حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ نَزَعَ يَدَهُ مِنْ الطَّاعَةِ فَلَا حُجَّةَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنْ مَاتَ مُفَارِقًا لِلْجَمَاعَةِ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kim itoatdan qoʻlini tortsa, qiyomat kuni uning hujjati boʻlmaydi. Kim jamoatdan ajralgan holda oʻlsa, johiliyat oʻlimi bilan oʻlibdi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Ким итоатдан қўлини тортса, қиёмат куни унинг ҳужжати бўлмайди. Ким жамоатдан ажралган ҳолда ўлса, жоҳилият ўлими билан ўлибди».
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ هَذَا الْأَمْرُ فِي قُرَيْشٍ مَا بَقِيَ مِنْ النَّاسِ اثْنَانِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Odamlardan ikki kishi qolgan boʻlsa ham, bu ish (hokimiyat) Qurayshda boʻlib turaveradi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Одамлардан икки киши қолган бўлса ҳам, бу иш (ҳокимият) Қурайшда бўлиб тураверади».
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ أَبِي الصَّهْبَاءِ حَدَّثَنَا نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَادَى فِي النَّاسِ الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ فَبَلَغَ ذَلِكَ عَبْدَ اللَّهِ فَانْطَلَقَ إِلَى أَهْلِهِ جَوَادًا فَأَلْقَى ثِيَابًا كَانَتْ عَلَيْهِ وَلَبِسَ ثِيَابًا كَانَ يَأْتِي فِيهَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ انْطَلَقَ إِلَى الْمُصَلَّى وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ انْحَدَرَ مِنْ مِنْبَرِهِ وَقَامَ النَّاسُ فِي وَجْهِهِ فَقَالَ مَا أَحْدَثَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْيَوْمَ قَالُوا نَهَى عَنْ النَّبِيذِ قَالَ أَيُّ النَّبِيذِ قَالَ نَهَى عَنْ الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ قَالَ فَقُلْتُ لِنَافِعٍ فَالْجَرَّةُ قَالَ وَمَا الْجَرَّةُ قَالَ قُلْتُ الْحَنْتَمَةُ قَالَ وَمَا الْحَنْتَمَةُ قُلْتُ الْقُلَّةُ قَالَ لَا قُلْتُ فَالْمُزَفَّتُ قَالَ وَمَا الْمُزَفَّتُ قُلْتُ الزِّقُّ يُزَفَّتُ وَالرَّاقُودُ يُزَفَّتُ قَالَ لَا لَمْ يَنْهَ يَوْمَئِذٍ إِلَّا عَنْ الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ odamlar ichida: «As-solatu jomiʼa!» deb nido qildilar. Bu (xabar) Abdullohga yetganida, u shoshib ahlining oldiga bordi, egnidagi kiyimlarini tashlab, Nabiy ﷺning huzurlariga kiyib boradigan kiyimlarini kiydi, soʻng namozgohga bordi. Rasululloh ﷺ minbarlaridan tushgan, odamlar esa u zotning roʻparalarida turgan edilar. U: «Bugun Allohning Nabiysi ﷺ nimani (yangi hukm qilib) aytdilar?» dedi. Ular: «Nabizdan qaytardilar», deyishdi. U: «Qaysi nabizdan?» dedi. (Ular): «Ad-dubbo va an-naqirdan qaytardilar», deyishdi. Men Nofeʼga: «Jarra (koʻza)-chi?» dedim. U: «Jarra nima?» dedi. Men: «Al-hantama», dedim. U: «Al-hantama nima?» dedi. Men: «Qulla (katta koʻza)», dedim. U: «Yoʻq», dedi. Men: «Al-muzaffat-chi?» dedim. U: «Al-muzaffat nima?» dedi. Men: «Smola surilgan mesh va smola surilgan xum», dedim. U: «Yoʻq, u kuni faqat ad-dubbo bilan an-naqirdan qaytardilar, xolos», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ одамлар ичида: «Ас-солату жомиъа!» деб нидо қилдилар. Бу (хабар) Абдуллоҳга етганида, у шошиб аҳлининг олдига борди, эгнидаги кийимларини ташлаб, Набий ﷺнинг ҳузурларига кийиб борадиган кийимларини кийди, сўнг намозгоҳга борди. Расулуллоҳ ﷺ минбарларидан тушган, одамлар эса у зотнинг рўпараларида турган эдилар. У: «Бугун Аллоҳнинг Набийси ﷺ нимани (янги ҳукм қилиб) айтдилар?» деди. Улар: «Набиздан қайтардилар», дейишди. У: «Қайси набиздан?» деди. (Улар): «Ад-дуббо ва ан-нақирдан қайтардилар», дейишди. Мен Нофеъга: «Жарра (кўза)-чи?» дедим. У: «Жарра нима?» деди. Мен: «Ал-ҳантама», дедим. У: «Ал-ҳантама нима?» деди. Мен: «Қулла (катта