حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَائِلٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَعَنَ اللَّهُ الْخَمْرَ وَلَعَنَ شَارِبَهَا وَسَاقِيَهَا وَعَاصِرَهَا وَمُعْتَصِرَهَا وَبَائِعَهَا وَمُبْتَاعَهَا وَحَامِلَهَا وَالْمَحْمُولَةَ إِلَيْهِ وَآكِلَ ثَمَنِهَا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Alloh xamrni laʼnatladi; uni ichuvchini, quyib beruvchini, siquvchini, siqtiruvchini, sotuvchini, sotib oluvchini, tashuvchini, oʻziga tashib berilganni va uning puligini yeguvchini ham laʼnatladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳ хамрни лаънатлади; уни ичувчини, қуйиб берувчини, сиқувчини, сиқтирувчини, сотувчини, сотиб олувчини, ташувчини, ўзига ташиб берилганни ва унинг пулигини егувчини ҳам лаънатлади», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ يَصْبُغُ ثِيَابَهُ وَيَدَّهِنُ بِالزَّعْفَرَانِ فَقِيلَ لَهُ لِمَ تَصْبُغُ ثِيَابَكَ وَتَدَّهِنُ بِالزَّعْفَرَانِ قَالَ لِأَنِّي رَأَيْتُهُ أَحَبَّ الْأَصْبَاغِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَّهِنُ بِهِ وَيَصْبُغُ بِهِ ثِيَابَهُ
Zayd ibn Aslamdan rivoyat qilinadi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) kiyimlarini boʻyar va zaʼfaron surtar edi. Undan: «Nega kiyimlaringni boʻyaysan va zaʼfaron surtasan?» deb soʻralganda, u: «Chunki men uni Rasululloh ﷺ ga boʻyoqlarning eng suyuklisi ekanini koʻrganman; u zot uni surtar va u bilan kiyimlarini boʻyar edilar», dedi.Зайд ибн Асламдан ривоят қилинади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) кийимларини бўяр ва заъфарон суртар эди. Ундан: «Нега кийимларингни бўяйсан ва заъфарон суртасан?» деб сўралганда, у: «Чунки мен уни Расулуллоҳ ﷺ га бўёқларнинг энг суюклиси эканини кўрганман; у зот уни суртар ва у билан кийимларини бўяр эдилар», деди.
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ أَنَّهُ حَدَّثَهُأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَتَى ابْنَ مُطِيعٍ لَيَالِي الْحَرَّةِ فَقَالَ ضَعُوا لِأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ وِسَادَةً فَقَالَ إِنِّي لَمْ آتِ لِأَجْلِسَ إِنَّمَا جِئْتُ لِأُخْبِرَكَ كَلِمَتَيْنِ سَمِعْتُهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ نَزَعَ يَدًا مِنْ طَاعَةٍ لَمْ تَكُنْ لَهُ حُجَّةٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنْ مَاتَ مُفَارِقًا لِلْجَمَاعَةِ فَإِنَّهُ يَمُوتُ مَوْتَ الْجَاهِلِيَّةِ
Zayd ibn Aslam rivoyat qildi: Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Harra kunlarida Ibn Mutiʼning huzuriga keldi. U: «Abu Abdurrahmonga yostiq qoʻyinglar», dedi. (Ibn Umar): «Men oʻtirgani kelganim yoʻq; faqat senga Rasululloh ﷺ dan eshitgan ikki soʻzimni aytgani keldim. Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Kim itoatdan qoʻlini tortsa, qiyomat kuni uning uchun hech qanday hujjat boʻlmaydi; kim jamoatdan ajralgan holda oʻlsa, u johiliyat oʻlimi bilan oʻladi›, deganlarini eshitganman», dedi.Зайд ибн Аслам ривоят қилди: Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Ҳарра кунларида Ибн Мутиънинг ҳузурига келди. У: «Абу Абдурраҳмонга ёстиқ қўйинглар», деди. (Ибн Умар): «Мен ўтиргани келганим йўқ; фақат сенга Расулуллоҳ ﷺ дан эшитган икки сўзимни айтгани келдим. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Ким итоатдан қўлини тортса, қиёмат куни унинг учун ҳеч қандай ҳужжат бўлмайди; ким жамоатдан ажралган ҳолда ўлса, у жоҳилият ўлими билан ўлади›, деганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ يَعْنِي ابْنَ عَبَّادٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَهْلَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَجِّ مُفْرَدًا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga hajni yolgʻiz (ifrod qilib) ehromga kirdik».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ҳажни ёлғиз (ифрод қилиб) эҳромга кирдик».
