حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ رَبِيعَةَ بْنِ هُدَيْرٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَوْحَى اللَّهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا مَعَهُ فَقُمْتُ فَأَجَفْتُ الْبَابَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ فَلَمَّا رُفِّهَ عَنْهُ قَالَ لِي " يَا عَائِشَةُ إِنَّ جِبْرِيلَ يُقْرِئُكِ السَّلاَمَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Alloh Nabiy ﷺga vahiy nozil qildi, men esa u zot bilan birga edim. Men turib, oʻzim bilan u zotning orasidagi eshikni yopdim. U zotdan vahiy holati koʻtarilgach, u zot menga: «Ey Oisha, Jibril senga salom yoʻllamoqda», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳ Набий ﷺга ваҳий нозил қилди, мен эса у зот билан бирга эдим. Мен туриб, ўзим билан у зотнинг орасидаги эшикни ёпдим. У зотдан ваҳий ҳолати кўтарилгач, у зот менга: «Эй Оиша, Жибрил сенга салом йўлламоқда», дедилар.
أَخْبَرَنَا نُوحُ بْنُ حَبِيبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا " إِنَّ جِبْرِيلَ يَقْرَأُ عَلَيْكِ السَّلاَمَ " . قَالَتْ وَعَلَيْهِ السَّلاَمُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ تَرَى مَا لاَ نَرَى .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ unga: «Jibril senga salom aytmoqda», dedilar. Oisha: «Unga ham Allohning salomi, rahmati va barakotlari boʻlsin. U biz koʻrmaydigan narsani koʻradi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ унга: «Жибрил сенга салом айтмоқда», дедилар. Оиша: «Унга ҳам Аллоҳнинг саломи, раҳмати ва баракотлари бўлсин. У биз кўрмайдиган нарсани кўради», деди.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا عَائِشَةُ هَذَا جِبْرِيلُ وَهُوَ يَقْرَأُ عَلَيْكِ السَّلاَمَ " . مِثْلَهُ سَوَاءٌ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا الصَّوَابُ وَالَّذِي قَبْلَهُ خَطَأٌ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Oisha, mana bu Jibril, u senga salom aytmoqda», dedilar. Xuddi shunga oʻxshash rivoyat qilindi. Abu Abdurrahmon aytdi: Toʻgʻrisi shudir, undan oldingisi esa xatodir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Оиша, мана бу Жибрил, у сенга салом айтмоқда», дедилар. Худди шунга ўхшаш ривоят қилинди. Абу Абдурраҳмон айтди: Тўғриси шудир, ундан олдингиси эса хатодир.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ فُلَيْتٍ، عَنْ جَسْرَةَ بِنْتِ دِجَاجَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا رَأَيْتُ صَانِعَةَ طَعَامٍ مِثْلَ صَفِيَّةَ أَهْدَتْ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَاءً فِيهِ طَعَامٌ فَمَا مَلَكْتُ نَفْسِي أَنْ كَسَرْتُهُ فَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنْ كَفَّارَتِهِ فَقَالَ " إِنَاءٌ كَإِنَاءٍ وَطَعَامٌ كَطَعَامٍ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Safiyyaga oʻxshab taom tayyorlaydigan hech kimni koʻrmadim. U Nabiy ﷺga ichida taom boʻlgan bir idish hadya qildi. Men esa oʻzimni tuta olmay, uni sindirib qoʻydim. Soʻng Nabiy ﷺdan uning kafforati haqida soʻradim. U zot: «Idish oʻrniga idish, taom oʻrniga taom», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Сафийяга ўхшаб таом тайёрлайдиган ҳеч кимни кўрмадим. У Набий ﷺга ичида таом бўлган бир идиш ҳадя қилди. Мен эса ўзимни тута олмай, уни синдириб қўйдим. Сўнг Набий ﷺдан унинг каффорати ҳақида сўрадим. У зот: «Идиш ўрнига идиш, таом ўрнига таом», дедилар.
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تَزْعُمُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَمْكُثُ عِنْدَ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَيَشْرَبُ عِنْدَهَا عَسَلاً فَتَوَاصَيْتُ أَنَا وَحَفْصَةُ أَنَّ أَيَّتَنَا دَخَلَ عَلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلْتَقُلْ إِنِّي أَجِدُ مِنْكَ رِيحَ مَغَافِيرَ أَكَلْتَ مَغَافِيرَ فَدَخَلَ عَلَى إِحْدَاهُمَا فَقَالَتْ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ " لاَ بَلْ شَرِبْتُ عَسَلاً عِنْدَ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ وَلَنْ أَعُودَ لَهُ " . فَنَزَلَتْ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ } { إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ } لِعَائِشَةَ وَحَفْصَةَ { وَإِذْ أَسَرَّ النَّبِيُّ إِلَى بَعْضِ أَزْوَاجِهِ حَدِيثًا } لِقَوْلِهِ " بَلْ شَرِبْتُ عَسَلاً " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Zaynab binti Jahshning huzurida turib, uning uyida asal ichar edilar. Shunda men bilan Hafsa: «Qaysimizning huzurimizga Nabiy ﷺ kirsalar, sizdan magʻofir hidini sezyapman, magʻofir yedingizmi, desin», deb kelishib oldik. Bas, u zot ulardan birining huzuriga kirdilar, u ayol buni u zotga aytdi. U zot: «Yoʻq, balki Zaynab binti Jahshning huzurida asal ichdim, endi bunga qaytmayman», dedilar. Shunda: {Ey Nabiy! Alloh senga halol qilgan narsani nega harom qilasan} degan oyat va Oisha bilan Hafsa haqida {Agar ikkovingiz Allohga tavba qilsangiz} degan oyat va u zotning «Balki asal ichdim» degan soʻzlari sabab {Nabiy oʻz juftlaridan biriga bir sirni aytgan edi} degan oyat nozil boʻldi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Зайнаб бинти Жаҳшнинг ҳузурида туриб, унинг уйида асал ичар эдилар. Шунда мен билан Ҳафса: «Қайсимизнинг ҳузуримизга Набий ﷺ кирсалар, сиздан мағофир ҳидини сезяпман, мағофир едингизми, десин», деб келишиб олдик. Бас, у зот улардан бирининг ҳузурига кирдилар, у аёл буни у зотга айтди. У зот: «Йўқ, балки Зайнаб бинти Жаҳшнинг ҳузурида асал ичдим, энди бунга қайтмайман», дедилар. Шунда: {Эй Набий! Аллоҳ сенга ҳалол қилган нарсани нега ҳаром қиласан} деган оят ва Оиша билан Ҳафса ҳақида {Агар икковингиз Аллоҳга тавба қилсангиз} деган оят ва у зотнинг «Балки асал ичдим» деган сўзлари сабаб {Набий ўз жуфтларидан бирига бир сирни айтган эди} деган оят нозил бўлди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى، - هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيُّ - عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتِ الْتَمَسْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَدْخَلْتُ يَدِي فى شَعْرِهِ فَقَالَ " قَدْ جَاءَكِ شَيْطَانُكِ " . فَقُلْتُ أَمَا لَكَ شَيْطَانٌ فَقَالَ " بَلَى وَلَكِنَّ اللَّهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni izlab, qoʻlimni u zotning sochlariga tekkizdim. Shunda u zot: «Sening shaytoning kelibdi», dedilar. Men: «Sizning shaytoningiz yoʻqmi?» dedim. U zot: «Bor, lekin Alloh menga unga qarshi yordam berdi, natijada u boʻysundi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни излаб, қўлимни у зотнинг сочларига теккиздим. Шунда у зот: «Сенинг шайтонинг келибди», дедилар. Мен: «Сизнинг шайтонингиз йўқми?» дедим. У зот: «Бор, лекин Аллоҳ менга унга қарши ёрдам берди, натижада у бўйсунди», дедилар.