кўза)», дедим. У: «Йўқ», деди. Мен: «Ал-музаффат-чи?» дедим. У: «Ал-музаффат нима?» деди. Мен: «Смола сурилган меш ва смола сурилган хум», дедим. У: «Йўқ, у куни фақат ад-дуббо билан ан-нақирдан қайтардилар, холос», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الصَّهْبَاءِ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُأَنَّهُ كَانَ ذَاتَ يَوْمٍ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا هَؤُلَاءِ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ قَالُوا بَلَى نَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ فِي كِتَابِهِ مَنْ أَطَاعَنِي فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ قَالُوا بَلَى نَشْهَدُ أَنَّهُ مَنْ أَطَاعَكَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَأَنَّ مِنْ طَاعَةِ اللَّهِ طَاعَتَكَ قَالَ فَإِنَّ مِنْ طَاعَةِ اللَّهِ أَنْ تُطِيعُونِي وَإِنَّ مِنْ طَاعَتِي أَنْ تُطِيعُوا أَئِمَّتَكُمْ أَطِيعُوا أَئِمَّتَكُمْ فَإِنْ صَلَّوْا قُعُودًا فَصَلُّوا قُعُودًا
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qilishicha, u bir kuni Rasululloh ﷺning huzurlarida, sahobalaridan bir necha kishi bilan birga edi. Rasululloh ﷺ ularga yuzlanib: «Ey (jamoat), men sizlarga (yuborilgan) Allohning Rasuli ekanimni bilmaysizlarmi?» dedilar. Ular: «Ha, biz sizning Allohning Rasuli ekaningizga guvohlik beramiz», dedilar. U zot: «Alloh oʻz Kitobida: kim menga itoat qilsa, batahqiq Allohga itoat qilibdi, deb nozil qilganini bilmaysizlarmi?» dedilar. Ular: «Ha, biz kim sizga itoat qilsa, batahqiq Allohga itoat qilganiga va sizga itoat qilish Allohga itoat qilishdan ekaniga guvohlik beramiz», dedilar. U zot: «Bas, Allohga itoat qilishdan — menga itoat qilishingizdir; menga itoat qilishdan esa — imomlaringizga itoat qilishingizdir. Imomlaringizga itoat qilinglar! Agar ular oʻtirib namoz oʻqisalar, sizlar ham oʻtirib oʻqinglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилишича, у бир куни Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларида, саҳобаларидан бир неча киши билан бирга эди. Расулуллоҳ ﷺ уларга юзланиб: «Эй (жамоат), мен сизларга (юборилган) Аллоҳнинг Расули эканимни билмайсизларми?» дедилар. Улар: «Ҳа, биз сизнинг Аллоҳнинг Расули эканингизга гувоҳлик берамиз», дедилар. У зот: «Аллоҳ ўз Китобида: ким менга итоат қилса, батаҳқиқ Аллоҳга итоат қилибди, деб нозил қилганини билмайсизларми?» дедилар. Улар: «Ҳа, биз ким сизга итоат қилса, батаҳқиқ Аллоҳга итоат қилганига ва сизга итоат қилиш Аллоҳга итоат қилишдан эканига гувоҳлик берамиз», дедилар. У зот: «Бас, Аллоҳга итоат қилишдан — менга итоат қилишингиздир; менга итоат қилишдан эса — имомларингизга итоат қилишингиздир. Имомларингизга итоат қилинглар! Агар улар ўтириб намоз ўқисалар, сизлар ҳам ўтириб ўқинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمَسْأَلَةُ كُدُوحٌ فِي وَجْهِ صَاحِبِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَمَنْ بَدَنَ فَلْيَسْتَبْقِ عَلَى وَجْهِهِ وَأَهْوَنُ الْمَسْأَلَةِ مَسْأَلَةُ ذِي الرَّحِمِ تَسْأَلُهُ فِي حَاجَةٍ وَخَيْرُ الْمَسْأَلَةِ الْمَسْأَلَةُ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Soʻrash — soʻrovchining qiyomat kunidagi yuzida tirnalgan izlardir. Bas, kim xohlasa, oʻz yuzini asrasin. Soʻrashning eng yengili — bir hojatda qarindoshdan soʻrashdir. Soʻrashning eng yaxshisi esa boylik ortidan boʻlgan soʻrashdir. (Berishni) oʻzing boqadigan kishidan boshla».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Сўраш — сўровчининг қиёмат кунидаги юзида тирналган излардир. Бас, ким хоҳласа, ўз юзини асрасин. Сўрашнинг энг енгили — бир ҳожатда қариндошдан сўрашдир. Сўрашнинг энг яхшиси эса бойлик ортидан бўлган сўрашдир. (Беришни) ўзинг боқадиган кишидан бошла».
