُجُزِ يَهُودِ الْمَدِينَةِ فَقَالَتَا إِنَّ أَهْلَ الْقُبُورِ يُعَذَّبُونَ فِي قُبُورِهِمْ . قَالَتْ فَكَذَّبْتُهُمَا وَلَمْ أُنْعِمْ أَنْ أُصَدِّقَهُمَا فَخَرَجَتَا وَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ عَجُوزَيْنِ مِنْ عُجُزِ يَهُودِ الْمَدِينَةِ دَخَلَتَا عَلَىَّ فَزَعَمَتَا أَنَّ أَهْلَ الْقُبُورِ يُعَذَّبُونَ فِي قُبُورِهِمْ فَقَالَ " صَدَقَتَا إِنَّهُمْ يُعَذَّبُونَ عَذَابًا تَسْمَعُهُ الْبَهَائِمُ " . قَالَتْ فَمَا رَأَيْتُهُ بَعْدُ فِي صَلاَةٍ إِلاَّ يَتَعَوَّذُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Madina yahudiylarining kampirlaridan ikki kampir huzurimga kirib: ‹Qabr ahli oʻz qabrlarida azoblanadi›, dedilar». U: «Men ularni yolgʻonchiga chiqardim va ularni tasdiqlashni istamadim. Soʻng ular chiqib ketdilar va Rasululloh ﷺ huzurimga kirdilar. Shunda men u zotga: ‹Yo Rasululloh! Madina yahudiylarining kampirlaridan ikki kampir huzurimga kirib, qabr ahli oʻz qabrlarida azoblanadi, deb daʼvo qildilar›, dedim». Shunda u zot: «Ular toʻgʻri aytishibdi, albatta ular hayvonlar eshitadigan azob bilan azoblanadilar», dedilar. U: «Shundan keyin men u zotni har bir namozda qabr azobidan panoh tilamasdan koʻrmadim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мадина яҳудийларининг кампирларидан икки кампир ҳузуримга кириб: ‹Қабр аҳли ўз қабрларида азобланади›, дедилар». У: «Мен уларни ёлғончига чиқардим ва уларни тасдиқлашни истамадим. Сўнг улар чиқиб кетдилар ва Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга кирдилар. Шунда мен у зотга: ‹Ё Расулуллоҳ! Мадина яҳудийларининг кампирларидан икки кампир ҳузуримга кириб, қабр аҳли ўз қабрларида азобланади, деб даъво қилдилар›, дедим». Шунда у зот: «Улар тўғри айтишибди, албатта улар ҳайвонлар эшитадиган азоб билан азобланадилар», дедилар. У: «Шундан кейин мен у зотни ҳар бир намозда қабр азобидан паноҳ тиламасдан кўрмадим», деди.
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَعِيذُ فِي صَلاَتِهِ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ ning namozlarida Dajjol fitnasidan panoh tilayotganlarini eshitar edim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг намозларида Дажжол фитнасидан паноҳ тилаётганларини эшитар эдим», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَلَّمَ لَمْ يَقْعُدْ إِلاَّ مِقْدَارَ مَا يَقُولُ " اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلاَمُ وَمِنْكَ السَّلاَمُ تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ " . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ نُمَيْرٍ " يَا ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ salom berganlarida faqat: «Allohim! Sen Salomsan, salomatlik Sendandir, Sen barakotli Zotsan, ey ulugʻlik va karam Egasi», deydigancha (kuni) miqdorida oʻtirar edilar. Ibn Numayrning rivoyatida: «Yo Zal-jaloli val-ikrom (ey ulugʻlik va karam Egasi)» (deyiladi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ салом берганларида фақат: «Аллоҳим! Сен Саломсан, саломатлик Сендандир, Сен баракотли Зотсан, эй улуғлик ва карам Эгаси», дейдиганча (куни) миқдорида ўтирар эдилар. Ибн Нумайрнинг ривоятида: «Ё Зал-жалоли вал-икром (эй улуғлик ва карам Эгаси)» (дейилади).
وَحَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا عُرْوَةُ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ح قَالَ وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، كِلاَهُمَا عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، - وَالسِّيَاقُ لِحَرْمَلَةَ - قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، حَدَّثَهُ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الْعَصْرِ سَجْدَةً قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ أَوْ مِنَ الصُّبْحِ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ فَقَدْ أَدْرَكَهَا " . وَالسَّجْدَةُ إِنَّمَا هِيَ الرَّكْعَةُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim quyosh botishidan oldin asrdan bir sajdaga (rakaatga) ulgursa, yoki quyosh chiqishidan oldin bomdoddan (bir rakaatga ulgursa), unga ulgurgan boʻladi», dedilar. Sajda esa aslida rakaatdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қуёш ботишидан олдин асрдан бир саждага (ракаатга) улгурса, ёки қуёш чиқишидан олдин бомдоддан (бир ракаатга улгурса), унга улгурган бўлади», дедилар. Сажда эса аслида ракаатдир.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ طَالِعَةٌ فِي حُجْرَتِي لَمْ يَفِئِ الْفَىْءُ بَعْدُ . وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لَمْ يَظْهَرِ الْفَىْءُ بَعْدُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ asr namozini quyosh mening hujramda nur sochib turganida, soya hali (uzunlikka) tarqalmagan paytda oʻqirdilar. Abu Bakr esa: «Soya hali (hujradan) chiqmagan paytda», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ аср намозини қуёш менинг ҳужрамда нур сочиб турганида, соя ҳали (узунликка) тарқалмаган пайтда ўқирдилар. Абу Бакр эса: «Соя ҳали (ҳужрадан) чиқмаган пайтда», деди.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا لَمْ يَظْهَرِ الْفَىْءُ فِي حُجْرَتِهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ asr namozini quyosh uning hujrasida turganida, soya uning hujrasida hali (uzunlikka) chiqmagan paytda oʻqirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аср намозини қуёш унинг ҳужрасида турганида, соя унинг ҳужрасида ҳали (узунликка) чиқмаган пайтда ўқирдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ وَاقِعَةٌ فِي حُجْرَتِي .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ asr namozini quyosh mening hujramda turganida oʻqirdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аср намозини қуёш менинг ҳужрамда турганида ўқирдилар.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، كِلاَهُمَا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بَكْرٍ، ح قَالَ وَحَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، ح قَالَ وَحَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، - وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ - قَالُوا جَمِيعًا عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْمُغِيرَةُ بْنُ حَكِيمٍ، عَنْ أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَعْتَمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ لَيْلَةٍ حَتَّى ذَهَبَ عَامَّةُ اللَّيْلِ وَحَتَّى نَامَ أَهْلُ الْمَسْجِدِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى فَقَالَ " إِنَّهُ لَوَقْتُهَا لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي " . وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ " لَوْلاَ أَنْ يَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ bir tun xufton (namozi)ni tunning koʻp qismi oʻtgunicha va masjiddagilar uxlab qolgunicha kechiktirdilar. Soʻng chiqib, (namozni) oʻqib: ‹Albatta, bu uning (asl) vaqtidir, agar ummatimga ogʻir kelmasligini (bilganimda)›, — dedilar». Abdurazzoqning hadisida: «...ummatimga ogʻir kelmasligini (bilganimda)», (deb keladi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ бир тун хуфтон (намози)ни туннинг кўп қисми ўтгунича ва масжиддагилар ухлаб қолгунича кечиктирдилар. Сўнг чиқиб, (намозни) ўқиб: ‹Албатта, бу унинг (асл) вақтидир, агар умматимга оғир келмаслигини (билганимда)›, — дедилар». Абдураззоқнинг ҳадисида: «...умматимга оғир келмаслигини (билганимда)», (деб келади).
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، كُلُّهُمْ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، - عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ نِسَاءَ الْمُؤْمِنَاتِ، كُنَّ يُصَلِّينَ الصُّبْحَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَرْجِعْنَ مُتَلَفِّعَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ لاَ يَعْرِفُهُنَّ أَحَدٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Moʻmina ayollar Nabiy ﷺ bilan birga bomdod namozini oʻqir, soʻng ridolariga oʻralganlaricha qaytar, ularni hech kim taniy olmas edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мўмина аёллар Набий ﷺ билан бирга бомдод намозини ўқир, сўнг ридоларига ўралганларича қайтар, уларни ҳеч ким таний олмас эди.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ لَقَدْ كَانَ نِسَاءٌ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ يَشْهَدْنَ الْفَجْرَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُتَلَفِّعَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ ثُمَّ يَنْقَلِبْنَ إِلَى بُيُوتِهِنَّ وَمَا يُعْرَفْنَ مِنْ تَغْلِيسِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالصَّلاَةِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Moʻmina ayollar Rasululloh ﷺ bilan birga bomdodda (fajr namozida) ridolariga oʻralganlaricha hozir boʻlar, soʻng uylariga qaytar edilar; Rasululloh ﷺ namozni qorongʻulik mahalida oʻqiganliklari sababli ular tanilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мўмина аёллар Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бомдодда (фажр намозида) ридоларига ўралганларича ҳозир бўлар, сўнг уйларига қайтар эдилар; Расулуллоҳ ﷺ намозни қоронғулик маҳалида ўқиганликлари сабабли улар танилмас эдилар.
وَحَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيُصَلِّي الصُّبْحَ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ مُتَلَفِّعَاتٍ بِمُرُوطِهِنَّ مَا يُعْرَفْنَ مِنَ الْغَلَسِ . وَقَالَ الأَنْصَارِيُّ فِي رِوَايَتِهِ مُتَلَفِّفَاتٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bomdod namozini oʻqir, ayollar esa ridolariga oʻralganlaricha qaytar, qorongʻulik sababli tanilmas edilar. Ansoriy oʻz rivoyatida «mutalaffifot» (oʻralgan holda) dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозини ўқир, аёллар эса ридоларига ўралганларича қайтар, қоронғулик сабабли танилмас эдилар. Ансорий ўз ривоятида «муталаффифот» (ўралган ҳолда) деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ، بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا ذُكِرَ مِنْ شَأْنِي الَّذِي ذُكِرَ وَمَا عَلِمْتُ بِهِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطِيبًا فَتَشَهَّدَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ أَشِيرُوا عَلَىَّ فِي أُنَاسٍ أَبَنُوا أَهْلِي وَايْمُ اللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي مِنْ سُوءٍ قَطُّ وَأَبَنُوهُمْ بِمَنْ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ مِنْ سُوءٍ قَطُّ وَلاَ دَخَلَ بَيْتِي قَطُّ إِلاَّ وَأَنَا حَاضِرٌ وَلاَ غِبْتُ فِي سَفَرٍ إِلاَّ غَابَ مَعِي " . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ وَفِيهِ وَلَقَدْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتِي فَسَأَلَ جَارِيَتِي فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا عَيْبًا إِلاَّ أَنَّهَا كَانَتْ تَرْقُدُ حَتَّى تَدْخُلَ الشَّاةُ فَتَأْكُلَ عَجِينَهَا أَوْ قَالَتْ خَمِيرَهَا - شَكَّ هِشَامٌ - فَانْتَهَرَهَا بَعْضُ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اصْدُقِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَسْقَطُوا لَهَا بِهِ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَيْهَا إِلاَّ مَا يَعْلَمُ الصَّائِغُ عَلَى تِبْرِ الذَّهَبِ الأَحْمَرِ . وَقَدْ بَلَغَ الأَمْرُ ذَلِكَ الرَّجُلَ الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَشَفْتُ عَنْ كَنَفِ أُنْثَى قَطُّ . قَالَتْ عَائِشَةُ وَقُتِلَ شَهِيدًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ . وَفِيهِ أَيْضًا مِنَ الزِّيَادَةَ وَكَانَ الَّذِينَ تَكَلَّمُوا بِهِ مِسْطَحٌ وَحَمْنَةُ وَحَسَّانُ وَأَمَّا الْمُنَافِقُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ فَهُوَ الَّذِي كَانَ يَسْتَوْشِيهِ وَيَجْمَعُهُ وَهُوَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ وَحِمْنَةُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Mening shaʼnimda zikr qilingan (boʻhton) zikr qilinganda — men esa undan bexabar edim — Rasululloh ﷺ xutba qiluvchi boʻlib turdilar, tashahhud aytdilar, Allohga hamd aytdilar va Unga loyiq (soʻzlar) bilan sano aytdilar, soʻng dedilar: «Ammo baʼd. Ahlim haqida boʻhton qilgan kishilar haqida menga maslahat beringlar. Allohga qasam, men ahlim haqida hech qachon biror yomonlik bilmaganman. Ular (ahlimni) bir kishi bilan boʻhton qilishdiki, vallohi, men u haqida ham