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ صَالِحٍ وَاسْمُهُ الَّذِي يُعْرَفُ بِهِ نُعَيْمُ بْنُ النَّحَّامِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمَّاهُ صَالِحًا أَخْبَرَهُأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ اخْطُبْ عَلَيَّ ابْنَةَ صَالِحٍ فَقَالَ إِنَّ لَهُ يَتَامَى وَلَمْ يَكُنْ لِيُؤْثِرَنَا عَلَيْهِمْ فَانْطَلَقَ عَبْدُ اللَّهِ إِلَى عَمِّهِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ لِيَخْطُبَ فَانْطَلَقَ زَيْدٌ إِلَى صَالِحٍ فَقَالَ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَرْسَلَنِي إِلَيْكَ يَخْطُبُ ابْنَتَكَ فَقَالَ لِي يَتَامَى وَلَمْ أَكُنْ لِأُتْرِبَ لَحْمِي وَأَرْفَعَ لَحْمَكُمْ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَنْكَحْتُهَا فُلَانًا وَكَانَ هَوَى أُمِّهَا إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ خَطَبَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ابْنَتِي فَأَنْكَحَهَا أَبُوهَا يَتِيمًا فِي حَجْرِهِ وَلَمْ يُؤَامِرْهَا فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى صَالِحٍ فَقَالَ أَنْكَحْتَ ابْنَتَكَ وَلَمْ تُؤَامِرْهَا فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ أَشِيرُوا عَلَى النِّسَاءِ فِي أَنْفُسِهِنَّ وَهِيَ بِكْرٌ فَقَالَ صَالِحٌ فَإِنَّمَا فَعَلْتُ هَذَا لِمَا يُصْدِقُهَا ابْنُ عُمَرَ فَإِنَّ لَهُ فِي مَالِي مِثْلَ مَا أَعْطَاهَا
Nuaym ibn an-Nahhom — uni Rasululloh ﷺ Solih deb atagan edilar — xabar berdi: Abdulloh ibn Umar Umar ibn Xattobga: «Menga Solihning qizini sovchilikka soʻrab bering», dedi. U: «Uning yetimlari bor, u bizni ulardan ustun qoʻymaydi», dedi. Shunda Abdulloh sovchilikka borishini soʻrab amakisi Zayd ibn Xattobning oldiga bordi. Zayd Solihning oldiga borib: «Abdulloh ibn Umar meni sening oldingga qizingni soʻrab yubordi», dedi. U: «Mening yetimlarim bor; men oʻz goʻshtimni tuproqqa qorib, sizlarning goʻshtingizni koʻtarmayman. Sizlarni guvoh qilamanki, men uni falon kishiga nikohlab berdim», dedi. Qizning onasining koʻngli esa Abdulloh ibn Umarda edi. Shuning uchun u Rasululloh ﷺ ning huzurlariga kelib: «Ey Allohning Nabiysi! Abdulloh ibn Umar qizimga sovchi qoʻydi, otasi esa uni oʻz qaramogʻidagi bir yetimga, qizdan soʻramasdan nikohlab berdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ Solihga odam yuborib: «Qizingni undan soʻramay nikohlab berdingmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Ayollar bilan oʻzlari haqida maslahatlashinglar», dedilar — u (qiz) esa bokira edi. Solih: «Men buni faqat Ibn Umar unga beradigan mahr sababli qildim; zero mening molimda u unga bergan narsaning misli bor», dedi.Нуайм ибн ан-Наҳҳом — уни Расулуллоҳ ﷺ Солиҳ деб атаган эдилар — хабар берди: Абдуллоҳ ибн Умар Умар ибн Хаттобга: «Менга Солиҳнинг қизини совчиликка сўраб беринг», деди. У: «Унинг етимлари бор, у бизни улардан устун қўймайди», деди. Шунда Абдуллоҳ совчиликка боришини сўраб амакиси Зайд ибн Хаттобнинг олдига борди. Зайд Солиҳнинг олдига бориб: «Абдуллоҳ ибн Умар мени сенинг олдингга қизингни сўраб юборди», деди. У: «Менинг етимларим бор; мен ўз гўштимни тупроққа қориб, сизларнинг гўштингизни кўтармайман. Сизларни гувоҳ қиламанки, мен уни фалон кишига никоҳлаб бердим», деди. Қизнинг онасининг кўнгли эса Абдуллоҳ ибн Умарда эди. Шунинг учун у Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Набийси! Абдуллоҳ ибн Умар қизимга совчи қўйди, отаси эса уни ўз қарамоғидаги бир етимга, қиздан сўрамасдан никоҳлаб берди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Солиҳга одам юбориб: «Қизингни ундан сўрамай никоҳлаб бердингми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Аёллар билан ўзлари ҳақида маслаҳатлашинглар», дедилар — у (қиз) эса бокира эди. Солиҳ: «Мен буни фақат Ибн Умар унга берадиган маҳр сабабли қилдим; зеро менинг молимда у унга берган нарсанинг мисли бор», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ الْوَلِيدُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ أَبَرَّ الْبِرِّ أَنْ يَصِلَ الرَّجُلُ أَهْلَ وُدِّ أَبِيهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yaxshiliklarning eng yaxshisi — kishining otasi doʻst tutgan kishilar bilan aloqa bogʻlashidir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Яхшиликларнинг энг яхшиси — кишининг отаси дўст тутган кишилар билан алоқа боғлашидир», дедилар.
