حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ أَبِي تَمِيمَةَ السَّخْتِيَانِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، كَانَ فِي قَوْمٍ وَهُمْ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ فَذَهَبَ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ رَجَعَ وَهُوَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَتَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَلَسْتَ عَلَى وُضُوءٍ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ مَنْ أَفْتَاكَ بِهَذَا أَمُسَيْلِمَةُ

Muhammad ibn Sirin (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) Qurʼon oʻqiyotgan bir qavm ichida edi. U hojati uchun ketdi, soʻng qaytib kelib Qurʼon oʻqiy boshladi. Shunda bir kishi unga: «Ey amiral-moʻminin, tahoratsiz Qurʼon oʻqiyapsizmi?» dedi. Umar unga: «Buni senga kim fatvo berdi? Musaylimami?» dedi.Муҳаммад ибн Сирин (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) Қуръон ўқиётган бир қавм ичида эди. У ҳожати учун кетди, сўнг қайтиб келиб Қуръон ўқий бошлади. Шунда бир киши унга: «Эй амирал-мўминин, таҳоратсиз Қуръон ўқияпсизми?» деди. Умар унга: «Буни сенга ким фатво берди? Мусайлимами?» деди.

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، قَالَ مَنْ فَاتَهُ حِزْبُهُ مِنَ اللَّيْلِ فَقَرَأَهُ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ إِلَى صَلاَةِ الظُّهْرِ فَإِنَّهُ لَمْ يَفُتْهُ أَوْ كَأَنَّهُ أَدْرَكَهُ ‏.‏

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Kim kechalik hizbini qoldirsa-yu, uni quyosh ogʻgan vaqtdan peshin namozigacha oʻqisa, u haqiqatan uni qoldirgan boʻlmaydi — yoki goʻyo unga yetishgandek boʻladi», dedi.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Ким кечалик ҳизбини қолдирса-ю, уни қуёш оғган вақтдан пешин намозигача ўқиса, у ҳақиқатан уни қолдирган бўлмайди — ёки гўё унга етишгандек бўлади», деди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، أَنَّهُ قَالَ كُنْتُ أَنَا وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، جَالِسَيْنِ فَدَعَا مُحَمَّدٌ رَجُلاً فَقَالَ أَخْبِرْنِي بِالَّذِي، سَمِعْتَ مِنْ، أَبِيكَ ‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ أَخْبَرَنِي أَبِي أَنَّهُ، أَتَى زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَقَالَ لَهُ كَيْفَ تَرَى فِي قِرَاءَةِ الْقُرْآنِ فِي سَبْعٍ فَقَالَ زَيْدٌ حَسَنٌ وَلأَنْ أَقْرَأَهُ فِي نِصْفٍ أَوْ عَشْرٍ أَحَبُّ إِلَىَّ وَسَلْنِي لِمَ ذَاكَ قَالَ فَإِنِّي أَسْأَلُكَ ‏.‏ قَالَ زَيْدٌ لِكَىْ أَتَدَبَّرَهُ وَأَقِفَ عَلَيْهِ ‏.‏

Yahyo ibn Saʼid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: «Men bilan Muhammad ibn Yahyo ibn Habbon oʻtirgan edik. Muhammad bir kishini chaqirib: ‹Otangdan eshitgan narsangni menga xabar ber›, dedi. U kishi dedi: ‹Otam menga xabar berishicha, u Zayd ibn Sobitning oldiga borib, unga: ‹Qurʼonni yetti kunda xatm qilishni qanday koʻrasan?› debdi. Zayd: ‹Yaxshi, ammo uni oʻn besh kunda yoki oʻn kunda oʻqishim menga koʻproq maʼqul. Mendan buning sababini soʻra›, debdi. U: ‹Bas, men sendan soʻrayapman›, debdi. Zayd: ‹Uni tadabbur qilishim va ustida toʻxtalishim uchun›, debdi›».Яҳё ибн Саъид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у айтди: «Мен билан Муҳаммад ибн Яҳё ибн Ҳаббон ўтирган эдик. Муҳаммад бир кишини чақириб: ‹Отангдан эшитган нарсангни менга хабар бер›, деди. У киши деди: ‹Отам менга хабар беришича, у Зайд ибн Собитнинг олдига бориб, унга: ‹Қуръонни етти кунда хатм қилишни қандай кўрасан?› дебди. Зайд: ‹Яхши, аммо уни ўн беш кунда ёки ўн кунда ўқишим менга кўпроқ маъқул. Мендан бунинг сабабини сўра›, дебди. У: ‹Бас, мен сендан сўраяпман›, дебди. Зайд: ‹Уни тадаббур қилишим ва устида тўхталишим учун›, дебди›».

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ، أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ، يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَؤُهَا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْرَأَنِيهَا فَكِدْتُ أَنْ أَعْجَلَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَمْهَلْتُهُ حَتَّى انْصَرَفَ ثُمَّ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَجِئْتُ بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَأْتَنِيهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرْسِلْهُ - ثُمَّ قَالَ - اقْرَأْ يَا هِشَامُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَرَأَ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ يَقْرَأُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِي ‏"‏ اقْرَأْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَرَأْتُهَا فَقَالَ ‏"‏ هَكَذَا أُنْزِلَتْ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏

Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Hishom ibn Hakim ibn Hizomning Furqon surasini men oʻqiydiganimdan boshqacha tarzda oʻqiyotganini eshitdim — holbuki Rasululloh ﷺ uni menga (shunday) oʻqitgan edilar. Men unga shoshqaloqlik qilib qoʻyishimga sal qoldi, soʻng u (namozdan) qaytguncha sabr qildim, soʻng uni ridosi (yopinchigʻi)dan boʻgʻib ushlab, Rasululloh ﷺ huzurlariga olib keldim. Men: «Yo Rasululloh! Men buning Furqon surasini siz menga oʻqitganingizdan boshqacha tarzda oʻqiyotganini eshitdim», — dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uni qoʻyib yubor. (Sen) oʻqi», — dedilar. U men eshitgan qiroatda oʻqidi. Rasululloh ﷺ: «Mana shunday nozil qilingan», — dedilar. Soʻng menga: «(Endi sen) oʻqi», — dedilar. Men oʻqidim. U zot: «Mana shunday nozil qilingan. Darhaqiqat ushbu Qurʼon yetti harf (qiroat) ustida nozil qilingan, bas, undan qaysi biri oson boʻlsa, oʻshani oʻqinglar», — dedilar.Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Ҳишом ибн Ҳаким ибн Ҳизомнинг Фурқон сурасини мен ўқийдиганимдан бошқача тарзда ўқиётганини эшитдим — ҳолбуки Расулуллоҳ ﷺ уни менга (шундай) ўқитган эдилар. Мен унга шошқалоқлик қилиб қўйишимга сал қолди, сўнг у (намоздан) қайтгунча сабр қилдим, сўнг уни ридоси (ёпинчиғи)дан бўғиб ушлаб, Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига олиб келдим. Мен: «Ё Расулуллоҳ! Мен бунинг Фурқон сурасини сиз менга ўқитганингиздан бошқача тарзда ўқиётганини эшитдим», — дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уни қўйиб юбор. (Сен) ўқи», — дедилар. У мен эшитган қироатда ўқиди. Расулуллоҳ ﷺ: «Мана шундай нозил қилинган», — дедилар. Сўнг менга: «(Энди сен) ўқи», — дедилар. Мен ўқидим. У зот: «Мана шундай нозил қилинган. Дарҳақиқат ушбу Қуръон етти ҳарф (қироат) устида нозил қилинган, бас, ундан қайси бири осон бўлса, ўшани ўқинглар», — дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنَّمَا مَثَلُ صَاحِبِ الْقُرْآنِ كَمَثَلِ صَاحِبِ الإِبِلِ الْمُعَقَّلَةِ إِنْ عَاهَدَ عَلَيْهَا أَمْسَكَهَا وَإِنْ أَطْلَقَهَا ذَهَبَتْ ‏"‏ ‏.‏

