Abdulloh ibn Mas'ud al-Hudaliy

وَعَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْجَنَّةُ أَقْرَبُ إِلَى أَحَدِكُمْ مِنْ شِرَاكِ نَعْلِهِ وَالنَّارُ مِثْلُ ذَلِكَ» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ: «Jannat har biringizga oyogʻining tasmasidan ham yaqinroqdir; doʻzax ham xuddi shunday (yaqindir)», dedilar.(Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ: «Жаннат ҳар бирингизга оёғининг тасмасидан ҳам яқинроқдир; дўзах ҳам худди шундай (яқиндир)», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " مَنْ كَثُرَ هَمُّهُ فَلْيَقُلْ: اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ وَابْنُ عَبْدِكَ وَابْنُ أَمَتِكَ وَفِي قَبْضَتِكَ نَاصِيَتِي بِيَدِكَ مَاضٍ فِيَّ حُكْمُكَ عَدْلٌ فِيَّ قَضَاؤُكَ أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَكَ سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكَ أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ أَوْ أَلْهَمْتَ عِبَادَكَ أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي مَكْنُونِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ أَنْ تَجْعَلَ الْقُرْآنَ رَبِيعَ قلبِي وجِلاء هَمِّي وغَمِّي مَا قَالَهَا عَبْدٌ قَطُّ إِلَّا أَذْهَبَ اللَّهُ غمه وأبدله فرجا ". رَوَاهُ رزين

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning gʻam-tashvishi koʻpaysa, u shunday desin: ‹Allohim, men Sening bandangman, bandang va choʻringning oʻgʻliman, qabzangdaman, peshonam qoʻlingdadir, hukming menda joriy, qazoying menga adolatlidir. Oʻzingniki boʻlgan — Oʻzingni u bilan atagan yoki Kitobingda nozil qilgan yoki maxluqotingdan biriga oʻrgatgan yoki bandalaringga ilhom qilgan yoxud Oʻzingdagi yashirin gʻayb xazinasida saqlab qoʻygan — har bir isming bilan Sendan soʻraymanki, Qurʼonni qalbimning bahori, gʻam-alamimni ketkazadigan jilo qilgin›», dedilar. Soʻng: «Buni aytgan har qanday banda boʻlmasin, albatta Alloh uning gʻamini ketkazib, oʻrniga faraj (kengchilik) beradi», dedilar. Razin rivoyat qilgan.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг ғам-ташвиши кўпайса, у шундай десин: ‹Аллоҳим, мен Сенинг бандангман, банданг ва чўрингнинг ўғлиман, қабзангдаман, пешонам қўлингдадир, ҳукминг менда жорий, қазойинг менга адолатлидир. Ўзингники бўлган — Ўзингни у билан атаган ёки Китобингда нозил қилган ёки махлуқотингдан бирига ўргатган ёки бандаларингга илҳом қилган ёхуд Ўзингдаги яширин ғайб хазинасида сақлаб қўйган — ҳар бир исминг билан Сендан сўрайманки, Қуръонни қалбимнинг баҳори, ғам-аламимни кетказадиган жило қилгин›», дедилар. Сўнг: «Буни айтган ҳар қандай банда бўлмасин, албатта Аллоҳ унинг ғамини кетказиб, ўрнига фараж (кенгчилик) беради», дедилар. Разин ривоят қилган.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْهُدَى وَالتُّقَى وَالْعَفَافَ وَالْغِنَى» . رَوَاهُ مُسلم

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday der edilar: «Allohim, men Sendan hidoyat, taqvo, iffat (poklik) va (xalqdan) behojatlikni soʻrayman.»Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дер эдилар: «Аллоҳим, мен Сендан ҳидоят, тақво, иффат (поклик) ва (халқдан) беҳожатликни сўрайман.»