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ أَخْبَرَنَا عَوْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُكُنَّا جُلُوسًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَجُلٌ اللَّهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا وَسُبْحَانَ اللَّهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ الْكَلِمَاتِ فَقَالَ الرَّجُلُ أَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَنْظُرُ إِلَيْهَا تَصْعَدُ حَتَّى فُتِحَتْ لَهَا أَبْوَابُ السَّمَاءِفَقَالَ ابْنُ عُمَرَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا تَرَكْتُهَا مُنْذُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ عَوْنٌ مَا تَرَكْتُهَا مُنْذُ سَمِعْتُهَا مِنْ ابْنِ عُمَرَ
Avn ibn Abdulloh Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning shunday deganini eshitdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga oʻtirgan edik. Shunda bir kishi: «Allohu akbaru kabiyra, val hamdu lillahi kasiyra, va subhaanallohi bukratan va asiyla», dedi. Rasululloh ﷺ: «Bu kalimalarni kim aytdi?» dedilar. Haligi kishi: «Men», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, men ularning koʻtarilib borayotganini va ular uchun osmon eshiklari ochilganini koʻrib turdim», dedilar. Ibn Umar dedi: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, buni Rasululloh ﷺ dan eshitganimdan buyon uni tark etmadim». Avn esa: «Men uni Ibn Umardan eshitganimdan buyon tark etmadim», dedi.Авн ибн Абдуллоҳ Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганини эшитди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ўтирган эдик. Шунда бир киши: «Аллоҳу акбару кабийра, вал ҳамду лиллаҳи касийра, ва субҳааналлоҳи букратан ва асийла», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу калималарни ким айтди?» дедилар. Ҳалиги киши: «Мен», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, мен уларнинг кўтарилиб бораётганини ва улар учун осмон эшиклари очилганини кўриб турдим», дедилар. Ибн Умар деди: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, буни Расулуллоҳ ﷺ дан эшитганимдан буён уни тарк этмадим». Авн эса: «Мен уни Ибн Умардан эшитганимдан буён тарк этмадим», деди.
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُحِلَّتْ لَنَا مَيْتَتَانِ وَدَمَانِ فَأَمَّا الْمَيْتَتَانِ فَالْحُوتُ وَالْجَرَادُ وَأَمَّا الدَّمَانِ فَالْكَبِدُ وَالطِّحَالُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bizga ikki oʻlik va ikki qon halol qilindi. Ikki oʻlik baliq bilan chigirtkadir, ikki qon esa jigar bilan taloqdir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бизга икки ўлик ва икки қон ҳалол қилинди. Икки ўлик балиқ билан чигирткадир, икки қон эса жигар билан талоқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ أَبِي الزَّاهِرِيَّةِ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَقِيمُوا الصُّفُوفَ فَإِنَّمَا تَصُفُّونَ بِصُفُوفِ الْمَلَائِكَةِ وَحَاذُوا بَيْنَ الْمَنَاكِبِ وَسُدُّوا الْخَلَلَ وَلِينُوا فِي أَيْدِي إِخْوَانِكُمْ وَلَا تَذَرُوا فُرُجَاتٍ لِلشَّيْطَانِ وَمَنْ وَصَلَ صَفًّا وَصَلَهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَمَنْ قَطَعَ صَفًّا قَطَعَهُ اللَّهُ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Saflarni toʻgʻrilanglar, zero sizlar farishtalarning saflari (kabi) saf tortasizlar. Yelkalarni bir tekisda tutinglar, boʻshliqlarni toʻldiringlar, birodarlaringizning qoʻllariga muloyim boʻlinglar va shaytonga boʻshliqlar qoldirmanglar. Kim bir safni ulasa, Alloh taborak va taolo uni (rahmatiga) ulaydi; kim bir safni uzsa, Alloh uni (rahmatidan) uzadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сафларни тўғриланглар, зеро сизлар фаришталарнинг сафлари (каби) саф тортасизлар. Елкаларни бир текисда тутинглар, бўшлиқларни тўлдиринглар, биродарларингизнинг қўлларига мулойим бўлинглар ва шайтонга бўшлиқлар қолдирманглар. Ким бир сафни уласа, Аллоҳ таборак ва таоло уни (раҳматига) улайди; ким бир сафни узса, Аллоҳ уни (раҳматидан) узади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ لَيْثٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُهَاجِرِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ائْذَنُوا لِلنِّسَاءِ بِاللَّيْلِ إِلَى الْمَسَاجِدِ تَفِلَاتٍ لَيْثٌ الَّذِي ذَكَرَ تَفِلَاتٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayollarga kechasi masjidlarga (xushboʻy sepmagan holda) borishga izn beringlar», dedilar. «Tafilat» (xushboʻysiz) soʻzini zikr qilgan — Laysdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёлларга кечаси масжидларга (хушбўй сепмаган ҳолда) боришга изн беринглар», дедилар. «Тафилат» (хушбўйсиз) сўзини зикр қилган — Лайсдир.
حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْطُبُ خُطْبَتَيْنِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ يَجْلِسُ بَيْنَهُمَا مَرَّةً
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ juma kuni ikki xutba qilar, ular orasida bir marta oʻtirar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жума куни икки хутба қилар, улар орасида бир марта ўтирар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُكَسَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُبْطِيَّةً وَكَسَا أُسَامَةَ حُلَّةً سِيَرَاءَ قَالَ فَنَظَرَ فَرَآنِي قَدْ أَسْبَلْتُ فَجَاءَ فَأَخَذَ بِمَنْكِبِي وَقَالَ يَا ابْنَ عُمَرَ كُلُّ شَيْءٍ مَسَّ الْأَرْضَ مِنْ الثِّيَابِ فَفِي النَّارِقَالَ فَرَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ يَتَّزِرُ إِلَى نِصْفِ السَّاقِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ menga qubtiy (matodan tikilgan) kiyim, Usomaga esa siyaro hulla kiydirdilar. (Ibn Umar) dedi: U zot qarab, mening (kiyimimni) osiltirib olganimni koʻrdilar-da, kelib yelkamdan tutdilar va: «Ey Ibn Umar! Kiyimlardan yerga tegadigan har bir narsa doʻzaxdadir», dedilar. (Roviy) dedi: Men Ibn Umarning izorni boldirining oʻrtasigacha bogʻlab yurganini koʻrdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ менга қубтий (матодан тикилган) кийим, Усомага эса сияро ҳулла кийдирдилар. (Ибн Умар) деди: У зот қараб, менинг (кийимимни) осилтириб олганимни кўрдилар-да, келиб елкамдан тутдилар ва: «Эй Ибн Умар! Кийимлардан ерга тегадиган ҳар бир нарса дўзахдадир», дедилар. (Ровий) деди: Мен Ибн Умарнинг изорни болдирининг ўртасигача боғлаб юрганини кўрдим.
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ يَخْطُبُ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى الْيَدُ الْعُلْيَا الْمُعْطِيَةُ وَالْيَدُ السُّفْلَى يَدُ السَّائِلِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xutba qilib turib: «Yuqori qoʻl quyi qoʻldan yaxshiroqdir. Yuqori qoʻl — beruvchining (qoʻli), quyi qoʻl esa — tilanchining qoʻlidir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хутба қилиб туриб: «Юқори қўл қуйи қўлдан яхшироқдир. Юқори қўл — берувчининг (қўли), қуйи қўл эса — тиланчининг қўлидир», дедилар.
حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الَّذِي لَا يُؤَدِّي زَكَاةَ مَالِهِ يُمَثِّلُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ مَالَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ لَهُ زَبِيبَتَانِ ثُمَّ يَلْزَمُهُ يُطَوِّقُهُ يَقُولُ أَنَا كَنْزُكَ أَنَا كَنْزُكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Molining zakotini ado etmagan kishiga qiyomat kuni Alloh azza va jalla uning molini boshi taqir, (koʻzi ustida) ikkita nuqtasi bor ilon qilib koʻrsatadi. Soʻng u (ilon) unga yopishib, boʻyniga oʻralib olib: ‹Men sening xazinangman, men sening xazinangman›, deydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Молининг закотини адо этмаган кишига қиёмат куни Аллоҳ азза ва жалла унинг молини боши тақир, (кўзи устида) иккита нуқтаси бор илон қилиб кўрсатади. Сўнг у (илон) унга ёпишиб, бўйнига ўралиб олиб: ‹Мен сенинг хазинангман, мен сенинг хазинангман›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَرَفَعَ الْحَدِيثَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ وَمَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فِي الدُّنْيَا فَمَاتَ وَهُوَ مُدْمِنُهَا لَمْ يَتُبْ لَمْ يَشْرَبْهَا فِي الْآخِرَةِقَالَ أَبِي وَفِي مَوْضِعٍ آخَرَ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) hadisni Rasululloh ﷺ ga marfuʼ qilib rivoyat qildi: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir. Kim dunyoda xamr ichib, unga berilgan holida, tavba qilmay oʻlsa, oxiratda uni icholmaydi». Otam dedi: Boshqa bir oʻrinda esa: Hammod ibn Zayd bizga Ayyubdan, u Nofeʼdan, u Ibn Umardan aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ҳадисни Расулуллоҳ ﷺ га марфуъ қилиб ривоят қилди: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир. Ким дунёда хамр ичиб, унга берилган ҳолида, тавба қилмай ўлса, охиратда уни ичолмайди». Отам деди: Бошқа бир ўринда эса: Ҳаммод ибн Зайд бизга Айюбдан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ الْحِمْصِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ زُفَرَ عَنْ هَاشِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَمَنْ اشْتَرَى ثَوْبًا بِعَشَرَةِ دَرَاهِمَ وَفِيهِ دِرْهَمٌ حَرَامٌ لَمْ يَقْبَلْ اللَّهُ لَهُ صَلَاةً مَادَامَ عَلَيْهِقَالَ ثُمَّ أَدْخَلَ أُصْبُعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ ثُمَّ قَالَ صُمَّتَا إِنْ لَمْ يَكُنْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُهُ يَقُولُهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: «Kim oʻn dirhamga bir kiyim sotib olsa-yu, uning (puli) ichida bir dirham harom boʻlsa, uni kiyib turganicha Alloh undan namozni qabul qilmaydi». Soʻng ikki barmogʻini quloqlariga tiqib: «Agar buni Nabiy ﷺ dan eshitmagan boʻlsam, bu ikki qulogʻim kar boʻlsin!» dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: «Ким ўн дирҳамга бир кийим сотиб олса-ю, унинг (пули) ичида бир дирҳам ҳаром бўлса, уни кийиб турганича Аллоҳ ундан намозни қабул қилмайди». Сўнг икки бармоғини қулоқларига тиқиб: «Агар буни Набий ﷺ дан эшитмаган бўлсам, бу икки қулоғим