حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ وَثَّابٍ يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَتَى الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ
Yahyo ibn Vassob Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladi. U aytdi: Men Nabiy ﷺning: «Kim jumaga kelsa, gʻusl qilsin», deb aytayotganlarini eshitdim.Яҳё ибн Вассоб Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилади. У айтди: Мен Набий ﷺнинг: «Ким жумага келса, ғусл қилсин», деб айтаётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ جُمْهَانَ قَالَرَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ يَمْشِي بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقُلْتُ تَمْشِي فَقَالَ إِنْ أَمْشِ فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْشِي وَإِنْ أَسْعَ فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْعَى
Kasir ibn Jumhon aytdi: Men Ibn Umarni Safo bilan Marva orasida yurib borayotganini koʻrdim va unga: «Yuryapsanmi?» dedim. U: «Agar yursam, men Rasululloh ﷺning yurayotganlarini koʻrganman; agar saʼy qilsam, men Rasululloh ﷺning saʼy qilayotganlarini koʻrganman», dedi.Касир ибн Жумҳон айтди: Мен Ибн Умарни Сафо билан Марва орасида юриб бораётганини кўрдим ва унга: «Юряпсанми?» дедим. У: «Агар юрсам, мен Расулуллоҳ ﷺнинг юраётганларини кўрганман; агар саъй қилсам, мен Расулуллоҳ ﷺнинг саъй қилаётганларини кўрганман», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْحَارِثِ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَتْ تَحْتِي امْرَأَةٌ أُحِبُّهَا وَكَانَ أَبِي يَكْرَهُهَا فَأَمَرَنِي أَنْ أُطَلِّقَهَا فَأَبَيْتُ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَأَرْسَلَ إِلَيَّ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ طَلِّقْ امْرَأَتَكَ فَطَلَّقْتُهَا
Hamza ibn Abdulloh ibn Umar otasidan rivoyat qiladi. U aytdi: Nikohimda men sevadigan bir ayol bor edi, otam esa uni yoqtirmas edi. U menga uni taloq qilishni buyurdi, men bosh tortdim. Shunda u Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, buni u zotga aytdi. U zot menga odam yuborib: «Ey Abdulloh, xotiningni taloq qil», dedilar. Men ham uni taloq qildim.Ҳамза ибн Абдуллоҳ ибн Умар отасидан ривоят қилади. У айтди: Никоҳимда мен севадиган бир аёл бор эди, отам эса уни ёқтирмас эди. У менга уни талоқ қилишни буюрди, мен бош тортдим. Шунда у Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, буни у зотга айтди. У зот менга одам юбориб: «Эй Абдуллоҳ, хотинингни талоқ қил», дедилар. Мен ҳам уни талоқ қилдим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ أَبِي نُعَيْمٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى جَعَلَ الْحَقَّ عَلَى لِسَانِ عُمَرَ وَقَلْبِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, Alloh taolo haqni Umarning tili va qalbiga joyladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, Аллоҳ таоло ҳақни Умарнинг тили ва қалбига жойлади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ مُبَارَكٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي أَبُو قِلَابَةَ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَالَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَتَخْرُجُ نَارٌ قَبْلَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ مِنْ بَحْرِ حَضْرَمَوْتَ أَوْ مِنْ حَضْرَمَوْتَ تَحْشُرُ النَّاسَ قَالُوا فَبِمَ تَأْمُرُنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالشَّأْمِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga shunday dedilar: «Qiyomat kunidan oldin Hazramavt dengizidan — yoki Hazramavtdan — bir olov chiqib, odamlarni (bir joyga) toʻplaydi». Ular: «Bizni nimaga buyurasiz, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Shom (diyori)ni lozim tutinglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга шундай дедилар: «Қиёмат кунидан олдин Ҳазрамавт денгизидан — ёки Ҳазрамавтдан — бир олов чиқиб, одамларни (бир жойга) тўплайди». Улар: «Бизни нимага буюрасиз, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Шом (диёри)ни лозим тутинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ بَكْرٍ قَالَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ إِنَّ أَنَسًا أَخْبَرَنَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَبَّيْكَ بِعُمْرَةٍ وَحَجٍّ قَالَ وَهِلَ أَنَسٌ خَرَجَ فَلَبَّى بِالْحَجِّ وَلَبَّيْنَا مَعَهُ فَلَمَّا قَدِمَ أَمَرَ مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ الْهَدْيُ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةًقَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِأَنَسٍ فَقَالَ مَا تَعُدُّونَا إِلَّا صِبْيَانًا
