Zayd ibn Arqam

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ شُبَيْلٍ، عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، قَالَ كُنَّا نَتَكَلَّمُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الصَّلاَةِ يُكَلِّمُ الرَّجُلُ مِنَّا صَاحِبَهُ إِلَى جَنْبِهِ حَتَّى نَزَلَتْ ‏:‏ ‏(‏وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ ‏)‏ فَأُمِرْنَا بِالسُّكُوتِ وَنُهِينَا عَنِ الْكَلاَمِ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَمُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏ قَالُوا إِذَا تَكَلَّمَ الرَّجُلُ عَامِدًا فِي الصَّلاَةِ أَوْ نَاسِيًا أَعَادَ الصَّلاَةَ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا تَكَلَّمَ عَامِدًا فِي الصَّلاَةِ أَعَادَ الصَّلاَةَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ جَاهِلاً أَجْزَأَهُ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ ‏.‏

Zayd ibn Arqam (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺning orqalarida namozda gaplashardik; bizdan kishi yonidagi hamrohiga gapirardi, toki {Va Alloh uchun itoatda turinglar} (Baqara 238) (oyati) nozil boʻlguncha. Shunda biz jim turishga buyurildik va gapirishdan qaytarildik. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ibn Masʼud va Muoviya ibn al-Hakamdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Zayd ibn Arqamning hadisi hasan sahih hadisdir. Koʻpchilik ilm ahli nazdida amal shunga koʻradir. Ular: Kishi namozda atayin yoki unutib gapirib qoʻysa, namozni qaytadan oʻqiydi, dedilar. Bu Sufyon as-Savriy, Ibn al-Muborak va Kufa ahlining soʻzidir. Baʼzilari esa: Atayin gapirsa namozni qaytaradi, agar unutib yoki bilmasdan qilgan boʻlsa, kifoya qiladi, dedilar. Shofeiy ham shuni aytadi.Зайд ибн Арқам (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺнинг орқаларида намозда гаплашардик; биздан киши ёнидаги ҳамроҳига гапирарди, токи {Ва Аллоҳ учун итоатда туринглар} (Бақара 238) (ояти) нозил бўлгунча. Шунда биз жим туришга буюрилдик ва гапиришдан қайтарилдик. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Ибн Масъуд ва Муовия ибн ал-Ҳакамдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Зайд ибн Арқамнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Кўпчилик илм аҳли наздида амал шунга кўрадир. Улар: Киши намозда атайин ёки унутиб гапириб қўйса, намозни қайтадан ўқийди, дедилар. Бу Суфён ас-Саврий, Ибн ал-Муборак ва Куфа аҳлининг сўзидир. Баъзилари эса: Атайин гапирса намозни қайтаради, агар унутиб ёки билмасдан қилган бўлса, кифоя қилади, дедилар. Шофеий ҳам шуни айтади.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ أَبِي النُّعْمَانِ، عَنْ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا وَعَدَ الرَّجُلُ وَيَنْوِي أَنْ يَفِيَ بِهِ فَلَمْ يَفِ بِهِ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ ‏.‏ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى ثِقَةٌ وَلاَ يُعْرَفُ أَبُو النُّعْمَانِ وَلاَ أَبُو وَقَّاصٍ وَهُمَا مَجْهُولاَنِ ‏.‏

Zayd ibn Arqam (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishi vada bersa-yu, uni bajarishni niyat qilsa, soʻng uni bajara olmasa, unga gunoh yoʻq», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, uning isnodi kuchli emas. Ali ibn Abdulaʼlo ishonchli (rovi), ammo Abu Nuʼmon ham, Abu Vaqqos ham tanilmagan, ular ikkalasi majhuldir.Зайд ибн Арқам (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши вада берса-ю, уни бажаришни ният қилса, сўнг уни бажара олмаса, унга гуноҳ йўқ», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, унинг исноди кучли эмас. Али ибн Абдулаъло ишончли (рови), аммо Абу Нуъмон ҳам, Абу Ваққос ҳам танилмаган, улар иккаласи мажҳулдир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ لَمْ يَأْخُذْ مِنْ شَارِبِهِ فَلَيْسَ مِنَّا ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ صُهَيْبٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ ‏.‏

Zayd ibn Arqam (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim moʻylovidan olmasa, u bizdan emas», dedilar. Bu bobda Mugʻiyra ibn Shuʼbadan ham (rivoyat bor). Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Зайд ибн Арқам (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мўйловидан олмаса, у биздан эмас», дедилар. Бу бобда Муғийра ибн Шуъбадан ҳам (ривоят бор). Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ شُبَيْلٍ، عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، قَالَ كُنَّا نَتَكَلَّمُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الصَّلاَةِ فَنَزَلَتْ ‏:‏ ‏(‏وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ ‏)‏ فَأُمِرْنَا بِالسُّكُوتِ ‏.‏ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ وَنُهِينَا عَنِ الْكَلاَمِ، ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو عَمْرٍو الشَّيْبَانِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ إِيَاسٍ ‏.‏

