حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ، فَتُطْعِمُهُ، وَكَانَتْ أُمُّ حَرَامٍ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، فَدَخَلَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَطْعَمَتْهُ وَجَعَلَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ. قَالَتْ فَقُلْتُ وَمَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ، مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ، أَوْ مِثْلُ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ". شَكَّ إِسْحَاقُ. قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. فَدَعَا لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ فَقُلْتُ وَمَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ ". كَمَا قَالَ فِي الأَوَّلِ. قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. قَالَ " أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ". فَرَكِبَتِ الْبَحْرَ فِي زَمَانِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنَ الْبَحْرِ، فَهَلَكَتْ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ — Ummu Harom bint Milhonni ziyorat qilar edi va u (zotga) taom (ovqat) berardi. Ummu Harom — Ubada ibn Somitning xotini edi. Allohning Rasuli ﷺ bir marta uni ziyorat qildi va u (zotga) taom berib, u zotning boshidan bit qaray boshladi. Soʻng Allohning Rasuli ﷺ uxlab, keyin tabassum qilib uygʻondi. Ummu Harom: «Sizni nima kuldiryapti, yo Rasululloh?» — deb soʻradi. U zot: «Mening ummatimdan baʼzilari — (tushda) menga shu dengiz oʻrtasida (kemada) Alloh yoʻlida jangchilar sifatida koʻrsatildi; ular taxtlar ustidagi podshohlardek edi (yoki: podshohlardek edi)», — dedi (Ishoq — rivoyatchi — Paygʻambar ﷺ qaysi iborani ishlatganini aniq bilmaydi). Ummu Harom: «Yo Rasululloh! Meni ulardan biri qilishini Allohdan soʻrang (duo qiling)», — dedi. Allohning Rasuli ﷺ uning haqiga duo qildi va yana uxlab, tabassum qilib uygʻondi. Ummu Harom yana: «Sizni nima kuldiryapti, yo Rasululloh?» — deb soʻradi. U zot: «Mening ummatimdan baʼzilari menga Alloh yoʻlidagi jangchilar sifatida koʻrsatildi», — deb oʻsha tushni takrorladi. Ummu Harom: «Yo Rasululloh! Meni ulardan biri qilishini Allohdan soʻrang», — dedi. U zot: «Sen birinchilardan(san)», — dedi. Shunday boʻldiki, u Muoviya ibn Abu Sufyonning xalifaligi davrida dengizda (kemada) safar qildi va (kemadan) tushgach, u oʻz ulovidan yiqilib, vafot etdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ — Умму Ҳаром бинт Милҳонни зиёрат қилар эди ва у (зотга) таом (овқат) берарди. Умму Ҳаром — Убада ибн Сомитнинг хотини эди. Аллоҳнинг Расули ﷺ бир марта уни зиёрат қилди ва у (зотга) таом бериб, у зотнинг бошидан бит қарай бошлади. Сўнг Аллоҳнинг Расули ﷺ ухлаб, кейин табассум қилиб уйғонди. Умму Ҳаром: «Сизни нима кулдиряпти, ё Расулуллоҳ?» — деб сўради. У зот: «Менинг умматимдан баъзилари — (тушда) менга шу денгиз ўртасида (кемада) Аллоҳ йўлида жангчилар сифатида кўрсатилди; улар тахтлар устидаги подшоҳлардек эди (ёки: подшоҳлардек эди)», — деди (Ишоқ — ривоятчи — Пайғамбар ﷺ қайси иборани ишлатганини аниқ билмайди). Умму Ҳаром: «Ё Расулуллоҳ! Мени улардан бири қилишини Аллоҳдан сўранг (дуо қилинг)», — деди. Аллоҳнинг Расули ﷺ унинг ҳақига дуо қилди ва яна ухлаб, табассум қилиб уйғонди. Умму Ҳаром яна: «Сизни нима кулдиряпти, ё Расулуллоҳ?» — деб сўради. У зот: «Менинг умматимдан баъзилари менга Аллоҳ йўлидаги жангчилар сифатида кўрсатилди», — деб ўша тушни такрорлади. Умму Ҳаром: «Ё Расулуллоҳ! Мени улардан бири қилишини Аллоҳдан сўранг», — деди. У зот: «Сен биринчилардан(сан)», — деди. Шундай бўлдики, у Муовия ибн Абу Суфённинг халифалиги даврида денгизда (кемада) сафар қилди ва (кемадан) тушгач, у ўз уловидан йиқилиб, вафот этди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ خَالَتِهِ أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ، قَالَتْ نَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا قَرِيبًا مِنِّي، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ يَتَبَسَّمُ. فَقُلْتُ مَا أَضْحَكَكَ قَالَ " أُنَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ يَرْكَبُونَ هَذَا الْبَحْرَ الأَخْضَرَ، كَالْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ". قَالَتْ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. فَدَعَا لَهَا، ثُمَّ نَامَ الثَّانِيَةَ، فَفَعَلَ مِثْلَهَا، فَقَالَتْ مِثْلَ قَوْلِهَا، فَأَجَابَهَا مِثْلَهَا. فَقَالَتِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. فَقَالَ " أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ". فَخَرَجَتْ مَعَ زَوْجِهَا عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ غَازِيًا أَوَّلَ مَا رَكِبَ الْمُسْلِمُونَ الْبَحْرَ مَعَ مُعَاوِيَةَ، فَلَمَّا انْصَرَفُوا مِنْ غَزْوِهِمْ قَافِلِينَ فَنَزَلُوا الشَّأْمَ، فَقُرِّبَتْ إِلَيْهَا دَابَّةٌ لِتَرْكَبَهَا فَصَرَعَتْهَا فَمَاتَتْ.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ummu Harom: «Bir marta Paygʻambar ﷺ mening uyimda — menga yaqin (joyda) — uxladi va tabassum qilib (oʻrnidan) turdi. Men: ‹Sizni nima kuldiryapti?› — dedim. U zot: ‹Mening ummatimdan baʼzilari — (tushda) menga shu yashil dengizda (suzib) — taxtlar ustidagi podshohlardek — koʻrsatildi›, — dedi. Men: ‹Yo Rasululloh! Meni ulardan biri qilishini Allohdan soʻrang›, — dedim. Bas, Paygʻambar ﷺ uning haqiga duo qildi va yana uxladi. U zot xuddi shunday qildi (yaʼni turib, tushini aytdi) va Ummu Harom oʻz savolini takrorladi, u zot esa xuddi shunday javob berdi. U (Ummu Harom): ‹Meni ulardan biri qilishini Allohdan soʻrang›, — dedi. U zot: ‹Sen birinchi guruhdan(san)›, — dedi», — dedi. Keyinchalik shunday boʻldiki, u oʻz eri Ubada ibn Somit bilan — u jihodga chiqqanda — birga (safarga) chiqdi; bu — musulmonlar Muoviya boshchiligida amalga oshirgan birinchi dengiz yurishi edi. Yurish tugab, ular Shomga qaytayotganda, unga minish uchun bir ulov keltirildi, lekin u (ulov) uni yiqitdi va shu tariqa u vafot etdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умму Ҳаром: «Бир марта Пайғамбар ﷺ менинг уйимда — менга яқин (жойда) — ухлади ва табассум қилиб (ўрнидан) турди. Мен: ‹Сизни нима кулдиряпти?› — дедим. У зот: ‹Менинг умматимдан баъзилари — (тушда) менга шу яшил денгизда (сузиб) — тахтлар устидаги подшоҳлардек — кўрсатилди›, — деди. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Мени улардан бири қилишини Аллоҳдан сўранг›, — дедим. Бас, Пайғамбар ﷺ унинг ҳақига дуо қилди ва яна ухлади. У зот худди шундай қилди (яъни туриб, тушини айтди) ва Умму Ҳаром ўз саволини такрорлади, у зот эса худди шундай жавоб берди. У (Умму Ҳаром): ‹Мени улардан бири қилишини Аллоҳдан сўранг›, — деди. У зот: ‹Сен биринчи гуруҳдан(сан)›, — деди», — деди. Кейинчалик шундай бўлдики, у ўз эри Убада ибн Сомит билан — у жиҳодга чиққанда — бирга (сафарга) чиқди; бу — мусулмонлар Муовия бошчилигида амалга оширган биринчи денгиз юриши эди. Юриш тугаб, улар Шомга қайтаётганда, унга миниш учун бир улов келтирилди, лекин у (улов) уни йиқитди ва шу тариқа у вафот этди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى ابْنَةِ مِلْحَانَ فَاتَّكَأَ عِنْدَهَا، ثُمَّ ضَحِكَ فَقَالَتْ لِمَ تَضْحَكُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي يَرْكَبُونَ الْبَحْرَ الأَخْضَرَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، مَثَلُهُمْ مَثَلُ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ". فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. قَالَ " اللَّهُمَّ اجْعَلْهَا مِنْهُمْ ". ثُمَّ عَادَ فَضَحِكَ، فَقَالَتْ لَهُ مِثْلَ أَوْ مِمَّ ذَلِكَ فَقَالَ لَهَا مِثْلَ ذَلِكَ، فَقَالَتِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. قَالَ " أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ، وَلَسْتِ مِنَ الآخِرِينَ ". قَالَ قَالَ أَنَسٌ فَتَزَوَّجَتْ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ، فَرَكِبَتِ الْبَحْرَ مَعَ بِنْتِ قَرَظَةَ، فَلَمَّا قَفَلَتْ رَكِبَتْ دَابَّتَهَا فَوَقَصَتْ بِهَا، فَسَقَطَتْ عَنْهَا فَمَاتَتْ.