Bakr aytdi: Men Ibn Umarga: «Anas bizga xabar berdiki, Nabiy ﷺ: ‹Labbayka umra va haj bilan›, deganlar», dedim. U: «Anas adashibdi. U zot chiqib, haj bilan talbiya aytdilar, biz ham u zot bilan birga talbiya aytdik. Kelganlarida esa qurbonligi boʻlmagan kishilarga uni umra qilishni buyurdilar», dedi. (Bakr) aytdi: Men buni Anasga aytdim. U: «Sizlar bizni bolalardan boshqa narsa deb hisoblamaysizlar-da», dedi.Бакр айтди: Мен Ибн Умарга: «Анас бизга хабар бердики, Набий ﷺ: ‹Лаббайка умра ва ҳаж билан›, деганлар», дедим. У: «Анас адашибди. У зот чиқиб, ҳаж билан талбия айтдилар, биз ҳам у зот билан бирга талбия айтдик. Келганларида эса қурбонлиги бўлмаган кишиларга уни умра қилишни буюрдилар», деди. (Бакр) айтди: Мен буни Анасга айтдим. У: «Сизлар бизни болалардан бошқа нарса деб ҳисобламайсизлар-да», деди.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ وَابْنُ أَبِي ذِئْبٍ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَرَأَيْتُ النَّاسَ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُضْرَبُونَ إِذَا تَبَايَعُوا طَعَامًا جُزَافًا أَنْ يَبِيعُوهُ حَتَّى يُؤْوُوهُ إِلَى رِحَالِهِمْ
Solim ibn Abdulloh ibn Umar otasidan rivoyat qiladi. U aytdi: Men Rasululloh ﷺ zamonlarida odamlarni koʻrardim: chamalab (oʻlchovsiz) taom sotib olganlarida, uni oʻz manzillariga koʻchirib olmasdan turib sotganlari uchun kaltaklanardi.Солим ибн Абдуллоҳ ибн Умар отасидан ривоят қилади. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ замонларида одамларни кўрардим: чамалаб (ўлчовсиз) таом сотиб олганларида, уни ўз манзилларига кўчириб олмасдан туриб сотганлари учун калтакланарди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلَاحَ فَلَيْسَ مِنَّا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim bizga qarshi qurol koʻtarsa, u bizdan emas», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким бизга қарши қурол кўтарса, у биздан эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ فَقَدْ عَتَقَ كُلُّهُ فَإِنْ كَانَ لِلَّذِي أَعْتَقَ نَصِيبَهُ مِنْ الْمَالِ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَهُ فَعَلَيْهِ عِتْقُهُ كُلُّهُ
Abdulloh (ibn Umar) (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim qulda oʻziga tegishli ulushini ozod qilsa, qul butunlay ozod boʻladi. Agar ulushini ozod qilgan kishining molida uning bahosiga yetadigan narsa boʻlsa, uni butunlay ozod qilish uning zimmasidadir», dedilar.Абдуллоҳ (ибн Умар) (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким қулда ўзига тегишли улушини озод қилса, қул бутунлай озод бўлади. Агар улушини озод қилган кишининг молида унинг баҳосига етадиган нарса бўлса, уни бутунлай озод қилиш унинг зиммасидадир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِأَنَّهُ أَذَّنَ بِضَجَنَانَ لَيْلَةً الْعِشَاءَ ثُمَّ قَالَ فِي إِثْرِ ذَلِكَ أَلَا صَلُّوا فِي الرِّحَالِ وَأَخْبَرَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ مُؤَذِّنًا يَقُولُ أَلَا صَلُّوا فِي الرِّحَالِ فِي اللَّيْلَةِ الْبَارِدَةِ أَوْ الْمَطِيرَةِ فِي السَّفَرِ
Nofeʼ Abdulloh (ibn Umar)dan rivoyat qiladiki, u Dajnonda bir kecha isho namoziga azon aytdi, soʻng uning ketidan: «Ogoh boʻlinglar, manzillaringizda namoz oʻqinglar», dedi. Va bizga xabar berdiki, Rasululloh ﷺ safarda sovuq yoki yomgʻirli kechada muazzinga: «Ogoh boʻlinglar, manzillaringizda namoz oʻqinglar», deyishni buyurar edilar.Нофеъ Абдуллоҳ (ибн Умар)дан ривоят қиладики, у Дажнонда бир кеча ишо намозига азон айтди, сўнг унинг кетидан: «Огоҳ бўлинглар, манзилларингизда намоз ўқинглар», деди. Ва бизга хабар бердики, Расулуллоҳ ﷺ сафарда совуқ ёки ёмғирли кечада муаззинга: «Огоҳ бўлинглар, манзилларингизда намоз ўқинглар», дейишни буюрар эдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى نُخَامَةً فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ فَحَتَّهَا ثُمَّ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلَاةِ فَلَا يَتَنَخَّمْ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قِبَلَ وَجْهِ أَحَدِكُمْ فِي الصَّلَاةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ masjidning qiblasida bir tupuk koʻrib, uni qirib tashladilar, soʻng: «Biringiz namozda boʻlsa, tupurmasin. Chunki Alloh taolo namozda biringizning yuzi tomonidadir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ масжиднинг қибласида бир тупук кўриб, уни қириб ташладилар, сўнг: «Бирингиз намозда бўлса, тупурмасин. Чунки Аллоҳ таоло намозда бирингизнинг юзи томонидадир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِي أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ صَلَاةٍ فِيمَا سِوَاهُ إِلَّا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Mening masjidimda oʻqilgan bir namoz undan boshqa (masjid)larda oʻqilgan ming namozdan afzaldir, faqat Masjidul-Harom bundan mustasno», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Менинг масжидимда ўқилган бир намоз ундан бошқа (масжид)ларда ўқилган минг намоздан афзалдир, фақат Масжидул-Ҳаром бундан мустасно», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَتَلَقَّفْتُ التَّلْبِيَةَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men talbiyani Rasululloh ﷺdan oldim: «Labbayka Allohumma labbayk, labbayka lo sharika laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, lo sharika lak».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен талбияни Расулуллоҳ ﷺдан олдим: «Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ло шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ло шарика лак».