Nofeʼ Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilishicha, Rasululloh ﷺ: «Qurʼon egasining misoli — tushovlangan tuyalar egasining misoli kabidir: agar u ularni saqlab tursa, ushlab qoladi; agar boʻshatib yuborsa, ketib qoladi», dedilar.Нофеъ Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилишича, Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръон эгасининг мисоли — тушовланган туялар эгасининг мисоли кабидир: агар у уларни сақлаб турса, ушлаб қолади; агар бўшатиб юборса, кетиб қолади», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْىُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَحْيَانًا يَأْتِينِي فِي مِثْلِ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَىَّ فَيَفْصِمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِيَ الْمَلَكُ رَجُلاً فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيُفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan — Nabiy ﷺ ning zavjalaridan — rivoyat qilinadiki, Horis ibn Hishom Rasululloh ﷺ dan: «Sizga vahiy qanday keladi?» deb soʻradi. Rasululloh ﷺ: «Baʼzan menga qoʻngʻiroq jaranglashi kabi keladi — bu menga eng ogʻiridir — soʻng u mendan uzilganda, aytilgan narsani anglab boʻlgan boʻlaman. Baʼzan esa farishta menga bir kishi suratida koʻrinib, men bilan gaplashadi va men u aytganini anglab olaman», dedilar. Oisha aytdi: «Men u zotga qattiq sovuq kunda vahiy tushayotganini koʻrdim, u vahiy undan uzilganda, peshanalari terlab quyilib turardi».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан — Набий ﷺ нинг завжаларидан — ривоят қилинадики, Ҳорис ибн Ҳишом Расулуллоҳ ﷺ дан: «Сизга ваҳий қандай келади?» деб сўради. Расулуллоҳ ﷺ: «Баъзан менга қўнғироқ жаранглаши каби келади — бу менга энг оғиридир — сўнг у мендан узилганда, айтилган нарсани англаб бўлган бўламан. Баъзан эса фаришта менга бир киши суратида кўриниб, мен билан гаплашади ва мен у айтганини англаб оламан», дедилар. Оиша айтди: «Мен у зотга қаттиқ совуқ кунда ваҳий тушаётганини кўрдим, у ваҳий ундан узилганда, пешаналари терлаб қуйилиб турарди».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ أُنْزِلَتْ ‏{‏عَبَسَ وَتَوَلَّى‏}‏ فِي عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلَ يَقُولُ يَا مُحَمَّدُ اسْتَدْنِينِي وَعِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ مِنْ عُظَمَاءِ الْمُشْرِكِينَ فَجَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعْرِضُ عَنْهُ وَيُقْبِلُ عَلَى الآخَرِ وَيَقُولُ ‏"‏ يَا أَبَا فُلاَنٍ هَلْ تَرَى بِمَا أَقُولُ بَأْسًا ‏"‏ ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ وَالدِّمَاءِ مَا أَرَى بِمَا تَقُولُ بَأْسًا ‏.‏ فَأُنْزِلَتْ ‏{‏عَبَسَ وَتَوَلَّى أَنْ جَاءَهُ الأَعْمَى‏}‏

Urva (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: «‹Abasa› surasi Abdulloh ibn Ummi Maktum haqida nozil boʻldi. U Rasululloh ﷺ oldilariga kelib: ‹Yo Muhammad, meni oʻzingizga yaqinlashtiring›, dey boshladi. Nabiy ﷺ ning huzurlarida esa mushriklarning kattalaridan bir kishi bor edi. Nabiy ﷺ undan yuz oʻgirib, boshqasiga yuzlanardilar va: ‹Ey falonchi, men aytayotgan narsada bir zarar koʻryapsanmi?› derdilar. U esa: ‹Yoʻq, qonlarga qasamki, sen aytayotgan narsada zarar koʻrmayapman›, derdi. Shunda: {U yuzini burishtirdi va oʻgirildi — oldiga koʻr kishi kelgani uchun} (oyatlari) nozil boʻldi».Урва (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у айтди: «‹Абаса› сураси Абдуллоҳ ибн Умми Мактум ҳақида нозил бўлди. У Расулуллоҳ ﷺ олдиларига келиб: ‹Ё Муҳаммад, мени ўзингизга яқинлаштиринг›, дей бошлади. Набий ﷺ нинг ҳузурларида эса мушрикларнинг катталаридан бир киши бор эди. Набий ﷺ ундан юз ўгириб, бошқасига юзланардилар ва: ‹Эй фалончи, мен айтаётган нарсада бир зарар кўряпсанми?› дердилар. У эса: ‹Йўқ, қонларга қасамки, сен айтаётган нарсада зарар кўрмаяпман›, дерди. Шунда: {У юзини буриштирди ва ўгирилди — олдига кўр киши келгани учун} (оятлари) нозил бўлди».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسِيرُ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَسِيرُ مَعَهُ لَيْلاً فَسَأَلَهُ عُمَرُ عَنْ شَىْءٍ فَلَمْ يُجِبْهُ ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ يُجِبْهُ ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ يُجِبْهُ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ عُمَرُ نَزَرْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ لاَ يُجِيبُكَ - قَالَ عُمَرُ - فَحَرَّكْتُ بَعِيرِي حَتَّى إِذَا كُنْتُ أَمَامَ النَّاسِ وَخَشِيتُ أَنْ يُنْزَلَ فِيَّ قُرْآنٌ فَمَا نَشِبْتُ أَنْ سَمِعْتُ صَارِخًا يَصْرُخُ بِي - قَالَ - فَقُلْتُ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ نَزَلَ فِيَّ قُرْآنٌ - قَالَ - فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ لَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَىَّ هَذِهِ اللَّيْلَةَ سُورَةٌ لَهِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَرَأَ ‏{‏ إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا ‏}‏

(Aslam — otasidan — rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ baʼzi safarlaridan birida — Umar ibnul-Xattob u zot bilan birga — kechasi yurib ketayotgan edilar. Umar u zotdan bir narsa haqida soʻradi, (lekin) Rasululloh ﷺ unga javob bermadilar; soʻng (yana) soʻradi, javob bermadilar; soʻng (yana) soʻradi, javob bermadilar. Umar (oʻ ziga-oʻ zi): «Onang seni yoʻqotsin, ey Umar — Rasululloh ﷺdan uch marta (soʻrading), har safar (u zot) senga javob bermaydi», dedi. Umar aytdi: Men tuyamni harakatga keltirdim va odamlardan oldinga oʻ tdim; mening (haqimda) Qurʼon nozil boʻ lishidan qoʻ rqdim. Koʻ p oʻ tmay, men bir nido qiluvchining nido qilayotganini eshitdim; men: «Mening haqimda Qurʼon nozil boʻ lishidan qoʻ rqdim», dedim. Soʻng men Rasululloh ﷺning oldigʻa kelib, u zotga salom berdim. U zot: «Bu kecha menga bir sura nozil boʻ ldiki, u menga — quyosh ustiga chiqgan (har) narsadan suyukliroqdir», dedilar, soʻng ‹Albatta Biz senga ochiq fath (gʻ alaba) ato etdik› (Fath surasi, 1) (oyatini) oʻqidilar.(Аслам — отасидан — ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ баъзи сафарларидан бирида — Умар ибнул-Хаттоб у зот билан бирга — кечаси юриб кетаётган эдилар. Умар у зотдан бир нарса ҳақида сўради, (лекин) Расулуллоҳ ﷺ унга жавоб бермадилар; сўнг (яна) сўради, жавоб бермадилар; сўнг (яна) сўради, жавоб бермадилар. Умар (ў зига-ў зи): «Онанг сени йўқоцин, эй Умар — Расулуллоҳ ﷺдан уч марта (сўрадинг), ҳар сафар (у зот) сенга жавоб бермайди», деди. Умар айтди: Мен туямни ҳаракатга келтирдим ва одамлардан олдинга ў тдим; менинг (ҳақимда) Қуръон нозил бў лишидан қў рқдим. Кў п ў тмай, мен бир нидо қилувчининг нидо қилаётганини эшитдим; мен: «Менинг ҳақимда Қуръон нозил бў лишидан қў рқдим», дедим. Сўнг мен Расулуллоҳ ﷺнинг олдиға келиб, у зотга салом бердим. У зот: «Бу кеча менга бир сура нозил бў лдики, у менга — қуёш устига чиқган (ҳар) нарсадан суюклироқдир», дедилар, сўнг ‹Албатта Биз сенга очиқ фатҳ (ғ алаба) ато этдик› (Фатҳ сураси, 1) (оятини) ўқидилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ يَخْرُجُ فِيكُمْ قَوْمٌ تَحْقِرُونَ صَلاَتَكُمْ مَعَ صَلاَتِهِمْ وَصِيَامَكُمْ مَعَ صِيَامِهِمْ وَأَعْمَالَكُمْ مَعَ أَعْمَالِهِمْ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَلاَ يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ تَنْظُرُ فِي النَّصْلِ فَلاَ تَرَى شَيْئًا وَتَنْظُرُ فِي الْقِدْحِ فَلاَ تَرَى شَيْئًا وَتَنْظُرُ فِي الرِّيشِ فَلاَ تَرَى شَيْئًا وَتَتَمَارَى فِي الْفُوقِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdi: «Sizlarning ichingizdan bir qavm chiqadiki, siz oʻz namozingizni ularning namozi oldida, oʻz roʻzangizni ularning roʻzasi oldida, oʻz amallaringizni ularning amallari oldida arzimas deb hisoblaysiz. Ular Qurʼon oʻqiydilar, ammo u boʻgʻizlaridan oshib oʻtmaydi. Ular dindan xuddi oʻq ovdan teshib oʻtganidek chiqib ketadilar. Sen oʻqning paykoniga qaraysan — hech narsa koʻrmaysan; tanasiga qaraysan — hech narsa koʻrmaysan; patiga qaraysan — hech narsa koʻrmaysan; qadagʻiga esa (biror asar bormi deb) shubha qilasan», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитди: «Сизларнинг ичингиздан бир қавм чиқадики, сиз ўз намозингизни уларнинг намози олдида, ўз рўзангизни уларнинг рўзаси олдида, ўз амалларингизни уларнинг амаллари олдида арзимас деб ҳисоблайсиз. Улар Қуръон ўқийдилар, аммо у бўғизларидан ошиб ўтмайди. Улар диндан худди ўқ овдан тешиб ўтганидек чиқиб кетадилар. Сен ўқнинг пайконига қарайсан — ҳеч нарса кўрмайсан; танасига қарайсан — ҳеч нарса кўрмайсан; патига қарайсан — ҳеч нарса кўрмайсан; қадағига эса (бирор асар борми деб) шубҳа қиласан», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، مَكَثَ عَلَى سُورَةِ الْبَقَرَةِ ثَمَانِيَ سِنِينَ يَتَعَلَّمُهَا ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Baqara surasini sakkiz yil davomida oʻrgangan.Моликка етиб келишича, Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Бақара сурасини саккиз йил давомида ўрганган.