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ Milhonning qizining oldiga borib, u yerda yonboshlab (uxlab) yotdi, soʻng tabassum qilib (uygʻondi). U (ayol): «Yo Rasululloh! Sizni nima kuldiryapti?» — deb soʻradi. U zot: «(Tushimda) ummatimdan baʼzilari yashil dengizda Alloh yoʻlida (kemada) suzayotgan — taxtlar ustidagi podshohlarga oʻxshagan holda — (koʻrindi)», — dedi. U: «Yo Rasululloh! Meni ulardan biri qilishini Allohdan soʻrang», — dedi. U zot: «Allohim! Uni ulardan biri qil», — dedi. Soʻng u zot (yana uxlab, uygʻonib) tabassum qildi. U (ayol) undan xuddi shu savolni soʻradi va u zot xuddi shu javobni berdi. U: «Meni ulardan biri qilishini Allohdan soʻrang», — dedi. U zot: «Sen ularning birinchi guruhidan boʻlasan; sen oxirgilaridan boʻlmaysan», — dedi. Keyinchalik u Ubada ibn Somitga turmushga chiqdi va soʻng — Muoviyaning xotini bint Qaraza bilan — dengizda (jihod uchun) suzdi. U qaytganda, oʻz uloviga mindi va u (ulov) uni yiqitib, boʻynini sindirdi va u yiqilishi bilan vafot etdi.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ Милҳоннинг қизининг олдига бориб, у ерда ёнбошлаб (ухлаб) ётди, сўнг табассум қилиб (уйғонди). У (аёл): «Ё Расулуллоҳ! Сизни нима кулдиряпти?» — деб сўради. У зот: «(Тушимда) умматимдан баъзилари яшил денгизда Аллоҳ йўлида (кемада) сузаётган — тахтлар устидаги подшоҳларга ўхшаган ҳолда — (кўринди)», — деди. У: «Ё Расулуллоҳ! Мени улардан бири қилишини Аллоҳдан сўранг», — деди. У зот: «Аллоҳим! Уни улардан бири қил», — деди. Сўнг у зот (яна ухлаб, уйғониб) табассум қилди. У (аёл) ундан худди шу саволни сўради ва у зот худди шу жавобни берди. У: «Мени улардан бири қилишини Аллоҳдан сўранг», — деди. У зот: «Сен уларнинг биринчи гуруҳидан бўласан; сен охиргиларидан бўлмайсан», — деди. Кейинчалик у Убада ибн Сомитга турмушга чиқди ва сўнг — Муовиянинг хотини бинт Қараза билан — денгизда (жиҳод учун) сузди. У қайтганда, ўз уловига минди ва у (улов) уни йиқитиб, бўйнини синдирди ва у йиқилиши билан вафот этди.
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ حَرَامٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَوْمًا فِي بَيْتِهَا، فَاسْتَيْقَظَ وَهْوَ يَضْحَكُ، قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا يُضْحِكُكَ قَالَ " عَجِبْتُ مِنْ قَوْمٍ مِنْ أُمَّتِي يَرْكَبُونَ الْبَحْرَ، كَالْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. فَقَالَ " أَنْتِ مَعَهُمْ ". ثُمَّ نَامَ، فَاسْتَيْقَظَ وَهْوَ يَضْحَكُ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا. قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. فَيَقُولُ " أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ " فَتَزَوَّجَ بِهَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ، فَخَرَجَ بِهَا إِلَى الْغَزْوِ، فَلَمَّا رَجَعَتْ قُرِّبَتْ دَابَّةٌ لِتَرْكَبَهَا، فَوَقَعَتْ فَانْدَقَّتْ عُنُقُهَا.