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مُوسَى الْجُهَنِيِّ سَمِعْتُ نَافِعًا سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِي أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ صَلَاةٍ فِيمَا سِوَاهُ إِلَّا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Mening masjidimda oʻqilgan bir namoz undan boshqa (masjid)larda oʻqilgan ming namozdan afzaldir, faqat Masjidul-Harom bundan mustasno», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Менинг масжидимда ўқилган бир намоз ундан бошқа (масжид)ларда ўқилган минг намоздан афзалдир, фақат Масжидул-Ҳаром бундан мустасно», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْقَرْعِ وَالْمُزَفَّتِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qovoq idish (qarʼ)dan va zift surilgan idish (muzaffat)dan qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қовоқ идиш (қаръ)дан ва зифт сурилган идиш (музаффат)дан қайтардилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطَعَ فِي مِجَنٍّ ثَمَنُهُ ثَلَاثَةُ دَرَاهِمَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ narxi uch dirham boʻlgan qalqon sababli (oʻgʻrining qoʻlini) kesdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ нархи уч дирҳам бўлган қалқон сабабли (ўғрининг қўлини) кесдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ بَيِّعَيْنِ فَأَحَدُهُمَا عَلَى صَاحِبِهِ بِالْخِيَارِ حَتَّى يَتَفَرَّقَا أَوْ يَكُونَ خِيَارًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Har qanday ikki savdolashuvchi — ularning har biri sherigiga nisbatan ixtiyorlidir, toki ular ajralishmagunicha yoki (savdo) ixtiyor (shartli) boʻlmagunicha», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ҳар қандай икки савдолашувчи — уларнинг ҳар бири шеригига нисбатан ихтиёрлидир, токи улар ажралишмагунича ёки (савдо) ихтиёр (шартли) бўлмагунича», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ اللَّيْلِ قَالَ يُصَلِّي أَحَدُكُمْ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا خَشِيَ أَنْ يُصْبِحَ صَلَّى رَكْعَةً تُوتِرُ لَهُ صَلَاتَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺdan kechasi (oʻqiladigan) namoz haqida soʻradi. U zot: «Biringiz ikki rakaat, ikki rakaat qilib oʻqiydi. Subh (kirishi)dan qoʻrqsa, bir rakaat oʻqiydi — u namozini vitr qiladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺдан кечаси (ўқиладиган) намоз ҳақида сўради. У зот: «Бирингиз икки ракаат, икки ракаат қилиб ўқийди. Субҳ (кириши)дан қўрқса, бир ракаат ўқийди — у намозини витр қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَمْسٌ مِنْ الدَّوَابِّ لَا جُنَاحَ عَلَى مَنْ قَتَلَهُنَّ فِي قَتْلِهِنَّ وَهُوَ حَرَامٌ الْعَقْرَبُ وَالْفَأْرَةُ وَالْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Besh xil jonivor borki, ehromda boʻla turib ularni oʻldirgan kishiga gunoh yoʻq: chayon, sichqon, qargʻa, kalxat va qopagʻon it», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Беш хил жонивор борки, эҳромда бўла туриб уларни ўлдирган кишига гуноҳ йўқ: чаён, сичқон, қарға, калхат ва қопағон ит», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ فَاتَهُ الْعَصْرُ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kimning asr (namozi) qazo boʻlsa, u goʻyo ahli va molidan judo qilingandek boʻladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Кимнинг аср (намози) қазо бўлса, у гўё аҳли ва молидан жудо қилингандек бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا نَخْلٍ بِيعَتْ أُصُولُهَا فَثَمَرَتُهَا لِلَّذِي أَبَّرَهَا إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qaysi xurmo(zor)ning tublari sotilsa, uning mevasi uni changlatgan kishiniki boʻladi, magar xaridor (mevani ham) shart qilib qoʻysa, (bundan mustasno)», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қайси хурмо(зор)нинг тублари сотилса, унинг меваси уни чанглатган кишиники бўлади, магар харидор (мевани ҳам) шарт қилиб қўйса, (бундан