Abdulloh ibn Abu Bakr

وَحَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّ أَبَا طَلْحَةَ الأَنْصَارِيَّ، كَانَ يُصَلِّي فِي حَائِطِهِ فَطَارَ دُبْسِيٌّ فَطَفِقَ يَتَرَدَّدُ يَلْتَمِسُ مَخْرَجًا فَأَعْجَبَهُ ذَلِكَ فَجَعَلَ يُتْبِعُهُ بَصَرَهُ سَاعَةً ثُمَّ رَجَعَ إِلَى صَلاَتِهِ فَإِذَا هُوَ لاَ يَدْرِي كَمْ صَلَّى فَقَالَ لَقَدْ أَصَابَتْنِي فِي مَالِي هَذَا فِتْنَةٌ ‏.‏ فَجَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ لَهُ الَّذِي أَصَابَهُ فِي حَائِطِهِ مِنَ الْفِتْنَةِ وَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ صَدَقَةٌ لِلَّهِ فَضَعْهُ حَيْثُ شِئْتَ ‏.‏

Abdulloh ibn Abu Bakr (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abu Talha al-Ansoriy (roziyallohu anhu) oʻz bogʻida namoz oʻqiyotgan edi, shunda bir yovvoyi kaptar (dubsi) uchib kirib, chiqish yoʻlini qidirib u yoqdan-bu yoqqa uchib yura boshladi. Bu unga yoqib, koʻzi bir muddat qushni kuzatib qoldi, soʻng namoziga qaytdi-yu, necha rakaat oʻqiganini bilmay qoldi. U: «Mana shu mol-mulkim sababli menga bir fitna yetdi», dedi. Soʻng Rasululloh ﷺ huzuriga kelib, bogʻida unga yetgan fitnani aytdi va: «Yo Rasululloh, bu (bogʻ) Alloh yoʻlida sadaqadir, uni xohlagan joyingizga sarflang», dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Бакр (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абу Талҳа ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) ўз боғида намоз ўқиётган эди, шунда бир ёввойи каптар (дубси) учиб кириб, чиқиш йўлини қидириб у ёқдан-бу ёққа учиб юра бошлади. Бу унга ёқиб, кўзи бир муддат қушни кузатиб қолди, сўнг намозига қайтди-ю, неча ракаат ўқиганини билмай қолди. У: «Мана шу мол-мулким сабабли менга бир фитна етди», деди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб, боғида унга етган фитнани айтди ва: «Ё Расулуллоҳ, бу (боғ) Аллоҳ йўлида садақадир, уни хоҳлаган жойингизга сарфланг», деди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ كَانَ يُصَلِّي فِي حَائِطٍ لَهُ بِالْقُفِّ - وَادٍ مِنْ أَوْدِيَةِ الْمَدِينَةِ - فِي زَمَانِ الثَّمَرِ وَالنَّخْلُ قَدْ ذُلِّلَتْ فَهِيَ مُطَوَّقَةٌ بِثَمَرِهَا فَنَظَرَ إِلَيْهَا فَأَعْجَبَهُ مَا رَأَى مِنْ ثَمَرِهَا ثُمَّ رَجَعَ إِلَى صَلاَتِهِ فَإِذَا هُوَ لاَ يَدْرِي كَمْ صَلَّى فَقَالَ لَقَدْ أَصَابَتْنِي فِي مَالِي هَذَا فِتْنَةٌ ‏.‏ فَجَاءَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ - وَهُوَ يَوْمَئِذٍ خَلِيفَةٌ - فَذَكَرَ لَهُ ذَلِكَ وَقَالَ هُوَ صَدَقَةٌ فَاجْعَلْهُ فِي سُبُلِ الْخَيْرِ ‏.‏ فَبَاعَهُ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ بِخَمْسِينَ أَلْفًا فَسُمِّيَ ذَلِكَ الْمَالُ الْخَمْسِينَ ‏.‏