Zayd ibn Arqam (roziyallohu anhu) aytadi: Biz Rasululloh ﷺ zamonida namozda gaplashar edik. Shunda: {Alloh uchun itoatkor boʻlib turinglar} (Baqara 238) oyati nozil boʻldi va bizga (namozda) jim turish buyurildi. Boshqa bir rivoyatda shunga oʻxshash keladi va unda: «Bizga gapirish taqiqlandi», deb qoʻshilgan. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Abu Amr ash-Shayboniyning ismi Saʼd ibn Iyosdir.Зайд ибн Арқам (розияллоҳу анҳу) айтади: Биз Расулуллоҳ ﷺ замонида намозда гаплашар эдик. Шунда: {Аллоҳ учун итоаткор бўлиб туринглар} (Бақара 238) ояти нозил бўлди ва бизга (намозда) жим туриш буюрилди. Бошқа бир ривоятда шунга ўхшаш келади ва унда: «Бизга гапириш тақиқланди», деб қўшилган. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Абу Амр аш-Шайбонийнинг исми Саъд ибн Иёсдир.

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنِ السُّدِّيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الأَزْدِيِّ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَرْقَمَ، قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ مَعَنَا أُنَاسٌ مِنَ الأَعْرَابِ فَكُنَّا نَبْتَدِرُ الْمَاءَ وَكَانَ الأَعْرَابُ يَسْبِقُونَّا إِلَيْهِ فَسَبَقَ أَعْرَابِيٌّ أَصْحَابَهُ فَسَبَقَ الأَعْرَابِيُّ فَيَمْلأُ الْحَوْضَ وَيَجْعَلُ حَوْلَهُ حِجَارَةً وَيَجْعَلُ النَّطْعَ عَلَيْهِ حَتَّى يَجِيءَ أَصْحَابُهُ ‏.‏ قَالَ فَأَتَى رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ أَعْرَابِيًّا فَأَرْخَى زِمَامَ نَاقَتِهِ لِتَشْرَبَ فَأَبَى أَنْ يَدَعَهُ فَانْتَزَعَ قِبَاضَ الْمَاءِ فَرَفَعَ الأَعْرَابِيُّ خَشَبَتَهُ فَضَرَبَ بِهَا رَأْسَ الأَنْصَارِيِّ فَشَجَّهُ فَأَتَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ رَأْسَ الْمُنَافِقِينَ فَأَخْبَرَهُ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِهِ فَغَضِبَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ثُمَّ قَالَ ‏:‏ ‏(‏لا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا ‏)‏ مِنْ حَوْلِهِ ‏.‏ يَعْنِي الأَعْرَابَ وَكَانُوا يَحْضُرُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ الطَّعَامِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِذَا انْفَضُّوا مِنْ عِنْدِ مُحَمَّدٍ فَائْتُوا مُحَمَّدًا بِالطَّعَامِ فَلْيَأْكُلْ هُوَ وَمَنْ عِنْدَهُ ثُمَّ قَالَ لأَصْحَابِهِ لَئِنْ رَجَعْتُمْ إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ ‏.‏ قَالَ زَيْدٌ وَأَنَا رِدْفُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ فَأَخْبَرْتُ عَمِّي فَانْطَلَقَ فَأَخْبَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَلَفَ وَجَحَدَ ‏.‏ قَالَ فَصَدَّقَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَذَّبَنِي قَالَ فَجَاءَ عَمِّي إِلَىَّ فَقَالَ مَا أَرَدْتَ إِلاَّ أَنْ مَقَتَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَذَّبَكَ وَالْمُسْلِمُونَ ‏.‏ قَالَ فَوَقَعَ عَلَىَّ مِنَ الْهَمِّ مَا لَمْ يَقَعْ عَلَى أَحَدٍ ‏.‏ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا أَسِيرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ قَدْ خَفَقْتُ بِرَأْسِي مِنَ الْهَمِّ إِذْ أَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَرَكَ أُذُنِي وَضَحِكَ فِي وَجْهِي فَمَا كَانَ يَسُرُّنِي أَنَّ لِي بِهَا الْخُلْدَ فِي الدُّنْيَا ‏.‏ ثُمَّ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ لَحِقَنِي فَقَالَ مَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ مَا قَالَ شَيْئًا إِلاَّ أَنَّهُ عَرَكَ أُذُنِي وَضَحِكَ فِي وَجْهِي ‏.‏ فَقَالَ أَبْشِرْ ‏.