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ الْمِقْسَمِيُّ، عَنْ حَجَّاجٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ فَقَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ لَيْلَةٍ فَظَنَنْتُ أَنَّهُ ذَهَبَ إِلَى بَعْضِ نِسَائِهِ فَتَجَسَّسْتُهُ فَإِذَا هُوَ رَاكِعٌ أَوْ سَاجِدٌ يَقُولُ " سُبْحَانَكَ وَبِحَمْدِكَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ " . فَقُلْتُ بِأَبِي وَأُمِّي إِنَّكَ لَفِي شَأْنٍ وَإِنِّي لَفِي شَأْنٍ آخَرَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha Rasululloh ﷺni topolmadim va u zot ayollaridan birining huzuriga ketdilar, deb oʻyladim. Bas, u zotni qidirsam, u zot rukuda yoki sajdada: «Subhonaka va bihamdika, la ilaha illa anta», deb turgan ekanlar. Shunda men: «Otam-onam sizga fido boʻlsin, siz bir ishda ekansiz, men esa boshqa ishda ekanman», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир кеча Расулуллоҳ ﷺни тополмадим ва у зот аёлларидан бирининг ҳузурига кетдилар, деб ўйладим. Бас, у зотни қидирсам, у зот рукуда ёки саждада: «Субҳонака ва биҳамдика, ла илаҳа илла анта», деб турган эканлар. Шунда мен: «Отам-онам сизга фидо бўлсин, сиз бир ишда экансиз, мен эса бошқа ишда эканман», дедим.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، { عَنْ عَطَاءٍ، } قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتِ افْتَقَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ لَيْلَةٍ فَظَنَنْتُ أَنَّهُ ذَهَبَ إِلَى بَعْضِ نِسَائِهِ فَتَجَسَّسْتُ ثُمَّ رَجَعْتُ فَإِذَا هُوَ رَاكِعٌ أَوْ سَاجِدٌ يَقُولُ " سُبْحَانَكَ وَبِحَمْدِكَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ " . فَقُلْتُ بِأَبِي وَأُمِّي إِنَّكَ لَفِي شَأْنٍ وَإِنِّي لَفِي آخَرَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha Rasululloh ﷺni topolmadim va u zot ayollaridan birining huzuriga ketdilar, deb oʻyladim. Qidirdim, soʻng qaytdim, shunda u zot rukuda yoki sajdada: «Subhonaka va bihamdika, la ilaha illa anta», deb turgan ekanlar. Men: «Otam-onam sizga fido boʻlsin, siz bir ishda ekansiz, men esa boshqasida ekanman», dedim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир кеча Расулуллоҳ ﷺни тополмадим ва у зот аёлларидан бирининг ҳузурига кетдилар, деб ўйладим. Қидирдим, сўнг қайтдим, шунда у зот рукуда ёки саждада: «Субҳонака ва биҳамдика, ла илаҳа илла анта», деб турган эканлар. Мен: «Отам-онам сизга фидо бўлсин, сиз бир ишда экансиз, мен эса бошқасида эканман», дедим.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَثِيرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ قَيْسٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تَقُولُ أَلاَ أُحَدِّثُكُمْ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعَنِّي قُلْنَا بَلَى . قَالَتْ لَمَّا كَانَتْ لَيْلَتِي انْقَلَبَ فَوَضَعَ نَعْلَيْهِ عِنْدَ رِجْلَيْهِ وَوَضَعَ رِدَاءَهُ وَبَسَطَ إِزَارَهُ عَلَى فِرَاشِهِ وَلَمْ يَلْبَثْ إِلاَّ رَيْثَمَا ظَنَّ أَنِّي قَدْ رَقَدْتُ ثُمَّ انْتَعَلَ رُوَيْدًا وَأَخَذَ رِدَاءَهُ رُوَيْدًا ثُمَّ فَتَحَ الْبَابَ رُوَيْدًا وَخَرَجَ وَأَجَافَهُ رُوَيْدًا وَجَعَلْتُ دِرْعِي فِي رَأْسِي فَاخْتَمَرْتُ وَتَقَنَّعْتُ إِزَارِي وَانْطَلَقْتُ فِي إِثْرِهِ حَتَّى جَاءَ الْبَقِيعَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ وَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ انْحَرَفَ وَانْحَرَفْتُ فَأَسْرَعَ فَأَسْرَعْتُ فَهَرْوَلَ فَهَرْوَلْتُ فَأَحْضَرَ فَأَحْضَرْتُ وَسَبَقْتُهُ فَدَخَلْتُ وَلَيْسَ إِلاَّ أَنِ اضْطَجَعْتُ فَدَخَلَ فَقَالَ " مَا لَكِ يَا عَائِشُ رَابِيَةً " . قَالَ سُلَيْمَانُ حَسِبْتُهُ قَالَ حَشْيَا قَالَ " لَتُخْبِرِنِّي أَوْ لَيُخْبِرَنِّي اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَأَخْبَرْتُهُ الْخَبَرَ قَالَ " أَنْتِ السَّوَادُ الَّذِي رَأَيْتُ أَمَامِي " . قُلْتُ نَعَمْ - قَالَتْ - فَلَهَدَنِي لَهْدَةً فِي صَدْرِي أَوْجَعَتْنِي . قَالَ " أَظَنَنْتِ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْكِ وَرَسُولُهُ " . قَالَتْ مَهْمَا يَكْتُمِ النَّاسُ فَقَدْ عَلِمَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ . قَالَ " نَعَمْ - قَالَ - فَإِنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَتَانِي حِينَ رَأَيْتِ وَلَمْ يَكُنْ يَدْخُلُ عَلَيْكِ وَقَدْ وَضَعْتِ ثِيَابَكِ فَنَادَانِي فَأَخْفَى مِنْكِ فَأَجَبْتُهُ وَأَخْفَيْتُهُ مِنْكِ وَظَنَنْتُ أَنَّكِ قَدْ رَقَدْتِ فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَكِ وَخَشِيتُ أَنْ تَسْتَوْحِشِي فَأَمَرَنِي أَنْ آتِيَ أَهْلَ الْبَقِيعِ فَأَسْتَغْفِرَ لَهُمْ " . خَالَفَهُ حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ فَقَالَ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Sizlarga Nabiy ﷺ va oʻzim haqimda soʻzlab beraymi?» dedi. Biz: «Ha», dedik. U aytdi: Mening navbatim kechasi boʻlganida u zot qaytib kelib, oyoq kiyimlarini oyoqlari yoniga qoʻydilar, ridolarini yechdilar va izorlarini toʻshaklariga yozdilar. Men uxlab qoldim, deb oʻylagan zahotlari, ohista oyoq kiyimlarini kiyib, ohista ridolarini oldilar, soʻng ohista eshikni ochib chiqib, uni ohista yopdilar. Men koʻylagimni boshimga solib, roʻmol oʻrab, izorimni yopindim-da, u zotning izidan yoʻlga tushdim. Nihoyat u zot Baqiega keldilar, qoʻllarini uch marta koʻtarib, uzoq turdilar, soʻng orqaga burildilar, men ham burildim. U zot shoshildilar, men ham shoshildim. U zot yugurdilar, men ham yugurdim. U zot tez yurdilar, men ham tez yurdim. U zotdan oldin yetib borib, kirib, endigina yotgan zahotim u zot ham kirdilar. U zot: «Ey Oish, senga nima boʻldi, hansirab qolibsan?» dedilar. Men: «Yoʻq, hech narsa», dedim. U zot: «Menga aytasan yoki menga Latif va Xabir zot xabar beradi», dedilar. Men: «Ey Rasululloh, otam-onam sizga fido boʻlsin», dedim-da, u zotga voqeani aytib berdim. U zot: «Oldimda koʻrgan qorongʻi narsam sen ekansan-da?» dedilar. Men: «Ha», dedim. Shunda u zot koʻkragimga bir turtki berdilar, u meni ogʻritdi. U zot: «Alloh va Uning Rasuli senga zulm qiladi, deb oʻyladingmi?» dedilar. Men: «Odamlar nimani yashirsalar ham, Alloh azza va jalla uni bilib turadi», dedim. U zot: «Ha, sen koʻrgan paytda jabroil alayhissalom huzurimga kelgan edi. U sen liboslaringni echib qoʻyganing uchun sen tomon kirmadi. U menga nido qildi-da, sendan yashirindi. Men unga javob berdim, uni sendan yashidim. Sen uxlab qolgandirsan, deb oʻyladim va seni uygʻotishni istamadim, shuningdek yolgʻiz qolib qoʻrqib ketishingdan xavfsiradim. Bas, u menga Baqi ahlining huzuriga borib, ular uchun istigʻfor aytishni buyurdi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Сизларга Набий ﷺ ва ўзим ҳақимда сўзлаб берайми?» деди. Биз: «Ҳа», дедик. У айтди: Менинг навбатим кечаси бўлганида у зот қайтиб келиб, оёқ кийимларини оёқлари ёнига қўйдилар, ридоларини ечдилар ва изорларини тўшакларига ёздилар. Мен ухлаб қолдим, деб ўйлаган заҳотлари, оҳиста оёқ кийимларини кийиб, оҳиста ридоларини олдилар, сўнг оҳиста эшикни очиб чиқиб, уни оҳиста ёпдилар. Мен кўйлагимни бошимга солиб, рўмол ўраб, изоримни ёпиндим-да, у зотнинг изидан йўлга тушдим. Ниҳоят у зот Бақиэга келдилар, қўлларини уч марта кўтариб, узоқ турдилар, сўнг орқага бурилдилар, мен ҳам бурилдим. У зот шошилдилар, мен ҳам шошилдим. У зот югурдилар, мен ҳам югурдим. У зот тез юрдилар, мен ҳам тез юрдим. У зотдан олдин етиб бориб, кириб, эндигина ётган заҳотим у зот ҳам кирдилар. У зот: «Эй Оиш, сенга нима бўлди, ҳансираб қолибсан?» дедилар. Мен: «Йўқ, ҳеч нарса», дедим. У зот: «Менга айтасан ёки менга Латиф ва Хабир зот хабар беради», дедилар. Мен: «Эй Расулуллоҳ, отам-онам сизга фидо бўлсин», дедим-да, у зотга воқеани айтиб бердим. У зот: «Олдимда кўрган қоронғи нарсам сен экансан-да?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. Шунда у зот кўкрагимга бир туртки бердилар, у мени оғритди. У зот: «Аллоҳ ва Унинг Расули сенга зулм қилади, деб ўйладингми?» дедилар. Мен: «Одамлар нимани яширсалар ҳам, Аллоҳ азза ва жалла уни билиб туради», дедим. У зот: «Ҳа, сен кўрган пайтда жаброил алайҳиссалом ҳузуримга келган эди. У сен либосларингни эчиб қўйганинг учун сен томон кирмади. У менга нидо қилди-да, сендан яширинди. Мен унга жавоб бердим, уни сендан яшидим. Сен ухлаб қолгандирсан, деб ўйладим ва сени уйғотишни истамадим, шунингдек ёлғиз қолиб қўрқиб кетишингдан хавфсирадим. Бас, у менга Бақи аҳлининг ҳузурига бориб, улар учун истиғфор айтишни буюрди», деди.
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ مُسْلَّمٍ الْمِصِّيصِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ قَيْسِ بْنِ مَخْرَمَةَ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تُحَدِّثُ قَالَتْ أَلاَ أُحَدِّثُكُمْ عَنِّي وَعَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قُلْنَا بَلَى . قَالَتْ لَمَّا كَانَتْ لَيْلَتِي الَّتِي هُوَ عِنْدِي تَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم انْقَلَبَ فَوَضَعَ نَعْلَيْهِ عِنْدَ رِجْلَيْهِ وَوَضَعَ رِدَاءَهُ وَبَسَطَ طَرَفَ إِزَارِهِ عَلَى فِرَاشِهِ فَلَمْ يَلْبَثْ إِلاَّ رَيْثَمَا ظَنَّ أَنِّي قَدْ رَقَدْتُ ثُمَّ انْتَعَلَ رُوَيْدًا وَأَخَذَ رِدَاءَهُ رُوَيْدًا ثُمَّ فَتَحَ الْبَابَ رُوَيْدًا وَخَرَجَ وَأَجَافَهُ رُوَيْدًا وَجَعَلْتُ دِرْعِي فِي رَأْسِي وَاخْتَمَرْتُ وَتَقَنَّعْتُ إِزَارِي فَانْطَلَقْتُ فِي إِثْرِهِ حَتَّى جَاءَ الْبَقِيعَ فَرَفَعَ يَدَيْهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ وَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ انْحَرَفَ فَانْحَرَفْتُ فَأَسْرَعَ فَأَسْرَعْتُ فَهَرْوَلَ فَهَرْوَلْتُ فَأَحْضَرَ فَأَحْضَرْتُ وَسَبَقْتُهُ فَدَخَلْتُ فَلَيْسَ إِلاَّ أَنِ اضْطَجَعْتُ فَدَخَلَ فَقَالَ " مَا لَكِ يَا عَائِشَةُ حَشْيَا رَابِيَةً " . قَالَتْ لاَ . قَالَ " لَتُخْبِرِنِّي أَوْ لَيُخْبِرَنِّي اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَأَخْبَرْتُهُ الْخَبَرَ . قَالَ " فَأَنْتِ السَّوَادُ الَّذِي رَأَيْتُهُ أَمَامِي " . قَالَتْ نَعَمْ - قَالَتْ - فَلَهَدَنِي فِي صَدْرِي لَهْدَةً أَوْجَعَتْنِي ثُمَّ قَالَ " أَظَنَنْتِ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْكِ وَرَسُولُهُ " . قَالَتْ مَهْمَا يَكْتُمِ النَّاسُ فَقَدْ عَلِمَهُ اللَّهُ . قَالَ " نَعَمْ - قَالَ - فَإِنَّ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَتَانِي حِينَ رَأَيْتِ وَلَمْ يَكُنْ يَدْخُلُ عَلَيْكِ وَقَدْ وَضَعْتِ ثِيَابَكِ فَنَادَانِي فَأَخْفَى مِنْكِ فَأَجَبْتُهُ فَأَخْفَيْتُ مِنْكِ فَظَنَنْتُ أَنْ قَدْ رَقَدْتِ وَخَشِيتُ أَنْ تَسْتَوْحِشِي فَأَمَرَنِي أَنْ آتِيَ أَهْلَ الْبَقِيعِ فَأَسْتَغْفِرَ لَهُمْ " . رَوَاهُ عَاصِمٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ عَائِشَةَ عَلَى غَيْرِ هَذَا اللَّفْظِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Sizlarga oʻzim va Nabiy ﷺ haqimizda soʻzlab beraymi?» dedi. Biz: «Ha», dedik. U aytdi: Mening navbatim, yaʼni u zot huzurimda boʻlgan kecham boʻlganida, u zot qaytib kelib, oyoq kiyimlarini oyoqlari yoniga qoʻydilar, ridolarini yechdilar va izorlarining bir chetini toʻshaklariga yozdilar. Men uxlab qoldim, deb oʻylagan zahotlari, ohista oyoq kiyimlarini kiyib, ohista ridolarini oldilar, soʻng ohista eshikni ochib chiqib, uni ohista yopdilar. Men koʻylagimni boshimga solib, roʻmol oʻrab, izorimni yopindim-da, u zotning izidan yoʻlga tushdim. Nihoyat u zot Baqiega keldilar, qoʻllarini uch marta koʻtarib, uzoq turdilar, soʻng orqaga burildilar, men ham burildim. U zot shoshildilar, men ham shoshildim. U zot yugurdilar, men ham yugurdim. U zot tez yurdilar, men ham tez yurdim. U zotdan oldin yetib borib, kirib, endigina yotgan zahotim u zot ham kirdilar. U zot: «Ey Oisha, senga nima boʻldi, hansirab, hovliqib qolibsan?» dedilar. Men: «Yoʻq», dedim. U zot: «Menga aytasan yoki menga Latif va Xabir zot xabar beradi», dedilar. Men: «Ey Rasululloh, otam-onam sizga fido boʻlsin», dedim-da, u zotga voqeani aytib berdim. U zot: «Oldimda koʻrgan qorongʻi narsam sen ekansan-da?» dedilar. Men: «Ha», dedim. Shunda u zot koʻkragimga bir turtki berdilar, u meni ogʻritdi. Soʻng u zot: «Alloh va Uning Rasuli senga zulm qiladi, deb oʻyladingmi?» dedilar. Men: «Odamlar nimani yashirsalar ham, Alloh uni bilib turadi», dedim. U zot: «Ha, sen koʻrgan paytda Jibril alayhissalom huzurimga keldi. U sen liboslaringni echib qoʻyganing uchun sen tomon kirmas edi. U menga nido qildi-da, sendan yashirindi. Men unga javob berdim va uni sendan yashidim. Sen uxlab qolgandirsan, deb oʻyladim hamda yolgʻiz qolib qoʻrqib ketishingdan xavfsiradim. Bas, u menga Baqi ahlining huzuriga borib, ular uchun istigʻfor aytishni buyurdi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Сизларга ўзим ва Набий ﷺ ҳақимизда сўзлаб берайми?» деди. Биз: «Ҳа», дедик. У айтди: Менинг навбатим, яъни у зот ҳузуримда бўлган кечам бўлганида, у зот қайтиб келиб, оёқ кийимларини оёқлари ёнига қўйдилар, ридоларини ечдилар ва изорларининг бир четини тўшакларига ёздилар. Мен ухлаб қолдим, деб ўйлаган заҳотлари, оҳиста оёқ кийимларини кийиб, оҳиста ридоларини олдилар, сўнг оҳиста эшикни очиб чиқиб, уни оҳиста ёпдилар. Мен кўйлагимни бошимга солиб, рўмол ўраб, изоримни ёпиндим-да, у зотнинг изидан йўлга тушдим. Ниҳоят у зот Бақиэга келдилар, қўлларини уч марта кўтариб, узоқ турдилар, сўнг орқага бурилдилар, мен ҳам бурилдим. У зот шошилдилар, мен ҳам шошилдим. У зот югурдилар, мен ҳам югурдим. У зот тез юрдилар, мен ҳам тез юрдим. У зотдан олдин етиб бориб, кириб, эндигина ётган заҳотим у зот ҳам кирдилар. У зот: «Эй Оиша, сенга нима бўлди, ҳансираб, ҳовлиқиб қолибсан?» дедилар. Мен: «Йўқ», дедим. У зот: «Менга айтасан ёки менга Латиф ва Хабир зот хабар беради», дедилар. Мен: «Эй Расулуллоҳ, отам-онам сизга фидо бўлсин», дедим-да, у зотга воқеани айтиб бердим. У зот: «Олдимда кўрган қоронғи нарсам сен экансан-да?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. Шунда у зот кўкрагимга бир туртки бердилар, у мени оғритди. Сўнг у зот: «Аллоҳ ва Унинг Расули сенга зулм қилади, деб ўйладингми?» дедилар. Мен: «Одамлар нимани яширсалар ҳам, Аллоҳ уни билиб туради», дедим. У зот: «Ҳа, сен кўрган пайтда Жибрил алайҳиссалом ҳузуримга келди. У сен либосларингни эчиб қўйганинг учун сен томон кирмас эди. У менга нидо қилди-да, сендан яширинди. Мен унга жавоб бердим ва уни сендан яшидим. Сен ухлаб қолгандирсан, деб ўйладим ҳамда ёлғиз қолиб қўрқиб кетишингдан хавфсирадим. Бас, у менга Бақи аҳлининг ҳузурига бориб, улар учун истиғфор айтишни буюрди», деди.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ فَقَدْتُهُ مِنَ اللَّيْلِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Bir kecha men u zotni topolmadim», dedi va hadisni davom ettirdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Бир кеча мен у зотни тополмадим», деди ва ҳадисни давом эттирди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخَلَنْجِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ سُعَيْرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها قَالَتْ أَغَارَ قَوْمٌ عَلَى لِقَاحِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخَذَهُمْ فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir qavm Rasululloh ﷺning sogʻin tuyalari ustiga hujum qildi. U zot ularni tutib, qoʻl-oyoqlarini kestirdilar va koʻzlariga mil tortdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир қавм Расулуллоҳ ﷺнинг соғин туялари устига ҳужум қилди. У зот уларни тутиб, қўл-оёқларини кестирдилар ва кўзларига мил тортдилар.
أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثِ خِصَالٍ زَانٍ مُحْصَنٌ يُرْجَمُ أَوْ رَجُلٌ قَتَلَ رَجُلاً مُتَعَمِّدًا فَيُقْتَلُ أَوْ رَجُلٌ يَخْرُجُ مِنَ الإِسْلاَمِ يُحَارِبُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولَهُ فَيُقْتَلُ أَوْ يُصْلَبُ أَوْ يُنْفَى مِنَ الأَرْضِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Musulmon kishining qoni uch xislatdan biri boʻlmagunicha halol boʻlmaydi: toshboʻron qilinadigan muhsan zinokor, yoki bir kishini qasddan oʻldirib, oʻzi ham oʻldiriladigan kishi, yoki Islomdan chiqib, Alloh azza va jalla hamda Uning Rasuliga qarshi urush qilgan va shu sababli oʻldiriladigan, yoki dorga osiladigan, yoxud yerdan surgun qilinadigan kishi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон кишининг қони уч хислатдан бири бўлмагунича ҳалол бўлмайди: тошбўрон қилинадиган муҳсан зинокор, ёки бир кишини қасддан ўлдириб, ўзи ҳам ўлдириладиган киши, ёки Исломдан чиқиб, Аллоҳ азза ва жалла ҳамда Унинг Расулига қарши уруш қилган ва шу сабабли ўлдириладиган, ёки дорга осиладиган, ёхуд ердан сургун қилинадиган киши», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُوسَى - قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، - هُوَ الْفَزَارِيُّ - عَنْ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ، أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ صَدَقَتِهِ وَمِمَّا تَرَكَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Fotima Abu Bakrga odam yuborib, Paygʻambar ﷺ dan qolgan merosini — u zotning sadaqasi va Xaybar xumsidan qoldirgan narsalaridan meros soʻradi. Abu Bakr: «Albatta, Rasululloh ﷺ: ‹Bizga meros qolmaydi›, deganlar», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Фотима Абу Бакрга одам юбориб, Пайғамбар ﷺ дан қолган меросини — у зотнинг садақаси ва Хайбар хумсидан қолдирган нарсаларидан мерос сўради. Абу Бакр: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ: ‹Бизга мерос қолмайди›, деганлар», деди.