hech qachon biror yomonlik bilmaganman, u mening uyimga hech qachon men hozir boʻlmaganimda kirmagan, men biror safarda boʻlmaganimda esa u ham men bilan birga (safarda) boʻlmagan (uyda yoʻq edi)». Va (roviy) hadisni oʻz hodisasi bilan keltirdi, unda (shu ham bor): «Rasululloh ﷺ uyimga kirib, joriyamdan soʻradilar. (Joriya:) ‹Vallohi, men unda biror ayb bilmaganman, faqat u uxlab qolar, hatto qoʻy kelib uning xamirini — yoki ‹achitqisini› dedi, Hishom shubha qildi — yeb ketardi›, dedi. Shunda u zotning baʼzi sahobalari (joriyani) qattiq dakkilab: ‹Rasululloh ﷺ ga rost (gapni) ayt›, dedilar, hatto unga u (boʻhton) ni ham aytishga undadilar. (Joriya:) ‹Subhonalloh! Vallohi, men u haqida zargar qizil (sof) oltin parchasi haqida bilganidek (yaxshilikdan) boshqa narsa bilmadim›, dedi». Bu ish oʻzi haqida (boʻhton) aytilgan oʻsha kishiga yetganda, u: «Subhonalloh! Vallohi, men hech qachon biror ayolning pardasini ochmaganman», — dedi. Oisha dedi: «U Alloh yoʻlida shahid boʻlib oʻldirildi». Unda (yana) ziyoda (shu ham bor): Bu (gap)ni gapirganlar Mistah, Hamna va Hasson edi. Munofiq Abdulloh ibn Ubay esa uni (boʻhtonni) avj oldirib, toʻplab yuruvchi edi, uning kattasini boshlagan ham oʻsha edi, Hamna ham (shunday edi).Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Менинг шаънимда зикр қилинган (бўҳтон) зикр қилинганда — мен эса ундан бехабар эдим — Расулуллоҳ ﷺ хутба қилувчи бўлиб турдилар, ташаҳҳуд айтдилар, Аллоҳга ҳамд айтдилар ва Унга лойиқ (сўзлар) билан сано айтдилар, сўнг дедилар: «Аммо баъд. Аҳлим ҳақида бўҳтон қилган кишилар ҳақида менга маслаҳат беринглар. Аллоҳга қасам, мен аҳлим ҳақида ҳеч қачон бирор ёмонлик билмаганман. Улар (аҳлимни) бир киши билан бўҳтон қилишдики, валлоҳи, мен у ҳақида ҳам ҳеч қачон бирор ёмонлик билмаганман, у менинг уйимга ҳеч қачон мен ҳозир бўлмаганимда кирмаган, мен бирор сафарда бўлмаганимда эса у ҳам мен билан бирга (сафарда) бўлмаган (уйда йўқ эди)». Ва (ровий) ҳадисни ўз ҳодисаси билан келтирди, унда (шу ҳам бор): «Расулуллоҳ ﷺ уйимга кириб, жориямдан сўрадилар. (Жория:) ‹Валлоҳи, мен унда бирор айб билмаганман, фақат у ухлаб қолар, ҳатто қўй келиб унинг хамирини — ёки ‹ачитқисини› деди, Ҳишом шубҳа қилди — еб кетарди›, деди. Шунда у зотнинг баъзи саҳобалари (жорияни) қаттиқ даккилаб: ‹Расулуллоҳ ﷺ га рост (гапни) айт›, дедилар, ҳатто унга у (бўҳтон) ни ҳам айтишга ундадилар. (Жория:) ‹Субҳоналлоҳ! Валлоҳи, мен у ҳақида заргар қизил (соф) олтин парчаси ҳақида билганидек (яхшиликдан) бошқа нарса билмадим›, деди». Бу иш ўзи ҳақида (бўҳтон) айтилган ўша кишига етганда, у: «Субҳоналлоҳ! Валлоҳи, мен ҳеч қачон бирор аёлнинг пардасини очмаганман», — деди. Оиша деди: «У Аллоҳ йўлида шаҳид бўлиб ўлдирилди». Унда (яна) зиёда (шу ҳам бор): Бу (гап)ни гапирганлар Мистаҳ, Ҳамна ва Ҳассон эди. Мунофиқ Абдуллоҳ ибн Убай эса уни (бўҳтонни) авж олдириб, тўплаб юрувчи эди, унинг каттасини бошлаган ҳам ўша эди, Ҳамна ҳам (шундай эди).