мустасно)», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَكَانَ إِذَا جَدَّ بِهِ السَّيْرُ جَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بَعْدَمَا يَغِيبُ الشَّفَقُ وَيَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا جَدَّ بِهِ السَّيْرُ جَمَعَ بَيْنَهُمَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U yurish (safar)ni tezlatmoqchi boʻlsa, shafaq gʻoyib boʻlganidan keyin shom bilan xuftonni jamlar va: «Rasululloh ﷺ yurishni tezlatmoqchi boʻlsalar, ikkovini jamlar edilar», der edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У юриш (сафар)ни тезлатмоқчи бўлса, шафақ ғойиб бўлганидан кейин шом билан хуфтонни жамлар ва: «Расулуллоҳ ﷺ юришни тезлатмоқчи бўлсалар, икковини жамлар эдилар», дер эди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَأَتَى عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَفْتَاهُ فَقَالَ مُرْ عَبْدَ اللَّهِ فَلْيُرَاجِعْهَا حَتَّى تَطْهُرَ مِنْ حَيْضَتِهَا هَذِهِ ثُمَّ تَحِيضَ حَيْضَةً أُخْرَى فَإِذَا طَهُرَتْ فَلْيُفَارِقْهَا قَبْلَ أَنْ يُجَامِعَهَا أَوْ لِيُمْسِكْهَا فَإِنَّهَا الْعِدَّةُ الَّتِي أُمِرَ أَنْ تُطَلَّقَ لَهَا النِّسَاءُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u xotinini hayz koʻrayotgan paytida taloq qildi. Shunda Umar Nabiy ﷺning oldilariga kelib, bu haqda fatvo soʻradi. U zot: «Abdullohga buyur, xotinini qaytarib olsin, toki u shu hayzidan poklanguncha, soʻng boshqa bir hayzni koʻrguncha (kutib tursin). Poklangach, unga yaqinlik qilmasidan oldin uni taloq qilsin yoki ushlab qolsin. Zero, bu ayollar shunga qarab taloq qilinishi buyurilgan iddadir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у хотинини ҳайз кўраётган пайтида талоқ қилди. Шунда Умар Набий ﷺнинг олдиларига келиб, бу ҳақда фатво сўради. У зот: «Абдуллоҳга буюр, хотинини қайтариб олсин, токи у шу ҳайзидан поклангунча, сўнг бошқа бир ҳайзни кўргунча (кутиб турсин). Поклангач, унга яқинлик қилмасидан олдин уни талоқ қилсин ёки ушлаб қолсин. Зеро, бу аёллар шунга қараб талоқ қилиниши буюрилган иддадир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَسَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ كَلَّمَا عَبْدَ اللَّهِ حِينَ نَزَلَ الْحَجَّاجُ لِقِتَالِ ابْنِ الزُّبَيْرِ فَقَالَا لَا يَضُرُّكَ أَنْ لَا تَحُجَّ الْعَامَ فَإِنَّا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ بَيْنَ النَّاسِ قِتَالٌ وَأَنْ يُحَالَ بَيْنَكَ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ إِنْ حِيلَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ فَعَلْتُ كَمَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ حِينَ حَالَتْ كُفَّارُ قُرَيْشٍ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عُمْرَةً فَإِنْ خُلِّيَ سَبِيلِي قَضَيْتُ عُمْرَتِي وَإِنْ حِيلَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ فَعَلْتُ كَمَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ فَلَبَّى بِعُمْرَةٍ ثُمَّ تَلَا {لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ} ثُمَّ سَارَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِظَهْرِ الْبَيْدَاءِ قَالَ مَا أَمْرُهُمَا إِلَّا وَاحِدٌ إِنْ حِيلَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْعُمْرَةِ حِيلَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْحَجِّ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجَّةً مَعَ عُمْرَتِي فَانْطَلَقَ حَتَّى ابْتَاعَ بِقُدَيْدٍ هَدْيًا ثُمَّ طَافَ لَهُمَا طَوَافًا وَاحِدًا بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ لَمْ يَزَلْ كَذَلِكَ إِلَى يَوْمِ النَّحْرِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Hajjoj Ibn Zubayrga qarshi urush qilish uchun (qoʻshin bilan) tushganda, Abdulloh ibn Abdulloh bilan Solim ibn Abdulloh Abdulloh (ibn Umar)ga gapirib: «Bu yil haj qilmasang senga ziyon yoʻq, chunki biz odamlar orasida urush boʻlib, sen bilan Baytning orasi toʻsilib qolishidan qoʻrqyapmiz», dedilar. (Ibn Umar): «Agar men bilan uning (Bayt) orasi toʻsilsa, Rasululloh ﷺ qanday qilgan boʻlsalar, men ham shunday qilaman — men u zot bilan birga edim, oʻshanda Quraysh kofirlari u zot bilan Baytning orasini toʻsib qoʻyishgan edi. Sizlarni guvoh qilamanki, men umrani (oʻzimga) vojib qildim; agar yoʻlim ochiq qolsa, umramni ado qilaman, agar men bilan uning orasi toʻsilsa, Rasululloh ﷺ qanday qilgan boʻlsalar, men ham shunday qilaman — men u zot bilan birga edim», dedi. Soʻng yoʻlga chiqib, Zul-Hulayfaga keldi va umraga talbiya aytdi, keyin {Darhaqiqat, sizlar uchun Allohning Rasulida goʻzal namuna bordir} (oyatini) tilovat qildi. Soʻng yurib, Baydoning yuqori (qismi)ga yetganida: «Bularning ikkovining ishi bitta, oʻzi. Agar men bilan umraning orasi toʻsilsa, men bilan hajning orasi (ham) toʻsilibdi. Sizlarni guvoh qilamanki, men hajni umra bilan birga (oʻzimga) vojib qildim», dedi. Soʻng yoʻlga chiqib, Qudaydda hadiy (qurbonlik moli) sotib oldi, keyin ikkovi uchun Bayt(ni) bir marta tavof qildi, Safo va Marva orasida (ham bir marta saʼy qildi), soʻng nahr kunigacha shu holatda davom etdi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ҳажжож Ибн Зубайрга қарши уруш қилиш учун (қўшин билан) тушганда, Абдуллоҳ ибн Абдуллоҳ билан Солим ибн Абдуллоҳ Абдуллоҳ (ибн Умар)га гапириб: «Бу йил ҳаж қилмасанг сенга зиён йўқ, чунки биз одамлар орасида уруш бўлиб, сен билан Байтнинг ораси тўсилиб қолишидан қўрқяпмиз», дедилар. (Ибн Умар): «Агар мен билан унинг (Байт) ораси тўсилса, Расулуллоҳ ﷺ қандай қилган бўлсалар, мен ҳам шундай қиламан — мен у зот билан бирга эдим, ўшанда Қурайш кофирлари у зот билан Байтнинг орасини тўсиб қўйишган эди. Сизларни гувоҳ қиламанки, мен умрани (ўзимга) вожиб қилдим; агар йўлим очиқ қолса, умрамни адо қиламан, агар мен билан унинг ораси тўсилса, Расулуллоҳ ﷺ қандай қилган бўлсалар, мен ҳам шундай қиламан — мен у зот билан бирга эдим», деди. Сўнг йўлга чиқиб, Зул-Ҳулайфага келди ва умрага талбия айтди, кейин {Дарҳақиқат, сизлар учун Аллоҳнинг Расулида гўзал намуна бордир} (оятини) тиловат қилди. Сўнг юриб, Байдонинг юқори (қисми)га етганида: «Буларнинг икковининг иши битта, ўзи. Агар мен билан умранинг ораси тўсилса, мен билан ҳажнинг ораси (ҳам) тўсилибди. Сизларни гувоҳ қиламанки, мен ҳажни умра билан бирга (ўзимга) вожиб қилдим», деди. Сўнг йўлга чиқиб, Қудайдда ҳадий (қурбонлик моли) сотиб олди, кейин иккови учун Байт(ни) бир марта тавоф қилди, Сафо ва Марва орасида (ҳам бир марта саъй қилди), сўнг наҳр кунигача шу ҳолатда давом этди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا نَادَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا نَلْبَسُ مِنْ الثِّيَابِ إِذَا أَحْرَمْنَا قَالَ لَا تَلْبَسُوا الْقُمُصَ وَلَا الْعَمَائِمَ وَلَا الْبَرَانِسَ وَلَا السَّرَاوِيلَاتِ وَلَا الْخُفَّيْنِ إِلَّا أَحَدٌ لَا يَجِدُ نَعْلَيْنِ وَقَالَ يَحْيَى مَرَّةً إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ لَيْسَ لَهُ نَعْلَانِ فَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنْ الْكَعْبَيْنِ وَلَا يَلْبَسْ ثَوْبًا مَسَّهُ وَرْسٌ أَوْ زَعْفَرَانٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Rasululloh ﷺni chaqirib: «Ehromga kirsak, qanday kiyimlarni kiyamiz?» dedi. U zot: «Koʻylak ham, salla ham, burnus ham, ishton ham, mahsi ham kiymanglar; faqat kavush topa olmagan kishi (mahsi kiysin)», dedilar. Yahyo bir marta: «Faqat bir kishining kavshi boʻlmasa, ularni toʻpiqlardan pastroq qilib kessin. Vars yoki zaʼfaron tekkan kiyimni ham kiymasin», deb (rivoyat qildi).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бир киши Расулуллоҳ ﷺни чақириб: «Эҳромга кирсак, қандай кийимларни киямиз?» деди. У зот: «Кўйлак ҳам, салла ҳам, бурнус ҳам, иштон ҳам, маҳси ҳам кийманглар; фақат кавуш топа олмаган киши (маҳси кийсин)», дедилар. Яҳё бир марта: «Фақат бир кишининг кавши бўлмаса, уларни тўпиқлардан пастроқ қилиб кессин. Варс ёки заъфарон теккан кийимни ҳам киймасин», деб (ривоят қилди).