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَنْ يَزَالَ الْمَرْءُ فِي فُسْحَةٍ مِنْ دِينِهِ مَا لَمْ يُصِبْ دَمًا حَرَامًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kishi harom qonni toʻkmagunicha, oʻz dinida kengchilikda (xotirjam) boʻlaveradi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Киши ҳаром қонни тўкмагунича, ўз динида кенгчиликда (хотиржам) бўлаверади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلَ ابْنُ عُمَرَ عَلَى يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَغُلَامٌ مِنْ بَنِيهِ رَابِطٌ دَجَاجَةً يَرْمِيهَا فَمَشَى إِلَى الدَّجَاجَةِ فَحَلَّهَا ثُمَّ أَقْبَلَ بِهَا وَبِالْغُلَامِ وَقَالَ لِيَحْيَى ازْجُرُوا غُلَامَكُمْ هَذَا مِنْ أَنْ يَصْبِرَ هَذَا الطَّيْرَ عَلَى الْقَتْلِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى أَنْ تُصْبَرَ بَهْمَةٌ أَوْ غَيْرُهَا لِقَتْلٍ وَإِنْ أَرَدْتُمْ ذَبْحَهَا فَاذْبَحُوهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Yahyo ibn Saʼidning huzuriga kirdi. Uning oʻgʻillaridan bir yigit bir tovuqni bogʻlab, unga (nishon qilib oʻq) otayotgan edi. U tovuq tomon yurib, uni yechdi, soʻng tovuq bilan yigitni olib kelib, Yahyoga: «Bu yigitingizni shu qushni oʻldirish uchun (nishonga) bogʻlab qoʻyishdan qaytaringlar. Zero, men Rasululloh ﷺning qoʻzi yoki boshqa (jonivor)ni oʻldirish uchun bogʻlab qoʻyishdan qaytarganlarini eshitganman. Agar uni soʻymoqchi boʻlsangiz, soʻyinglar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Яҳё ибн Саъиднинг ҳузурига кирди. Унинг ўғилларидан бир йигит бир товуқни боғлаб, унга (нишон қилиб ўқ) отаётган эди. У товуқ томон юриб, уни ечди, сўнг товуқ билан йигитни олиб келиб, Яҳёга: «Бу йигитингизни шу қушни ўлдириш учун (нишонга) боғлаб қўйишдан қайтаринглар. Зеро, мен Расулуллоҳ ﷺнинг қўзи ёки бошқа (жонивор)ни ўлдириш учун боғлаб қўйишдан қайтарганларини эшитганман. Агар уни сўймоқчи бўлсангиз, сўйинглар», деди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنِي لَيْثٌ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُمَيَّةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَالِدِ بْنِ أَسِيدٍ أَنَّهُقَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ إِنَّا نَجِدُ صَلَاةَ الْحَضَرِ وَصَلَاةَ الْخَوْفِ فِي الْقُرْآنِ وَلَا نَجِدُ صَلَاةَ السَّفَرِ فِي الْقُرْآنِ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عُمَرَ ابْنَ أَخِي إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ بَعَثَ إِلَيْنَا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَعْلَمُ شَيْئًا فَإِنَّمَا نَفْعَلُ كَمَا رَأَيْنَا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُ
Umayya ibn Abdulloh ibn Xolid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u Abdulloh ibn Umarga: «Biz muqim namozini va xavf namozini Qurʼonda topamiz, ammo safar namozini Qurʼonda topmaymiz», dedi. Shunda Ibn Umar (roziyallohu anhumo) unga: «Ey birodarim oʻgʻli, Alloh azza va jalla bizga Muhammad ﷺni yubordi, biz esa hech narsani bilmas edik. Biz faqat Muhammad ﷺni qanday qilganlarini koʻrgan boʻlsak, shundayin qilamiz», dedi.Умайя ибн Абдуллоҳ ибн Холид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у Абдуллоҳ ибн Умарга: «Биз муқим намозини ва хавф намозини Қуръонда топамиз, аммо сафар намозини Қуръонда топмаймиз», деди. Шунда Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) унга: «Эй биродарим ўғли, Аллоҳ азза ва жалла бизга Муҳаммад ﷺни юборди, биз эса ҳеч нарсани билмас эдик. Биз фақат Муҳаммад ﷺни қандай қилганларини кўрган бўлсак, шундайин қиламиз», деди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَكَمِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ قَالَكَانَ رَجُلٌ يَمْدَحُ ابْنَ عُمَرَ قَالَ فَجَعَلَ ابْنُ عُمَرَ يَقُولُ هَكَذَا يَحْثُو فِي وَجْهِهِ التُّرَابَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا رَأَيْتُمْ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمْ التُّرَابَ