Abdulloh ibn Abu Bakr (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, ansorlardan bir kishi Madinaning vodiylaridan biri boʻlgan Quff degan joydagi oʻz bogʻida meva paytida namoz oʻqiyotgan edi. Xurmolar (shoxlari) egilib, mevasi bilan oʻralib turgan edi. U ularga qarab, mevalarining manzarasi uni hayratga soldi, soʻng namoziga qaytdi-yu, necha rakaat oʻqiganini bilmay qoldi. U: «Mana shu mol-mulkim sababli menga bir fitna yetdi», dedi. Soʻng oʻsha paytda xalifa boʻlgan Usmon ibn Affon (roziyallohu anhu) huzuriga kelib, buni unga aytdi va: «Bu (bogʻ) sadaqadir, uni yaxshilik yoʻllariga sarflang», dedi. Usmon ibn Affon uni ellik mingga sotdi va oʻsha mol ‹Ellik› deb ataldi.Абдуллоҳ ибн Абу Бакр (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, ансорлардан бир киши Мадинанинг водийларидан бири бўлган Қуфф деган жойдаги ўз боғида мева пайтида намоз ўқиётган эди. Хурмолар (шохлари) эгилиб, меваси билан ўралиб турган эди. У уларга қараб, меваларининг манзараси уни ҳайратга солди, сўнг намозига қайтди-ю, неча ракаат ўқиганини билмай қолди. У: «Мана шу мол-мулким сабабли менга бир фитна етди», деди. Сўнг ўша пайтда халифа бўлган Усмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу) ҳузурига келиб, буни унга айтди ва: «Бу (боғ) садақадир, уни яхшилик йўлларига сарфланг», деди. Усмон ибн Аффон уни эллик мингга сотди ва ўша мол ‹Эллик› деб аталди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ، كُنَّا نَنْصَرِفُ فِي رَمَضَانَ فَنَسْتَعْجِلُ الْخَدَمَ بِالطَّعَامِ مَخَافَةَ الْفَجْرِ ‏.‏

Abdulloh ibn Abu Bakr (rahimahulloh) aytdi: «Otamning shunday deganini eshitdim: ‹Biz Ramazonda (namozdan) tarqar, tong otishidan qoʻrqib, xizmatchilarni taom (keltirish) bilan shoshiltirar edik›».Абдуллоҳ ибн Абу Бакр (раҳимаҳуллоҳ) айтди: «Отамнинг шундай деганини эшитдим: ‹Биз Рамазонда (намоздан) тарқар, тонг отишидан қўрқиб, хизматчиларни таом (келтириш) билан шошилтирар эдик›».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ وَاقِدٍ، أَنَّهُ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَكْلِ لُحُومِ الضَّحَايَا بَعْدَ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَقَالَتْ صَدَقَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تَقُولُ دَفَّ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ حَضْرَةَ الأَضْحَى فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ادَّخِرُوا لِثَلاَثٍ وَتَصَدَّقُوا بِمَا بَقِيَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ قِيلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَدْ كَانَ النَّاسُ يَنْتَفِعُونَ بِضَحَايَاهُمْ وَيَجْمِلُونَ مِنْهَا الْوَدَكَ وَيَتَّخِذُونَ مِنْهَا الأَسْقِيَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏ وَمَا ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ كَمَا قَالَ ‏.‏ قَالُوا نَهَيْتَ عَنْ لُحُومِ الضَّحَايَا بَعْدَ ثَلاَثٍ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّمَا نَهَيْتُكُمْ مِنْ أَجْلِ الدَّافَّةِ الَّتِي دَفَّتْ عَلَيْكُمْ فَكُلُوا وَتَصَدَّقُوا وَادَّخِرُوا ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Abu Bakr (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Voqid (roziyallohu anhu) shunday dedi: Rasululloh ﷺ qurbonlik goʻshtlarini uch kundan keyin yeyishdan qaytardilar. Abdulloh ibn Abu Bakr aytdi: Men buni Amra bint Abdurrahmon (rahimahalloh)ga aytdim, u: «Rost aytdi», dedi. Men Nabiy ﷺning zavjasi Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deganini eshitdim: «Rasululloh ﷺ zamonida Qurbon (hayiti) yaqinida sahroahlidan baʼzi odamlar (Madinaga) kelib qoldi. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Uch kunga saqlab qoʻyinglar va ortib qolganini sadaqa qilinglar›, dedilar». U (Oisha) aytdi: «Bundan keyin Rasululloh ﷺga: ‹Odamlar qurbonliklaridan foydalanib, ular(ning yogʻi)dan yogʻ olib, terisidan meshlar yasashar edi›, deyildi. Rasululloh ﷺ: ‹U qanaqa (edi)?› dedi — yoki shunga oʻxshash (soʻz aytdi). Ular: ‹Siz qurbonlik goʻshtlarini uch kundan keyin (yeyishdan) qaytargan edingiz›, deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Men sizlarni faqat sizlarga kelgan (kambagʻal) toʻda sababli qaytargan edim. Bas, yenglar, sadaqa qilinglar va saqlab qoʻyinglar›, dedilar».Абдуллоҳ ибн Абу Бакр (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Воқид (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ қурбонлик гўштларини уч кундан кейин ейишдан қайтардилар. Абдуллоҳ ибн Абу Бакр айтди: Мен буни Амра бинт Абдурраҳмон (раҳимаҳаллоҳ)га айтдим, у: «Рост айтди», деди. Мен Набий ﷺнинг завжаси Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: «Расулуллоҳ ﷺ замонида Қурбон (ҳайити) яқинида саҳроаҳлидан баъзи одамлар (Мадинага) келиб қолди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Уч кунга сақлаб қўйинглар ва ортиб қолганини садақа қилинглар›, дедилар». У (Оиша) айтди: «Бундан кейин Расулуллоҳ ﷺга: ‹Одамлар қурбонликларидан фойдаланиб, улар(нинг ёғи)дан ёғ олиб, терисидан мешлар ясашар эди›, дейилди. Расулуллоҳ ﷺ: ‹У қанақа (эди)?› деди — ёки шунга ўхшаш (сўз айтди). Улар: ‹Сиз қурбонлик гўштларини уч кундан кейин (ейишдан) қайтарган эдингиз›, дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Мен сизларни фақат сизларга келган (камбағал) тўда сабабли қайтарган эдим. Бас, енглар, садақа қилинглар ва сақлаб қўйинглар›, дедилар».

