حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ الْعَبَّاسِ بْنِ الْعَبَّاسِ بْنِ الْمُغِيرَةِ ، نَا الزَّعْفَرَانِيُّ ، نَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ سُلَيْمَانَ الْبَرَاءُ , عَنِ ابْنِ عَوْنٍ , عَنِ ابْنِ سِيرِينَ , قَالَ : " كَانَ لا يَرَى بَأْسًا أَنْ يَقُومَ الرَّجُلُ جَارِيَةَ امْرَأَتِهِ عَلَى نَفْسِهِ "

Ibn Sirin haqida aytiladiki, u kishi xotinining joriyasini oʻziga baholab olishida bok koʻrmas edi.Ибн Сирин ҳақида айтиладики, у киши хотинининг жориясини ўзига баҳолаб олишида бок кўрмас эди.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى , نَا جَرِيرٌ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَابِرٍ , عَنْ أَيُّوبَ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , أَوِ ابْنِ عُمَرَ , قَالَ : " لا بَأْسَ تُفْطِرُ الْحُبْلَى وَالْمُرْضِعُ فِي رَمَضَانَ الْيَوْمَ بَيْنَ الأَيَّامِ ، وَلا قَضَاءَ عَلَيْهِمَا "

Ibn Abbos yoki Ibn Umar (roziyallohu anhum)dan rivoyat qilinadi: U dedi: «Bok yoʻq: homilador va emizikli ayol Ramazonda kunlar orasida bir kun (roʻzasini) ochadi va ularning zimmasida qazo yoʻq».Ибн Аббос ёки Ибн Умар (розияллоҳу анҳум)дан ривоят қилинади: У деди: «Бок йўқ: ҳомиладор ва эмизикли аёл Рамазонда кунлар орасида бир кун (рўзасини) очади ва уларнинг зиммасида қазо йўқ».

نَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ هَارُونَ بْنِ رُسْتُمَ ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الدَّقِيقِيُّ , نَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , أنا بَقِيَّةُ , نَا إِسْحَاقُ بْنُ مَالِكٍ الْحَضْرَمِيُّ , عَنْ عِكْرِمَةَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَ : " مَنْ حَلَفَ عَلَى أَحَدٍ بِيَمِينٍ ، وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ سَيَبِرُّهُ فَلَمْ يَفْعَلْ ، فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى الَّذِي لَمْ يَبِرَّهُ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim birovga qasam ichib (bir narsani soʻrasa) va u (qasamini) bajo keltiradi deb oʻylasa-yu, u (bajo) qilmasa, gunoh uni bajo keltirmagan kishining zimmasidadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким бировга қасам ичиб (бир нарсани сўраса) ва у (қасамини) бажо келтиради деб ўйласа-ю, у (бажо) қилмаса, гуноҳ уни бажо келтирмаган кишининг зиммасидадир», дедилар.

نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا الصَّغَانِيُّ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي الطَّيِّبِ , نَا ابْنُ وَهْبٍ , حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ , عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ , وَرَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ ، عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا , قَالَتْ : " أَهْدَتْ لَهَا امْرَأَةٌ طَبَقًا فِيهِ تَمْرٌ فَأَكَلْتُ مِنْهُ عَائِشَةُ ، وَأَلْقَتْ مِنْهُ تَمَرَاتٍ , فَقَالَتِ الْمَرْأَةُ : أَقْسَمْتُ عَلَيْكِ إِلا أَكَلْتِيهِ كُلَّهُ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : بِرِّيهَا ، فَإِنَّ الإِثْمَ عَلَى الْمُحَنِّثِ "

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir ayol unga ichida xurmo boʻlgan bir laganni hadya qildi. Oisha undan yedi va bir necha xurmoni (yemay) qoʻydi. Ayol: «Senga qasam ichdim, uning barchasini yemaguningcha (qoʻymayman)», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uning (qasamini) bajo keltir, chunki gunoh qasamni buzdirgan kishining zimmasidadir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир аёл унга ичида хурмо бўлган бир лаганни ҳадя қилди. Оиша ундан еди ва бир неча хурмони (емай) қўйди. Аёл: «Сенга қасам ичдим, унинг барчасини емагунингча (қўймайман)», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Унинг (қасамини) бажо келтир, чунки гуноҳ қасамни буздирган кишининг зиммасидадир», дедилар.