Ato ibn Abu Raboh aytdi: Bir kishi Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ni maqtar edi. Shunda Ibn Umar mana bunday qilib, uning yuziga tuproq socha boshladi va: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Haddan oshib maqtovchilarni koʻrsangiz, yuzlariga tuproq sochinglar›, deganlarini eshitdim», dedi.Ато ибн Абу Рабоҳ айтди: Бир киши Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)ни мақтар эди. Шунда Ибн Умар мана бундай қилиб, унинг юзига тупроқ соча бошлади ва: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ҳаддан ошиб мақтовчиларни кўрсангиз, юзларига тупроқ сочинглар›, деганларини эшитдим», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ فِي خَاتَمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning uzuklaridagi naqsh «Muhammad Rasululloh» degan yozuv edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг узукларидаги нақш «Муҳаммад Расулуллоҳ» деган ёзув эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ لِلنَّبِيِّ مُؤَذِّنَانِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning ikkita muazzinlari bor edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг иккита муаззинлари бор эди.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ قَالَقَدِمَ رَجُلَانِ مِنْ الْمَشْرِقِ خَطِيبَانِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَا فَتَكَلَّمَا ثُمَّ قَعَدَا وَقَامَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ خَطِيبُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ ثُمَّ قَعَدَ فَعَجِبَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِهِمْ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قُولُوا بِقَوْلِكُمْ فَإِنَّمَا تَشْقِيقُ الْكَلَامِ مِنْ الشَّيْطَانِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الْبَيَانِ سِحْرًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ zamonlarida mashriqdan notiq boʻlgan ikki kishi keldi. Ular turib nutq soʻzladilar, soʻng oʻtirdilar. Keyin Rasululloh ﷺning notigʻi Sobit ibn Qays turib gapirdi, soʻng oʻtirdi. Odamlar ularning soʻzlaridan hayratga tushishdi. Shunda Nabiy ﷺ turib: «Ey odamlar! Oʻz soʻzingizni (sodda qilib) ayting. Zero, soʻzni (haddan ortiq) bezab-chiroyli qilish shaytondandir», dedilar. Soʻng Nabiy ﷺ: «Albatta, bayon (notiqlik)ning baʼzisida sehr bordir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ замонларида машриқдан нотиқ бўлган икки киши келди. Улар туриб нутқ сўзладилар, сўнг ўтирдилар. Кейин Расулуллоҳ ﷺнинг нотиғи Собит ибн Қайс туриб гапирди, сўнг ўтирди. Одамлар уларнинг сўзларидан ҳайратга тушишди. Шунда Набий ﷺ туриб: «Эй одамлар! Ўз сўзингизни (содда қилиб) айтинг. Зеро, сўзни (ҳаддан ортиқ) безаб-чиройли қилиш шайтондандир», дедилар. Сўнг Набий ﷺ: «Албатта, баён (нотиқлик)нинг баъзисида сеҳр бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ إِذَا انْصَرَفَ مِنْ الْجُمُعَةِ انْصَرَفَ إِلَى مَنْزِلِهِ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَذَكَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U jumadan qaytganida uyiga borib, ikki sajda (ikki rakaat namoz) oʻqir va Rasululloh ﷺ ham shunday qilganlarini zikr qilar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У жумадан қайтганида уйига бориб, икки сажда (икки ракаат намоз) ўқир ва Расулуллоҳ ﷺ ҳам шундай қилганларини зикр қилар эди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ عَنْ جُنَيْدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُسَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِجَهَنَّمَ سَبْعَةُ أَبْوَابٍ بَابٌ مِنْهَا لِمَنْ سَلَّ سَيْفَهُ عَلَى أُمَّتِي أَوْ قَالَ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺning: «Jahannamning yetti darvozasi bordir. Ulardan bir darvoza mening ummatimga — yoki: Muhammad ummatiga, dedilar — qarshi qilich koʻtargan kishi uchundir», deganlarini eshitdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺнинг: «Жаҳаннамнинг етти дарвозаси бордир. Улардан бир дарвоза менинг умматимга — ёки: Муҳаммад умматига, дедилар — қарши қилич кўтарган киши учундир», деганларини эшитди.