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ دَاوُدَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ وَالسَّمَوَاتُ} فَأَيْنَ يَكُونُ النَّاسُ يَوْمَئِذٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ " عَلَى الصِّرَاطِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan (Allohning) azza va jalla {Yer boshqa yerga, osmonlar (boshqa osmonlarga) almashtiriladigan kun} (Ibrohim 48) degan soʻzi haqida soʻrab: «Oʻsha kuni odamlar qayerda boʻladi, yo Rasululloh?» dedim. Shunda u zot: «Sirot (koʻprigi) ustida», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан (Аллоҳнинг) азза ва жалла {Ер бошқа ерга, осмонлар (бошқа осмонларга) алмаштириладиган кун} (Иброҳим 48) деган сўзи ҳақида сўраб: «Ўша куни одамлар қаерда бўлади, ё Расулуллоҳ?» дедим. Шунда у зот: «Сирот (кўприги) устида», дедилар.
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ، عُقْبَةَ ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا مُوسَى، بْنُ عُقْبَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا كَانَتْ تَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَأَبْشِرُوا فَإِنَّهُ لَنْ يُدْخِلَ الْجَنَّةَ أَحَدًا عَمَلُهُ " . قَالُوا وَلاَ أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " وَلاَ أَنَا إِلاَّ أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ اللَّهُ مِنْهُ بِرَحْمَةٍ وَاعْلَمُوا أَنَّ أَحَبَّ الْعَمَلِ إِلَى اللَّهِ أَدْوَمُهُ وَإِنْ قَلَّ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toʻgʻri (amal) qilinglar, (haddan oshmay) yaqinlashinglar va suyuning. Chunki hech kimni oʻz amali jannatga kirgizmaydi», dedilar. Ular: «Sizni ham emasmi, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Meni ham — magar Alloh meni Oʻz rahmati ila qoplasa (kirgizadi). Bilinglarki, Allohga eng suyukli amal — ozgina boʻlsa-da, davomli boʻlganidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тўғри (амал) қилинглар, (ҳаддан ошмай) яқинлашинглар ва суюнинг. Чунки ҳеч кимни ўз амали жаннатга киргизмайди», дедилар. Улар: «Сизни ҳам эмасми, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Мени ҳам — магар Аллоҳ мени Ўз раҳмати ила қопласа (киргизади). Билингларки, Аллоҳга энг суюкли амал — озгина бўлса-да, давомли бўлганидир», дедилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ، وَهَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ، عَنِ ابْنِ قُسَيْطٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى قَامَ حَتَّى تَفَطَّرَ رِجْلاَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَصْنَعُ هَذَا وَقَدْ غُفِرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَقَالَ " يَا عَائِشَةُ أَفَلاَ أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ namoz oʻqiganlarida, oyoqlari yorilib ketguncha qoyim turardilar. Oisha dedi: «Yo Rasululloh! Oldingi va keyingi gunohlaringiz kechirilgan boʻlsa-da, shunday qilasizmi?» Shunda u zot: «Ey Oisha! Shukr qiluvchi banda boʻlmaymanmi?» dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқиганларида, оёқлари ёрилиб кетгунча қойим турардилар. Оиша деди: «Ё Расулуллоҳ! Олдинги ва кейинги гуноҳларингиз кечирилган бўлса-да, шундай қиласизми?» Шунда у зот: «Эй Оиша! Шукр қилувчи банда бўлмайманми?» дедилар.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلاً " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ النِّسَاءُ وَالرِّجَالُ جَمِيعًا يَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالَ صلى الله عليه وسلم " يَا عَائِشَةُ الأَمْرُ أَشَدُّ مِنْ أَنْ يَنْظُرَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺ ni shunday deganlarini eshitdim: «Odamlar Qiyomat kuni yalangoyoq, yalangʻoch, sunnatsiz holda mahsharga toʻplanadilar». Men: «Yo Rasululloh! Ayollar va erkaklar hammasi bir-biriga qarab (turadilarmi)?» — dedim. (Rasululloh ﷺ): «Ey Oisha! Bu ish bir-biriga qarashdan koʻra ogʻirroqdir», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деганларини эшитдим: «Одамлар Қиёмат куни ялангоёқ, яланғоч, суннатсиз ҳолда маҳшарга тўпланадилар». Мен: «Ё Расулуллоҳ! Аёллар ва эркаклар ҳаммаси бир-бирига қараб (турадиларми)?» — дедим. (Расулуллоҳ ﷺ): «Эй Оиша! Бу иш бир-бирига қарашдан кўра оғирроқдир», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، جَمِيعًا عَنْ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حُوسِبَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عُذِّبَ " . فَقُلْتُ أَلَيْسَ قَدْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا} فَقَالَ " لَيْسَ ذَاكِ الْحِسَابُ إِنَّمَا ذَاكِ الْعَرْضُ مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عُذِّبَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Kim qiyomat kuni hisob-kitob qilinsa, azoblanadi». Men: «Alloh azza va jalla: {Tezda unga oson hisob bilan hisob qilinur} (Inshiqoq 8) demaganmidi?» dedim. U zot dedilar: «Bu (oyatdagi) hisob emas, balki bu faqat (amallarni) koʻrsatishdir. Kim qiyomat kuni hisob-kitobda qattiq surishtirilsa, azoblanadi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Ким қиёмат куни ҳисоб-китоб қилинса, азобланади». Мен: «Аллоҳ азза ва жалла: {Тезда унга осон ҳисоб билан ҳисоб қилинур} (Иншиқоқ 8) демаганмиди?» дедим. У зот дедилар: «Бу (оятдаги) ҳисоб эмас, балки бу фақат (амалларни) кўрсатишдир. Ким қиёмат куни ҳисоб-китобда қаттиқ суриштирилса, азобланади».
وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرِ بْنِ الْحَكَمِ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ الْقَطَّانَ - حَدَّثَنَا أَبُو يُونُسَ الْقُشَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ أَحَدٌ يُحَاسَبُ إِلاَّ هَلَكَ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَيْسَ اللَّهُ يَقُولُ حِسَابًا يَسِيرًا قَالَ " ذَاكِ الْعَرْضُ وَلَكِنْ مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ هَلَكَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dedilar: «Hisob-kitob qilingan har bir kishi albatta halok boʻladi». Men: «Yo Rasululloh! Alloh oson hisob demaganmidi?» dedim. U zot dedilar: «Bu (faqat amallarni) koʻrsatishdir, lekin kim hisob-kitobda qattiq surishtirilsa, halok boʻladi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дедилар: «Ҳисоб-китоб қилинган ҳар бир киши албатта ҳалок бўлади». Мен: «Ё Расулуллоҳ! Аллоҳ осон ҳисоб демаганмиди?» дедим. У зот дедилар: «Бу (фақат амалларни) кўрсатишдир, лекин ким ҳисоб-китобда қаттиқ суриштирилса, ҳалок бўлади».
وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنِي يَحْيَى، - وَهُوَ الْقَطَّانُ - عَنْ عُثْمَانَ بْنِ، الأَسْوَدِ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ هَلَكَ " . ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي يُونُسَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dedilar: «Kim hisob-kitobda qattiq surishtirilsa, halok boʻladi». Soʻng u (roviy) Abu Yunusning hadisiga oʻxshash hadisni zikr qildi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дедилар: «Ким ҳисоб-китобда қаттиқ суриштирилса, ҳалок бўлади». Сўнг у (ровий) Абу Юнуснинг ҳадисига ўхшаш ҳадисни зикр қилди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ الْفَضْلِ، الْحُدَّانِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ عَبِثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَنَامِهِ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَنَعْتَ شَيْئًا فِي مَنَامِكَ لَمْ تَكُنْ تَفْعَلُهُ . فَقَالَ " الْعَجَبُ إِنَّ نَاسًا مِنْ أُمَّتِي يَؤُمُّونَ بِالْبَيْتِ بِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ قَدْ لَجَأَ بِالْبَيْتِ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْبَيْدَاءِ خُسِفَ بِهِمْ " . فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الطَّرِيقَ قَدْ يَجْمَعُ النَّاسَ . قَالَ " نَعَمْ فِيهِمُ الْمُسْتَبْصِرُ وَالْمَجْبُورُ وَابْنُ السَّبِيلِ يَهْلِكُونَ مَهْلَكًا وَاحِدًا وَيَصْدُرُونَ مَصَادِرَ شَتَّى يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ عَلَى نِيَّاتِهِمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uyqularida bezovta boʻlib (qoʻl-oyoqlarini) qimirlatdilar. Biz: «Yo Rasululloh! Siz uyqungizda ilgari qilmaydigan bir narsani qildingiz», dedik. Shunda (u zot): «Hayratomuz! Ummatimdan baʼzi kishilar Baytga panoh tortgan Qurayshlik bir kishi (ni oʻldirish) uchun Baytni qasd qiladilar. Toki ular choʻlda boʻlganlarida, (yerga) yutiladilar», — dedilar. Biz: «Yo Rasululloh! Yoʻl turli odamlarni (oʻziga) toʻplaydi-ku?» dedik. (U zot): «Ha, ular orasida (yaxshi) niyatli, majburlangan va yoʻlovchi boʻladi. (Ammo) ular bir xil halokat bilan halok boʻladilar, soʻng turli holatlarda qayta tiriltiriladilar. Olloh ularni niyatlariga koʻra qayta tiriltiradi», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уйқуларида безовта бўлиб (қўл-оёқларини) қимирлатдилар. Биз: «Ё Расулуллоҳ! Сиз уйқунгизда илгари қилмайдиган бир нарсани қилдингиз», дедик. Шунда (у зот): «Ҳайратомуз! Умматимдан баъзи кишилар Байтга паноҳ тортган Қурайшлик бир киши (ни ўлдириш) учун Байтни қасд қиладилар. Токи