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ummu Harom menga aytdiki, Paygʻambar ﷺ bir kuni uning uyida tushlik (peshin) uyqusini oldi. Soʻng u zot tabassum qilib uygʻondi. Ummu Harom: «Yo Rasululloh! Sizni nima kuldiryapti?» — deb soʻradi. U zot: «Men (tushimda) ummatimdan baʼzilarini — dengiz safarida, taxtlar ustidagi podshohlardek — koʻrib hayratlandim», — dedi. U: «Yo Rasululloh! Meni ulardan biri qilishini Allohdan soʻrang», — dedi. U zot: «Sen ulardan(san)», — dedi. U zot yana uxladi, soʻng tabassum qilib uygʻondi va — ikki yoki uch marta — avvalgidek (gapni) aytdi. U: «Yo Rasululloh! Meni ulardan biri qilishini Allohdan soʻrang», — dedi. U zot: «Sen birinchi guruhdan(san)», — dedi. Ubada ibn Somit unga (Ummu Haromga) uylandi va soʻng uni jihodga olib ketdi. U qaytganda, unga minish uchun bir hayvon keltirildi, lekin u yiqilib tushdi va boʻyni sindi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умму Ҳаром менга айтдики, Пайғамбар ﷺ бир куни унинг уйида тушлик (пешин) уйқусини олди. Сўнг у зот табассум қилиб уйғонди. Умму Ҳаром: «Ё Расулуллоҳ! Сизни нима кулдиряпти?» — деб сўради. У зот: «Мен (тушимда) умматимдан баъзиларини — денгиз сафарида, тахтлар устидаги подшоҳлардек — кўриб ҳайратландим», — деди. У: «Ё Расулуллоҳ! Мени улардан бири қилишини Аллоҳдан сўранг», — деди. У зот: «Сен улардан(сан)», — деди. У зот яна ухлади, сўнг табассум қилиб уйғонди ва — икки ёки уч марта — аввалгидек (гапни) айтди. У: «Ё Расулуллоҳ! Мени улардан бири қилишини Аллоҳдан сўранг», — деди. У зот: «Сен биринчи гуруҳдан(сан)», — деди. Убада ибн Сомит унга (Умму Ҳаромга) уйланди ва сўнг уни жиҳодга олиб кетди. У қайтганда, унга миниш учун бир ҳайвон келтирилди, лекин у йиқилиб тушди ва бўйни синди.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، أَنَّ عُمَيْرَ بْنَ الأَسْوَدِ الْعَنْسِيَّ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، أَتَى عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ وَهْوَ نَازِلٌ فِي سَاحِلِ حِمْصَ، وَهْوَ فِي بِنَاءٍ لَهُ وَمَعَهُ أُمُّ حَرَامٍ، قَالَ عُمَيْرٌ فَحَدَّثَتْنَا أُمُّ حَرَامٍ أَنَّهَا سَمِعَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَوَّلُ جَيْشٍ مِنْ أُمَّتِي يَغْزُونَ الْبَحْرَ قَدْ أَوْجَبُوا ". قَالَتْ أُمُّ حَرَامٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا فِيهِمْ. قَالَ " أَنْتِ فِيهِمْ ". ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَوَّلُ جَيْشٍ مِنْ أُمَّتِي يَغْزُونَ مَدِينَةَ قَيْصَرَ مَغْفُورٌ لَهُمْ ". فَقُلْتُ أَنَا فِيهِمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " لاَ ".