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ فَالْأَمِيرُ الَّذِي عَلَى النَّاسِ رَاعٍ عَلَيْهِمْ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ وَالرَّجُلُ رَاعٍ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ وَالْمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ عَلَى بَيْتِ بَعْلِهَا وَوَلَدِهِ وَهِيَ مَسْئُولَةٌ عَنْهُمْ وَعَبْدُ الرَّجُلِ رَاعٍ عَلَى بَيْتِ سَيِّدِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُ أَلَا فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hammangiz choʻponsiz va hammangiz oʻz qoʻl ostingizdagilar haqida masʼulsiz. Xalq ustidan turgan amir ularning choʻponi boʻlib, u ular haqida masʼuldir. Erkak kishi oʻz ahli xonadoni ustidan choʻpon boʻlib, u ular haqida masʼuldir. Ayol kishi erining uyi va bolasi ustidan choʻpon boʻlib, u ular haqida masʼuldir. Kishining quli xoʻjasining uyi ustidan choʻpon boʻlib, u oʻsha haqida masʼuldir. Ogʻoh boʻlingki, hammangiz choʻponsiz va hammangiz oʻz qoʻl ostingizdagilar haqida masʼulsiz», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳаммангиз чўпонсиз ва ҳаммангиз ўз қўл остингиздагилар ҳақида масъулсиз. Халқ устидан турган амир уларнинг чўпони бўлиб, у улар ҳақида масъулдир. Эркак киши ўз аҳли хонадони устидан чўпон бўлиб, у улар ҳақида масъулдир. Аёл киши эрининг уйи ва боласи устидан чўпон бўлиб, у улар ҳақида масъулдир. Кишининг қули хўжасининг уйи устидан чўпон бўлиб, у ўша ҳақида масъулдир. Оғоҳ бўлингки, ҳаммангиз чўпонсиз ва ҳаммангиз ўз қўл остингиздагилар ҳақида масъулсиз», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِينَ يَصْنَعُونَ هَذِهِ الصُّوَرَ يُعَذَّبُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيُقَالُ لَهُمْ أَحْيُوا مَا خَلَقْتُمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bu suratlarni ishlaydiganlar qiyomat kunida azoblanadilar va ularga: ‹Yaratgan narsangizga jon ato eting!› deyiladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бу суратларни ишлайдиганлар қиёмат кунида азобланадилар ва уларга: ‹Яратган нарсангизга жон ато этинг!› дейилади», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz jumaga kelsa, gʻusl qilsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз жумага келса, ғусл қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُسَافَرَ بِالْقُرْآنِ إِلَى أَرْضِ الْعَدُوِّ مَخَافَةَ أَنْ يَنَالَهُ الْعَدُوُّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dushman qoʻliga tushib qolishidan xavfsirab, Qurʼon bilan dushman yurtiga safar qilishdan qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ душман қўлига тушиб қолишидан хавфсираб, Қуръон билан душман юртига сафар қилишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اتَّخَذَ كَلْبًا إِلَّا كَلْبَ صَيْدٍ أَوْ مَاشِيَةٍ نَقَصَ مِنْ عَمَلِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطَانِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim ov iti yoki chorva itidan boshqa itni saqlasa, uning amalidan har kuni ikki qirot kamayadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ов ити ёки чорва итидан бошқа итни сақласа, унинг амалидан ҳар куни икки қирот камаяди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَنَادَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَيْنَ تَأْمُرُنَا نُهِلُّ قَالَ يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَأَهْلُ الشَّأْمِ مِنْ الْجُحْفَةِ وَأَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَيَزْعُمُونَ أَنَّهُ قَالَ وَأَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺni chaqirib: «Qayerdan ehromga kirishimizni buyurasiz?» dedi. U zot: «Madina ahli Zul-Hulayfadan, Shom ahli Juhfadan, Najd ahli Qarndan ehromga kirsin», dedilar. Abdulloh (ibn Umar): «Ular u zot: ‹Yaman ahli Yalamlamdan (ehromga kirsin)›, deganlar, deb gapirishadi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺни чақириб: «Қаердан эҳромга киришимизни буюрасиз?» деди. У зот: «Мадина аҳли Зул-Ҳулайфадан, Шом аҳли Жуҳфадан, Нажд аҳли Қарндан эҳромга кирсин», дедилар. Абдуллоҳ (ибн Умар): «Улар у зот: ‹Яман аҳли Яламламдан (эҳромга кирсин)›, деганлар, деб гапиришади», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ مِنْ الْخُيَلَاءِ لَمْ يَنْظُرْ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ وَأَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ ذَكَرَتْ النِّسَاءَ فَقَالَ تُرْخِي شِبْرًا قَالَتْ إِذَنْ تَنْكَشِفَ قَالَ فَذِرَاعًا لَا يَزِدْنَ عَلَيْهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim kiyimini kibr bilan sudrasa, qiyomat kuni Alloh unga nazar solmaydi», dedilar. (Rovi) aytdi: Sulaymon ibn Yasor menga xabar berdiki, Ummu Salama ayollarni zikr qildi. Shunda u zot: «(Ayol kiyimini) bir qarich tushirsin», dedilar. U: «Unda (oyogʻi) ochilib qoladi-ku», dedi. U zot: «Unda bir gaz (tushirsin), undan ziyoda qilmasinlar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким кийимини кибр билан судраса, қиёмат куни Аллоҳ унга назар солмайди», дедилар. (Рови) айтди: Сулаймон ибн Ясор менга хабар бердики, Умму Салама аёлларни зикр қилди. Шунда у зот: «(Аёл кийимини) бир қарич туширсин», дедилар. У: «Унда (оёғи) очилиб қолади-ку», деди. У зот: «Унда бир газ (туширсин), ундан зиёда қилмасинлар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَفَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَةَ الْفِطْرِ عَلَى الصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ وَالْحُرِّ وَالْمَمْلُوكِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ شَعِيرٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ fitr sadaqasini kichikka ham, kattaga ham, ozod kishiga ham, qulga ham bir soʼ xurmo yoki bir soʼ arpa (miqdorida) farz qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ фитр садақасини кичикка ҳам, каттага ҳам, озод кишига ҳам, қулга ҳам бир сў хурмо ёки бир сў арпа (миқдорида) фарз қилдилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْقَزَعِقُلْتُ وَمَا الْقَزَعُ قَالَ أَنْ يُحْلَقَ رَأْسُ الصَّبِيِّ وَيُتْرَكَ بَعْضُهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qazaʼdan qaytardilar. (Rovi) aytdi: Men: «Qazaʼ nima?» dedim. U: «Bolaning boshining bir qismi qirilib, bir qismi qoldirilishidir», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қазаъдан қайтардилар. (Рови) айтди: Мен: «Қазаъ нима?» дедим. У: «Боланинг бошининг бир қисми қирилиб, бир қисми қолдирилишидир», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيْتَ هُوَ وَبِلَالٌ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ فَأَجَافُوا الْبَابَ وَمَكَثُوا سَاعَةً ثُمَّ خَرَجَ فَلَمَّا فُتِحَ كُنْتُ أَوَّلَ مَنْ دَخَلَ فَسَأَلْتُ بِلَالًا أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بَيْنَ الْعَمُودَيْنِ الْمُقَدَّمَيْنِ وَنَسِيتُ أَنْ أَسْأَلَهُ كَمْ صَلَّى
Abdulloh (ibn Umar) (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ Bayt ichiga kirdilar — u zot bilan Bilol, Usoma ibn Zayd va Usmon ibn Talha (birga edilar). Ular eshikni yopdilar va bir muddat turdilar, soʻng u zot chiqdilar. Eshik ochilganda, men birinchi boʻlib kirdim va Biloldan: «Rasululloh ﷺ qayerda namoz oʻqidilar?» deb soʻradim. U: «Oldingi ikki ustun orasida», dedi. Men undan necha (rakaat) oʻqiganlarini soʻrashni unutibman.Абдуллоҳ (ибн Умар) (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ Байт ичига кирдилар — у зот билан Билол, Усома ибн Зайд ва Усмон ибн Талҳа (бирга эдилар). Улар эшикни ёпдилар ва бир муддат турдилар, сўнг у зот чиқдилар. Эшик очилганда, мен биринчи бўлиб кирдим ва Билолдан: «Расулуллоҳ ﷺ қаерда намоз ўқидилар?» деб сўрадим. У: «Олдинги икки устун орасида», деди. Мен ундан неча (ракаат) ўқиганларини сўрашни унутибман.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فَأَعْطَاهَا عُمَرُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَحْمِلَ عَلَيْهَا رَجُلًا فَأُخْبِرَ عُمَرُ أَنَّهُ قَدْ وَقَفَهَا يَبِيعُهَا قَالَ فَسَأَلَ عَنْ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبْتَاعُهَا قَالَ لَا تَبْتَعْهَا وَلَا تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar (roziyallohu anhu) (Alloh yoʻlida minish uchun) bir otni sadaqa qildi. Umar uni Rasululloh ﷺga — bir kishini unga mindirishlari uchun — berdi. Soʻng Umarga: «U (kishi) otni sotuvga qoʻyibdi», deb xabar berildi. Bas, u Nabiy ﷺdan uni sotib olish haqida soʻradi. U zot: «Uni sotib olma va sadaqangga