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، مَوْلَى الأَسْوَدِ بْنِ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَرَأَ لَهُمْ ‏{‏إِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ‏}‏ فَسَجَدَ فِيهَا فَلَمَّا انْصَرَفَ أَخْبَرَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَجَدَ فِيهَا ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u (jamoatga) {Osmon yorilganda} (Inshiqoq 1) deb tilovat qildi va unda sajda qildi. (Namozdan) qaytgach, ularga Rasululloh ﷺ unda sajda qilganlarini xabar berdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у (жамоатга) {Осмон ёрилганда} (Иншиқоқ 1) деб тиловат қилди ва унда сажда қилди. (Намоздан) қайтгач, уларга Расулуллоҳ ﷺ унда сажда қилганларини хабар берди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَهْلِ مِصْرَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَرَأَ سُورَةَ الْحَجِّ فَسَجَدَ فِيهَا سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَذِهِ السُّورَةَ فُضِّلَتْ بِسَجْدَتَيْنِ ‏.‏

Ibn Umarning mavlosi Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, unga Misr ahlidan bir kishi xabar berishicha, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) Haj surasini oʻqib, unda ikki marta sajda qildi, soʻng: «Bu sura ikki sajda bilan afzal qilingan», dedi.Ибн Умарнинг мавлоси Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, унга Миср аҳлидан бир киши хабар беришича, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) Ҳаж сурасини ўқиб, унда икки марта сажда қилди, сўнг: «Бу сура икки сажда билан афзал қилинган», деди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَسْجُدُ فِي سُورَةِ الْحَجِّ سَجْدَتَيْنِ ‏.‏

Abdulloh ibn Dinor (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: «Men Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)ni Haj surasida ikki marta sajda qilganini koʻrdim».Абдуллоҳ ибн Динор (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у айтди: «Мен Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)ни Ҳаж сурасида икки марта сажда қилганини кўрдим».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ الأَعْرَجِ، ‏.‏ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، قَرَأَ بِالنَّجْمِ إِذَا هَوَى فَسَجَدَ فِيهَا ثُمَّ قَامَ فَقَرَأَ بِسُورَةٍ أُخْرَى ‏.‏

Al-Aʼraj (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) «Van-najmi izo havo» (Najm surasi)ni oʻqib, unda sajda qildi, soʻng turib boshqa surani oʻqidi.Ал-Аъраж (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) «Ван-нажми изо ҳаво» (Нажм сураси)ни ўқиб, унда сажда қилди, сўнг туриб бошқа сурани ўқиди.

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ رَجُلاً، يَقْرَأُ ‏{‏قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏}‏ يُرَدِّدُهَا فَلَمَّا أَصْبَحَ غَدَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ وَكَأَنَّ الرَّجُلَ يَتَقَالُّهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهَا لَتَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u bir kishining {Qul huvalloohu ahad}ni takror-takror oʻqiyotganini eshitdi. Tong otgach, Rasululloh ﷺ oldilariga borib, buni u zotga aytdi — goʻyo u kishi buni ozdek koʻrayotgandi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, u sura Qurʼonning uchdan biriga tengdir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у бир кишининг {Қул ҳуваллооҳу аҳад}ни такрор-такрор ўқиётганини эшитди. Тонг отгач, Расулуллоҳ ﷺ олдиларига бориб, буни у зотга айтди — гўё у киши буни оздек кўраётганди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, у сура Қуръоннинг учдан бирига тенгдир», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ، مَوْلَى آلِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ أَقْبَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعَ رَجُلاً يَقْرَأُ ‏{‏قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏}‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَجَبَتْ ‏"‏ ‏.‏ فَسَأَلْتُهُ مَاذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ‏"‏ الْجَنَّةُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَأَرَدْتُ أَنْ أَذْهَبَ إِلَيْهِ فَأُبَشِّرَهُ ثُمَّ فَرِقْتُ أَنْ يَفُوتَنِي الْغَدَاءُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَآثَرْتُ الْغَدَاءَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ ذَهَبْتُ إِلَى الرَّجُلِ فَوَجَدْتُهُ قَدْ ذَهَبَ ‏.‏

Zayd ibn al-Xattob oilasining mavlosi Ubayd ibn Hunayn (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: Men Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: «Men Rasululloh ﷺ bilan birga borardim. U zot bir kishining {Qul huvalloohu ahad}ni oʻqiyotganini eshitdilar. Rasululloh ﷺ: ‹Vojib boʻldi›, dedilar. Men: ‹Nima vojib boʻldi, yo Rasululloh?› deb soʻradim. U zot: ‹Jannat›, dedilar». Abu Hurayra aytdi: «Men uning oldiga borib, unga xushxabar bermoqchi boʻldim, soʻng Rasululloh ﷺ bilan tushlikdan mahrum boʻlib qolishimdan qoʻrqdim va Rasululloh ﷺ bilan tushlikni afzal koʻrdim. Keyin oʻsha kishining oldiga borsam, u ketib boʻlgan edi».Зайд ибн ал-Хаттоб оиласининг мавлоси Убайд ибн Ҳунайн (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у айтди: Мен Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: «Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга борардим. У зот бир кишининг {Қул ҳуваллооҳу аҳад}ни ўқиётганини эшитдилар. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Вожиб бўлди›, дедилар. Мен: ‹Нима вожиб бўлди, ё Расулуллоҳ?› деб сўрадим. У зот: ‹Жаннат›, дедилар». Абу Ҳурайра айтди: «Мен унинг олдига бориб, унга хушхабар бермоқчи бўлдим, сўнг Расулуллоҳ ﷺ билан тушликдан маҳрум бўлиб қолишимдан қўрқдим ва Расулуллоҳ ﷺ билан тушликни афзал кўрдим. Кейин ўша кишининг олдига борсам, у кетиб бўлган эди».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ ‏{‏قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏}‏ تَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ وَأَنَّ ‏{‏تَبَارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ‏}‏ تُجَادِلُ عَنْ صَاحِبِهَا ‏.‏

Ibn Shihob az-Zuhriy Humayd ibn Abdurrahmon ibn Avf (rahimahulloh)dan rivoyat qilishicha, {Qul huvalloohu ahad} — Qurʼonning uchdan biriga teng, {Tabarakallaziy biyadihil-mulk} (Mulk surasi) esa oʻz sohibi haqida Allohga tortishib, shafoat qiladi.Ибн Шиҳоб аз-Зуҳрий Ҳумайд ибн Абдурраҳмон ибн Авф (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилишича, {Қул ҳуваллооҳу аҳад} — Қуръоннинг учдан бирига тенг, {Табаракаллазий биядиҳил-мулк} (Мулк сураси) эса ўз соҳиби ҳақида Аллоҳга тортишиб, шафоат қилади.