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي الطَّحَّانَ حَدَّثَنَا بَيَانٌ عَنْ وَبَرَةَ عَنِ ابْنِ جُبَيْرٍ يَعْنِي سَعِيدًا عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَخَرَجَ إِلَيْنَا ابْنُ عُمَرَ وَنَحْنُ نَرْجُو أَنْ يُحَدِّثَنَا بِحَدِيثٍ يُعْجِبُنَا فَبَدَرَنَا إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا تَقُولُ فِي الْقِتَالِ فِي الْفِتْنَةِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ {وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ} قَالَ وَيْحَكَ أَتَدْرِي مَا الْفِتْنَةُ إِنَّمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَاتِلُ الْمُشْرِكِينَ وَكَانَ الدُّخُولُ فِي دِينِهِمْ فِتْنَةً وَلَيْسَ بِقِتَالِكُمْ عَلَى الْمُلْكِ
Saʼid ibn Jubayr aytdi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) huzurimizga chiqdi, biz esa u bizga koʻnglimizga yoqadigan bir hadis aytib berishini umid qilib turardik. Shunda bir kishi bizdan oldin unga: «Ey Abu Abdurrahmon, fitna (paytida) jang qilish haqida nima deysiz? Axir Alloh azza va jalla: {Fitna qolmaguncha ular bilan jang qilinglar}, degan-ku», dedi. U: «Voy senga! Fitna nima ekanini bilasanmi? Rasululloh ﷺ mushriklar bilan jang qilar edilar, ularning diniga kirish esa fitna edi. Bu — sizlarning mulk (hokimiyat) uchun jang qilishingiz emas», dedi.Саъид ибн Жубайр айтди: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ҳузуримизга чиқди, биз эса у бизга кўнглимизга ёқадиган бир ҳадис айтиб беришини умид қилиб турардик. Шунда бир киши биздан олдин унга: «Эй Абу Абдурраҳмон, фитна (пайтида) жанг қилиш ҳақида нима дейсиз? Ахир Аллоҳ азза ва жалла: {Фитна қолмагунча улар билан жанг қилинглар}, деган-ку», деди. У: «Вой сенга! Фитна нима эканини биласанми? Расулуллоҳ ﷺ мушриклар билан жанг қилар эдилар, уларнинг динига кириш эса фитна эди. Бу — сизларнинг мулк (ҳокимият) учун жанг қилишингиз эмас», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَمَقْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرًا فَكَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men bir oy davomida Paygʻambar ﷺni kuzatib turdim. U zot bomdod (fajr)dan oldingi ikki rakaatda {Qul yo ayyuhal-kofirun} va {Qul huvalloohu ahad}ni oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен бир ой давомида Пайғамбар ﷺни кузатиб турдим. У зот бомдод (фажр)дан олдинги икки ракаатда {Қул ё айюҳал-кофирун} ва {Қул ҳуваллооҳу аҳад}ни ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ فُضَيلٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَخَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْعِشَاءِ حَتَّى نَامَ النَّاسُ وَتَهَجَّدَ الْمُتَهَجِّدُونَ وَاسْتَيْقَظَ الْمُسْتَيْقِظُ فَخَرَجَ فَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ وَقَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَخَّرْتُهَا إِلَى هَذَا الْوَقْتِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ xufton namozini odamlar uxlab, tahajjud qiluvchilar tahajjud qilib, uygʻonuvchi uygʻongunicha kechiktirdilar. Soʻng chiqdilar va namozga iqoma aytildi. U zot: «Agar ummatimga mashaqqat boʻlmaganida, uni shu vaqtgacha kechiktirgan boʻlar