نَا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ بُهْلُولٍ ، نَا جَدِّي , نَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ , عَنْ سُفْيَانَ , عَنِ الأَعْمَشِ ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ , عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ , أَنَّ حُذَيْفَةَ بَدَا لَهُ الصَّوْمُ بَعْدَمَا زَالَتِ الشَّمْسُ فَصَامَ "

Abu Abdurrahmon as-Sulamiydan rivoyat qilinadiki, Huzayfaga quyosh ogʻqandan keyin roʻza tutish (fikri) tugʻildi va u roʻza tutdi.Абу Абдурраҳмон ас-Суламийдан ривоят қилинадики, Ҳузайфага қуёш оғқандан кейин рўза тутиш (фикри) туғилди ва у рўза тутди.

نَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ الْعَبَّاسِ الْوَرَّاقُ , نَا أَبُو الْبَخْتَرِيِّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ شَاكِرٍ . ح وَنا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ الأَزْرَقُ , نَا حُمَيْدُ بْنُ الرَّبِيعِ , قَالا : نَا أَبُو أُسَامَةَ ، حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ حَمَّادِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ , عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ , عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ ، أَنَّ حُذَيْفَةَ بْنَ الْيَمَانِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ، " بَدَا لَهُ بَعْدَ أَنْ زَالَتِ الشَّمْسُ فَصَامَ "

Abu Abdurrahmondan rivoyat qilinadiki, Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhu)ga quyosh ogʻqanidan keyin (roʻza tutish fikri) tugʻildi va u roʻza tutdi.Абу Абдурраҳмондан ривоят қилинадики, Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳу)га қуёш оғқанидан кейин (рўза тутиш фикри) туғилди ва у рўза тутди.

نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ ، نَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ النَّرْسِيُّ , نَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ . ح وَنا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُعَلَّى الشُّونِيزِيُّ و َالْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ وَجَمَاعَةَ ، قَالُوا : نَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ , نَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ , أَخْبَرَنِي أَبِي , عَنْ قَتَادَةَ , عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ , عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : " لَوْ أَنَّ رَجُلا اطَّلَعَ عَلَى جَارِهِ , فَخَذَفَ عَيْنَهُ بِحَصَاةٍ فَلا دِيَةَ ، وَلا قِصَاصَ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar bir kishi qoʻshnisining (uyiga) moʻralasa-yu, (qoʻshnisi) uning koʻziga shagʻal otsa, na diyat bor, na qasos», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар бир киши қўшнисининг (уйига) мўраласа-ю, (қўшниси) унинг кўзига шағал отса, на дият бор, на қасос», дедилар.

نَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَدِ بْنِ حَفْصٍ ، إِمْلاءً مِنْ كِتَابِهِ , نَا الْقَاسِمُ بْنُ الْفَضْلِ بْنِ بَزِيعٍ ، سَنَةَ تِسْعٍ وَخَمْسِينَ وَمِائَتَيْنِ , نَا زَكَرِيَّا بْنُ عَطِيَّةَ , نَا سَعِيدُ بْنُ خَالِدٍ , حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ , عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ , عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أُعْطِيتُ جَوَامِعَ الْكَلِمِ , وَاخْتُصِرَ لِي الْحَدِيثُ اخْتِصَارًا "

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga soʻzlarning jamlovchisi berildi va men uchun soʻz qisqartirib qoʻyildi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга сўзларнинг жамловчиси берилди ва мен учун сўз қисқартириб қўйилди», дедилар.

وَبِإِسْنَادِهِ قَالَ : قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " الْقُرْآنُ ذَلُولٌ ذُو وُجُوهٍ فَاحْمِلُوهُ عَلَى أَحْسَنِ وُجُوهِهِ "

Va oʻsha isnod bilan: U dedi: Rasululloh ﷺ menga: «Qurʼon boʻysunuvchi va koʻp yuzlidir; bas, uni yuzlarining eng yaxshisiga yoʻyinglar», dedilar.Ва ўша иснод билан: У деди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Қуръон бўйсунувчи ва кўп юзлидир; бас, уни юзларининг энг яхшисига йўйинглар», дедилар.