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عُقْبَةَ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ الْحَارِثَ بْنَ سُوَيْدٍ يَقُولُ‏:‏ قَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ مَسْعُودٍ‏:‏ إِذَا كَانَ عَلَى أَحَدِكُمْ إِمَامٌ يَخَافُ تَغَطْرُسَهُ أَوْ ظُلْمَهُ، فَلْيَقُلِ‏:‏ اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ، وَرَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، كُنْ لِي جَارًا مِنْ فُلاَنِ بْنِ فُلاَنٍ وَأَحْزَابِهِ مِنْ خَلاَئِقِكَ، أَنْ يَفْرُطَ عَلَيَّ أَحَدٌ مِنْهُمْ أَوْ يَطْغَى، عَزَّ جَارُكَ، وَجَلَّ ثَنَاؤُكَ، وَلا إِلَهَ إِلا أَنْتَ‏.‏

Uqba (ibn Horis) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Madinada Paygʻambar ﷺ orqasida asr namozini oʻqidim. U zot namozni salom bilan tugatganlarida, shoshilib turdilar va odamlar saflarini yorib oʻtib, zavjalaridan birining xonasiga (chiqib) ketdilar. Odamlar u zotning shoshilishidan choʻchidi. Paygʻambar ﷺ qaytib keldilar va odamlarni oʻz shoshilishlaridan hayratda (turgan holda) topib, ularga: «Men uyimda turgan bir parcha oltinni esladim va uning meni Alloh ibodatidan chalgʻitishini yoqtirmadim, shuning uchun uni (sadaqaga) tarqatishni buyurdim», — dedilar.Уқба (ибн Ҳорис) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Мадинада Пайғамбар ﷺ орқасида аср намозини ўқидим. У зот намозни салом билан тугатганларида, шошилиб турдилар ва одамлар сафларини ёриб ўтиб, завжаларидан бирининг хонасига (чиқиб) кетдилар. Одамлар у зотнинг шошилишидан чўчиди. Пайғамбар ﷺ қайтиб келдилар ва одамларни ўз шошилишларидан ҳайратда (турган ҳолда) топиб, уларга: «Мен уйимда турган бир парча олтинни эсладим ва унинг мени Аллоҳ ибодатидан чалғитишини ёқтирмадим, шунинг учун уни (садақага) тарқатишни буюрдим», — дедилар.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ‏:‏ لَمَّا قَسَّمَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم غَنَائِمَ حُنَيْنٍ بِالْجِعْرَانَةِ ازْدَحَمُوا عَلَيْهِ، فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ إِنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِ اللهِ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى قَوْمٍ، فَكَذَّبُوهُ وَشَجُّوهُ، فَكَانَ يَمْسَحُ الدَّمَ عَنْ جَبْهَتِهِ وَيَقُولُ‏:‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِقَوْمِي، فَإِنَّهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ مَسْعُودٍ‏:‏ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَحْكِي الرَّجُلَ يَمْسَحُ عَنْ جَبْهَتِهِ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hunayn gʻanimatlarini Jiʼronada taqsimlayotganlarida, odamlar u zotning atroflarida tigʻilishib ketishdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Alloh oʻz bandalaridan bir bandani bir qavmga (paygʻambar qilib) yubordi, ular uni yolgʻonchiga chiqarishdi va boshini yorishdi. U peshanasidan qonni artib turib: ‹Allohim, qavmimni kechir, chunki ular bilmaydilar›, der edi», dedilar. Abdulloh ibn Masʼud dedi: Goʻyo men Rasululloh ﷺni oʻsha kishini hikoya qilib, peshanalaridan (qonni) artayotganlarini koʻrib turgandekman.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳунайн ғаниматларини Жиъронада тақсимлаётганларида, одамлар у зотнинг атрофларида тиғилишиб кетишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ ўз бандаларидан бир бандани бир қавмга (пайғамбар қилиб) юборди, улар уни ёлғончига чиқаришди ва бошини ёришди. У пешанасидан қонни артиб туриб: ‹Аллоҳим, қавмимни кечир, чунки улар билмайдилар›, дер эди», дедилар. Абдуллоҳ ибн Масъуд деди: Гўё мен Расулуллоҳ ﷺни ўша кишини ҳикоя қилиб, пешаналаридан (қонни) артаётганларини кўриб тургандекман.