edim», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ хуфтон намозини одамлар ухлаб, таҳажжуд қилувчилар таҳажжуд қилиб, уйғонувчи уйғонгунича кечиктирдилар. Сўнг чиқдилар ва намозга иқома айтилди. У зот: «Агар умматимга машаққат бўлмаганида, уни шу вақтгача кечиктирган бўлар эдим», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَقِيلٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَسَاهُ حُلَّةً سِيَرَاءَ وَكَسَا أُسَامَةَ قُبْطِيَّتَيْنِ ثُمَّ قَالَ مَا مَسَّ الْأَرْضَ فَهُوَ فِي النَّارِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ unga ipak yoʻlli hulla, Usomaga esa ikkita qubtiy (kiyim) kiydirdilar, soʻng: «Yerga tekkan (qismi) oʻtdadir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ унга ипак йўлли ҳулла, Усомага эса иккита қубтий (кийим) кийдирдилар, сўнг: «Ерга теккан (қисми) ўтдадир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ إِيَادِ بْنِ لَقِيطٍ حَدَّثَنَا إِيَادٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نُعْمٍ أَوْ نُعَيْمٍ الْأَعْرَجِيِّ شَكَّ أَبُو الْوَلِيدِ قَالَسَأَلَ رَجُلٌ ابْنَ عُمَرَ عَنْ الْمُتْعَةِ وَأَنَا عِنْدَهُ مُتْعَةِ النِّسَاءِ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا كُنَّا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَانِينَ وَلَا مُسَافِحِينَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَيَكُونَنَّ قَبْلَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ الْمَسِيحُ الدَّجَّالُ وَكَذَّابُونَ ثَلَاثُونَ أَوْ أَكْثَرُحَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ إِيَادِ بْنِ لَقِيطٍ أَخْبَرَنَا إِيَادٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِيِّ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَلَمْ يَشُكَّ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Abdurrahmon al-Aʼrajiy aytdi: Men uning huzurida edim, bir kishi Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan mutʼa — ayollar mutʼasi haqida soʻradi. U: «Allohga qasamki, biz Rasululloh ﷺ zamonlarida na zinokor, na fohishaboz edik», dedi. Soʻng: «Allohga qasamki, men Rasululloh ﷺning: ‹Qiyomat kunidan oldin, albatta, Masih Dajjol va oʻttizta yoki undan koʻproq kazzoblar (yolgʻonchilar) chiqadi›, deganlarini eshitganman», dedi. (Boshqa bir sanad bilan) Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashi rivoyat qilingan va (roviy) unda shubha qilmagan.Абдурраҳмон ал-Аъражий айтди: Мен унинг ҳузурида эдим, бир киши Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан мутъа — аёллар мутъаси ҳақида сўради. У: «Аллоҳга қасамки, биз Расулуллоҳ ﷺ замонларида на зинокор, на фоҳишабоз эдик», деди. Сўнг: «Аллоҳга қасамки, мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Қиёмат кунидан олдин, албатта, Масиҳ Дажжол ва ўттизта ёки ундан кўпроқ каззоблар (ёлғончилар) чиқади›, деганларини эшитганман», деди. (Бошқа бир санад билан) Ибн Умардан, у Набий ﷺдан шунга ўхшаши ривоят қилинган ва (ровий) унда шубҳа қилмаган.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا خَارِجَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُمَّ أَعِزَّ الْإِسْلَامَ بِأَحَبِّ هَذَيْنِ الرَّجُلَيْنِ إِلَيْكَ بِأَبِي جَهْلٍ أَوْ بِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَكَانَ أَحَبُّهُمَا إِلَى اللَّهِ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Allohim, Islomni mana shu ikki kishidan Senga eng suyuklisi bilan — Abu Jahl bilan yoki Umar ibn al-Xattob bilan aziz qilgin», dedilar. Ulardan Allohga eng suyuklisi Umar ibn al-Xattob edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Аллоҳим, Исломни мана шу икки кишидан Сенга энг суюклиси билан — Абу Жаҳл билан ёки Умар ибн ал-Хаттоб билан азиз қилгин», дедилар. Улардан Аллоҳга энг суюклиси Умар ибн ал-Хаттоб эди.