نَا مُحَمَّدُ بْنُ مَخْلَد ، نَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ الْقَنْطَرِيُّ أَبُو جَعْفَرٍ الْكَبِير ُ نَا جَبْرُونُ بْنُ وَاقِد ٍ ، بِبَيْتِ الْمَقْدِسِ , نَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَة َ عَنْ أَبِي الزُّبَيْر ِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّه ِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " كَلامِي لا ينسخ كَلامَ اللَّهِ ، وَكَلامُ اللَّهِ ينسخ كَلامِي ، وَكَلامُ اللَّهِ ينسخ بَعْضُهُ بَعْضًا "

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mening soʻzim Allohning soʻzini nasx qilmaydi, Allohning soʻzi esa mening soʻzimni nasx qiladi va Allohning soʻzining bir qismi boshqa qismini nasx qiladi», dedilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг сўзим Аллоҳнинг сўзини насх қилмайди, Аллоҳнинг сўзи эса менинг сўзимни насх қилади ва Аллоҳнинг сўзининг бир қисми бошқа қисмини насх қилади», дедилар.

نَا الْحَسَنُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ الرَّبِيعِ الأَنْمَاطِيُّ , نَا عُمَرُ بْنُ شَبَّةَ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَارِثِ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْبَيْلَمَانِيِّ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ أَحَادِيثَنَا ينسخ بَعْضُهَا بَعْضًا كَنَسْخِ الْقُرْآنِ "

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, bizning hadislarimizning bir qismi boshqa qismini xuddi Qurʼon nasx boʻlgani kabi nasx qiladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, бизнинг ҳадисларимизнинг бир қисми бошқа қисмини худди Қуръон насх бўлгани каби насх қилади», дедилар.

نَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْبَزَّازُ , نَا عَلِيُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ سُلَيْمَانَ , نَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ الْبَرْقِيُّ , نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْحَكَمِ , نَا ابْنُ لَهِيعَةَ , عَنْ أَبِي صَخْرَةَ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ , عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ , قَالَ : أَشْهَدُ عَلَى أَبِي يُحَدِّثُنِي : أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " كَانَ يَقُولُ الْقَوْلَ ، ثُمَّ يَلْبَثُ حِينًا ، ثُمَّ يَنْسَخَهُ بِقَوْلٍ آخَرَ ، كَمَا ينسخ الْقُرْآنُ بَعْضُهُ بَعْضًا "

Abdulloh ibn az-Zubayr aytdi: Otamning menga aytib berganiga guvohlik beramanki, Rasululloh ﷺ bir soʻzni aytar, soʻng bir muddat kutar, keyin uni boshqa bir soʻz bilan nasx qilar edilar — xuddi Qurʼonning bir qismi boshqa qismini nasx qilgani kabi.Абдуллоҳ ибн аз-Зубайр айтди: Отамнинг менга айтиб берганига гувоҳлик бераманки, Расулуллоҳ ﷺ бир сўзни айтар, сўнг бир муддат кутар, кейин уни бошқа бир сўз билан насх қилар эдилар — худди Қуръоннинг бир қисми бошқа қисмини насх қилгани каби.

نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ شَرِيكٍ , نَا أَبِي , عَنْ مُجَالِدٍ , عَنِ الشَّعْبِيِّ ، عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ , عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ , قَالَ : " إِيَّاكُمْ وَأَصْحَابَ الرَّأْيِ ، فَإِنَّهُمْ أَعْدَاءَ السُّنَنِ ، أَعْيَتْهُمُ الأَحَادِيثُ أَنْ يَحْفَظُوهَا ، فَقَالُوا بِالرَّأْيِ ، فَضَلُّوا وَأَضَلُّوا "

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) aytdi: «Raʼy egalaridan ehtiyot boʻlinglar! Chunki ular sunnatlarning dushmanlaridir: hadislarni yod olish ularni ojiz qoldirdi, shuning uchun raʼy bilan gapirdilar, adashdilar va (boshqalarni) adashtirdilar».Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) айтди: «Раъй эгаларидан эҳтиёт бўлинглар! Чунки улар суннатларнинг душманларидир: ҳадисларни ёд олиш уларни ожиз қолдирди, шунинг учун раъй билан гапирдилар, адашдилар ва (бошқаларни) адаштирдилар».

نَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ الْجَمَالُ , نَا هَاشِمُ بْنُ الْجُنَيْدِ أَبُو صَالِحٍ , نَا عَبْدُ الْمَجِيدِ بْنُ أَبِي رَوَّادٍ , نَا مَرْوَانُ بْنُ سَالِمٍ , عَنْ أَبِي صَالِحٍ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّمَا هَلَكَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ ، حِينَ حَدَّثَ فِيهِمُ الْمُوَلَّدُونَ أَبْنَاءُ سَبَايَا الأُمَمِ , فَوَضَعُوا الرَّأْيَ فَضَلُّوا "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bani Isroil, ular ichida xalqlarning asiralaridan tugʻilgan muvalladlar (soʻzlay) boshlaganlarida halok boʻldi: ular raʼyni oʻylab chiqardilar va adashdilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бани Исроил, улар ичида халқларнинг асираларидан туғилган мувалладлар (сўзлай) бошлаганларида ҳалок бўлди: улар раъйни ўйлаб чиқардилар ва адашдилар», дедилар.

نَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُبَشِّرٍ , نَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ , نَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ , عَنْ سُفْيَانَ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ , عَنْ أُمَيْمَةَ بِنْتِ رُقَيْقَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , نَحْوَ حَدِيثِ السَّهْمِيِّ , عَنْ مَالِكٍ ، وَقَالَ فِيهِ : " إِنِّي لا أُصَافِحُ النِّسَاءَ ، إِنَّمَا قَوْلِي لامْرَأَةٍ كَقَوْلِي لِمِائَةِ امْرَأَةٍ " نَا عَلِيٌّ , نَا أَحْمَدُ , نَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , أنا وَرْقَاءُ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ , عَنْ أُمَيْمَةَ بِنْتِ رُقَيْقَةَ , وَكَانَتْ خَالَةَ فَاطِمَةَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , قَالَتْ : بَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَذَكَرَ نَحْوَهُ

Umayma bint Ruqayqa (roziyallohu anho)dan, u Nabiy ﷺdan as-Sahmiyning Molikdan (rivoyat qilgan) hadisiga oʻxshashini rivoyat qildi va unda: «Men ayollar bilan qoʻl berib koʻrishmayman; bir ayolga aytgan soʻzim yuz ayolga aytgan soʻzim kabidir», deyildi. Ali bizga aytdi: Ahmad bizga aytdi: Yazid ibn Horun bizga aytdi: Varqo bizga Muhammad ibn al-Munkadirdan, u Umayma bint Ruqayqadan xabar berdi — u Rasululloh ﷺning qizlari Fotimaning xolasi edi — u dedi: Biz Rasululloh ﷺga bayʼat berdik, soʻng shunga oʻxshashini zikr qildi.Умайма бинт Руқайқа (розияллоҳу анҳо)дан, у Набий ﷺдан ас-Саҳмийнинг Моликдан (ривоят қилган) ҳадисига ўхшашини ривоят қилди ва унда: «Мен аёллар билан қўл бериб кўришмайман; бир аёлга айтган сўзим юз аёлга айтган сўзим кабидир», дейилди. Али бизга айтди: Аҳмад бизга айтди: Язид ибн Ҳорун бизга айтди: Варқо бизга Муҳаммад ибн ал-Мункадирдан, у Умайма бинт Руқайқадан хабар берди — у Расулуллоҳ ﷺнинг қизлари Фотиманинг холаси эди — у деди: Биз Расулуллоҳ ﷺга байъат бердик, сўнг шунга ўхшашини зикр қилди.

نَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، نَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ السَّهْمِيُّ , نَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ , عَنْ أُمَيْمَةَ بِنْتِ رُقَيْقَةَ , أَنَّهَا قَالَتْ : أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نُبَايِعُهُ ، فَقُلْنَا : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، " نُبَايِعُكَ عَلَى أَنْ لا نُشْرِكَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلا نَسْرِقَ وَلا نَزْنِيَ ، وَلا نَقْتُلَ أَوْلادَنَا ، وَلا نَأْتِيَ بِبُهْتَانٍ نَفْتَرِيهِ بَيْنَ أَيْدِينَا وَأَرْجُلِنَا ، وَلا نَعْصِيَكَ فِي مَعْرُوفٍ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : فِيمَا اسْتَطَعْتُنَّ وَأَطَقْتُنَّ , قُلْنَا : اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَرْحَمُ بِنَا مِنْ أَنْفُسِنَا ، هَلُمَّ نُبَايِعُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إِنِّي لا أُصَافِحُ النِّسَاءَ ، إِنَّ قَوْلِي لِمِائَةِ امْرَأَةٍ كَقَوْلِي لامْرَأَةٍ وَاحِدَةٍ , أَوْ مثل قَوْلِي لامْرَأَةٍ وَاحِدَةٍ "

