Zayd ibn Aslam

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا الْعَطَّافُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَقَالَ صَلَّيْتُمْ قُلْنَا نَعَمْ ‏.‏ قَالَ يَا جَارِيَةُ هَلُمِّي لِي وَضُوءًا مَا صَلَّيْتُ وَرَاءَ إِمَامٍ أَشْبَهَ صَلاَةً بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ إِمَامِكُمْ هَذَا ‏.‏ قَالَ زَيْدٌ وَكَانَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ يُتِمُّ الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ وَيُخَفِّفُ الْقِيَامَ وَالْقُعُودَ ‏.‏

Zayd ibn Aslam (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Biz Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning huzuriga kirdik. U: «Namoz oʻqidingizmi?» dedi. Biz: «Ha», dedik. U: «Ey joriya, menga taharat suvi keltir. Men shu imomingizdan koʻra namozi Rasululloh ﷺning namozlariga oʻxshashroq boʻlgan biror imom ortida namoz oʻqimaganman», dedi. Zayd aytdi: Umar ibn Abdulaziz rukuʼ va sajdani toʻliq bajarib, qiyom va oʻtirishni yengil qilardi.Зайд ибн Аслам (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Биз Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига кирдик. У: «Намоз ўқидингизми?» деди. Биз: «Ҳа», дедик. У: «Эй жория, менга таҳарат суви келтир. Мен шу имомингиздан кўра намози Расулуллоҳ ﷺнинг намозларига ўхшашроқ бўлган бирор имом ортида намоз ўқимаганман», деди. Зайд айтди: Умар ибн Абдулазиз рукуъ ва саждани тўлиқ бажариб, қиём ва ўтиришни енгил қиларди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَسْجِدَ قُبَاءَ لِيُصَلِّيَ فِيهِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ رِجَالٌ يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ فَسَأَلْتُ صُهَيْبًا وَكَانَ مَعَهُ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُ إِذَا سُلِّمَ عَلَيْهِ قَالَ كَانَ يُشِيرُ بِيَدِهِ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Qubo masjidiga unda namoz oʻqish uchun kirdilar. Shunda oldilariga bir necha kishilar kirib, u zotga salom berishardi. Men u zotning yonlarida boʻlgan Suhaybdan: «Nabiy ﷺ oʻzlariga salom berilganda qanday qilar edilar?» deb soʻradim. U: «U zot qoʻllari bilan ishora qilardilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Қубо масжидига унда намоз ўқиш учун кирдилар. Шунда олдиларига бир неча кишилар кириб, у зотга салом беришарди. Мен у зотнинг ёнларида бўлган Суҳайбдан: «Набий ﷺ ўзларига салом берилганда қандай қилар эдилар?» деб сўрадим. У: «У зот қўллари билан ишора қилардилар», деди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ، يَقُولُ حَمَلْتُ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأَضَاعَهُ الَّذِي كَانَ عِنْدَهُ وَأَرَدْتُ أَنْ أَبْتَاعَهُ مِنْهُ وَظَنَنْتُ أَنَّهُ بَائِعُهُ بِرُخْصٍ فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ لاَ تَشْتَرِهِ وَإِنْ أَعْطَاكَهُ بِدِرْهَمٍ فَإِنَّ الْعَائِدَ فِي صَدَقَتِهِ كَالْكَلْبِ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ ‏"‏ ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Alloh azza va jalla yoʻlida (minish uchun) bir otni sadaqa qildim. Uni olgan kishi otni nobud qildi (parvarish qilmadi). Men uni oʻsha kishidan qaytarib sotib olmoqchi boʻldim va uni arzon sotadi deb oʻyladim. Bu haqda Rasululloh ﷺdan soʻradim. U zot: ‹Uni sotib olma, garchi u senga bir dirhamga bersa ham. Chunki oʻz sadaqasini qaytarib oluvchi qusgan narsasiga qaytadigan itga oʻxshaydi›, dedilar».Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Аллоҳ азза ва жалла йўлида (миниш учун) бир отни садақа қилдим. Уни олган киши отни нобуд қилди (парвариш қилмади). Мен уни ўша кишидан қайтариб сотиб олмоқчи бўлдим ва уни арзон сотади деб ўйладим. Бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺдан сўрадим. У зот: ‹Уни сотиб олма, гарчи у сенга бир дирҳамга берса ҳам. Чунки ўз садақасини қайтариб олувчи қусган нарсасига қайтадиган итга ўхшайди›, дедилар».

أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا الدَّرَاوَرْدِيُّ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ يُصَفِّرُ لِحْيَتَهُ بِالْخَلُوقِ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّكَ تُصَفِّرُ لِحْيَتَكَ بِالْخَلُوقِ ‏.‏ قَالَ إِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَفِّرُ بِهَا لِحْيَتَهُ وَلَمْ يَكُنْ شَىْءٌ مِنَ الصِّبْغِ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْهَا وَلَقَدْ كَانَ يَصْبُغُ بِهَا ثِيَابَهُ كُلَّهَا حَتَّى عِمَامَتَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَهَذَا أَوْلَى بِالصَّوَابِ مِنْ حَدِيثِ قُتَيْبَةَ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. Zayd ibn Aslam aytadi: «Men Ibn Umarning soqolini xaluq bilan sarigʻ boʻyayotganini koʻrib: ‹Ey Abu Abdurrahmon, siz soqolingizni xaluq bilan sarigʻ boʻyayapsizmi?› dedim. U: ‹Men Rasululloh ﷺning uning bilan soqollarini sarigʻ boʻyaganlarini koʻrganman. U zotga boʻyoqlardan hech biri undan koʻra suyukliroq boʻlmagan. U zot uning bilan hamma kiyimlarini, hatto sallalarini ham boʻyar edilar›, dedi». Abu Abdurrahmon aytdi: «Bu Qutaybaning hadisidan koʻra toʻgʻrilikka yaqinroqdir».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. Зайд ибн Аслам айтади: «Мен Ибн Умарнинг соқолини халуқ билан сариғ бўяётганини кўриб: ‹Эй Абу Абдурраҳмон, сиз соқолингизни халуқ билан сариғ бўяяпсизми?› дедим. У: ‹Мен Расулуллоҳ ﷺнинг унинг билан соқолларини сариғ бўяганларини кўрганман. У зотга бўёқлардан ҳеч бири ундан кўра суюклироқ бўлмаган. У зот унинг билан ҳамма кийимларини, ҳатто саллаларини ҳам бўяр эдилар›, деди». Абу Абдурраҳмон айтди: «Бу Қутайбанинг ҳадисидан кўра тўғриликка яқинроқдир».