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا خَارِجَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ جَعَلَ الْحَقَّ عَلَى قَلْبِ عُمَرَ وَلِسَانِهِقَالَ وَقَالَ ابْنُ عُمَرَ مَا نَزَلَ بِالنَّاسِ أَمْرٌ قَطُّ فَقَالُوا فِيهِ وَقَالَ فِيهِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوْ قَالَ عُمَرُ إِلَّا نَزَلَ الْقُرْآنُ عَلَى نَحْوٍ مِمَّا قَالَ عُمَرُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla haqni Umarning qalbi va tiliga joyladi», dedilar. Ibn Umar aytdi: «Odamlarga biror ish tushib, ular u haqda bir narsa desalar va Umar ibn al-Xattob — yoki: Umar, dedi — bu haqda bir narsa desa, albatta, Umar aytgan narsaga muvofiq Qurʼon nozil boʻlardi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла ҳақни Умарнинг қалби ва тилига жойлади», дедилар. Ибн Умар айтди: «Одамларга бирор иш тушиб, улар у ҳақда бир нарса десалар ва Умар ибн ал-Хаттоб — ёки: Умар, деди — бу ҳақда бир нарса деса, албатта, Умар айтган нарсага мувофиқ Қуръон нозил бўларди».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا مَطَرٌ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَافَرْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَ عُمَرَ فَكَانَا لَا يَزِيدَانِ عَلَى رَكْعَتَيْنِ وَكُنَّا ضُلَّالًا فَهَدَانَا اللَّهُ بِهِ فَبِهِ نَقْتَدِي
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Nabiy ﷺ bilan va Umar bilan safar qildim; ikkovlari ham ikki rakaatdan ziyoda qilmasdilar. Biz adashganlar edik, Alloh bizni u zot orqali hidoyat qildi; bas, biz u zotga ergashamiz.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Набий ﷺ билан ва Умар билан сафар қилдим; икковлари ҳам икки ракаатдан зиёда қилмасдилар. Биз адашганлар эдик, Аллоҳ бизни у зот орқали ҳидоят қилди; бас, биз у зотга эргашамиз.
حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَمَقْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ مَرَّةً أَوْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ مَرَّةً يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ وَبَعْدَ الْمَغْرِبِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Paygʻambar ﷺni yigirma toʻrt yoki yigirma besh marta kuzatib turdim: u zot bomdod (fajr)dan oldingi ikki rakaatda va shomdan keyingi (ikki rakaatda) {Qul yo ayyuhal-kofirun} va {Qul huvalloohu ahad}ni oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Пайғамбар ﷺни йигирма тўрт ёки йигирма беш марта кузатиб турдим: у зот бомдод (фажр)дан олдинги икки ракаатда ва шомдан кейинги (икки ракаатда) {Қул ё айюҳал-кофирун} ва {Қул ҳуваллооҳу аҳад}ни ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَخْضَرِ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ قَالَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يُفْتِي بِالَّذِي أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ الرُّخْصَةِ بِالتَّمَتُّعِ وَسَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ فَيَقُولُ نَاسٌ لِابْنِ عُمَرَ كَيْفَ تُخَالِفُ أَبَاكَ وَقَدْ نَهَى عَنْ ذَلِكَ فَيَقُولُ لَهُمْ عَبْدُ اللَّهِ وَيْلَكُمْ أَلَا تَتَّقُونَ اللَّهَ إِنْ كَانَ عُمَرُ نَهَى عَنْ ذَلِكَ فَيَبْتَغِي فِيهِ الْخَيْرَ يَلْتَمِسُ بِهِ تَمَامَ الْعُمْرَةِ فَلِمَ تُحَرِّمُونَ ذَلِكَ وَقَدْ أَحَلَّهُ اللَّهُ وَعَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَقُّ أَنْ تَتَّبِعُوا سُنَّتَهُ أَمْ سُنَّةَ عُمَرَ إِنَّ عُمَرَ لَمْ يَقُلْ لَكُمْ إِنَّ الْعُمْرَةَ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ حَرَامٌ وَلَكِنَّهُ قَالَ إِنَّ أَتَمَّ الْعُمْرَةِ أَنْ تُفْرِدُوهَا مِنْ أَشْهُرِ الْحَجِّ