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّ جَدَّهُ، مُحَمَّدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ بَاعَ ثَمَرَ حَائِطٍ لَهُ يُقَالُ لَهُ الأَفْرَاقُ بِأَرْبَعَةِ آلاَفِ دِرْهَمٍ وَاسْتَثْنَى مِنْهُ بِثَمَانِمِائَةِ دِرْهَمٍ تَمْرًا ‏.‏

Abdulloh ibn Abu Bakr (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, uning bobosi Muhammad ibn Amr ibn Hazm (rahimahulloh) oʻzining al-Afroq deb ataladigan bogʻining mevasini toʻrt ming dirhamga sotib, undan sakkiz yuz dirhamlik xurmoni (oʻziga) istisno qilib qoldirdi.Абдуллоҳ ибн Абу Бакр (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, унинг бобоси Муҳаммад ибн Амр ибн Ҳазм (раҳимаҳуллоҳ) ўзининг ал-Афроқ деб аталадиган боғининг мевасини тўрт минг дирҳамга сотиб, ундан саккиз юз дирҳамлик хурмони (ўзига) истисно қилиб қолдирди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ سَارِقًا، سَرَقَ فِي زَمَانِ عُثْمَانَ أُتْرُجَّةً فَأَمَرَ بِهَا عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ أَنْ تُقَوَّمَ فَقُوِّمَتْ بِثَلاَثَةِ دَرَاهِمَ مِنْ صَرْفِ اثْنَىْ عَشَرَ دِرْهَمًا بِدِينَارٍ فَقَطَعَ عُثْمَانُ يَدَهُ ‏.‏