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ دِينَارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْتَسِلُ فِي الإِنَاءِ وَهُوَ الْفَرَقُ وَكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَهُوَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ farq (deb ataladigan) idishda gʻusl qilar edilar. Men u zot bilan bitta idishdan gʻusl qilardim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ фарқ (деб аталадиган) идишда ғусл қилар эдилар. Мен у зот билан битта идишдан ғусл қилардим.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ هِشَامٍ، ح وَأَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَغْتَسِلُ وَأَنَا مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ نَغْتَرِفُ مِنْهُ جَمِيعًا . وَقَالَ سُوَيْدٌ قَالَتْ كُنْتُ أَنَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ men bilan bitta idishdan gʻusl qilar edilar, ikkalamiz undan birga suv olardik.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мен билан битта идишдан ғусл қилар эдилар, иккаламиз ундан бирга сув олардик.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَقَدْ رَأَيْتُنِي أُنَازِعُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الإِنَاءَ أَغْتَسِلُ أَنَا وَهُوَ مِنْهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan idishdan birga suv olib gʻusl qilar edim, undan olishda u zot bilan bellashardim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан идишдан бирга сув олиб ғусл қилар эдим, ундан олишда у зот билан беллашардим.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَاصِمٍ، ح وَأَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ مُعَاذَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ، صلى الله عليه وسلم مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ أُبَادِرُهُ وَيُبَادِرُنِي حَتَّى يَقُولَ " دَعِي لِي " . وَأَقُولَ أَنَا دَعْ لِي . قَالَ سُوَيْدٌ يُبَادِرُنِي وَأُبَادِرُهُ فَأَقُولُ دَعْ لِي دَعْ لِي .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan bitta idishdan gʻusl qilardim. Men u zotdan oldin (suv olishga) shoshilardim, u zot mendan oldin shoshilardilar, hatto u zot: «Menga (ham) qoldir», deb aytardilar, men esa: «Menga (ham) qoldiring», derdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан битта идишдан ғусл қилардим. Мен у зотдан олдин (сув олишга) шошилардим, у зот мендан олдин шошилардилар, ҳатто у зот: «Менга (ҳам) қолдир», деб айтардилар, мен эса: «Менга (ҳам) қолдиринг», дердим.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَقَدْ رَأَيْتُنِي أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ هَذَا فَإِذَا تَوْرٌ مَوْضُوعٌ مِثْلُ الصَّاعِ أَوْ دُونَهُ فَنَشْرَعُ فِيهِ جَمِيعًا فَأُفِيضُ عَلَى رَأْسِي بِيَدَىَّ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ وَمَا أَنْقُضُ لِي شَعْرًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan mana shundan gʻusl qilardim. U soʻ (idish)day yoki undan kichikroq bir tosdan iborat edi. Biz undan birga suv olardik, men qoʻllarim bilan boshimga uch marta suv quyardim va sochimni yozmasdim.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан мана шундан ғусл қилардим. У сў (идиш)дай ёки ундан кичикроқ бир тосдан иборат эди. Биз ундан бирга сув олардик, мен қўлларим билан бошимга уч марта сув қуярдим ва сочимни ёзмасдим.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا اغْتَسَلَ مِنَ الْجَنَابَةِ غَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلاَةِ ثُمَّ اغْتَسَلَ ثُمَّ يُخَلِّلُ بِيَدِهِ شَعْرَهُ حَتَّى إِذَا ظَنَّ أَنَّهُ قَدْ أَرْوَى بَشَرَتَهُ أَفَاضَ عَلَيْهِ الْمَاءَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ سَائِرَ جَسَدِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ janobatdan gʻusl qilganlarida, qoʻllarini yuvardilar, soʻng namozdagi taharatlaridek taharat qilardilar, soʻng gʻusl qilardilar, soʻng qoʻllari bilan sochlarini tarardilar, hatto badanlarini suv qondiqqan deb oʻylaganlarida, uch marta ustlariga suv quyardilar, soʻng qolgan badanlarini yuvardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жанобатдан ғусл қилганларида, қўлларини ювардилар, сўнг намоздаги таҳаратларидек таҳарат қилардилар, сўнг ғусл қилардилар, сўнг қўллари билан сочларини тарардилар, ҳатто баданларини сув қондиққан деб ўйлаганларида, уч марта устларига сув қуярдилар, сўнг қолган баданларини ювардилар.
أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ الأَشْعَثِ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُحِبُّ التَّيَمُّنَ مَا اسْتَطَاعَ فِي طُهُورِهِ وَتَنَعُّلِهِ وَتَرَجُّلِهِ وَقَالَ بِوَاسِطٍ فِي شَأْنِهِ كُلِّهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ imkoni boricha taharatlarida, oyoq kiyim kiyishlarida va sochlarini tarashlarida oʻngdan boshlashni yaxshi koʻrardilar. (Roviy) Vositda: «Barcha ishlarida», deb aytdi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ имкони борича таҳаратларида, оёқ кийим кийишларида ва сочларини тарашларида ўнгдан бошлашни яхши кўрардилар. (Ровий) Воситда: «Барча ишларида», деб айтди.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا اغْتَسَلَ مِنَ الْجَنَابَةِ غَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ وُضُوءَهُ لِلصَّلاَةِ ثُمَّ يُخَلِّلُ رَأْسَهُ بِأَصَابِعِهِ حَتَّى إِذَا خُيِّلَ إِلَيْهِ أَنَّهُ قَدِ اسْتَبْرَأَ الْبَشَرَةَ غَرَفَ عَلَى رَأْسِهِ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ سَائِرَ جَسَدِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ janobatdan gʻusl qilganlarida, qoʻllarini yuvardilar, soʻng namozdagi taharatlaridek taharat qilardilar, soʻng barmoqlari bilan boshlarini tarardilar, hatto badanlariga suv yetdi deb oʻylaganlarida, boshlariga uch marta suv quyardilar, soʻng qolgan badanlarini yuvardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жанобатдан ғусл қилганларида, қўлларини ювардилар, сўнг намоздаги таҳаратларидек таҳарат қилардилар, сўнг бармоқлари билан бошларини тарардилар, ҳатто баданларига сув етди деб ўйлаганларида, бошларига уч марта сув қуярдилар, сўнг қолган баданларини ювардилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا اغْتَسَلَ مِنَ الْجَنَابَةِ دَعَا بِشَىْءٍ نَحْوِ الْحِلاَبِ فَأَخَذَ بِكَفِّهِ بَدَأَ بِشِقِّ رَأْسِهِ الأَيْمَنِ ثُمَّ الأَيْسَرِ ثُمَّ أَخَذَ بِكَفَّيْهِ فَقَالَ بِهِمَا عَلَى رَأْسِهِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ janobatdan gʻusl qilganlarida sut sogʻiladigan idishga oʻxshash bir narsa soʻratib olib keldirar, kaftlariga suv olib, avvalo boshlarining oʻng tomonidan, soʻng chap tomonidan boshlar, keyin ikki kaftlariga suv olib, ular bilan boshlariga quyar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жанобатдан ғусл қилганларида сут соғиладиган идишга ўхшаш бир нарса сўратиб олиб келдирар, кафтларига сув олиб, аввало бошларининг ўнг томонидан, сўнг чап томонидан бошлар, кейин икки кафтларига сув олиб, улар билан бошларига қуяр эдилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا حَسَنٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، ح وَأَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَتَوَضَّأُ بَعْدَ الْغُسْلِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ gʻusldan soʻng taharat qilmas edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ғуслдан сўнг таҳарат қилмас эдилар.