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ الْفَضْلُ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ عِيسَى بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ، قَالَ‏:‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏:‏ الطِّيَرَةُ شِرْكٌ، وَمَا مِنَّا، وَلَكِنَّ اللَّهَ يُذْهِبُهُ بِالتَّوَكُّلِ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot uch marta: «Tiyara (yomon fol olish) — shirkdir, tiyara — shirkdir», dedilar. (Soʻng): «Bizdan har birimizda (uning bir narsasi) boʻladi, lekin Alloh uni tavakkul bilan ketkazadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилинади. У зот уч марта: «Тияра (ёмон фол олиш) — ширкдир, тияра — ширкдир», дедилар. (Сўнг): «Биздан ҳар биримизда (унинг бир нарсаси) бўлади, лекин Аллоҳ уни таваккул билан кетказади», дедилар.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، وَآدَمُ، قَالاَ‏:‏ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ زِرٍّ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ عُرِضَتْ عَلَيَّ الأُمَمُ بِالْمَوْسِمِ أَيَّامَ الْحَجِّ، فَأَعْجَبَنِي كَثْرَةُ أُمَّتِي، قَدْ مَلَأُوا السَّهْلَ وَالْجَبَلَ، قَالُوا‏:‏ يَا مُحَمَّدُ، أَرَضِيتَ‏؟‏ قَالَ‏:‏ نَعَمْ، أَيْ رَبِّ، قَالَ‏:‏ فَإِنَّ مَعَ هَؤُلاَءِ سَبْعِينَ أَلْفًا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ، وَهُمُ الَّذِينَ لاَ يَسْتَرْقُونَ وَلاَ يَكْتَوُونَ، وَلاَ يَتَطَيَّرُونَ، وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ، قَالَ عُكَّاشَةُ‏:‏ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ، قَالَ‏:‏ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ مِنْهُمْ، فَقَالَ رَجُلٌ آخَرُ‏:‏ ادْعُ اللَّهَ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ، قَالَ‏:‏ سَبَقَكَ بِهَا عُكَّاشَةُ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga ummatlar koʻrsatildi. Shunda men bir paygʻambarni koʻrdim — u bilan birga kichkina jamoa (boʻlib); va bir paygʻambar — u bilan birga bir kishi va ikki kishi (boʻlib); va bir paygʻambar — u bilan birga hech kim yoʻq edi. Shu payt menga bir buyuk savod (qora koʻplik, olomon) koʻtarildi; men ularni oʻz ummatim deb gumon qildim. Shunda menga: ‹Bu — Muso va uning qavmidir; lekin ufqqa qaragin› deyildi. Bas, men qaradim — bir buyuk savod (olomon) (koʻrindi). Soʻng menga: ‹Boshqa ufqqa qaragin› deyildi — bir buyuk savod (olomon bor edi) —. Soʻng menga: ‹Bu — sening ummating; ular bilan birga yetmish ming (kishi) — hisob-kitobsiz va azobsiz jannatga kiradilar› deyildi», dedilar. Soʻng odamlar oʻsha — hisob-kitobsiz va azobsiz jannatga kiradiganlar haqida (bahsga) kirishdilar. Baʼzisi: «Ehtimol ular Rasululloh ﷺ ga sahoba boʻlganlardir» dedi. Baʼzisi: «Ehtimol ular Islomda tugʻilgan va Allohga hech narsani sherik qilmaganlardir» dedi. Va ular (yana) baʼzi narsalar zikr qildilar. Shunda Rasululloh ﷺ ularning oldiga chiqib: «Sizlar nima haqida (bahs) qilyapsizlar?» dedilar. Bas, ular Unga xabar berdilar. (Paygʻambar): «Ular — ruqya (afsun) qilmaydigan, ruqya soʻramaydigan, (qush uchirib) shum(gumon) qilmaydigan va Rabbisiga tavakkul qiladigan (kishilar)dir», dedilar. Shunda Ukkosha ibn Mihsan turib: «Meni ulardan (biri) qilishini Allohdan soʻrang» dedi. (Paygʻambar): «Sen ulardansan», dedilar. Soʻng boshqa bir kishi turib: «Meni ulardan (biri) qilishini Allohdan soʻrang» dedi. (Paygʻambar): «Bunga sendan Ukkosha (oldinda) oʻtib ketdi», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга умматлар кўрсатилди. Шунда мен бир пайғамбарни кўрдим — у билан бирга кичкина жамоа (бўлиб); ва бир пайғамбар — у билан бирга бир киши ва икки киши (бўлиб); ва бир пайғамбар — у билан бирга ҳеч ким йўқ эди. Шу пайт менга бир буюк савод (қора кўплик, оломон) кўтарилди; мен уларни ўз умматим деб гумон қилдим. Шунда менга: ‹Бу — Мусо ва унинг қавмидир; лекин уфққа қарагин› дейилди. Бас, мен қарадим — бир буюк савод (оломон) (кўринди). Сўнг менга: ‹Бошқа уфққа қарагин› дейилди — бир буюк савод (оломон бор эди) —. Сўнг менга: ‹Бу — сенинг умматинг; улар билан бирга етмиш минг (киши) — ҳисоб-китобсиз ва азобсиз жаннатга кирадилар› дейилди», дедилар. Сўнг одамлар ўша — ҳисоб-китобсиз ва азобсиз жаннатга кирадиганлар ҳақида (баҳсга) киришдилар. Баъзиси: «Эҳтимол улар Расулуллоҳ ﷺ га саҳоба бўлганлардир» деди. Баъзиси: «Эҳтимол улар Исломда туғилган ва Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмаганлардир» деди. Ва улар (яна) баъзи нарсалар зикр қилдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларнинг олдига чиқиб: «Сизлар нима ҳақида (баҳс) қиляпсизлар?» дедилар. Бас, улар Унга хабар бердилар. (Пайғамбар): «Улар — руқя (афсун) қилмайдиган, руқя сўрамайдиган, (қуш учириб) шум(гумон) қилмайдиган ва Раббисига таваккул қиладиган (кишилар)дир», дедилар. Шунда Уккоша ибн Миҳсан туриб: «Мени улардан (бири) қилишини Аллоҳдан сўранг» деди. (Пайғамбар): «Сен улардансан», дедилар. Сўнг бошқа бир киши туриб: «Мени улардан (бири) қилишини Аллоҳдан сўранг» деди. (Пайғамбар): «Бунга сендан Уккоша (олдинда) ўтиб кетди», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللهِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ حَكِيمِ بْنِ أَفْلَحَ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ أَرْبَعٌ لِلْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ‏:‏ يَعُودُهُ إِذَا مَرِضَ، وَيَشْهَدُهُ إِذَا مَاتَ، وَيُجِيبُهُ إِذَا دَعَاهُ، وَيُشَمِّتُهُ إِذَا عَطَسَ‏.‏

Abu Humayd as-Soidiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ sajda qilish uchun yerga engashganlarida, ikki bilaklarini qoʻltiqlaridan uzoqroq tutar va oyoqlarining barmoqlarini bukardilar.Абу Ҳумайд ас-Соидий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сажда қилиш учун ерга энгашганларида, икки билакларини қўлтиқларидан узоқроқ тутар ва оёқларининг бармоқларини букардилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مُحِلٌّ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ شَقِيقَ بْنَ سَلَمَةَ أَبَا وَائِلٍ يَذْكُرُ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ‏:‏ كَانُوا يُصَلُّونَ خَلْفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ الْقَائِلُ‏:‏ السَّلاَمُ عَلَى اللهِ، فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم صَلاَتَهُ قَالَ‏:‏ مَنِ الْقَائِلُ‏:‏ السَّلاَمُ عَلَى اللهِ‏؟‏ إِنَّ اللَّهَ هُوَ السَّلاَمُ، وَلَكِنْ قُولُوا‏:‏ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ قَالَ‏:‏ وَقَدْ كَانُوا يَتَعَلَّمُونَهَا كَمَا يَتَعَلَّمُ أَحَدُكُمُ السُّورَةَ مِنَ الْقُرْآنِ‏.‏