qaytma», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар (розияллоҳу анҳу) (Аллоҳ йўлида миниш учун) бир отни садақа қилди. Умар уни Расулуллоҳ ﷺга — бир кишини унга миндиришлари учун — берди. Сўнг Умарга: «У (киши) отни сотувга қўйибди», деб хабар берилди. Бас, у Набий ﷺдан уни сотиб олиш ҳақида сўради. У зот: «Уни сотиб олма ва садақангга қайтма», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ أَبِي بَكْرٍ وَمَعَ عُمَرَ وَعُثْمَانَ صَدْرًا مِنْ إِمَارَتِهِ ثُمَّ أَتَمَّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Minoda Nabiy ﷺ bilan ikki rakaat oʻqidim, Abu Bakr bilan ham, Umar bilan ham, Usmon bilan ham — uning amirligining boshlarida — (shunday oʻqidim), soʻng u (namozni) toʻliq oʻqiydigan boʻldi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Минода Набий ﷺ билан икки ракаат ўқидим, Абу Бакр билан ҳам, Умар билан ҳам, Усмон билан ҳам — унинг амирлигининг бошларида — (шундай ўқидим), сўнг у (намозни) тўлиқ ўқийдиган бўлди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْمَاعِيلُ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ قَالَ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ عُمَرَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ لَمْ أُصِبْ شَيْئًا قَطُّ هُوَ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ فَقَالَ إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا قَالَ فَتَصَدَّقَ بِهَا لَا يُبَاعُ أَصْلُهَا وَلَا تُوهَبُ وَلَا تُورَثُ قَالَ فَتَصَدَّقَ بِهَا فِي الْفُقَرَاءِ وَالضَّيْفِ وَالرِّقَابِ وَفِي السَّبِيلِ وَابْنِ السَّبِيلِ لَا جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ بِالْمَعْرُوفِ أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar: «Yo Rasululloh, men Xaybarda bir yerga ega boʻldim, undan koʻra men uchun qadrliroq molga hech qachon ega boʻlmaganman», dedi. U zot: «Istasang, uning aslini ushlab qol-da, (hosilini) sadaqa qil», dedilar. (Rovi) aytdi: Bas, u uni sadaqa qildi — uning asli sotilmaydi, hadya qilinmaydi va meros qilinmaydi. (Rovi) aytdi: U uni faqirlarga, mehmonga, qullarni ozod qilishga, (Alloh) yoʻlida (jihodga) va yoʻlovchiga sadaqa qildi. Uni boshqargan kishining undan maʼqul suratda yeyishi yoki bir doʻstiga yedirishi — undan mol toʻplab olmagan holda — ayb emas.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар: «Ё Расулуллоҳ, мен Хайбарда бир ерга эга бўлдим, ундан кўра мен учун қадрлироқ молга ҳеч қачон эга бўлмаганман», деди. У зот: «Истасанг, унинг аслини ушлаб қол-да, (ҳосилини) садақа қил», дедилар. (Рови) айтди: Бас, у уни садақа қилди — унинг асли сотилмайди, ҳадя қилинмайди ва мерос қилинмайди. (Рови) айтди: У уни фақирларга, меҳмонга, қулларни озод қилишга, (Аллоҳ) йўлида (жиҳодга) ва йўловчига садақа қилди. Уни бошқарган кишининг ундан маъқул суратда ейиши ёки бир дўстига едириши — ундан мол тўплаб олмаган ҳолда — айб эмас.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَبَعَثَنَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَرِيَّةٍ بَلَغَتْ سُهْمَانُنَا اثْنَيْ عَشَرَ بَعِيرًا وَنَفَّلَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعِيرًا بَعِيرًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Allohning Nabiysi ﷺ bizni bir sariyyada joʻnatdilar. Bizning ulushimiz oʻn ikkitadan tuyaga yetdi va Rasululloh ﷺ bizga birtadan tuyani nafl qilib berdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Аллоҳнинг Набийси ﷺ бизни бир сарийяда жўнатдилар. Бизнинг улушимиз ўн иккитадан туяга етди ва Расулуллоҳ ﷺ бизга биртадан туяни нафл қилиб бердилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبَّقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الْمُضَمَّرَةِ مِنْ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ وَمَا لَمْ يُضَمَّرْ مِنْهَا مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ otlar orasida poyga oʻtkazdilar: ulardan ozdirilganini Hafyodan Saniyyatul-Vidoʻgacha, ozdirilmaganini esa Saniyyatul-Vidoʻdan Banu Zurayq masjidigacha (chopdirdilar).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ отлар орасида пойга ўтказдилар: улардан оздирилганини Ҳафёдан Санийятул-Видўгача, оздирилмаганини эса Санийятул-Видўдан Бану Зурайқ масжидигача (чопдирдилар).