кар бўлсин!» деди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْبَهِيِّ قَالَ شَرِيكٌ أُرَاهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي عَلَى الْخُمْرَةِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xumra (kichik boʻyra) ustida namoz oʻqir edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хумра (кичик бўйра) устида намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ أَخْبَرَنَا هُرَيْمٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ تُحْمَلُ مَعَهُ الْعَنَزَةُ فِي الْعِيدَيْنِ فِي أَسْفَارِهِ فَتُرْكَزُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَيُصَلِّي إِلَيْهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: Rasululloh ﷺ bilan birga ikki hayitda va safarlarida anaza (nayzacha) olib yurilar, u zotning oldilariga sanchib qoʻyilar va u zot unga qarab namoz oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: Расулуллоҳ ﷺ билан бирга икки ҳайитда ва сафарларида аназа (найзача) олиб юрилар, у зотнинг олдиларига санчиб қўйилар ва у зот унга қараб намоз ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ زَيْدٍ الْعَمِّيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ وَاحِدَةً فَتِلْكَ وَظِيفَةُ الْوُضُوءِ الَّتِي لَا بُدَّ مِنْهَا وَمَنْ تَوَضَّأَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُ كِفْلَانِ وَمَنْ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا فَذَلِكَ وُضُوئِي وَوُضُوءُ الْأَنْبِيَاءِ قَبْلِي
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Kim bir marta tahorat qilsa, bu — tahoratning muqarrar vazifasidir; kim ikki marta tahorat qilsa, unga ikki ulush (ajr) bor; kim uch marta tahorat qilsa, bu — mening tahoratim va mendan avvalgi paygʻambarlarning tahoratidir».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Ким бир марта таҳорат қилса, бу — таҳоратнинг муқаррар вазифасидир; ким икки марта таҳорат қилса, унга икки улуш (ажр) бор; ким уч марта таҳорат қилса, бу — менинг таҳоратим ва мендан аввалги пайғамбарларнинг таҳоратидир».
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ قُدَامَةَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ حَاطِبٍ الْجُمَحِيُّ أَبُو مُحَمَّدٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلَا يَحْلِفْ إِلَّا بِاللَّهِ وَكَانَتْ قُرَيْشٌ تَحْلِفُ بِآبَائِهَا قَالَ فَلَا تَحْلِفُوا بِآبَائِكُمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim qasam ichmoqchi boʻlsa, faqat Alloh bilan qasam ichsin», dedilar. Quraysh esa otalari bilan qasam ichar edi. Shunda u zot: «Otalaringiz bilan qasam ichmanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким қасам ичмоқчи бўлса, фақат Аллоҳ билан қасам ичсин», дедилар. Қурайш эса оталари билан қасам ичар эди. Шунда у зот: «Оталарингиз билан қасам ичманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا طَافَ الطَّوَافَ الْأَوَّلَ خَبَّ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا وَكَانَ يَسْعَى بِبَطْنِ الْمَسِيلِ إِذَا طَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ birinchi tavofni qilganlarida, (dastlabki) uch aylanishda raml qilar (chaqqon yurar), qolgan toʻrt aylanishda esa (oddiy) yurar edilar; Safo bilan Marva orasida saʼy qilganlarida esa sel ariqchasining oʻrtasida yugurar edilar».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ биринчи тавофни қилганларида, (дастлабки) уч айланишда рамл қилар (чаққон юрар), қолган тўрт айланишда эса (оддий) юрар эдилар; Сафо билан Марва орасида саъй қилганларида эса сел ариқчасининг ўртасида югурар эдилар».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَخْرُجُ نَارٌ مِنْ قِبَلِ حَضْرَمَوْتَ تَحْشُرُ النَّاسَ قَالَ قُلْنَا فَمَا تَأْمُرُنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالشَّأْمِ
Solim otasi (Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo))dan rivoyat qiladi: Rasululloh ﷺ: «Hazramavt tomondan bir olov chiqib, odamlarni (bir joyga) toʻplaydi», dedilar. Biz: «Ey Allohning Rasuli, bizga nima deb buyurasiz?» dedik. U zot: «Shom (diyori)ni lozim tutinglar», dedilar.Солим отаси (Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо))дан ривоят қилади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳазрамавт томондан бир олов чиқиб, одамларни (бир жойга) тўплайди», дедилар. Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, бизга нима деб буюрасиз?» дедик. У зот: «Шом (диёри)ни лозим тутинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ سَلْمَانَ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَحَفِظْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ صَلَوَاتٍ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الصُّبْحِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ صَلَاةِ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: Men Nabiy ﷺ dan oʻn (rakaat) namozni yodlab oldim: bomdod namozidan oldin ikki rakaat, peshin namozidan oldin ikki rakaat, peshin namozidan keyin ikki rakaat, shom namozidan keyin ikki rakaat va xuftondan keyin ikki rakaat.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: Мен Набий ﷺ дан ўн (ракаат) намозни ёдлаб олдим: бомдод намозидан олдин икки ракаат, пешин намозидан олдин икки ракаат, пешин намозидан кейин икки ракаат, шом намозидан кейин икки ракаат ва хуфтондан кейин икки ракаат.