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ كَانَتْ لَهُ عَدْلَ عَشْرِ رِقَابٍ وَكُتِبَتْ لَهُ مِائَةُ حَسَنَةٍ وَمُحِيَتْ عَنْهُ مِائَةُ سَيِّئَةٍ وَكَانَتْ لَهُ حِرْزًا مِنَ الشَّيْطَانِ يَوْمَهُ ذَلِكَ حَتَّى يُمْسِيَ وَلَمْ يَأْتِ أَحَدٌ بِأَفْضَلَ مِمَّا جَاءَ بِهِ إِلاَّ أَحَدٌ عَمِلَ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Kim bir kunda yuz marta: ‹Lo ilaha illalloh, vahdahu lo shariyka lah, lahul mulku va lahul hamd, va huva ala kulli shayʼin qodir (Yolgʻiz Allohdan boshqa ibodatga sazovor zot yoʻq, Uning sherigi yoʻq; mulk Unikidir va barcha hamdlar Unikidir; U har narsaga qodir)›, — desa, oʻnta qul ozod qilgan (kishi)dek savob oladi; uning hisobiga yuzta yaxshi amal yoziladi, yuzta yomon amal (uning hisobidan) oʻchiriladi va u kuni — ertalabdan to kechgacha — shaytondan himoyalanadi; hech kim — undan koʻra koʻproq (amal) qilgandan boshqa — undan afzal boʻlmaydi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ким бир кунда юз марта: ‹Ло илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ло шарийка лаҳ, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамд, ва ҳува ала кулли шайъин қодир (Ёлғиз Аллоҳдан бошқа ибодатга сазовор зот йўқ, Унинг шериги йўқ; мулк Уникидир ва барча ҳамдлар Уникидир; У ҳар нарсага қодир)›, — деса, ўнта қул озод қилган (киши)дек савоб олади; унинг ҳисобига юзта яхши амал ёзилади, юзта ёмон амал (унинг ҳисобидан) ўчирилади ва у куни — эрталабдан то кечгача — шайтондан ҳимояланади; ҳеч ким — ундан кўра кўпроқ (амал) қилгандан бошқа — ундан афзал бўлмайди», — деди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ عَنْهُ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir kunda yuz marta ‹Subhanallohi va bihamdih› desa, gunohlari — garchi dengiz koʻpigicha koʻp boʻlsa-da — undan toʻkib tashlanadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир кунда юз марта ‹Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳ› деса, гуноҳлари — гарчи денгиз кўпигича кўп бўлса-да — ундан тўкиб ташланади», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَالَ مَنْ سَبَّحَ دُبُرَ كُلِّ صَلاَةٍ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَكَبَّرَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَحَمِدَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَخَتَمَ الْمِائَةَ بِلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ غُفِرَتْ ذُنُوبُهُ وَلَوْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: «Kim har namoz ortidan oʻttiz uch marta ‹Subhanalloh›, oʻttiz uch marta ‹Allohu akbar›, oʻttiz uch marta ‹Alhamdulillah› deb, yuztani ‹La ilaha illalloh, vahdahu la sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu, va huva ala kulli shayʼin qodir› bilan yakunlasa, gunohlari — garchi dengiz koʻpigicha boʻlsa-da — kechiriladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у айтди: «Ким ҳар намоз ортидан ўттиз уч марта ‹Субҳаналлоҳ›, ўттиз уч марта ‹Аллоҳу акбар›, ўттиз уч марта ‹Алҳамдулиллаҳ› деб, юзтани ‹Ла илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду, ва ҳува ала кулли шайъин қодир› билан якунласа, гуноҳлари — гарчи денгиз кўпигича бўлса-да — кечирилади».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ صَيَّادٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ فِي الْبَاقِيَاتِ الصَّالِحَاتِ إِنَّهَا قَوْلُ الْعَبْدِ اللَّهُ أَكْبَرُ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ ‏.‏

Saʼid ibn al-Musayyab (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u ‹al-boqiyot as-solihot› (boqiy qoluvchi solih amallar) haqida shunday der edi: «Ular — bandaning ‹Allohu akbar, subhanalloh, alhamdulillah, la ilaha illalloh, va la havla va la quvvata illa billah› deyishidir».Саъид ибн ал-Мусайяб (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у ‹ал-боқиёт ас-солиҳот› (боқий қолувчи солиҳ амаллар) ҳақида шундай дер эди: «Улар — банданинг ‹Аллоҳу акбар, субҳаналлоҳ, алҳамдулиллаҳ, ла илаҳа иллаллоҳ, ва ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ› дейишидир».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، أَنَّهُ قَالَ قَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ، أَعْمَالِكُمْ وَأَرْفَعِهَا فِي دَرَجَاتِكُمْ وَأَزْكَاهَا عِنْدَ مَلِيكِكُمْ وَخَيْرٍ لَكُمْ مِنْ إِعْطَاءِ الذَّهَبِ وَالْوَرِقِ وَخَيْرٍ لَكُمْ مِنْ أَنْ تَلْقَوْا عَدُوَّكُمْ فَتَضْرِبُوا أَعْنَاقَهُمْ وَيَضْرِبُوا أَعْنَاقَكُمْ قَالُوا بَلَى ‏.‏ قَالَ ذِكْرُ اللَّهِ تَعَالَى ‏.‏ قَالَ زِيَادُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ وَقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ مَا عَمِلَ ابْنُ آدَمَ مِنْ عَمَلٍ أَنْجَى لَهُ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ ‏.‏

Ziyod ibn Abu Ziyod (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: Abu Dardo (roziyallohu anhu): «Sizlarga amallaringizning eng yaxshisini, darajalaringizni eng koʻtaruvchisini, Egangiz huzurida eng pokini, siz uchun oltin-kumush sadaqa qilishdan koʻra afzalini, dushmaningizga roʻbaroʻ kelib, ularning boʻyinlarini urishingiz va ular sizning boʻyinlaringizni urishidan koʻra yaxshisini aytaymi?» dedi. Ular: «Ha, ayting», dedilar. U: «Allohni zikr qilishdir», dedi. Ziyod ibn Abu Ziyod aytdi: Abu Abdurrahmon Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu) ham: «Odam farzandi Allohning azobidan qutqaruvchiroq boʻlgan hech bir amalni Allohni zikr qilishdek qila olmagan», degan.Зиёд ибн Абу Зиёд (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у айтди: Абу Дардо (розияллоҳу анҳу): «Сизларга амалларингизнинг энг яхшисини, даражаларингизни энг кўтарувчисини, Эгангиз ҳузурида энг покини, сиз учун олтин-кумуш садақа қилишдан кўра афзалини, душманингизга рўбарў келиб, уларнинг бўйинларини уришингиз ва улар сизнинг бўйинларингизни уришидан кўра яхшисини айтайми?» деди. Улар: «Ҳа, айтинг», дедилар. У: «Аллоҳни зикр қилишдир», деди. Зиёд ибн Абу Зиёд айтди: Абу Абдурраҳмон Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу) ҳам: «Одам фарзанди Аллоҳнинг азобидан қутқарувчироқ бўлган ҳеч бир амални Аллоҳни зикр қилишдек қила олмаган», деган.

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُجْمِرِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى الزُّرَقِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ، أَنَّهُ قَالَ كُنَّا يَوْمًا نُصَلِّي وَرَاءَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأْسَهُ مِنَ الرَّكْعَةِ وَقَالَ ‏"‏ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ رَجُلٌ وَرَاءَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ ‏.‏ فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنِ الْمُتَكَلِّمُ آنِفًا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَقَدْ رَأَيْتُ بِضْعَةً وَثَلاَثِينَ مَلَكًا يَبْتَدِرُونَهَا أَيُّهُمْ يَكْتُبُهُنَّ أَوَّلاً ‏"‏ ‏.‏

Rifoa ibn Rofeʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: «Bir kuni biz Rasululloh ﷺ ning orqalarida namoz oʻqiyotgan edik. Rasululloh ﷺ rukudan boshlarini koʻtarib: ‹Samiallohu liman hamidah› deganlarida, u zotning orqalaridagi bir kishi: ‹Rabbana va lakal-hamd, hamdan kasiran tayyiban mubarakan fih› dedi. Rasululloh ﷺ namozdan boʻshaganlarida: ‹Hozir soʻzlagan kim?› dedilar. U kishi: ‹Men, yo Rasululloh›, dedi. Rasululloh ﷺ: ‹Men oʻttiz nechta farishtani — qay biri uni avval yozib olishga oshiqib, unga talpinayotganini koʻrdim›, dedilar».Рифоа ибн Рофеъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у айтди: «Бир куни биз Расулуллоҳ ﷺ нинг орқаларида намоз ўқиётган эдик. Расулуллоҳ ﷺ рукудан бошларини кўтариб: ‹Самиаллоҳу лиман ҳамидаҳ› деганларида, у зотнинг орқаларидаги бир киши: ‹Раббана ва лакал-ҳамд, ҳамдан касиран таййибан мубаракан фиҳ› деди. Расулуллоҳ ﷺ намоздан бўшаганларида: ‹Ҳозир сўзлаган ким?› дедилар. У киши: ‹Мен, ё Расулуллоҳ›, деди. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Мен ўттиз нечта фариштани — қай бири уни аввал ёзиб олишга ошиқиб, унга талпинаётганини кўрдим›, дедилар».

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ يَدْعُو بِهَا فَأُرِيدُ أَنْ أَخْتَبِئَ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لأُمَّتِي فِي الآخِرَةِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir paygʻambarning ijobat boʻladigan bir duosi bor, u shu bilan duo qiladi. Men esa oʻz duoimni oxiratda ummatimga shafoat qilish uchun asrab qoʻymoqchiman», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир пайғамбарнинг ижобат бўладиган бир дуоси бор, у шу билан дуо қилади. Мен эса ўз дуоимни охиратда умматимга шафоат қилиш учун асраб қўймоқчиман», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَدْعُو فَيَقُولُ ‏ "‏ اللَّهُمَّ فَالِقَ الإِصْبَاحِ وَجَاعِلَ اللَّيْلِ سَكَنًا وَالشَّمْسِ وَالْقَمَرِ حُسْبَانًا اقْضِ عَنِّي الدَّيْنَ وَأَغْنِنِي مِنَ الْفَقْرِ وَأَمْتِعْنِي بِسَمْعِي وَبَصَرِي وَقُوَّتِي فِي سَبِيلِكَ ‏"‏ ‏.‏

Yahyo ibn Saʼid (rahimahulloh)ga yetib kelishicha, Rasululloh ﷺ shunday duo qilar edilar: «Allohumma faliqal-isboh, va joilal-layli sakana, vash-shamsi val-qamari husbana, iqzi annid-dayna va agʻniniy minal-faqr, va amtiʼniy bisamʼiy va basariy va quvvatiy fiy sabilik» (Ey tongni yoruvchi, kechani orom, quyosh va oyni hisob oʻlchovi qilgan Alloh! Mendan qarzni ado etgin, meni faqrlikdan boy qilgin va qulogʻim, koʻzim hamda kuch-quvvatimdan Oʻz yoʻlingda bahramand etgin).Яҳё ибн Саъид (раҳимаҳуллоҳ)га етиб келишича, Расулуллоҳ ﷺ шундай дуо қилар эдилар: «Аллоҳумма фалиқал-исбоҳ, ва жоилал-лайли сакана, ваш-шамси вал-қамари ҳусбана, иқзи аннид-дайна ва ағниний минал-фақр, ва амтиъний бисамъий ва басарий ва қувватий фий сабилик» (Эй тонгни ёрувчи, кечани ором, қуёш ва ойни ҳисоб ўлчови қилган Аллоҳ! Мендан қарзни адо этгин, мени фақрликдан бой қилгин ва қулоғим, кўзим ҳамда куч-қувватимдан Ўз йўлингда баҳраманд этгин).

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَقُلْ أَحَدُكُمْ إِذَا دَعَا اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي إِنْ شِئْتَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي إِنْ شِئْتَ لِيَعْزِمِ الْمَسْأَلَةَ فَإِنَّهُ لاَ مُكْرِهَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sizlardan biringiz: ‹Allohim, agar xohlasang meni magʻfirat qil; Allohim, agar xohlasang menga rahm qil›, demasin. Balki soʻrovida qatʼiy boʻlsin, chunki Uni majburlovchi yoʻq».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Сизлардан бирингиз: ‹Аллоҳим, агар хоҳласанг мени мағфират қил; Аллоҳим, агар хоҳласанг менга раҳм қил›, демасин. Балки сўровида қатъий бўлсин, чунки Уни мажбурловчи йўқ».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ يُسْتَجَابُ لأَحَدِكُمْ مَا لَمْ يَعْجَلْ فَيَقُولُ قَدْ دَعَوْتُ فَلَمْ يُسْتَجَبْ لِي ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz shoshilmasa — ‹Duo qildim, ammo menga ijobat boʻlmadi› deb aytmasa — unga ijobat qilinaveradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз шошилмаса — ‹Дуо қилдим, аммо менга ижобат бўлмади› деб айтмаса — унга ижобат қилинаверади», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الأَغَرِّ، وَعَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ يَنْزِلُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا حِينَ يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ فَيَقُولُ مَنْ يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ مَنْ يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ مَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Robbimiz — tabaraka va taolo — har kecha, kechaning oxirgi uchdan biri qolganda, dunyo osmoniga tushadi va: ‹Kim Menga duo qilsa, unga ijobat qilaman; kim Mendan soʻrasa, unga beraman; kim Mendan magʻfirat soʻrasa, uni magʻfirat qilaman›, deydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Роббимиз — табарака ва таоло — ҳар кеча, кечанинг охирги учдан бири қолганда, дунё осмонига тушади ва: ‹Ким Менга дуо қилса, унга ижобат қиламан; ким Мендан сўраса, унга бераман; ким Мендан мағфират сўраса, уни мағфират қиламан›, дейди», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ، أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ كُنْتُ نَائِمَةً إِلَى جَنْبِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَفَقَدْتُهُ مِنَ اللَّيْلِ فَلَمَسْتُهُ بِيَدِي فَوَضَعْتُ يَدِي عَلَى قَدَمَيْهِ وَهُوَ سَاجِدٌ يَقُولُ ‏ "‏ أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ وَبِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ وَبِكَ مِنْكَ لاَ أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ ‏"‏ ‏.‏