Xolid ibn Maʼdon (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Umayr ibn Asvad al-Anasiy unga aytdiki, u — Ubada ibn Somitning oldiga, u (Ubada) Hims (yaqinidagi) dengiz sohilidagi uyida xotini Ummu Harom bilan turgan paytda — bordi. Umayr: «Ummu Harom bizga xabar berdiki, u Paygʻambar ﷺ ning shunday deganini eshitgan: ‹Mening ummatimdan — birinchi boʻlib dengiz yurishini amalga oshiradigan — guruhga jannat ato qilingan›. Ummu Harom qoʻshdi: ‹Men: «Yo Rasululloh! Men ularning orasida boʻlamanmi?» — dedim. U zot: «Sen ularning orasidasan», — dedi. Soʻng Paygʻambar ﷺ: «Mening ummatimdan — birinchi boʻlib Qaysar (Sezar) shahriga hujum qiladigan qoʻshin — gunohlari kechiriladi», — dedi. Men: «Men ulardan biri boʻlamanmi, yo Rasululloh?» — dedim. U zot ‹yoʻq› deb javob berdi›», — dedi.Холид ибн Маъдон (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Умайр ибн Асвад ал-Анасий унга айтдики, у — Убада ибн Сомитнинг олдига, у (Убада) Ҳимс (яқинидаги) денгиз соҳилидаги уйида хотини Умму Ҳаром билан турган пайтда — борди. Умайр: «Умму Ҳаром бизга хабар бердики, у Пайғамбар ﷺ нинг шундай деганини эшитган: ‹Менинг умматимдан — биринчи бўлиб денгиз юришини амалга оширадиган — гуруҳга жаннат ато қилинган›. Умму Ҳаром қўшди: ‹Мен: «Ё Расулуллоҳ! Мен уларнинг орасида бўламанми?» — дедим. У зот: «Сен уларнинг орасидасан», — деди. Сўнг Пайғамбар ﷺ: «Менинг умматимдан — биринчи бўлиб Қайсар (Сезар) шаҳрига ҳужум қиладиган қўшин — гуноҳлари кечирилади», — деди. Мен: «Мен улардан бири бўламанми, ё Расулуллоҳ?» — дедим. У зот ‹йўқ› деб жавоб берди›», — деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا ذَهَبَ إِلَى قُبَاءٍ يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ فَتُطْعِمُهُ، وَكَانَتْ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، فَدَخَلَ يَوْمًا فَأَطْعَمَتْهُ، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ اسْتَيْقَظَ يَضْحَكُ. قَالَتْ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ، مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ ". ـ أَوْ قَالَ " مِثْلُ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ". شَكَّ إِسْحَاقُ ـ قُلْتُ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. فَدَعَا ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ يَضْحَكُ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ، مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ ". أَوْ " مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ". فَقُلْتُ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. قَالَ " أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ". فَرَكِبَتِ الْبَحْرَ زَمَانَ مُعَاوِيَةَ، فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنَ الْبَحْرِ، فَهَلَكَتْ.
(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ Quboga borganlarida, Umm Harom bint Milhonning oldiga kirar, u (Umm Harom) u zotga taom berar edi — u Uboda ibn Somitning (xotini) edi. (Bir kuni) u zot kirdilar, u taom berdi, soʻng Rasululloh ﷺ uxladilar; keyin kulib uygʻondilar. (Umm Harom) aytdi: Men: «Sizni nima kuldirmoqda, yo Rasululloh?» dedim. U zot: «Ummatimdan bir qavm menga koʻrsatildi — ular Alloh yoʻlida gʻoziylar (jangchilar) boʻlib, mana shu dengizning oʻrtasini (kemada) kechib oʻtmoqdalar, taxtlardagi podshohlardek», dedilar — yoki: «taxtlardagi podshohlarga oʻxshab», dedilar. (Roviy) Ishoq shak qildi. Men: «Allohga duo qiling, meni ulardan qilsin», dedim. U zot duo qildilar, soʻng boshlarini qoʻyib uxladilar, keyin yana kulib uygʻondilar. Men: «Sizni nima kuldirmoqda, yo Rasululloh?» dedim. U zot: «Ummatimdan bir qavm menga koʻrsatildi — Alloh yoʻlida gʻoziylar boʻlib, shu dengiz oʻrtasini kechib oʻtmoqdalar, taxtlardagi podshohlardek», yoki: «taxtlardagi podshohlarga oʻxshab», dedilar. Men: «Allohga duo qiling, meni ulardan qilsin», dedim. U zot: «Sen avvalgilardansan», dedilar. Soʻng u (Umm Harom) Muoviya zamonida dengizga (kemada) chiqdi va dengizdan chiqqanida ulovidan yiqilib, halok boʻldi.(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ Қубога борганларида, Умм Ҳаром бинт Милҳоннинг олдига кирар, у (Умм Ҳаром) у зотга таом берар эди — у Убода ибн Сомитнинг (хотини) эди. (Бир куни) у зот кирдилар, у таом берди, сўнг Расулуллоҳ ﷺ ухладилар; кейин кулиб уйғондилар. (Умм Ҳаром) айтди: Мен: «Сизни нима кулдирмоқда, ё Расулуллоҳ?» дедим. У зот: «Умматимдан бир қавм менга кўрсатилди — улар Аллоҳ йўлида ғозийлар (жангчилар) бўлиб, мана шу денгизнинг ўртасини (кемада) кечиб ўтмоқдалар, тахтлардаги подшоҳлардек», дедилар — ёки: «тахтлардаги подшоҳларга ўхшаб», дедилар. (Ровий) Ишоқ шак қилди. Мен: «Аллоҳга дуо қилинг, мени улардан қилсин», дедим. У зот дуо қилдилар, сўнг бошларини қўйиб ухладилар, кейин яна кулиб уйғондилар. Мен: «Сизни нима кулдирмоқда, ё Расулуллоҳ?» дедим. У зот: «Умматимдан бир қавм менга кўрсатилди — Аллоҳ йўлида ғозийлар бўлиб, шу денгиз ўртасини кечиб ўтмоқдалар, тахтлардаги подшоҳлардек», ёки: «тахтлардаги подшоҳларга ўхшаб», дедилар. Мен: «Аллоҳга дуо қилинг, мени улардан қилсин», дедим. У зот: «Сен аввалгилардансан», дедилар. Сўнг у (Умм Ҳаром) Муовия замонида денгизга (кемада) чиқди ва денгиздан чиққанида уловидан йиқилиб, ҳалок бўлди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ، وَكَانَتْ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، فَدَخَلَ عَلَيْهَا يَوْمًا فَأَطْعَمَتْهُ، وَجَعَلَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهْوَ يَضْحَكُ.
قَالَتْ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ، مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ". شَكَّ إِسْحَاقُ. قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ، فَدَعَا لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهْوَ يَضْحَكُ. فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ ". كَمَا قَالَ فِي الأُولَى. قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. قَالَ " أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ". فَرَكِبَتِ الْبَحْرَ فِي زَمَانِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنَ الْبَحْرِ، فَهَلَكَتْ.
(Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, u aytdi:) Rasululloh ﷺ Ummu Harom bint Milhonning huzuriga (borib) kirardilar — u Uboda ibn Somitning (xotini) edi. (Bir kuni) U zot uning huzuriga kirdilar, u U zotni taomladi (ovqatlantirdi) va boshlarini (sochlarini) titkilab (kurtaklab) qoʻya boshladi. Bas, Rasululloh ﷺ uxlab qoldilar, soʻng kulib (jilmayib) uygʻondilar. (Ummu Harom) aytdi: Men: «Sizni nima kuldiryapti, yo Rasululloh?» dedim. U zot: «Ummatimdan baʼzi kishilar — Alloh yoʻlida gʻoziylar (jangchilar) boʻlib, mana shu dengizning ustida (toʻlqinlari uzra) suzib ketayotgan, soʻrilarda (taxtlarda) oʻtirgan podshohlardek — yoki: soʻrilardagi podshohlarga oʻxshab — menga koʻrsatildi», dedilar — Ishoq (roviy) shubha qildi. (Ummu Harom) aytdi: Men: «Yo Rasululloh, Allohga duo qiling, meni ulardan qilsin», dedim. Bas, Rasululloh ﷺ unga duo qildilar, soʻng boshlarini qoʻydilar (yana uxladilar), soʻng kulib uygʻondilar. Men: «Sizni nima kuldiryapti, yo Rasululloh?» dedim. U zot: «Ummatimdan baʼzi kishilar — Alloh yoʻlida gʻoziylar boʻlib — menga koʻrsatildi» — birinchi safardagi kabi aytdilar. Men: «Yo Rasululloh, Allohga duo qiling, meni ulardan qilsin», dedim. U zot: «Sen avvalgilardansan», dedilar. Bas, u (Ummu Harom) Muoviya ibn Abu Sufyon zamonida dengizga (jangga) suzib chiqdi va dengizdan chiqqan paytda ulovidan (hayvonidan) yiqilib, halok boʻldi.(Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, у айтди:) Расулуллоҳ ﷺ Умму Ҳаром бинт Милҳоннинг ҳузурига (бориб) кирардилар — у Убода ибн Сомитнинг (хотини) эди. (Бир куни) У зот унинг ҳузурига кирдилар, у У зотни таомлади (овқатлантирди) ва бошларини (сочларини) титкилаб (куртаклаб) қўя бошлади. Бас, Расулуллоҳ ﷺ ухлаб қолдилар, сўнг кулиб (жилмайиб) уйғондилар. (Умму Ҳаром) айтди: Мен: «Сизни нима кулдиряпти, ё Расулуллоҳ?» дедим. У зот: «Умматимдан баъзи кишилар — Аллоҳ йўлида ғозийлар (жангчилар) бўлиб, мана шу денгизнинг устида (тўлқинлари узра) сузиб кетаётган, сўриларда (тахтларда) ўтирган подшоҳлардек — ёки: сўрилардаги подшоҳларга ўхшаб — менга кўрсатилди», дедилар — Ишоқ (ровий) шубҳа қилди. (Умму Ҳаром) айтди: Мен: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга дуо қилинг, мени улардан қилсин», дедим. Бас, Расулуллоҳ ﷺ унга дуо қилдилар, сўнг бошларини қўйдилар (яна ухладилар), сўнг кулиб уйғондилар. Мен: «Сизни нима кулдиряпти, ё Расулуллоҳ?» дедим. У зот: «Умматимдан баъзи кишилар — Аллоҳ йўлида ғозийлар бўлиб — менга кўрсатилди» — биринчи сафардаги каби айтдилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳга дуо қилинг, мени улардан қилсин», дедим. У зот: «Сен аввалгилардансан», дедилар. Бас, у (Умму Ҳаром) Муовия ибн Абу Суфён замонида денгизга (жангга) сузиб чиқди ва денгиздан чиққан пайтда уловидан (ҳайвонидан) йиқилиб, ҳалок бўлди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَى عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَهْوَ مَرِيضٌ قُلْنَا أَصْلَحَكَ اللَّهُ حَدِّثْ بِحَدِيثٍ، يَنْفَعُكَ اللَّهُ بِهِ سَمِعْتَهُ مِنَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم. قَالَ دَعَانَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَبَايَعْنَاهُ فَقَالَ فِيمَا أَخَذَ عَلَيْنَا أَنْ بَايَعَنَا عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ، فِي مَنْشَطِنَا وَمَكْرَهِنَا، وَعُسْرِنَا، وَيُسْرِنَا، وَأَثَرَةٍ عَلَيْنَا، وَأَنْ لاَ نُنَازِعَ الأَمْرَ أَهْلَهُ، إِلاَّ أَنْ تَرَوْا كُفْرًا بَوَاحًا، عِنْدَكُمْ مِنَ اللَّهِ فِيهِ بُرْهَانٌ.
(Junoda ibn Abu Umayya aytdi:) Biz Uboda ibn Somit (roziyallohu anhu)ning huzuriga — u kasal ekan — kirdik. Biz: «Alloh sizga shifo bersin; bizga Paygʻambar ﷺdan eshitgan, Alloh siz orqali (bizni) foydalantiradigan bir hadis aytib bering», dedik. U: «Paygʻambar ﷺ bizni (bayʼatga) chaqirdilar, biz U zotga bayʼat berdik. U zot bizdan olgan (ahd)lari ichida shu (ham) bor ediki, U zot bizdan eshitish va itoat qilish ustiga — xohlagan (xursand) holimizda ham, yoqtirmagan (ogʻir) holimizda ham, qiyinchiligimizda ham, osonligimizda ham, (boshqalar) bizdan ustun qoʻyilgan (asara) holatda ham — bayʼat oldilar; yana ish egalari (hokimlar) bilan hokimiyat (haqida) talashmasligimiz ustiga (bayʼat oldilar) — magar sizlar ochiq-oydin (bavoh) kufrni koʻrsangiz, (va) bunda sizlarda Allohdan (kelgan) bir hujjat (dalil) boʻlsa (— u boshqa gap)», dedi.