حَدَّثَنَا عَارِمٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَخَذَ شَيْئًا مِنْ الْأَرْضِ ظُلْمًا خُسِفَ بِهِ إِلَى سَبْعِ أَرَضِينَ
Solim otasi (Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo))dan rivoyat qiladi: Nabiy ﷺ: «Kim yerdan bir narsani nohaq (zulm bilan) olsa, u yetti qavat yergacha yerga yuttiriladi», dedilar.Солим отаси (Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо))дан ривоят қилади: Набий ﷺ: «Ким ердан бир нарсани ноҳақ (зулм билан) олса, у етти қават ергача ерга юттирилади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِكْرِمَةَ عَنْ رَافِعِ بْنِ حُنَيْنٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُرَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَهَبَ مَذْهَبًا مُوَاجِهًا لِلْقِبْلَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) xabar berdiki, u Nabiy ﷺ ning qiblaga qaratib (qurilgan) hojatxonaga kirganlarini koʻrgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) хабар бердики, у Набий ﷺ нинг қиблага қаратиб (қурилган) ҳожатхонага кирганларини кўрган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَمَقْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ أَوْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ مَرَّةً يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ وَالرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ بْ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: Men Nabiy ﷺ ni yigirma toʻrt yoki yigirma besh marta kuzatdim: u zot bomdoddan oldingi ikki rakaatda va shomdan keyingi ikki rakaatda «Qul yo ayyuhal-kofirun» bilan «Qul huvalloohu ahad»ni oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: Мен Набий ﷺ ни йигирма тўрт ёки йигирма беш марта кузатдим: у зот бомдоддан олдинги икки ракаатда ва шомдан кейинги икки ракаатда «Қул ё айюҳал-кофирун» билан «Қул ҳуваллооҳу аҳад»ни ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَأَلَكُمْ بِاللَّهِ فَأَعْطُوهُ وَمَنْ اسْتَعَاذَكُمْ بِاللَّهِ فَأَعِيذُوهُ وَمَنْ أَتَى إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُوهُ فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تَعْلَمُوا أَنَّكُمْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ وَمَنْ اسْتَجَارَكُمْ فَأَجِيرُوهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim sizlardan Alloh (nomi) bilan soʻrasa, unga beringlar; kim Alloh bilan panoh soʻrasa, unga panoh beringlar; kim sizlarga yaxshilik qilsa, unga munosib javob qaytaringlar; agar javob qaytaradigan narsa topa olmasangiz, unga munosib javob qaytardik degan ishonch hosil qilguningizcha unga duo qilinglar; kim sizlardan himoya soʻrasa, uni himoya qilinglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким сизлардан Аллоҳ (номи) билан сўраса, унга беринглар; ким Аллоҳ билан паноҳ сўраса, унга паноҳ беринглар; ким сизларга яхшилик қилса, унга муносиб жавоб қайтаринглар; агар жавоб қайтарадиган нарса топа олмасангиз, унга муносиб жавоб қайтардик деган ишонч ҳосил қилгунингизча унга дуо қилинглар; ким сизлардан ҳимоя сўраса, уни ҳимоя қилинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا فِئَةُ كُلِّ مُسْلِمٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: Rasululloh ﷺ: «Men har bir musulmonning panohiman», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ҳар бир мусулмоннинг паноҳиман», дедилар.
حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَلَا يَتَنَخَّمَنَّ تُجَاهَ الْقِبْلَةِ فَإِنَّ تُجَاهَهُ الرَّحْمَنُ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلَكِنْ عَنْ شِمَالِهِ أَوْ تَحْتَ قَدَمِهِ الْيُسْرَى
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlardan biringiz namoz oʻqiyotganda qibla tomonga tupurmasin, chunki uning roʻparasida Rahmon (zoti) bordir; oʻng tomoniga ham tupurmasin, balki chap tomoniga yoki chap oyogʻining ostiga (tupursin)», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизлардан бирингиз намоз ўқиётганда қибла томонга тупурмасин, чунки унинг рўпарасида Раҳмон (зоти) бордир; ўнг томонига ҳам тупурмасин, балки чап томонига ёки чап оёғининг остига (тупурсин)», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي يُونُسَ حَاتِمِ بْنِ مُسْلِمٍ سَمِعْتُ رَجُلًا مِنْ قُرَيْشٍ يَقُولُرَأَيْتُ امْرَأَةً جَاءَتْ إِلَى ابْنِ عُمَرَ بِمِنًى عَلَيْهَا دِرْعُ حَرِيرٍ فَقَالَتْ مَا تَقُولُ فِي الْحَرِيرِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهُ
Abu Yunus Hotim ibn Muslim dedi: Men Qurayshdan boʻlgan bir kishining shunday deganini eshitdim: Men Minoda ustiga ipak koʻylak kiygan bir ayolning Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning huzuriga kelganini koʻrdim. U: «Ipak haqida nima deysiz?» dedi. U (Ibn Umar): «Rasululloh ﷺ undan qaytarganlar», dedi.Абу Юнус Ҳотим ибн Муслим деди: Мен Қурайшдан бўлган бир кишининг шундай деганини эшитдим: Мен Минода устига ипак кўйлак кийган бир аёлнинг Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг ҳузурига келганини кўрдим. У: «Ипак ҳақида нима дейсиз?» деди. У (Ибн Умар): «Расулуллоҳ ﷺ ундан қайтарганлар», деди.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ يَعْنِي ابْنَ عُتْبَةَ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَلَّى عَلَى لَبِنَتَيْنِ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: Men Rasululloh ﷺ ni ikki gʻisht ustida, qiblaga qaragan holda hojat chiqarayotganlarini koʻrdim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни икки ғишт устида, қиблага қараган ҳолда ҳожат чиқараётганларини кўрдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَهُ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُعْطِي عُمَرَ الْعَطَاءَ فَيَقُولُ لَهُ عُمَرُ أَعْطِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ أَوْ تَصَدَّقْ بِهِ وَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَالَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَقَالَ سَالِمٌ فَمِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ لَا يَسْأَلُ أَحَدًا شَيْئًا وَلَا يَرُدُّ شَيْئًا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ حُوَيْطِبِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّعْدِيِّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ مِثْلَ ذَلِكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Umarga ato (inʼom) berar edilar, Umar esa u zotga: «Yo Rasululloh! Buni mendan koʻra muhtojroq kishiga bering», der edi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Uni ol-da, oʻzingga mol qil yoki uni sadaqa qil. Bu moldan senga oʻzing koʻz tikmagan va tilamagan holda kelganini ol; (bunday) boʻlmaganini esa koʻngling ortidan quvma», dedilar. Solim dedi: Ana shu sababdan Ibn Umar hech kimdan biror narsa soʻramas va oʻziga berilgan biror narsani ham qaytarmas edi. Shunga oʻxshashini Abdulloh ibn Saʼdiy Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu)dan ham rivoyat qildi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умарга ато (инъом) берар эдилар, Умар эса у зотга: «Ё Расулуллоҳ! Буни мендан кўра муҳтожроқ кишига беринг», дер эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Уни ол-да, ўзингга мол қил ёки уни садақа қил. Бу молдан сенга ўзинг кўз тикмаган ва тиламаган ҳолда келганини ол; (бундай) бўлмаганини эса кўнглинг ортидан қувма», дедилар. Солим деди: Ана шу сабабдан Ибн Умар ҳеч кимдан бирор нарса сўрамас ва ўзига берилган бирор нарсани ҳам қайтармас эди. Шунга ўхшашини Абдуллоҳ ибн Саъдий Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ҳам ривоят қилди.
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْحَارِثِ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَسَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ مَا تَقُولُ فِي الصَّوْمِ فِي السَّفَرِ قَالَ تَأْخُذُ إِنْ حَدَّثْتُكَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ هَذِهِ الْمَدِينَةِ قَصَرَ الصَّلَاةَ وَلَمْ يَصُمْ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهَا
Bishr ibn Harb dedi: Men Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan soʻrab: «Safarda roʻza tutish haqida nima deysiz?» dedim. U: «Agar senga aytsam, (aytganimni) olasanmi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Rasululloh ﷺ bu shahardan chiqqanlarida, unga qaytib kelgunlaricha namozni qasr qilar va roʻza tutmas edilar», dedi.Бишр ибн Ҳарб деди: Мен Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан сўраб: «Сафарда рўза тутиш ҳақида нима дейсиз?» дедим. У: «Агар сенга айтсам, (айтганимни) оласанми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ бу шаҳардан чиққанларида, унга қайтиб келгунларича намозни қаср қилар ва рўза тутмас эдилар», деди.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ عَطَاءٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ سُهَيْلِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمِيثَرَةِ وَالْقَسِّيَّةِ وَحَلْقَةِ الذَّهَبِ وَالْمُفْدَمِقَالَ يَزِيدُ وَالْمِيثَرَةُ جُلُودُ السِّبَاعِ وَالْقَسِّيَّةُ ثِيَابٌ مُضَلَّعَةٌ مِنْ إِبْرَيْسَمٍ يُجَاءُ بِهَا مِنْ مِصْرَ وَالْمُفْدَمُ الْمُشَبَّعُ بِالْعُصْفُرِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: Rasululloh ﷺ miysara, qassiyya, oltin halqa va mufdamdan qaytardilar. Yazid dedi: Miysara — yirtqich hayvonlarning terilaridir; qassiyya — Misrdan keltiriladigan, ipakdan yoʻl-yoʻl qilib toʻqilgan kiyimlardir; mufdam esa — usfur bilan quyuq boʻyalgan (kiyim)dir.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: Расулуллоҳ ﷺ мийсара, қассийя, олтин ҳалқа ва муфдамдан қайтардилар. Язид деди: Мийсара — йиртқич ҳайвонларнинг териларидир; қассийя — Мисрдан келтириладиган, ипакдан йўл-йўл қилиб тўқилган кийимлардир; муфдам эса — усфур билан қуюқ бўялган (кийим)дир.