‏ ثُمَّ لَحِقَنِي عُمَرُ فَقُلْتُ لَهُ مِثْلَ قَوْلِي لأَبِي بَكْرٍ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُورَةَ الْمُنَافِقِينَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Zayd ibn Arqam (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: «Rasululloh ﷺ bilan birga gʻazotga chiqdik. Biz bilan baʼzi badaviy aʼrobiylar ham bor edi. Biz suvga (yetib olishga) shoshilardik, aʼrobiylar esa bizdan ilgari yetib borardilar. Bir aʼrobiy oʻz sheriklaridan oldinroq yetib borib, hovuzni toʻldirardi, atrofiga toshlar terib, ustiga teri yopinchiq yopib, sheriklari kelguncha (saqlab turardi). Bir ansoriy kishi aʼrobiyning oldiga kelib, tuyasi suv ichsin deb jilovini boʻshatdi. Aʼrobiy uni qoʻyib bermay, suvni toʻsdi. Ansoriy suvga toʻsiqni surib qoʻydi. Shunda aʼrobiy yogʻochini koʻtarib, ansoriyning boshiga urdi va yorib yubordi. (Ansoriy) munofiqlarning boshligʻi Abdulloh ibn Ubayyning oldiga kelib (boʻlgan voqeani) aytdi — u (aʼrobiy) uning sheriklaridan edi. Abdulloh ibn Ubayy gʻazablanib, soʻng: ‹Rasullullohning huzuridagilarga, ular tarqab ketguncha sarf-xarajat qilmanglar›, dedi — aʼrobiylarni nazarda tutardi, ular taom paytida Rasululloh ﷺning huzuriga kelib turardilar. Abdulloh: ‹Ular Muhammadning huzuridan tarqalib ketsalar, Muhammadga taom keltiringlar, oʻzi va huzuridagilar yesin›, dedi. Soʻng oʻz sheriklariga: ‹Agar Madinaga qaytsangiz, albatta azizlar undagi xorlarni chiqarib yuboradi›, dedi. Zayd dedi: Men Rasululloh ﷺning ortida (ulovda) edim. Abdulloh ibn Ubayyning gapini eshitib, amakimga aytdim. U borib Rasululloh ﷺga xabar berdi. Rasululloh ﷺ uni chaqirtirdi, u esa qasam ichib (gapini) inkor qildi. Shunda Rasululloh ﷺ uni tasdiqlab, meni yolgʻonchiga chiqardi. Amakim oldimga kelib: ‹Sen Rasululloh ﷺning gʻazabiga, seni yolgʻonchiga chiqarishiga hamda musulmonlarning (gʻazabiga) sabab boʻlishdan boshqa narsani istamabsan-da›, dedi. Menga hech kimga tushmagan darajada gʻam-qaygʻu tushdi. Bir kuni safarda Rasululloh ﷺ bilan birga ketayotgan edim, gʻamdan boshimni quyi solib olgan edim. Shunda Rasululloh ﷺ huzurimga kelib, qulogʻimni sekin tortib, yuzimga kulib boqdilar. Endi men buning oʻrniga dunyoda mangu yashashni ham istamasdim. Soʻng Abu Bakr menga yetib olib: ‹Rasululloh ﷺ senga nima dedilar?› dedi. Men: ‹Hech narsa demadilar, faqat qulogʻimni tortib, yuzimga kulib boqdilar›, dedim. U: ‹Suyunchi boʻlsin!› dedi. Soʻng Umar yetib oldi, men unga ham Abu Bakrga aytganimday aytdim. Tong otgach, Rasululloh ﷺ Munofiqun surasini oʻqidilar». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Зайд ибн Арқам (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: «Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ғазотга чиқдик. Биз билан баъзи бадавий аъробийлар ҳам бор эди. Биз сувга (етиб олишга) шошилардик, аъробийлар эса биздан илгари етиб борардилар. Бир аъробий ўз шерикларидан олдинроқ етиб бориб, ҳовузни тўлдирарди, атрофига тошлар териб, устига тери ёпинчиқ ёпиб, шериклари келгунча (сақлаб турарди). Бир ансорий киши аъробийнинг олдига келиб, туяси сув ичсин деб жиловини бўшатди. Аъробий уни қўйиб бермай, сувни тўсди. Ансорий сувга тўсиқни суриб қўйди. Шунда аъробий ёғочини кўтариб, ансорийнинг бошига урди ва ёриб юборди. (Ансорий) мунофиқларнинг бошлиғи Абдуллоҳ ибн Убаййнинг олдига келиб (бўлган воқеани) айтди — у (аъробий) унинг шерикларидан эди. Абдуллоҳ ибн Убайй ғазабланиб, сўнг: ‹Расуллуллоҳнинг ҳузуридагиларга, улар тарқаб кетгунча сарф-харажат қилманглар›, деди — аъробийларни назарда тутарди, улар таом пайтида Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурига келиб турардилар. Абдуллоҳ: ‹Улар Муҳаммаднинг ҳузуридан тарқалиб кетсалар, Муҳаммадга таом келтиринглар, ўзи ва