(Shaqiq ibn Salama aytdi: Abdulloh (ibn Masʼud) dedi:) Biz Paygʻambar ﷺning ortlarida namoz oʻqirdik-da: «as-Salomu alalloh (Allohga salom boʻlsin)» der edik. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Albatta, Allohning Oʻzi — as-Salom (salomatlik egasi)dir; lekin sizlar (shunday) aytinglar: ‹At-tahiyyatu lillahi vas-salavatu vat-tayyibatu, as-salomu alayka ayyuhan-nabiyyu va rahmatullohi va barakatuhu, as-salomu alayno va alo ibodillahis-solihiyn; ashhadu an la ilaha illalloh, va ashhadu anna Muhammadan abduhu va rasuluhu› (Barcha taʼzim-ehtiromlar, namozlar va pok (soʻz-amal)lar Allohga xosdir; ey Paygʻambar, senga Allohning salomi, rahmati va barakotlari boʻlsin; bizga va Allohning solih bandalariga salom boʻlsin; guvohlik beramanki, Allohdan boshqa iloh yoʻq; va guvohlik beramanki, Muhammad — Uning bandasi va rasulidir)», dedilar.(Шақиқ ибн Салама айтди: Абдуллоҳ (ибн Масъуд) деди:) Биз Пайғамбар ﷺнинг ортларида намоз ўқирдик-да: «ас-Салому алаллоҳ (Аллоҳга салом бўлсин)» дер эдик. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Албатта, Аллоҳнинг Ўзи — ас-Салом (саломатлик эгаси)дир; лекин сизлар (шундай) айтинглар: ‹Ат-таҳийяту лиллаҳи вас-салавату ват-таййибату, ас-салому алайка айюҳан-набийю ва раҳматуллоҳи ва баракатуҳу, ас-салому алайно ва ало ибодиллаҳис-солиҳийн; ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ, ва ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳу› (Барча таъзим-эҳтиромлар, намозлар ва пок (сўз-амал)лар Аллоҳга хосдир; эй Пайғамбар, сенга Аллоҳнинг саломи, раҳмати ва баракотлари бўлсин; бизга ва Аллоҳнинг солиҳ бандаларига салом бўлсин; гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ; ва гувоҳлик бераманки, Муҳаммад — Унинг бандаси ва расулидир)», дедилар.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ‏:‏ إِيَّاكُمْ وَهَاتَيْنِ الْكَعْبَتَيْنِ الْمَوْسُومَتَيْنِ اللَّتَيْنِ يُزْجَرَانِ زَجْرًا، فَإِنَّهُمَا مِنَ الْمَيْسِرِ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Mana bu belgi qoʻyilgan ikki soqqadan saqlaning, ular qattiq qaytariladi, chunki ular qimordandir», dedi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мана бу белги қўйилган икки соққадан сақланинг, улар қаттиқ қайтарилади, чунки улар қимордандир», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ زُهَيْرٍ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ، عَنِ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عِيَاضٍ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ‏:‏ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعْجِبُهُ الذِّرَاعُ، قَالَ‏:‏ وَسُمَّ فِي الذِّرَاعِ، وَكَانَ يَرَى أَنَّ الْيَهُودَ سَمُّوهُ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ ga (qoʻyning) old oyogʻi (goʻshti) yoqar edi». (Roviy) aytdi: «Old oyoqqa zahar solingan edi va u zot bu zaharni yahudiylar solgan deb hisoblar edilar».Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ га (қўйнинг) олд оёғи (гўшти) ёқар эди». (Ровий) айтди: «Олд оёққа заҳар солинган эди ва у зот бу заҳарни яҳудийлар солган деб ҳисоблар эдилар».

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبِيدَةَ السَّلْمَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ‏:‏ قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ إِنِّي لأَعْرفُ آخِرَ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا، رَجُلٌ يَخْرُجُ مِنْهَا زَحْفًا، فَيُقَالُ لَهُ‏:‏ انْطَلِقْ فَادْخُلِ الْجَنَّةَ، قَالَ‏:‏ فَيَذْهَبُ لِيَدْخُلَ الْجَنَّةَ، فَيَجِدُ النَّاسَ قَدْ أَخَذُوا الْمَنَازِلَ، فَيَرْجِعُ فَيَقُولُ‏:‏ يَا رَبِّ، قَدْ أَخَذَ النَّاسُ الْمَنَازِلَ، فَيُقَالُ لَهُ‏:‏ أَتَذْكُرُ الزَّمَانَ الَّذِي كُنْتَ فِيهِ، فَيَقُولُ‏:‏ نَعَمْ، قَالَ‏:‏ فَيُقَالُ لَهُ‏:‏ تَمَنَّ، قَالَ‏:‏ فَيَتَمَنَّى، فَيُقَالُ لَهُ‏:‏ فَإِنَّ لَكَ الَّذِي تَمَنَّيْتَ وَعَشَرَةَ أَضْعَافِ الدُّنْيَا، قَالَ‏:‏ فَيَقُولُ‏:‏ تَسْخَرُ بِي وَأَنْتَ الْمَلِكُ قَالَ‏:‏ فَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم، ضَحِكَ، حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, men doʻzax ahlining (oxirgisi boʻlib) undan chiqadigan eng oxirgi kishisini bilaman. Bir kishi undan emaklab chiqadi va: ‹Ey Robbim, odamlar manzillarni egallab boʻlishibdi›, deydi. Shunda unga: ‹Bor, jannatga kir›, deyiladi. U kirgani boradi, ammo odamlar manzillarni egallab boʻlganini koʻradi-da, qaytib kelib: ‹Ey Robbim, odamlar manzillarni egallab boʻlishibdi›, deydi. Shunda unga: ‹Sen (dunyoda) yashagan zamoningni eslaysanmi?› deyiladi. U: ‹Ha›, deydi. Unga: ‹Orzu qil›, deyiladi. U orzu qiladi. Soʻng unga: ‹Albatta, senga sen orzu qilganing va dunyoning oʻn baravari (beriladi)›, deyiladi. Shunda u: ‹Sen Podshoh boʻla turib, meni masxara qilyapsanmi?› deydi», dedilar. (Ibn Masʼud) aytdi: Men Rasululloh ﷺ tishlari koʻrinib ketguncha kulganlarini koʻrdim. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мен дўзах аҳлининг (охиргиси бўлиб) ундан чиқадиган энг охирги кишисини биламан. Бир киши ундан эмаклаб чиқади ва: ‹Эй Роббим, одамлар манзилларни эгаллаб бўлишибди›, дейди. Шунда унга: ‹Бор, жаннатга кир›, дейилади. У киргани боради, аммо одамлар манзилларни эгаллаб бўлганини кўради-да, қайтиб келиб: ‹Эй Роббим, одамлар манзилларни эгаллаб бўлишибди›, дейди. Шунда унга: ‹Сен (дунёда) яшаган замонингни эслайсанми?› дейилади. У: ‹Ҳа›, дейди. Унга: ‹Орзу қил›, дейилади. У орзу қилади. Сўнг унга: ‹Албатта, сенга сен орзу қилганинг ва дунёнинг ўн баравари (берилади)›, дейилади. Шунда у: ‹Сен Подшоҳ бўла туриб, мени масхара қиляпсанми?› дейди», дедилар. (Ибн Масъуд) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ тишлари кўриниб кетгунча кулганларини кўрдим. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلانَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عُبَيْدَةَ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ‏:‏ قَالَ لِي رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ اقْرَأْ عَلَيَّ فَقُلْتُ‏:‏ يَا رَسُولَ اللهِ، أَقَرَأُ عَلَيْكَ وَعَلَيْكَ أُنْزِلَ، قَالَ‏:‏ إِنِّي أُحِبُّ أَنْ أَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِي، فَقَرَأْتُ سُورَةَ النِّسَاءِ، حَتَّى بَلَغْتُ وَجِئِنَا بِكَ عَلَى هَؤُلاءِ شَهِيدًا، قَالَ‏:‏ فَرَأَيْتُ عَيْنَيْ رَسُولِ اللهِ تَهْمِلانِ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ menga: «Menga (Qurʼon) oʻqib ber», dedilar. Men: «Ey Rasululloh, sizga oʻqib beraymi? Axir u sizga nozil qilingan-ku!» dedim. U zot: «Men uni oʻzgadan eshitishni yaxshi koʻraman», dedilar. Shunda men Niso surasini oʻqidim; {seni ularning ustiga guvoh qilib keltirsak} (Niso 41) (oyatiga) yetganimda, Nabiy ﷺning koʻzlari yosh toʻkayotganini koʻrdim. Abu Iso aytdi: Bu (rivoyat) Abul-Ahvasning hadisidan sahihroqdir.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Менга (Қуръон) ўқиб бер», дедилар. Мен: «Эй Расулуллоҳ, сизга ўқиб берайми? Ахир у сизга нозил қилинган-ку!» дедим. У зот: «Мен уни ўзгадан эшитишни яхши кўраман», дедилар. Шунда мен Нисо сурасини ўқидим; {сени уларнинг устига гувоҳ қилиб келтирсак} (Нисо 41) (оятига) етганимда, Набий ﷺнинг кўзлари ёш тўкаётганини кўрдим. Абу Исо айтди: Бу (ривоят) Абул-Аҳваснинг ҳадисидан саҳиҳроқдир.