Oisha — umm al-muʼminin — (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: «Men Rasululloh ﷺ ning yonlarida uxlab yotgan edim. Kechasi u zotni yoʻqotib qoʻydim va qoʻlim bilan paypaslab, qoʻlimni oyoqlariga qoʻydim — u zot sajdada edilar va: ‹Gʻazabingdan rizoingga, jazoingdan avfingga, Sendan Senga panoh soʻrayman. Senga boʻlgan maqtovni sanab adogʻiga yeta olmayman. Sen Oʻzingni qanday maqtagan boʻlsang, shundaysan›, der edilar».Оиша — умм ал-муъминин — (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг ёнларида ухлаб ётган эдим. Кечаси у зотни йўқотиб қўйдим ва қўлим билан пайпаслаб, қўлимни оёқларига қўйдим — у зот саждада эдилар ва: ‹Ғазабингдан ризоингга, жазоингдан авфингга, Сендан Сенга паноҳ сўрайман. Сенга бўлган мақтовни санаб адоғига ета олмайман. Сен Ўзингни қандай мақтаган бўлсанг, шундайсан›, дер эдилар».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ كَرِيزٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ أَفْضَلُ الدُّعَاءِ دُعَاءُ يَوْمِ عَرَفَةَ وَأَفْضَلُ مَا قُلْتُ أَنَا وَالنَّبِيُّونَ مِنْ قَبْلِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Talha ibn Ubaydulloh ibn Kariz (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Eng afzal duo — Arafa kunidagi duodir. Men va mendan oldingi paygʻambarlar aytgan eng afzal (soʻz) esa: ‹La ilaha illalloh, vahdahu la sharika lah (Allohdan oʻzga iloh yoʻq, U yolgʻiz, Uning sherigi yoʻq)›dir», dedilar.Талҳа ибн Убайдуллоҳ ибн Кариз (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Энг афзал дуо — Арафа кунидаги дуодир. Мен ва мендан олдинги пайғамбарлар айтган энг афзал (сўз) эса: ‹Ла илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ла шарика лаҳ (Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У ёлғиз, Унинг шериги йўқ)›дир», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ، عَنْ طَاوُسٍ الْيَمَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُعَلِّمُهُمْ هَذَا الدُّعَاءَ كَمَا يُعَلِّمُهُمُ السُّورَةَ مِنَ الْقُرْآنِ يَقُولُ ‏ "‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ularga Qurʼondan bir surani oʻrgatganlaridek, ushbu duoni ham oʻrgatar va: «Allohumma, men Sendan jahannam azobidan panoh soʻrayman, Sendan qabr azobidan panoh soʻrayman, Sendan Masih Dajjol fitnasidan panoh soʻrayman va Sendan hayot hamda mamot fitnasidan panoh soʻrayman», deb aytar edilar.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уларга Қуръондан бир сурани ўргатганларидек, ушбу дуони ҳам ўргатар ва: «Аллоҳумма, мен Сендан жаҳаннам азобидан паноҳ сўрайман, Сендан қабр азобидан паноҳ сўрайман, Сендан Масиҳ Дажжол фитнасидан паноҳ сўрайман ва Сендан ҳаёт ҳамда мамот фитнасидан паноҳ сўрайман», деб айтар эдилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ، عَنْ طَاوُسٍ الْيَمَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ يَقُولُ ‏ "‏ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ نُورُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ قَيَّامُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ أَنْتَ الْحَقُّ وَقَوْلُكَ الْحَقُّ وَوَعْدُكَ الْحَقُّ وَلِقَاؤُكَ حَقٌّ وَالْجَنَّةُ حَقٌّ وَالنَّارُ حَقٌّ وَالسَّاعَةُ حَقٌّ اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ وَبِكَ خَاصَمْتُ وَإِلَيْكَ حَاكَمْتُ فَاغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَأَخَّرْتُ وَأَسْرَرْتُ وَأَعْلَنْتُ أَنْتَ إِلَهِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Maslama bizga Molik (rahimahulloh)dan, u Abuz-Zubayrdan, u Tovusdan, u Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildi: Rasululloh ﷺ tunning oʻrtasida namozga turganlarida shunday der edilar: «Allohumma lakal-hamd, anta nurus-samovoti val-arz, va lakal-hamd, anta qoyyimus-samovoti val-arz, va lakal-hamd, anta robbus-samovoti val-arzi va man fiyhinn. Antal-haqq, va qovluka haqq, va vaʼduka haqq, va liqouka haqq, val-jannatu haqq, van-naru haqq, vas-soatu haqq. Allohumma laka aslamtu, va bika omantu, va alayka tavakkaltu, va ilayka anabtu, va bika xosamtu, va ilayka hokamtu, fagʻfir liy ma qoddamtu va axxortu va asrortu va aʼlantu, antal-Iyahiy, la ilaha illa ant (Ey Alloh, hamd Senga boʻlsin, Sen osmonlar va yerning nurisan. Hamd Senga boʻlsin, Sen osmonlar va yerni tutib turuvchisan. Hamd Senga boʻlsin, Sen osmonlar va yerning hamda ulardagilarning Robbisan. Sen Haqsan, Sening soʻzing haq, vaʼdang haq, Senga roʻbaroʻ boʻlish haq, jannat haq, doʻzax haq, qiyomat soati haq. Ey Alloh, Senga taslim boʻldim, Senga iymon keltirdim, Senga tavakkal qildim, Senga qaytdim, Sen sababli baxslashdim, Sengagina hukmga murojaat qildim. Bas, mening avval qilgan va keyin qilgan, yashirin qilgan va oshkor qilgan (xato)larimni magʻfirat qil. Sen mening Ilohimsan, Sendan oʻzga iloh yoʻq)».Абдуллоҳ ибн Маслама бизга Молик (раҳимаҳуллоҳ)дан, у Абуз-Зубайрдан, у Товусдан, у Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилди: Расулуллоҳ ﷺ туннинг ўртасида намозга турганларида шундай дер эдилар: «Аллоҳумма лакал-ҳамд, анта нурус-самовоти вал-арз, ва лакал-ҳамд, анта қоййимус-самовоти вал-арз, ва лакал-ҳамд, анта роббус-самовоти вал-арзи ва ман фийҳинн. Антал-ҳаққ, ва қовлука ҳаққ, ва ваъдука ҳаққ, ва лиқоука ҳаққ, вал-жаннату ҳаққ, ван-нару ҳаққ, вас-соату ҳаққ. Аллоҳумма лака асламту, ва бика оманту, ва алайка таваккалту, ва илайка анабту, ва бика хосамту, ва илайка ҳокамту, фағфир лий ма қоддамту ва аххорту ва асрорту ва аъланту, антал-Ияҳий, ла илаҳа илла ант (Эй Аллоҳ, ҳамд Сенга бўлсин, Сен осмонлар ва ернинг нурисан. Ҳамд Сенга бўлсин, Сен осмонлар ва ерни тутиб турувчисан. Ҳамд Сенга бўлсин, Сен осмонлар ва ернинг ҳамда улардагиларнинг Роббисан. Сен Ҳақсан, Сенинг сўзинг ҳақ, ваъданг ҳақ, Сенга рўбарў бўлиш ҳақ, жаннат ҳақ, дўзах ҳақ, қиёмат соати ҳақ. Эй Аллоҳ, Сенга таслим бўлдим, Сенга иймон келтирдим, Сенга таваккал қилдим, Сенга қайтдим, Сен сабабли бахслашдим, Сенгагина ҳукмга мурожаат қилдим. Бас, менинг аввал қилган ва кейин қилган, яширин қилган ва ошкор қилган (хато)ларимни мағфират қил. Сен менинг Илоҳимсан, Сендан ўзга илоҳ йўқ)».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَابِرِ بْنِ عَتِيكٍ، أَنَّهُ قَالَ جَاءَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فِي بَنِي مُعَاوِيَةَ - وَهِيَ قَرْيَةٌ مِنْ قُرَى الأَنْصَارِ - فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ مَسْجِدِكُمْ هَذَا فَقُلْتُ لَهُ نَعَمْ وَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنْهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا الثَّلاَثُ الَّتِي دَعَا بِهِنَّ فِيهِ فَقُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي بِهِنَّ ‏.‏ فَقُلْتُ دَعَا بِأَنْ لاَ يُظْهِرَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ غَيْرِهِمْ وَلاَ يُهْلِكَهُمْ بِالسِّنِينَ فَأُعْطِيَهُمَا وَدَعَا بِأَنْ لاَ يَجْعَلَ بَأْسَهُمْ بَيْنَهُمْ فَمُنِعَهَا ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَلَنْ يَزَالَ الْهَرْجُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ‏.‏

