Ummu Maʼqil al-Asadiya

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ مَعْقِلِ بْنِ أُمِّ مَعْقِلٍ الْأَسَدِيَّةِ قَالَأَرَادَتْ أُمِّي الْحَجَّ وَكَانَ جَمَلُهَا أَعْجَفَ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اعْتَمِرِي فِي رَمَضَانَ فَإِنَّ عُمْرَةً فِي رَمَضَانَ كَحَجَّةٍ

Maʼqil ibn Ummu Maʼqil al-Asadiya aytadi: Onam haj qilmoqchi boʻldi, uning tuyasi esa ozgʻin edi. U buni Nabiy ﷺga aytdi. Shunda u zot: «Ramazonda umra qil, chunki ramazondagi umra hajga tengdir», dedilar.Маъқил ибн Умму Маъқил ал-Асадия айтади: Онам ҳаж қилмоқчи бўлди, унинг туяси эса озғин эди. У буни Набий ﷺга айтди. Шунда у зот: «Рамазонда умра қил, чунки рамазондаги умра ҳажга тенгдир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُهَاجِرٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي رَسُولُ مَرْوَانَ الَّذِي أُرْسِلَ إِلَى أُمِّ مَعْقِلٍ قَالَقَالَتْ جَاءَ أَبُو مَعْقِلٍ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجًّا فَلَمَّا قَدِمَ أَبُو مَعْقِلٍ قَالَ قَالَتْ أُمُّ مَعْقِلٍ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ عَلَيَّ حَجَّةً وَأَنَّ عِنْدَكَ بَكْرًا فَأَعْطِنِي فَلْأَحُجَّ عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَ لَهَا إِنَّكِ قَدْ عَلِمْتِ أَنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَتْ فَأَعْطِنِي صِرَامَ نَخْلِكَ قَالَ قَدْ عَلِمْتِ أَنَّهُ قُوتُ أَهْلِي قَالَتْ فَإِنِّي مُكَلِّمَةٌ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَاكِرَتُهُ لَهُ قَالَ فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ حَتَّى دَخَلَا عَلَيْهِ قَالَ فَقَالَتْ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ عَلَيَّ حَجَّةً وَإِنَّ لِأَبِي مَعْقِلٍ بَكْرًا قَالَ أَبُو مَعْقِلٍ صَدَقَتْ جَعَلْتُهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ أَعْطِهَا فَلْتَحُجَّ عَلَيْهِ فَإِنَّهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ فَلَمَّا أَعْطَاهَا الْبَكْرَ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ قَدْ كَبِرْتُ وَسَقِمْتُ فَهَلْ مِنْ عَمَلٍ يُجْزِئُ عَنِّي عَنْ حَجَّتِي قَالَ فَقَالَ عُمْرَةٌ فِي رَمَضَانَ تُجْزِئُ لِحَجَّتِكِ

Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn al-Horis ibn Hishom aytadi: Marvon Ummu Maʼqilga yuborgan elchisi menga xabar berdi. (Ummu Maʼqil) dedi: Abu Maʼqil Nabiy ﷺ bilan birga haj qilgani bordi. Abu Maʼqil qaytib kelganida, Ummu Maʼqil: «Bilasanki, mening zimmamda haj bor, sening oldingda esa yosh tuya bor. Uni menga ber, men unda haj qilay», dedi. U unga: «Sen bilasanki, men uni Alloh yoʻliga (atab) qoʻyganman», dedi. U: «Unday boʻlsa, xurmozoringning hosilini ber», dedi. U: «Bilasanki, u oilamning ozigʻidir», dedi. U: «Men Nabiy ﷺga aytaman va bu haqda u zotga zikr qilaman», dedi. Ikkovlari yurib borib, u zotning huzurlariga kirdilar. U (Ummu Maʼqil) u zotga: «Yo Rasululloh, mening zimmamda haj bor, Abu Maʼqilning esa yosh tuyasi bor», dedi. Abu Maʼqil: «U toʻgʻri aytdi, men uni Alloh yoʻliga (atab) qoʻyganman», dedi. U zot: «Uni unga ber, u unda haj qilsin, chunki u (baribir) Alloh yoʻlidadir», dedilar. U tuyani unga berganida, (Ummu Maʼqil): «Yo Rasululloh, men qarib, kasal boʻlib qolgan ayolman. Hajim oʻrnini qoplaydigan biror amal bormi?» dedi. U zot: «Ramazondagi umra hajing oʻrnini qoplaydi», dedilar.Абу Бакр ибн Абдурраҳмон ибн ал-Ҳорис ибн Ҳишом айтади: Марвон Умму Маъқилга юборган элчиси менга хабар берди. (Умму Маъқил) деди: Абу Маъқил Набий ﷺ билан бирга ҳаж қилгани борди. Абу Маъқил қайтиб келганида, Умму Маъқил: «Биласанки, менинг зиммамда ҳаж бор, сенинг олдингда эса ёш туя бор. Уни менга бер, мен унда ҳаж қилай», деди. У унга: «Сен биласанки, мен уни Аллоҳ йўлига (атаб) қўйганман», деди. У: «Ундай бўлса, хурмозорингнинг ҳосилини бер», деди. У: «Биласанки, у оиламнинг озиғидир», деди. У: «Мен Набий ﷺга айтаман ва бу ҳақда у зотга зикр қиламан», деди. Икковлари юриб бориб, у зотнинг ҳузурларига кирдилар. У (Умму Маъқил) у зотга: «Ё Расулуллоҳ, менинг зиммамда ҳаж бор, Абу Маъқилнинг эса ёш туяси бор», деди. Абу Маъқил: «У тўғри айтди, мен уни Аллоҳ йўлига (атаб) қўйганман», деди. У зот: «Уни унга бер, у унда ҳаж қилсин, чунки у (барибир) Аллоҳ йўлидадир», дедилар. У туяни унга берганида, (Умму Маъқил): «Ё Расулуллоҳ, мен қариб, касал бўлиб қолган аёлман. Ҳажим ўрнини қоплайдиган бирор амал борми?» деди. У зот: «Рамазондаги умра ҳажинг ўрнини қоплайди», дедилар.

حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُمِّ مَعْقِلٍ الْأَسَدِيَّةِ أَنَّهَاقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ وَجَمَلِي أَعْجَفُ فَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ اعْتَمِرِي فِي رَمَضَانَ فَإِنَّ عُمْرَةً فِي رَمَضَانَ تَعْدِلُ حَجَّةً

Ummu Maʼqil al-Asadiya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Ey Allohning Rasuli! Men haj qilmoqchiman, tuyam esa oriq. Menga nimani buyurasiz?» — dedi. U zot: «Ramazonda umra qil, chunki ramazondagi umra bir hajga teng keladi», dedilar.Умму Маъқил ал-Асадия (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Эй Аллоҳнинг Расули! Мен ҳаж қилмоқчиман, туям эса ориқ. Менга нимани буюрасиз?» — деди. У зот: «Рамазонда умра қил, чунки рамазондаги умра бир ҳажга тенг келади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَأَرْسَلَ مَرْوَانُ إِلَى أُمِّ مَعْقِلٍ الْأَسَدِيَّةِ يَسْأَلُهَا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَتْهُ أَنَّ زَوْجَهَا جَعَلَ بَكْرًا لَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأَنَّهَا أَرَادَتْ الْعُمْرَةَ فَسَأَلَتْ زَوْجَهَا الْبَكْرَ فَأَبَى فَأَتَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَأَمَرَهُ أَنْ يُعْطِيَهَا وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَجُّ وَالْعُمْرَةُ مِنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَقَالَ عُمْرَةٌ فِي رَمَضَانَ تَعْدِلُ حَجَّةً أَوْ تُجْزِئُ حَجَّةً وَقَالَ حَجَّاجٌ تَعْدِلُ بِحَجَّةٍ أَوْ تُجْزِئُ بِحَجَّةٍحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي إِسْمَاعِيلَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقُرَشِيِّ عَنْ مَعْقِلِ بْنِ أَبِي مَعْقِلٍ أَنَّ أُمَّهُ أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ

Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn Horis dedi: Marvon Ummu Maʼqil al-Asadiyaning oldiga bu hadis haqida soʻraydigan kishini joʻnatdi. U aytib berdiki, eri bir yosh tuyani Alloh yoʻliga qilgan edi. U esa umra qilmoqchi boʻlib, eridan oʻsha yosh tuyani soʻradi, eri bermadi. Shunda u Nabiy ﷺ huzurlariga kelib, buni u zotga aytdi. U zot eriga uni berishni buyurdilar va Nabiy ﷺ: «Haj bilan umra ham Alloh yoʻlidandir», dedilar. Yana: «Ramazondagi umra bir hajga teng keladi» — yoki: «bir haj oʻrnini bosadi», — dedilar. Hajjoj esa: «bir hajga teng keladi» yoki: «bir haj oʻrnini bosadi», dedi. Ibn Numayr rivoyatida Maʼqil ibn Abu Maʼqildan (kelishicha), uning onasi Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib aytdi — va (roviy) shu maʼnodagini zikr qildi.Абу Бакр ибн Абдурраҳмон ибн Ҳорис деди: Марвон Умму Маъқил ал-Асадиянинг олдига бу ҳадис ҳақида сўрайдиган кишини жўнатди. У айтиб бердики, эри бир ёш туяни Аллоҳ йўлига қилган эди. У эса умра қилмоқчи бўлиб, эридан ўша ёш туяни сўради, эри бермади. Шунда у Набий ﷺ ҳузурларига келиб, буни у зотга айтди. У зот эрига уни беришни буюрдилар ва Набий ﷺ: «Ҳаж билан умра ҳам Аллоҳ йўлидандир», дедилар. Яна: «Рамазондаги умра бир ҳажга тенг келади» — ёки: «бир ҳаж ўрнини босади», — дедилар. Ҳажжож эса: «бир ҳажга тенг келади» ёки: «бир ҳаж ўрнини босади», деди. Ибн Нумайр ривоятида Маъқил ибн Абу Маъқилдан (келишича), унинг онаси Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб айтди — ва (ровий) шу маънодагини зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنِ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي أَسَدِ بْنِ خُزَيْمَةَ يُقَالُ لَهَا أُمُّ مَعْقِلٍ قَالَتْأَرَدْتُ الْحَجَّ فَضَلَّ بَعِيرِي فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اعْتَمِرِي فِي شَهْرِ رَمَضَانَ فَإِنَّ عُمْرَةً فِي شَهْرِ رَمَضَانَ تَعْدِلُ حَجَّةًحَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنْتُ فِيمَنْ رَكِبَ مَعَ مَرْوَانَ حِينَ رَكِبَ إِلَى أُمِّ مَعْقِلٍ قَالَ وَكُنْتُ فِيمَنْ دَخَلَ عَلَيْهَا مِنْ النَّاسِ مَعَهُ وَسَمِعْتُهَا حِينَ حَدَّثَتْ هَذَا الْحَدِيثَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ مَعْقِلِ بْنِ أُمِّ مَعْقِلٍ الأَسَدِيَّةِ عَنْ أُمِّ مَعْقِلٍ الْأَسَدِيَّةِ قَالَتْ أَرَدْتُ الْحَجَّ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ

Banu Asad ibn Xuzayma qabilasidan boʻlgan, Ummu Maʼqil deb ataladigan bir ayol (roziyallohu anho) aytdi: Men haj qilmoqchi edim, tuyam yoʻqolib qoldi. Shunda Rasululloh ﷺdan soʻradim, u zot: «Ramazon oyida umra qil, chunki ramazon oyidagi umra bir hajga teng keladi», dedilar. Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn Horis ibn Hishom aytdi: Marvon Ummu Maʼqilning oldiga borganida, men u bilan birga yoʻlga chiqqanlar orasida edim. Va u bilan birga uning huzuriga kirgan odamlar orasida edim hamda u bu hadisni aytib berayotganida uni eshitdim. Maʼqil ibn Ummu Maʼqil al-Asadiya, u Ummu Maʼqil al-Asadiyadan (rivoyat qiladi): U aytdi: Men Rasululloh ﷺ bilan birga haj qilmoqchi edim va buni Nabiy ﷺga aytdim — va (roviy) Avzoiyning Yahyo ibn Abu Kasirdan (qilgan) rivoyati kabisini zikr qildi.Бану Асад ибн Хузайма қабиласидан бўлган, Умму Маъқил деб аталадиган бир аёл (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен ҳаж қилмоқчи эдим, туям йўқолиб қолди. Шунда Расулуллоҳ ﷺдан сўрадим, у зот: «Рамазон ойида умра қил, чунки рамазон ойидаги умра бир ҳажга тенг келади», дедилар. Абу Бакр ибн Абдурраҳмон ибн Ҳорис ибн Ҳишом айтди: Марвон Умму Маъқилнинг олдига борганида, мен у билан бирга йўлга чиққанлар орасида эдим. Ва у билан бирга унинг ҳузурига кирган одамлар орасида эдим ҳамда у бу ҳадисни айтиб бераётганида уни эшитдим. Маъқил ибн Умму Маъқил ал-Асадия, у Умму Маъқил ал-Асадиядан (ривоят қилади): У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ҳаж қилмоқчи эдим ва буни Набий ﷺга айтдим — ва (ровий) Авзоийнинг Яҳё ибн Абу Касирдан (қилган) ривояти кабисини зикр қилди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِي مَعْقِلٍ عَنْ أُمِّ مَعْقِلٍ أَنَّهَاسَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمْرَةٌ فِي رَمَضَانَ تَعْدِلُ حَجَّةً

Ummu Maʼqil (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺdan soʻradi, u zot: «Ramazonda (qilingan) umra hajga teng boʻladi», dedilar.Умму Маъқил (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺдан сўради, у зот: «Рамазонда (қилинган) умра ҳажга тенг бўлади», дедилар.