улар чўлда бўлганларида, (ерга) ютиладилар», — дедилар. Биз: «Ё Расулуллоҳ! Йўл турли одамларни (ўзига) тўплайди-ку?» дедик. (У зот): «Ҳа, улар орасида (яхши) ниятли, мажбурланган ва йўловчи бўлади. (Аммо) улар бир хил ҳалокат билан ҳалок бўладилар, сўнг турли ҳолатларда қайта тирилтириладилар. Оллоҳ уларни ниятларига кўра қайта тирилтиради», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ، وَأَبُو مَعْنٍ زَيْدُ بْنُ يَزِيدَ الرَّقَاشِيُّ - وَاللَّفْظُ لأَبِي مَعْنٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ يَذْهَبُ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ حَتَّى تُعْبَدَ اللاَّتُ وَالْعُزَّى " . فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كُنْتُ لأَظُنُّ حِينَ أَنْزَلَ اللَّهُ { هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ} أَنَّ ذَلِكَ تَامًّا قَالَ " إِنَّهُ سَيَكُونُ مِنْ ذَلِكَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ رِيحًا طَيِّبَةً فَتَوَفَّى كُلَّ مَنْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَيَبْقَى مَنْ لاَ خَيْرَ فِيهِ فَيَرْجِعُونَ إِلَى دِينِ آبَائِهِمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning: «Lot va Uzzoga ibodat qilinmaguncha kecha va kunduz (oʻtib) ketmaydi», — deyayotganlarini eshitdim. Shunda men: «Yo Rasululloh! Alloh: {U shunday zotki, mushriklar yoqtirmasalar-da, (oʻz dinini) barcha dinlardan ustun qilish uchun oʻz Paygʻambarini hidoyat va haq din bilan yuborgandir} (Tavba 33) oyatini nozil qilganda, men buni (gʻalaba) tugal (yakuniy) boʻladi deb oʻylardim», — dedim. U zot: «Albatta, Alloh xohlagunicha shundan (din ustunligidan) boʻladi. Soʻngra Alloh muborak (xushboʻy) shamol yuboradi va u qalbida bir xardal donasi ogʻirligicha iymoni bor har bir kishining jonini oladi. Shunda faqat oʻzida hech qanday yaxshilik boʻlmagan kishilar qoladi va ular ota-bobolarining diniga qaytadilar», — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Лот ва Уззога ибодат қилинмагунча кеча ва кундуз (ўтиб) кетмайди», — деяётганларини эшитдим. Шунда мен: «Ё Расулуллоҳ! Аллоҳ: {У шундай зотки, мушриклар ёқтирмасалар-да, (ўз динини) барча динлардан устун қилиш учун ўз Пайғамбарини ҳидоят ва ҳақ дин билан юборгандир} (Тавба 33) оятини нозил қилганда, мен буни (ғалаба) тугал (якуний) бўлади деб ўйлардим», — дедим. У зот: «Албатта, Аллоҳ хоҳлагунича шундан (дин устунлигидан) бўлади. Сўнгра Аллоҳ муборак (хушбўй) шамол юборади ва у қалбида бир хардал донаси оғирлигича иймони бор ҳар бир кишининг жонини олади. Шунда фақат ўзида ҳеч қандай яхшилик бўлмаган кишилар қолади ва улар ота-боболарининг динига қайтадилар», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ الأَعْرَابُ إِذَا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلُوهُ عَنِ السَّاعَةِ مَتَى السَّاعَةُ فَنَظَرَ إِلَى أَحْدَثِ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ فَقَالَ " إِنْ يَعِشْ هَذَا لَمْ يُدْرِكْهُ الْهَرَمُ قَامَتْ عَلَيْكُمْ سَاعَتُكُمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Aʼrobiylar Rasululloh ﷺ huzuriga kelganlarida, ulardan Qiyomat haqida: «Qiyomat qachon boʻladi?» — deb soʻrar edilar. Shunda u zot ularning eng yoshini koʻzdan kechirib: «Agar bu (bola) yashasa, qariligi yetmasdan turib sizlarning Qiyomatingiz boshlanadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аъробийлар Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келганларида, улардан Қиёмат ҳақида: «Қиёмат қачон бўлади?» — деб сўрар эдилар. Шунда у зот уларнинг энг ёшини кўздан кечириб: «Агар бу (бола) яшаса, қарилиги етмасдан туриб сизларнинг Қиёматингиз бошланади», дедилар.