Abdulloh ibn Abdulloh ibn Jobir ibn Atik (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: Abdulloh ibn Umar bizning oldimizga Banu Muoviyaga — bu ansorlarning bir qishlogʻi edi — keldi va: «Rasululloh ﷺ bu masjidingizning qay yerida namoz oʻqiganlarini bilasizmi?» dedi. Men unga: «Ha», deb, uning bir tomonini koʻrsatdim. U: «U zot bu yerda qaysi uch narsani soʻrab duo qilganlarini bilasanmi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Bas, ularni menga aytib ber», dedi. Men: «U zot ummatiga oʻzgalardan boʻlgan dushmanni gʻolib qilmaslikni va ularni qahatchilik yillari bilan halok etmaslikni soʻrab duo qildilar — bu ikkisi ularga berildi; hamda ularning zoʻravonligini oʻzaro (bir-birlariga qarshi) qilmaslikni soʻrab duo qildilar — bu esa man qilindi», dedim. U: «Rost aytding», dedi. Ibn Umar dedi: «Bas, qiyomat kunigacha qirgʻin-barot (harj) toʻxtamaydi».Абдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ибн Жобир ибн Атик (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: Абдуллоҳ ибн Умар бизнинг олдимизга Бану Муовияга — бу ансорларнинг бир қишлоғи эди — келди ва: «Расулуллоҳ ﷺ бу масжидингизнинг қай ерида намоз ўқиганларини биласизми?» деди. Мен унга: «Ҳа», деб, унинг бир томонини кўрсатдим. У: «У зот бу ерда қайси уч нарсани сўраб дуо қилганларини биласанми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Бас, уларни менга айтиб бер», деди. Мен: «У зот умматига ўзгалардан бўлган душманни ғолиб қилмасликни ва уларни қаҳатчилик йиллари билан ҳалок этмасликни сўраб дуо қилдилар — бу иккиси уларга берилди; ҳамда уларнинг зўравонлигини ўзаро (бир-бирларига қарши) қилмасликни сўраб дуо қилдилар — бу эса ман қилинди», дедим. У: «Рост айтдинг», деди. Ибн Умар деди: «Бас, қиёмат кунигача қирғин-барот (ҳарж) тўхтамайди».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ مَا مِنْ دَاعٍ يَدْعُو إِلاَّ كَانَ بَيْنَ إِحْدَى ثَلاَثٍ إِمَّا أَنْ يُسْتَجَابَ لَهُ وَإِمَّا أَنْ يُدَّخَرَ لَهُ وَإِمَّا أَنْ يُكَفَّرَ عَنْهُ ‏.‏

Zayd ibn Aslam (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u shunday der edi: «Duo qiluvchi har bir kishi uch holatdan birida boʻlmay qolmaydi: yo unga (duosi) ijobat qilinadi, yo (oxirat uchun) zaxira qilib qoʻyiladi, yoki u bilan (gunohlariga) kafforat boʻladi».Зайд ибн Аслам (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у шундай дер эди: «Дуо қилувчи ҳар бир киши уч ҳолатдан бирида бўлмай қолмайди: ё унга (дуоси) ижобат қилинади, ё (охират учун) захира қилиб қўйилади, ёки у билан (гуноҳларига) каффорат бўлади».

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، قَالَ رَآنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَأَنَا أَدْعُو، وَأُشِيرُ، بِأَصْبُعَيْنِ أَصْبُعٍ مِنْ كُلِّ يَدٍ فَنَهَانِي ‏.‏

Abdulloh ibn Dinor (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: «Abdulloh ibn Umar meni duo qilib, har ikki qoʻlimning bittadan barmogʻi bilan ishora qilib turganimda koʻrib qoldi va meni bundan qaytardi».Абдуллоҳ ибн Динор (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: «Абдуллоҳ ибн Умар мени дуо қилиб, ҳар икки қўлимнинг биттадан бармоғи билан ишора қилиб турганимда кўриб қолди ва мени бундан қайтарди».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، كَانَ يَقُولُ إِنَّ الرَّجُلَ لَيُرْفَعُ بِدُعَاءِ وَلَدِهِ مِنْ بَعْدِهِ وَقَالَ بِيَدَيْهِ نَحْوَ السَّمَاءِ فَرَفَعَهُمَا ‏.‏

Yahyo ibn Said (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Said ibn al-Musayyab shunday der edi: «Albatta, kishi oʻzidan keyin farzandining duosi (sababli) daraja jihatidan koʻtariladi». Va u qoʻllarini osmon tomon (koʻtarib) ishora qildi hamda ularni yuqoriga koʻtardi.Яҳё ибн Саид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Саид ибн ал-Мусаййаб шундай дер эди: «Албатта, киши ўзидан кейин фарзандининг дуоси (сабабли) даража жиҳатидан кўтарилади». Ва у қўлларини осмон томон (кўтариб) ишора қилди ҳамда уларни юқорига кўтарди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ إِنَّمَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِكَ وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلاً‏}‏ فِي الدُّعَاءِ ‏.‏ قَالَ يَحْيَى وَسُئِلَ مَالِكٌ عَنِ الدُّعَاءِ فِي الصَّلاَةِ الْمَكْتُوبَةِ فَقَالَ لاَ بَأْسَ بِالدُّعَاءِ فِيهَا ‏.‏

Hishom ibn Urva otasidan rivoyat qilishicha, u shunday dedi: «Bu oyat: {Namozingda (qiroatni) baland ovoz bilan ham oʻqima, uni pasaytirib ham yuborma, balki shu ikkisi orasidagi yoʻlni izla} (Isro, 110) — duo haqida nozil boʻlgan». Yahyo aytdi: Molikdan farz namozida duo qilish haqida soʻralganda, u: «Unda duo qilishda zarar yoʻq», dedi.Ҳишом ибн Урва отасидан ривоят қилишича, у шундай деди: «Бу оят: {Намозингда (қироатни) баланд овоз билан ҳам ўқима, уни пасайтириб ҳам юборма, балки шу иккиси орасидаги йўлни изла} (Исро, 110) — дуо ҳақида нозил бўлган». Яҳё айтди: Моликдан фарз намозида дуо қилиш ҳақида сўралганда, у: «Унда дуо қилишда зарар йўқ», деди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَدْعُو فَيَقُولُ ‏ "‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَتَرْكَ الْمُنْكَرَاتِ وَحُبَّ الْمَسَاكِينِ وَإِذَا أَرَدْتَ فِي النَّاسِ فِتْنَةً فَاقْبِضْنِي إِلَيْكَ غَيْرَ مَفْتُونٍ ‏"‏ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Rasululloh ﷺ shunday deb duo qilar edilar: «Allohumma, Sendan yaxshi ishlarni qilishni, yomon ishlarni tark etishni va miskinlarni sevishni soʻrayman. Agar odamlar orasida bir fitnani iroda qilsang, meni fitnaga giriftor qilmagan holimda Oʻzingga olgin».Моликка етиб келишича, Расулуллоҳ ﷺ шундай деб дуо қилар эдилар: «Аллоҳумма, Сендан яхши ишларни қилишни, ёмон ишларни тарк этишни ва мискинларни севишни сўрайман. Агар одамлар орасида бир фитнани ирода қилсанг, мени фитнага гирифтор қилмаган ҳолимда Ўзингга олгин».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَا مِنْ دَاعٍ يَدْعُو إِلَى هُدًى إِلاَّ كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ مَنِ اتَّبَعَهُ لاَ يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئًا وَمَا مِنْ دَاعٍ يَدْعُو إِلَى ضَلاَلَةٍ إِلاَّ كَانَ عَلَيْهِ مِثْلُ أَوْزَارِهِمْ لاَ يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْئًا ‏"‏ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Rasululloh ﷺ: «Hidoyatga daʼvat qilgan har bir kishiga, unga ergashganlarning ajri kabi ajr boʻladi — bu ularning ajrlaridan hech narsani kamaytirmaydi. Zalolatga daʼvat qilgan har bir kishining zimmasiga esa, ularning gunohlari kabi gunoh boʻladi — bu ularning gunohlaridan hech narsani kamaytirmaydi», dedilar.Моликка етиб келишича, Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳидоятга даъват қилган ҳар бир кишига, унга эргашганларнинг ажри каби ажр бўлади — бу уларнинг ажрларидан ҳеч нарсани камайтирмайди. Залолатга даъват қилган ҳар бир кишининг зиммасига эса, уларнинг гуноҳлари каби гуноҳ бўлади — бу уларнинг гуноҳларидан ҳеч нарсани камайтирмайди», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، قَالَ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنْ أَئِمَّةِ الْمُتَّقِينَ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Abdulloh ibn Umar: «Allohumma, meni taqvodorlarning peshvolaridan qilgin», dedi.Моликка етиб келишича, Абдуллоҳ ибн Умар: «Аллоҳумма, мени тақводорларнинг пешволаридан қилгин», деди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ أَبَا الدَّرْدَاءِ، كَانَ يَقُومُ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ فَيَقُولُ نَامَتِ الْعُيُونُ وَغَارَتِ النُّجُومُ وَأَنْتَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ ‏.‏

Molikka yetib kelishicha, Abu Dardo (roziyallohu anhu) kechaning oʻrtasida turib: «Koʻzlar uxladi, yulduzlar botdi, Sen esa — Hayyu Qayyum (tirik va borliqni tutib turuvchi)san», der edi.Моликка етиб келишича, Абу Дардо (розияллоҳу анҳу) кечанинг ўртасида туриб: «Кўзлар ухлади, юлдузлар ботди, Сен эса — Ҳаййу Қаййум (тирик ва борлиқни тутиб турувчи)сан», дер эди.

حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ الصُّنَابِحِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنَّ الشَّمْسَ تَطْلُعُ وَمَعَهَا قَرْنُ الشَّيْطَانِ فَإِذَا ارْتَفَعَتْ فَارَقَهَا ثُمَّ إِذَا اسْتَوَتْ قَارَنَهَا فَإِذَا زَالَتْ فَارَقَهَا فَإِذَا دَنَتْ لِلْغُرُوبِ قَارَنَهَا فَإِذَا غَرَبَتْ فَارَقَهَا ‏"‏ ‏.‏ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الصَّلاَةِ فِي تِلْكَ السَّاعَاتِ ‏.‏

Abdulloh as-Sunobihiy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Quyosh chiqadi va u bilan birga shaytonning shoxi (chiqadi); qachonki u (quyosh) koʻtarilsa, (shayton) undan ajraladi; qachonki u tikkaga kelsa, (shayton) unga yaqinlashadi; qachonki u ogʻsa, (shayton) undan ajraladi; qachonki u botishga yaqinlashsa, (shayton) unga yaqinlashadi; qachonki u botsa, (shayton) undan ajraladi», dedilar. Va Rasululloh ﷺ oʻsha vaqtlarda namoz oʻqishdan qaytardilar.Абдуллоҳ ас-Сунобиҳий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуёш чиқади ва у билан бирга шайтоннинг шохи (чиқади); қачонки у (қуёш) кўтарилса, (шайтон) ундан ажралади; қачонки у тиккага келса, (шайтон) унга яқинлашади; қачонки у оғса, (шайтон) ундан ажралади; қачонки у ботишга яқинлашса, (шайтон) унга яқинлашади; қачонки у ботса, (шайтон) ундан ажралади», дедилар. Ва Расулуллоҳ ﷺ ўша вақтларда намоз ўқишдан қайтардилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِذَا بَدَا حَاجِبُ الشَّمْسِ فَأَخِّرُوا الصَّلاَةَ حَتَّى تَبْرُزَ وَإِذَا غَابَ حَاجِبُ الشَّمْسِ فَأَخِّرُوا الصَّلاَةَ حَتَّى تَغِيبَ ‏"‏ ‏.‏

Hishom ibn Urva otasidan rivoyat qilishicha, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ: «Quyoshning cheti koʻringanda, u toʻliq chiqquncha namozni kechiktiringlar; quyoshning cheti gʻoyib boʻlganda, u toʻliq botguncha namozni kechiktiringlar», der edilar.Ҳишом ибн Урва отасидан ривоят қилишича, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуёшнинг чети кўринганда, у тўлиқ чиққунча намозни кечиктиринглар; қуёшнинг чети ғойиб бўлганда, у тўлиқ ботгунча намозни кечиктиринглар», дер эдилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ بَعْدَ الظُّهْرِ فَقَامَ يُصَلِّي الْعَصْرَ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلاَتِهِ ذَكَرْنَا تَعْجِيلَ الصَّلاَةِ أَوْ ذَكَرَهَا فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ تِلْكَ صَلاَةُ الْمُنَافِقِينَ تِلْكَ صَلاَةُ الْمُنَافِقِينَ تِلْكَ صَلاَةُ الْمُنَافِقِينَ يَجْلِسُ أَحَدُهُمْ حَتَّى إِذَا اصْفَرَّتِ الشَّمْسُ وَكَانَتْ بَيْنَ قَرْنَىِ الشَّيْطَانِ - أَوْ عَلَى قَرْنِ الشَّيْطَانِ - قَامَ فَنَقَرَ أَرْبَعًا لاَ يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلاَّ قَلِيلاً ‏"‏ ‏.‏

Qaʼnabiy bizga Molikdan, u Aloʼ ibn Abdurrahmondan rivoyat qildiki, u aytdi: Biz peshindan keyin Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)ning huzuriga kirdik. U turib asr namozini oʻqidi. Namozidan boʻshagach, biz namozni vaqtida erta oʻqishni eslatdik yoki uning oʻzi buni eslatdi. Shunda u aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Mana shu munofiqlarning namozi, mana shu munofiqlarning namozi, mana shu munofiqlarning namozi: ulardan biri (quyoshni kuzatib) oʻtiraveradi, toki quyosh sargʻayib, shaytonning ikki shoxi orasida — yoki shaytonning ikki shoxi ustida — boʻlganida, turib, toʻrt (rakaʼat)ni chuqilab ( shoshib) oʻqiydi, ularda Allohni juda oz zikr qiladi».Қаънабий бизга Моликдан, у Алў ибн Абдурраҳмондан ривоят қилдики, у айтди: Биз пешиндан кейин Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига кирдик. У туриб аср намозини ўқиди. Намозидан бўшагач, биз намозни вақтида эрта ўқишни эслатдик ёки унинг ўзи буни эслатди. Шунда у айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Мана шу мунофиқларнинг намози, мана шу мунофиқларнинг намози, мана шу мунофиқларнинг намози: улардан бири (қуёшни кузатиб) ўтираверади, токи қуёш сарғайиб, шайтоннинг икки шохи орасида — ёки шайтоннинг икки шохи устида — бўлганида, туриб, тўрт (ракаъат)ни чуқилаб ( шошиб) ўқийди, уларда Аллоҳни жуда оз зикр қилади».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَتَحَرَّ أَحَدُكُمْ فَيُصَلِّيَ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَلاَ عِنْدَ غُرُوبِهَا ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz atayin quyosh chiqayotgan paytda ham, botayotgan paytda ham namoz oʻqimasin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз атайин қуёш чиқаётган пайтда ҳам, ботаётган пайтда ҳам намоз ўқимасин», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الصَّلاَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَعَنِ الصَّلاَةِ بَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ asrdan keyin quyosh botgunga qadar namoz oʻqishdan va subhdan keyin quyosh chiqqunga qadar namoz oʻqishdan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ асрдан кейин қуёш ботгунга қадар намоз ўқишдан ва субҳдан кейин қуёш чиққунга қадар намоз ўқишдан қайтардилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، كَانَ يَقُولُ لاَ تَحَرَّوْا بِصَلاَتِكُمْ طُلُوعَ الشَّمْسِ وَلاَ غُرُوبَهَا فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَطْلُعُ قَرْنَاهُ مَعَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَيَغْرُبَانِ مَعَ غُرُوبِهَا وَكَانَ يَضْرِبُ النَّاسَ عَلَى تِلْكَ الصَّلاَةِ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob shunday der edi: «Namozlaringizni atayin quyosh chiqishi va botishi (vaqtlari)ga toʻgʻrilamanglar, chunki shaytonning ikki shoxi quyosh chiqishi bilan koʻtariladi va uning botishi bilan botadi». U odamlarni oʻsha namoz uchun urar edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб шундай дер эди: «Намозларингизни атайин қуёш чиқиши ва ботиши (вақтлари)га тўғриламанглар, чунки шайтоннинг икки шохи қуёш чиқиши билан кўтарилади ва унинг ботиши билан ботади». У одамларни ўша намоз учун урар эди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ، أَنَّهُ رَأَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَضْرِبُ الْمُنْكَدِرَ فِي الصَّلاَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ ‏.‏

As-Soib ibn Yazid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Umar ibn al-Xattobning al-Munkadirni asrdan keyin namoz oʻqigani uchun urganini koʻrdi.Ас-Соиб ибн Язид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Умар ибн ал-Хаттобнинг ал-Мункадирни асрдан кейин намоз ўқигани учун урганини кўрди.