Umayma bint Ruqayqa (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Biz Rasululloh ﷺ oldilariga u zotga bayʼat berish uchun keldik va: «Yo Rasululloh, biz sizga Allohga hech narsani sherik keltirmaslik, oʻgʻirlik qilmaslik, zino qilmaslik, farzandlarimizni oʻldirmaslik, qoʻl va oyoqlarimiz oʻrtasida oʻzimiz toʻqib chiqargan bironta bohton keltirmaslik va maʼruf (yaxshi ish)da sizga isyon qilmaslik ustiga bayʼat beramiz», dedik. Shunda Rasululloh ﷺ: «Qodir va toqatingiz yetgan narsada», dedilar. Biz: «Alloh va Uning Rasuli bizga oʻzimizdan koʻra rahmliroqdir. Keling, sizga bayʼat beraylik, yo Rasululloh!», dedik. Rasululloh ﷺ: «Men ayollar bilan qoʻl berib koʻrishmayman. Yuz ayolga aytgan soʻzim bir ayolga aytgan soʻzim kabidir» — yoki: «bir ayolga aytgan soʻzim misolidir», dedilar.Умайма бинт Руқайқа (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Биз Расулуллоҳ ﷺ олдиларига у зотга байъат бериш учун келдик ва: «Ё Расулуллоҳ, биз сизга Аллоҳга ҳеч нарсани шерик келтирмаслик, ўғирлик қилмаслик, зино қилмаслик, фарзандларимизни ўлдирмаслик, қўл ва оёқларимиз ўртасида ўзимиз тўқиб чиқарган биронта боҳтон келтирмаслик ва маъруф (яхши иш)да сизга исён қилмаслик устига байъат берамиз», дедик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Қодир ва тоқатингиз етган нарсада», дедилар. Биз: «Аллоҳ ва Унинг Расули бизга ўзимиздан кўра раҳмлироқдир. Келинг, сизга байъат берайлик, ё Расулуллоҳ!», дедик. Расулуллоҳ ﷺ: «Мен аёллар билан қўл бериб кўришмайман. Юз аёлга айтган сўзим бир аёлга айтган сўзим кабидир» — ёки: «бир аёлга айтган сўзим мисолидир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، نَا أَبُو أُمَيَّةَ ، وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ مَرْزُوقٍ ، وَعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، قَالُوا : نَا أَبُو عَاصِمٍ ، عَنْ بَكَّارِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ , عَنْ أَبِيهِ , عَنْ جَدِّهِ أَنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ " كَانَ إِذَا جَاءَهُ أَمْرٌ يَسُرُّهُ خَرَّ سَاجِدًا لِلَّهِ "

Abu Bakra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ oʻzlarini xursand qiladigan bir ish yetib kelsa, Allohga sajda qilib yiqilar edilar.Абу Бакра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ўзларини хурсанд қиладиган бир иш етиб келса, Аллоҳга сажда қилиб йиқилар эдилар.

نَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمِصْرِيُّ , نَا يَحْيَى بْنُ عُثْمَانَ بْنِ صَالِحٍ , نَا نُعَيْمٌ , نَا رِشْدِينُ , نَا عَقِيلٌ , عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ , عَنِ الزُّبَيْرِ , قَالَ : " نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نُقَاتِلَ عَنْ أَحَدٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ، إِلا عَنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ "

Zubayr (roziyallohu anhu) aytdi: «Rasululloh ﷺ bizni mushriklardan birortasi tomonida turib jang qilishimizdan qaytardilar, faqat ahli zimma bundan mustasno».Зубайр (розияллоҳу анҳу) айтди: «Расулуллоҳ ﷺ бизни мушриклардан бирортаси томонида туриб жанг қилишимиздан қайтардилар, фақат аҳли зимма бундан мустасно».