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ، زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم مُنْذُ قَدِمَ الْمَدِينَةَ مِنْ طَعَامِ بُرٍّ ثَلاَثَ لَيَالٍ تِبَاعًا حَتَّى قُبِضَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Muhammad ﷺ ning oilasi Madinaga kelganlaridan boshlab, u zot vafot etgunlariga qadar uch kecha ketma-ket bugʻdoy taomidan toʻyib (yegan) emas».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Муҳаммад ﷺ нинг оиласи Мадинага келганларидан бошлаб, у зот вафот этгунларига қадар уч кеча кетма-кет буғдой таомидан тўйиб (еган) эмас».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا شَبِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ تِبَاعًا مِنْ خُبْزِ بُرٍّ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ u zot dunyodan oʻtgunlariga qadar uch kun ketma-ket bugʻdoy nonidan toʻyib (yegan) emaslar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ у зот дунёдан ўтгунларига қадар уч кун кетма-кет буғдой нонидан тўйиб (еган) эмаслар».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ، يُحَدِّثُ عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم مِنْ خُبْزِ شَعِيرٍ يَوْمَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ حَتَّى قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Muhammad ﷺ ning ahli (oilasi) Rasululloh ﷺ vafot etgunlariga qadar ketma-ket ikki kun arpa nonidan toʻyib yemaganlar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Муҳаммад ﷺ нинг аҳли (оиласи) Расулуллоҳ ﷺ вафот этгунларига қадар кетма-кет икки кун арпа нонидан тўйиб емаганлар».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَابِسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم مِنْ خُبْزِ بُرٍّ فَوْقَ ثَلاَثٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Muhammad ﷺ ning ahli (oilasi) bugʻdoy nonidan uch kundan ortiq toʻyib yemaganlar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Муҳаммад ﷺ нинг аҳли (оиласи) буғдой нонидан уч кундан ортиқ тўйиб емаганлар».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم مِنْ خُبْزِ الْبُرِّ ثَلاَثًا حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Muhammad ﷺ ning ahli (oilasi) u zot olamdan oʻtgunlariga qadar bugʻdoy nonidan uch kun (ketma-ket) toʻyib yemaganlar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Муҳаммад ﷺ нинг аҳли (оиласи) у зот оламдан ўтгунларига қадар буғдой нонидан уч кун (кетма-кет) тўйиб емаганлар».
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ حُمَيْدٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم يَوْمَيْنِ مِنْ خُبْزِ بُرٍّ إِلاَّ وَأَحَدُهُمَا تَمْرٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Muhammad ﷺ ning ahli (oilasi) ikki kun bugʻdoy nonidan toʻyib yemaganlar, faqat ulardan birida xurmo boʻlardi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Муҳаммад ﷺ нинг аҳли (оиласи) икки кун буғдой нонидан тўйиб емаганлар, фақат улардан бирида хурмо бўларди».
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ وَيَحْيَى بْنُ يَمَانٍ حَدَّثَنَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنْ كُنَّا آلَ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم لَنَمْكُثُ شَهْرًا مَا نَسْتَوْقِدُ بِنَارٍ إِنْ هُوَ إِلاَّ التَّمْرُ وَالْمَاءُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Biz — Muhammad ﷺ ning ahli (oilasi) bir oygacha oʻt yoqmay turardik, (yegulik) faqat xurmo va suvdan iborat boʻlardi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Биз — Муҳаммад ﷺ нинг аҳли (оиласи) бир ойгача ўт ёқмай турардик, (егулик) фақат хурмо ва сувдан иборат бўларди».