Abdulloh ibn Abu Bakr otasidan, u Amra bint Abdurrahmondan rivoyat qilishicha, Usmon (roziyallohu anhu) zamonida bir oʻgʻri turunj (sitrus mevasi)ni oʻgʻirladi. Usmon ibn Affon uni baholashga buyurdi va u — bir dinorga oʻn ikki dirhamdan (hisobida) — uch dirham deb baholandi. Shunda Usmon uning qoʻlini kesdi.Абдуллоҳ ибн Абу Бакр отасидан, у Амра бинт Абдурраҳмондан ривоят қилишича, Усмон (розияллоҳу анҳу) замонида бир ўғри турунж (ситрус меваси)ни ўғирлади. Усмон ибн Аффон уни баҳолашга буюрди ва у — бир динорга ўн икки дирҳамдан (ҳисобида) — уч дирҳам деб баҳоланди. Шунда Усмон унинг қўлини кесди.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ نُهُوا عَنْ أَكْلِ الشَّحْمِ فَبَاعُوهُ فَأَكَلُوا ثَمَنَهُ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Abu Bakr (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u dedi: Rasululloh ﷺ: «Alloh yahudiylarni halok qilsin! Ularga yogʻ (charvi) yeyish taqiqlangan edi, ular esa uni sotib, uning pulini yeyishdi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Абу Бакр (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ яҳудийларни ҳалок қилсин! Уларга ёғ (чарви) ейиш тақиқланган эди, улар эса уни сотиб, унинг пулини ейишди», дедилар.

وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَ رَجُلاً مِنْ بَنِي عَبْدِ الأَشْهَلِ عَلَى الصَّدَقَةِ فَلَمَّا قَدِمَ سَأَلَهُ إِبِلاً مِنَ الصَّدَقَةِ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى عُرِفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ - وَكَانَ مِمَّا يُعْرَفُ بِهِ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ أَنْ تَحْمَرَّ عَيْنَاهُ - ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَسْأَلُنِي مَا لاَ يَصْلُحُ لِي وَلاَ لَهُ فَإِنْ مَنَعْتُهُ كَرِهْتُ الْمَنْعَ وَإِنْ أَعْطَيْتُهُ أَعْطَيْتُهُ مَا لاَ يَصْلُحُ لِي وَلاَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لاَ أَسْأَلُكَ مِنْهَا شَيْئًا أَبَدًا ‏.‏

Abdulloh ibn Abu Bakr otasidan rivoyat qildiki, Rasululloh ﷺ Banu Abdul-Ashaldan boʻlgan bir kishini sadaqa (yigʻish) ustidan (amaldor) qilib tayinladilar. U (amaldor) kelib, sadaqa (tushumi)dan tuyalar soʻraganda, Rasululloh ﷺ shu qadar gʻazablandilarki, gʻazab yuzlarida bilinib qoldi — yuzlaridagi gʻazab bilinadigan (alomat)lardan biri koʻzlarining qizarishi edi. Soʻng u zot: «Bu kishi mendan menga ham, oʻziga ham yaramaydigan narsani soʻrayapti. Agar bermasam — (behuda) rad qilishni yoqtirmayman; agar bersam — unga menga ham, oʻziga ham yaramaydigan narsani bergan boʻlaman», dedilar. Shunda u kishi: «Yo Rasululloh, undan (sadaqadan) hech qachon sizdan hech narsa soʻramayman», dedi.Абдуллоҳ ибн Абу Бакр отасидан ривоят қилдики, Расулуллоҳ ﷺ Бану Абдул-Ашалдан бўлган бир кишини садақа (йиғиш) устидан (амалдор) қилиб тайинладилар. У (амалдор) келиб, садақа (тушуми)дан туялар сўраганда, Расулуллоҳ ﷺ шу қадар ғазабландиларки, ғазаб юзларида билиниб қолди — юзларидаги ғазаб билинадиган (аломат)лардан бири кўзларининг қизариши эди. Сўнг у зот: «Бу киши мендан менга ҳам, ўзига ҳам ярамайдиган нарсани сўраяпти. Агар бермасам — (беҳуда) рад қилишни ёқтирмайман; агар берсам — унга менга ҳам, ўзига ҳам ярамайдиган нарсани берган бўламан», дедилар. Шунда у киши: «Ё Расулуллоҳ, ундан (садақадан) ҳеч қачон сиздан ҳеч нарса сўрамайман», деди.