(Жунода ибн Абу Умайя айтди:) Биз Убода ибн Сомит (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига — у касал экан — кирдик. Биз: «Аллоҳ сизга шифо берсин; бизга Пайғамбар ﷺдан эшитган, Аллоҳ сиз орқали (бизни) фойдалантирадиган бир ҳадис айтиб беринг», дедик. У: «Пайғамбар ﷺ бизни (байъатга) чақирдилар, биз У зотга байъат бердик. У зот биздан олган (аҳд)лари ичида шу (ҳам) бор эдики, У зот биздан эшитиш ва итоат қилиш устига — хоҳлаган (хурсанд) ҳолимизда ҳам, ёқтирмаган (оғир) ҳолимизда ҳам, қийинчилигимизда ҳам, осонлигимизда ҳам, (бошқалар) биздан устун қўйилган (асара) ҳолатда ҳам — байъат олдилар; яна иш эгалари (ҳокимлар) билан ҳокимият (ҳақида) талашмаслигимиз устига (байъат олдилар) — магар сизлар очиқ-ойдин (бавоҳ) куфрни кўрсангиз, (ва) бунда сизларда Аллоҳдан (келган) бир ҳужжат (далил) бўлса (— у бошқа гап)», деди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ، قَالَ كَانَ ابْنٌ لِبَعْضِ بَنَاتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَقْضِي، فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ أَنْ يَأْتِيَهَا فَأَرْسَلَ " إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ، وَلَهُ مَا أَعْطَى، وَكُلٌّ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى، فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ ". فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ فَأَقْسَمَتْ عَلَيْهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقُمْتُ مَعَهُ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ وَعُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ، فَلَمَّا دَخَلْنَا نَاوَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّبِيَّ وَنَفْسُهُ تَقَلْقَلُ فِي صَدْرِهِ ـ حَسِبْتُهُ قَالَ ـ كَأَنَّهَا شَنَّةٌ، فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ أَتَبْكِي فَقَالَ " إِنَّمَا يَرْحَمُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ ".
(Usoma (roziyallohu anhumo) aytdi:) Paygʻambar ﷺning qizlaridan birining oʻgʻli jon (taslim qilish arafasi)da edi; bas, u (qiz) U zotga — uning oldiga kelishlarini (soʻrab, odam) yubordi. U zot: «Albatta, Alloh olgan narsa Uniki va bergan narsa (ham) Uniki; har bir narsa Uning huzurida belgilangan ajal (muddat) bilandir. Bas, u sabr qilsin va (ajrini Allohdan) kutsin», deb (xabar) yubordilar. Soʻng u (qiz) U zotga — Unga qasam ichib — (yana odam) yubordi (kelishlarini qattiq soʻradi). Bas, Rasululloh ﷺ turdilar, men ham U zot bilan turdim, Muoz ibn Jabal, Ubay ibn Kaʼb va Uboda ibn Somit (ham birga bordik). Qachon biz kirsak, ular Rasululloh ﷺga bolani — uning joni koʻkragida liqillab (chiqmoqda) turgan holda — topshirdilar; (Usoma): men U zot: «goʻyo (eski) bir mesh (suvi)dek», dedilar deb oʻylayman. Bas, Rasululloh ﷺ yigʻladilar. Shunda Saʼd ibn Uboda: «Yigʻlaysizmi?» dedi. U zot: «Albatta, Alloh oʻz bandalaridan (faqat) rahmdillarga rahm qiladi», dedilar.(Усома (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Пайғамбар ﷺнинг қизларидан бирининг ўғли жон (таслим қилиш арафаси)да эди; бас, у (қиз) У зотга — унинг олдига келишларини (сўраб, одам) юборди. У зот: «Албатта, Аллоҳ олган нарса Уники ва берган нарса (ҳам) Уники; ҳар бир нарса Унинг ҳузурида белгиланган ажал (муддат) биландир. Бас, у сабр қилсин ва (ажрини Аллоҳдан) куцин», деб (хабар) юбордилар. Сўнг у (қиз) У зотга — Унга қасам ичиб — (яна одам) юборди (келишларини қаттиқ сўради). Бас, Расулуллоҳ ﷺ турдилар, мен ҳам У зот билан турдим, Муоз ибн Жабал, Убай ибн Каъб ва Убода ибн Сомит (ҳам бирга бордик). Қачон биз кирсак, улар Расулуллоҳ ﷺга болани — унинг жони кўкрагида лиқиллаб (чиқмоқда) турган ҳолда — топширдилар; (Усома): мен У зот: «гўё (эски) бир меш (суви)дек», дедилар деб ўйлайман. Бас, Расулуллоҳ ﷺ йиғладилар. Шунда Саъд ибн Убода: «Йиғлайсизми?» деди. У зот: «Албатта, Аллоҳ ўз бандаларидан (фақат) раҳмдилларга раҳм қилади», дедилар.