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنْ بِشْرٍ، - وَهُوَ ابْنُ الْمُفَضَّلِ - قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ كُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ ثُمَّ يُصْبِحُ مُحْرِمًا يَنْضَخُ طِيبًا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺga xushboʻylik surtar edim, u zot barcha ayollarining yoniga aylanib chiqar, soʻng tanlaridan xushboʻylik ufurib turgan holda ehromli boʻlib subhga kirar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺга хушбўйлик суртар эдим, у зот барча аёлларининг ёнига айланиб чиқар, сўнг танларидан хушбўйлик уфуриб турган ҳолда эҳромли бўлиб субҳга кирар эдилар.
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَنْصُورِ بْنِ جَعْفَرٍ النَّيْسَابُورِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ جُلُودِ الْمَيْتَةِ فَقَالَ " دِبَاغُهَا طَهُورُهَا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺdan oʻlaksalarning terilari haqida soʻralganda, u zot: «Uni oshlash uni pok qiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺдан ўлаксаларнинг терилари ҳақида сўралганда, у зот: «Уни ошлаш уни пок қилади», дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمِّي، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ جُلُودِ الْمَيْتَةِ فَقَالَ " دِبَاغُهَا ذَكَاتُهَا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan oʻlaksalarning terilari haqida soʻralganda, u zot: «Uni oshlash uning soʻyilishidir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан ўлаксаларнинг терилари ҳақида сўралганда, у зот: «Уни ошлаш унинг сўйилишидир», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْوَزَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " ذَكَاةُ الْمَيْتَةِ دِبَاغُهَا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Oʻlaksaning soʻyilishi uni oshlashdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ўлаксанинг сўйилиши уни ошлашдир», дедилар.
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ذَكَاةُ الْمَيْتَةِ دِبَاغُهَا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻlaksaning soʻyilishi uni oshlashdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўлаксанинг сўйилиши уни ошлашдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، ح وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ أَنْ يُسْتَمْتَعَ بِجُلُودِ الْمَيْتَةِ إِذَا دُبِغَتْ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻlaksa terilari oshlangan boʻlsa, ulardan foydalanishga buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўлакса терилари ошланган бўлса, улардан фойдаланишга буюрдилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَفَّتْ دَافَّةٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ حَضْرَةَ الأَضْحَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كُلُوا وَادَّخِرُوا ثَلاَثًا " . فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ النَّاسَ كَانُوا يَنْتَفِعُونَ مِنْ أَضَاحِيهِمْ يَجْمِلُونَ مِنْهَا الْوَدَكَ وَيَتَّخِذُونَ مِنْهَا الأَسْقِيَةَ . قَالَ " وَمَا ذَاكَ " . قَالَ الَّذِي نَهَيْتَ مِنْ إِمْسَاكِ لُحُومِ الأَضَاحِي . قَالَ " إِنَّمَا نَهَيْتُ لِلدَّافَّةِ الَّتِي دَفَّتْ كُلُوا وَادَّخِرُوا وَتَصَدَّقُوا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Qurbon hayiti kunlari badiya (choʻl) ahlidan bir toʻda kishilar (Madinaga) kelib qolishdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uch kungacha yeng va gʻamlab qoʻying», dedilar. Shundan keyin: «Yo Rasululloh, odamlar qurbonliklaridan foydalanib, moyini eritib olar va terisidan meshlar yasab olardilar», deyishdi. U zot: «Nima boʻldi?» dedilar. Ular: «Qurbonlik goʻshtlarini saqlab qoʻyishdan qaytargan eding», deyishdi. U zot: «Men (bir vaqt) kelib qolgan choʻl ahli sababli qaytargan edim. (Endi) yeng, gʻamlab qoʻying va sadaqa qiling», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Қурбон ҳайити кунлари бадия (чўл) аҳлидан бир тўда кишилар (Мадинага) келиб қолишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уч кунгача енг ва ғамлаб қўйинг», дедилар. Шундан кейин: «Ё Расулуллоҳ, одамлар қурбонликларидан фойдаланиб, мойини эритиб олар ва терисидан мешлар ясаб олардилар», дейишди. У зот: «Нима бўлди?» дедилар. Улар: «Қурбонлик гўштларини сақлаб қўйишдан қайтарган эдинг», дейишди. У зот: «Мен (бир вақт) келиб қолган чўл аҳли сабабли қайтарган эдим. (Энди) енг, ғамлаб қўйинг ва садақа қилинг», дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ نَاسًا، مِنَ الأَعْرَابِ كَانُوا يَأْتُونَا بِلَحْمٍ وَلاَ نَدْرِي أَذَكَرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ أَمْ لاَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ عَلَيْهِ وَكُلُوا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Aʼrobiylardan baʼzi kishilar bizga goʻsht keltirishar, biz esa uni soʻyishda Allohning nomini zikr qilganmi yoki yoʻqmi, bilmas edik. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uning ustidan Aziz va Jalil boʻlgan Allohning nomini zikr qilinglar va yenglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аъробийлардан баъзи кишилар бизга гўшт келтиришар, биз эса уни сўйишда Аллоҳнинг номини зикр қилганми ёки йўқми, билмас эдик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унинг устидан Азиз ва Жалил бўлган Аллоҳнинг номини зикр қилинглар ва енглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ أَبُو قُدَامَةَ السَّرَخْسِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَمَّتِهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أَطْيَبَ مَا أَكَلَ الرَّجُلُ مِنْ كَسْبِهِ وَإِنَّ وَلَدَ الرَّجُلِ مِنْ كَسْبِهِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, kishi yeydigan eng pok narsa oʻz kasbidan yegan narsasidir. Kishining farzandi ham uning kasbidandir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, киши ейдиган энг пок нарса ўз касбидан еган нарсасидир. Кишининг фарзанди ҳам унинг касбидандир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَمَّةٍ، لَهُ عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم " قَالَ إِنَّ أَوْلاَدَكُمْ مِنْ أَطْيَبِ كَسْبِكُمْ فَكُلُوا مِنْ كَسْبِ أَوْلاَدِكُمْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Albatta, farzandlaringiz eng pok kasblaringizdandir, bas, farzandlaringizning kasbidan yenglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Албатта, фарзандларингиз энг пок касбларингиздандир, бас, фарзандларингизнинг касбидан енглар», дедилар.