ҳузуридагилар есин›, деди. Сўнг ўз шерикларига: ‹Агар Мадинага қайтсангиз, албатта азизлар ундаги хорларни чиқариб юборади›, деди. Зайд деди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ортида (уловда) эдим. Абдуллоҳ ибн Убаййнинг гапини эшитиб, амакимга айтдим. У бориб Расулуллоҳ ﷺга хабар берди. Расулуллоҳ ﷺ уни чақиртирди, у эса қасам ичиб (гапини) инкор қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уни тасдиқлаб, мени ёлғончига чиқарди. Амаким олдимга келиб: ‹Сен Расулуллоҳ ﷺнинг ғазабига, сени ёлғончига чиқаришига ҳамда мусулмонларнинг (ғазабига) сабаб бўлишдан бошқа нарсани истамабсан-да›, деди. Менга ҳеч кимга тушмаган даражада ғам-қайғу тушди. Бир куни сафарда Расулуллоҳ ﷺ билан бирга кетаётган эдим, ғамдан бошимни қуйи солиб олган эдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга келиб, қулоғимни секин тортиб, юзимга кулиб боқдилар. Энди мен бунинг ўрнига дунёда мангу яшашни ҳам истамасдим. Сўнг Абу Бакр менга етиб олиб: ‹Расулуллоҳ ﷺ сенга нима дедилар?› деди. Мен: ‹Ҳеч нарса демадилар, фақат қулоғимни тортиб, юзимга кулиб боқдилар›, дедим. У: ‹Суюнчи бўлсин!› деди. Сўнг Умар етиб олди, мен унга ҳам Абу Бакрга айтганимдай айтдим. Тонг отгач, Расулуллоҳ ﷺ Мунофиқун сурасини ўқидилар». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الأَحْوَلُ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، رضى الله عنه قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْكَسَلِ وَالْعَجْزِ وَالْبُخْلِ ‏"‏ ‏.‏ وَبِهَذَا الإِسْنَادِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يَتَعَوَّذُ مِنَ الْهَرَمِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Zayd ibn Arqam (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Allohim, dangasalikdan, ojizlikdan va baxillikdan Senga panoh tilayman», deb aytar edilar. Shu isnod bilan Nabiy ﷺdan (rivoyat qilinishicha), u zot keksalik (zaifligi)dan va qabr azobidan ham panoh tilar edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Зайд ибн Арқам (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Аллоҳим, дангасаликдан, ожизликдан ва бахилликдан Сенга паноҳ тилайман», деб айтар эдилар. Шу иснод билан Набий ﷺдан (ривоят қилинишича), у зот кексалик (заифлиги)дан ва қабр азобидан ҳам паноҳ тилар эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الْجَبَّارِ الْبَغْدَادِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ قَادِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ نَصْرٍ الْهَمْدَانِيُّ، عَنِ السُّدِّيِّ، عَنْ صُبَيْحٍ، مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِعَلِيٍّ وَفَاطِمَةَ وَالْحَسَنِ وَالْحُسَيْنِ ‏"‏ أَنَا حَرْبٌ لِمَنْ حَارَبْتُمْ وَسَلْمٌ لِمَنْ سَالَمْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَصُبَيْحٌ مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ لَيْسَ بِمَعْرُوفٍ ‏.‏

Zayd ibn Arqam (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Ali, Fotima, Hasan va Husaynga: «Men siz kimga qarshi urush qilsangiz, oʻshanga qarshi urush qiluvchiman; siz kim bilan sulh qilsangiz, oʻsha bilan sulh qiluvchiman», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻldan bilamiz. Subayh — Ummu Salamaning ozod qilgan qulidir — mashhur (rovi) emas.Зайд ибн Арқам (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Али, Фотима, Ҳасан ва Ҳусайнга: «Мен сиз кимга қарши уруш қилсангиз, ўшанга қарши уруш қилувчиман; сиз ким билан сулҳ қилсангиз, ўша билан сулҳ қилувчиман», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдан биламиз. Субайҳ — Умму Саламанинг озод қилган қулидир — машҳур (рови) эмас.