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي الطَّحَّانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَلَقِينَا الْعَدُوَّ فَحَاصَ الْمُسْلِمُونَ حَيْصَةً فَكُنْتُ فِيمَنْ حَاصَ فَدَخَلْنَا الْمَدِينَةَ قَالَ فَتَعَرَّضْنَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَرَجَ لِلصَّلَاةِ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ نَحْنُ الْفَرَّارُونَ قَالَ لَا بَلْ أَنْتُمْ الْعَكَّارُونَ إِنِّي فِئَةٌ لَكُمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: Biz dushman bilan toʻqnashdik va musulmonlar bir siltanib (orqaga) qochishdi; men ham qochganlar orasida edim. Soʻng Madinaga kirdik. Rasululloh ﷺ namozga chiqqanlarida u zotning roʻparalariga chiqib: «Ey Allohning Rasuli, biz qochoqlarmiz», dedik. U zot: «Yoʻq, balki sizlar (imom tomon) qaytib boruvchilarsiz; men sizlarning panohingizman», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: Биз душман билан тўқнашдик ва мусулмонлар бир силтаниб (орқага) қочишди; мен ҳам қочганлар орасида эдим. Сўнг Мадинага кирдик. Расулуллоҳ ﷺ намозга чиққанларида у зотнинг рўпараларига чиқиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз қочоқлармиз», дедик. У зот: «Йўқ, балки сизлар (имом томон) қайтиб борувчиларсиз; мен сизларнинг паноҳингизман», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ زَيْدٍ يَعْنِي ابْنَ جُبَيْرٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَمَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزَاةٍ غَزَاهَا بِامْرَأَةٍ مَقْتُولَةٍ فَنَهَى عَنْ قَتْلِ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedi: Rasululloh ﷺ oʻzlari qatnashgan bir gʻazotda oʻldirilgan bir ayolning yonidan oʻtdilar va ayollar bilan bolalarni oʻldirishdan qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) деди: Расулуллоҳ ﷺ ўзлари қатнашган бир ғазотда ўлдирилган бир аёлнинг ёнидан ўтдилар ва аёллар билан болаларни ўлдиришдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سُمَيْرَةَأَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَأَى رَأْسًا فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَمْنَعُ أَحَدَكُمْ إِذَا جَاءَهُ مَنْ يُرِيدُ قَتْلَهُ أَنْ يَكُونَ مِثْلَ ابْنِ آدَمَ الْقَاتِلُ فِي النَّارِ وَالْمَقْتُولُ فِي الْجَنَّةِ
Abdurrahmon ibn Samura rivoyat qiladi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) (sanchib qoʻyilgan) bir boshni koʻrdi-da, shunday dedi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringizga uni oʻldirmoqchi boʻlgan kishi kelsa, unga Odam oʻgʻli kabi boʻlishga nima toʻsqinlik qiladi? Oʻldiruvchi doʻzaxda, oʻldirilgan esa jannatdadir», dedilar.Абдурраҳмон ибн Самура ривоят қилади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) (санчиб қўйилган) бир бошни кўрди-да, шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингизга уни ўлдирмоқчи бўлган киши келса, унга Одам ўғли каби бўлишга нима тўсқинлик қилади? Ўлдирувчи дўзахда, ўлдирилган эса жаннатдадир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَحِيرٍ الصَّنْعَانِيُّ الْقَاصُّ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُ رَأْيُ عَيْنٍ فَلْيَقْرَأْ إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ وَإِذَا السَّمَاءُ انْفَطَرَتْ وَحَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ وَسُورَةَ هُودٍ
Abdurrahmon ibn Yazid Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning shunday deganini eshitdi: Rasululloh ﷺ: «Kim qiyomat kunini goʻyo koʻz bilan koʻrayotgandek koʻrishni xohlasa, {Izash-shamsu kuvvirat} va {Izas-samou-nfatarat}ni oʻqisin», dedilar. Menimcha, u «va Hud surasini» ham dedi.Абдурраҳмон ибн Язид Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганини эшитди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким қиёмат кунини гўё кўз билан кўраётгандек кўришни хоҳласа, {Изаш-шамсу куввират} ва {Изас-самоу-нфатарат}ни ўқисин», дедилар. Менимча, у «ва Ҳуд сурасини» ҳам деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَأَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِالْبَطْحَاءِ ثُمَّ هَجَعَ بِهَا هَجْعَةً ثُمَّ دَخَلَ مَكَّةَفَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَفْعَلُهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Bathoda peshin, asr, shom va xufton namozlarini oʻqidilar, soʻngra ozgina mizgʻib oldilar, soʻngra Makkaga kirdilar. Ibn Umar ham shunday qilar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Батҳода пешин, аср, шом ва хуфтон намозларини ўқидилар, сўнгра озгина мизғиб олдилар, сўнгра Маккага кирдилар. Ибн Умар ҳам шундай қилар эди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا مَطَرٌ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَافَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَ عُمَرَ فَلَمْ أَرَهُمَا يَزِيدَانِ عَلَى رَكْعَتَيْنِ وَكُنَّا ضُلَّالًا فَهَدَانَا اللَّهُ بِهِ فَبِهِ نَقْتَدِي
Solim otasi (Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo))dan rivoyat qiladi: Biz Rasululloh ﷺ bilan va Umar bilan birga safar qildik; men ularning ikki rakaatdan ortiq oʻqiganlarini koʻrmadim. Biz adashganlardan edik, Alloh bizni u zot orqali hidoyat qildi; bas, biz u zotga ergashamiz.Солим отаси (Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо))дан ривоят қилади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан ва Умар билан бирга сафар қилдик; мен уларнинг икки ракаатдан ортиқ ўқиганларини кўрмадим. Биз адашганлардан эдик, Аллоҳ бизни у зот орқали ҳидоят қилди; бас, биз у зотга эргашамиз.