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أَطْيَبَ مَا أَكَلَ الرَّجُلُ مِنْ كَسْبِهِ وَوَلَدُهُ مِنْ كَسْبِهِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, kishi yeydigan eng pok narsa oʻz kasbidan yegan narsasidir. Uning farzandi ham uning kasbidandir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, киши ейдиган энг пок нарса ўз касбидан еган нарсасидир. Унинг фарзанди ҳам унинг касбидандир», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ النَّيْسَابُورِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أَطْيَبَ مَا أَكَلَ الرَّجُلُ مِنْ كَسْبِهِ وَإِنَّ وَلَدَهُ مِنْ كَسْبِهِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, kishi yeydigan eng pok narsa oʻz kasbidan yegan narsasidir. Uning farzandi ham uning kasbidandir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, киши ейдиган энг пок нарса ўз касбидан еган нарсасидир. Унинг фарзанди ҳам унинг касбидандир», дедилар.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اشْتَرَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ يَهُودِيٍّ طَعَامًا إِلَى أَجَلٍ وَرَهَنَهُ دِرْعَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bir yahudiydan muddatli toʻlov bilan taom sotib oldilar va unga oʻz sovutlarini garovga qoʻydilar.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ бир яҳудийдан муддатли тўлов билан таом сотиб олдилар ва унга ўз совутларини гаровга қўйдилар.»
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ أَبِي حَفْصَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عِكْرِمَةُ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بُرْدَيْنِ قِطْرِيَّيْنِ وَكَانَ إِذَا جَلَسَ فَعَرِقَ فِيهِمَا ثَقُلاَ عَلَيْهِ وَقَدِمَ لِفُلاَنٍ الْيَهُودِيِّ بَزٌّ مِنَ الشَّأْمِ فَقُلْتُ لَوْ أَرْسَلْتَ إِلَيْهِ فَاشْتَرَيْتَ مِنْهُ ثَوْبَيْنِ إِلَى الْمَيْسَرَةِ . فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَقَالَ قَدْ عَلِمْتُ مَا يُرِيدُ مُحَمَّدٌ إِنَّمَا يُرِيدُ أَنْ يَذْهَبَ بِمَالِي أَوْ يَذْهَبَ بِهِمَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَذَبَ قَدْ عَلِمَ أَنِّي مِنْ أَتْقَاهُمْ لِلَّهِ وَآدَاهُمْ لِلأَمَانَةِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning egnilarida qitriy matoli ikkita ridolari bor edi. U zot oʻtirib, ularning ichida terlaganlarida, ular u zotga ogʻirlik qilardi. Falon yahudiyga Shomdan mato kelibdi. Men: «Kishi yuborib, undan qulaylik boʻlgan vaqtga (qarzga) ikkita libos sotib olsangiz edi», dedim. U zot unga kishi yuborgan edilar, u: «Muhammad nima istayotganini bilaman, u faqat molimni olib ketmoqchi yoki ularni olib ketmoqchi», dedi. Rasululloh ﷺ: «U yolgʻon gapirdi, aslida u mening Allohdan eng koʻp qoʻrqadiganlaridan va omonatni eng chiroyli ado etadiganlardan ekanimni biladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг эгниларида қитрий матоли иккита ридолари бор эди. У зот ўтириб, уларнинг ичида терлаганларида, улар у зотга оғирлик қиларди. Фалон яҳудийга Шомдан мато келибди. Мен: «Киши юбориб, ундан қулайлик бўлган вақтга (қарзга) иккита либос сотиб олсангиз эди», дедим. У зот унга киши юборган эдилар, у: «Муҳаммад нима истаётганини биламан, у фақат молимни олиб кетмоқчи ёки уларни олиб кетмоқчи», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «У ёлғон гапирди, аслида у менинг Аллоҳдан энг кўп қўрқадиганларидан ва омонатни энг чиройли адо этадиганлардан эканимни билади», дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اشْتَرَيْتُ بَرِيرَةَ فَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَعْتِقِيهَا فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْطَى الْوَرِقَ " . قَالَتْ فَأَعْتَقْتُهَا - قَالَتْ - فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَيَّرَهَا مِنْ زَوْجِهَا فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Barirani sotib oldim, uning egalari uning valosini oʻzlariga shart qilib qoʻyishdi. Buni Nabiy ﷺga aytgan edim, u zot: ‹Uni ozod qil, chunki valo kumushni bergan kishiga tegishlidir›, dedilar.» U kishi aytdi: «Shunda men uni ozod qildim.» U kishi aytdi: «Soʻng Rasululloh ﷺ uni chaqirib, eri toʻgʻrisida ixtiyor berdilar, u oʻzini ixtiyor qildi. Uning eri hur odam edi.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Барирани сотиб олдим, унинг эгалари унинг валосини ўзларига шарт қилиб қўйишди. Буни Набий ﷺга айтган эдим, у зот: ‹Уни озод қил, чунки вало кумушни берган кишига тегишлидир›, дедилар.» У киши айтди: «Шунда мен уни озод қилдим.» У киши айтди: «Сўнг Расулуллоҳ ﷺ уни чақириб, эри тўғрисида ихтиёр бердилар, у ўзини ихтиёр қилди. Унинг эри ҳур одам эди.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْقَاسِمِ، قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ، يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ، بَرِيرَةَ لِلْعِتْقِ وَأَنَّهُمُ اشْتَرَطُوا وَلاَءَهَا فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ " . وَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِلَحْمٍ فَقِيلَ هَذَا تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ فَقَالَ " هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ " . وَخُيِّرَتْ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Barirani ozod qilish uchun sotib olmoqchi boʻldi, ular esa uning valosini shart qilib qoʻyishdi. Buni Rasululloh ﷺga aytgan edi, Rasululloh ﷺ: «Uni sotib ol va ozod qil, chunki valo ozod qilgan kishiga tegishlidir», dedilar. Rasululloh ﷺga goʻsht keltirildi va: «Bu Barira sadaqa qilib berilgan narsa», deyildi. U zot: «U unga sadaqa, bizga esa hadyadir», dedilar. Va u ixtiyorli qilindi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Барирани озод қилиш учун сотиб олмоқчи бўлди, улар эса унинг валосини шарт қилиб қўйишди. Буни Расулуллоҳ ﷺга айтган эди, Расулуллоҳ ﷺ: «Уни сотиб ол ва озод қил, чунки вало озод қилган кишига тегишлидир», дедилар. Расулуллоҳ ﷺга гўшт келтирилди ва: «Бу Барира садақа қилиб берилган нарса», дейилди. У зот: «У унга садақа, бизга эса ҳадядир», дедилар. Ва у ихтиёрли қилинди.