Solim aytdi: Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Alloh azza va jalla nozil qilgan tamattuʼ ruxsati bilan va Rasululloh ﷺ bu haqda sunnat qilganlari bilan fatvo berardi. Odamlar Ibn Umarga: «Qanday qilib otangga xilof qilasan, axir u bundan qaytargan-ku?» deyishardi. Shunda Abdulloh ularga: «Voy sizlarga! Allohdan qoʻrqmaysizlarmi? Agar Umar bundan qaytargan boʻlsa, u bunda yaxshilikni koʻzlab, umraning toʻliq boʻlishini istagan boʻladi. Alloh uni halol qilgan va Rasululloh ﷺ unga amal qilgan boʻlsa, nega uni harom qilasizlar? Rasululloh ﷺ sunnatlariga ergashishga haqliroqmi yoki Umarning sunnatimi? Umar sizlarga: haj oylarida umra qilish haromdir, demagan; balki u: umraning eng toʻlasi — uni haj oylaridan ajratib qilishingizdir, degan», derdi.Солим айтди: Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Аллоҳ азза ва жалла нозил қилган таматтуъ рухсати билан ва Расулуллоҳ ﷺ бу ҳақда суннат қилганлари билан фатво берарди. Одамлар Ибн Умарга: «Қандай қилиб отангга хилоф қиласан, ахир у бундан қайтарган-ку?» дейишарди. Шунда Абдуллоҳ уларга: «Вой сизларга! Аллоҳдан қўрқмайсизларми? Агар Умар бундан қайтарган бўлса, у бунда яхшиликни кўзлаб, умранинг тўлиқ бўлишини истаган бўлади. Аллоҳ уни ҳалол қилган ва Расулуллоҳ ﷺ унга амал қилган бўлса, нега уни ҳаром қиласизлар? Расулуллоҳ ﷺ суннатларига эргашишга ҳақлироқми ёки Умарнинг суннатими? Умар сизларга: ҳаж ойларида умра қилиш ҳаромдир, демаган; балки у: умранинг энг тўласи — уни ҳаж ойларидан ажратиб қилишингиздир, деган», дерди.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ أَرَاكَ تُزَاحِمُ عَلَى هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ قَالَ إِنْ أَفْعَلْ فَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ مَسْحَهُمَا يَحُطَّانِ الْخَطَايَا
Ubayd ibn Umayr aytdi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ga: «Seni mana shu ikki ruknda (odamlar bilan) tortishib turganingni koʻraman», dedim. U: «Agar men shunday qilsam, (sababi shuki), men Rasululloh ﷺning: ‹Albatta, u ikkovini silash xatolarni toʻkadi›, deganlarini eshitganman», dedi.Убайд ибн Умайр айтди: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)га: «Сени мана шу икки рукнда (одамлар билан) тортишиб турганингни кўраман», дедим. У: «Агар мен шундай қилсам, (сабаби шуки), мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Албатта, у икковини силаш хатоларни тўкади›, деганларини эшитганман», деди.
قَالَوَسَمِعْتُهُ يَقُولُ مَنْ طَافَ بِهَذَا الْبَيْتِ أُسْبُوعًا يُحْصِيهِ كُتِبَ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ حَسَنَةٌ وَكُفِّرَ عَنْهُ سَيِّئَةٌ وَرُفِعَتْ لَهُ دَرَجَةٌ وَكَانَ عَدْلَ عِتْقِ رَقَبَةٍ
(Roviy) aytdi: Men uning yana shunday deganini eshitdim: «Kim bu Baytni sanab, bir marta (yetti bor) tavof qilsa, unga har bir qadamiga bir yaxshilik yoziladi, bir yomonligi oʻchiriladi va bir daraja koʻtariladi; bu bir qul ozod qilishga teng boʻladi».(Ровий) айтди: Мен унинг яна шундай деганини эшитдим: «Ким бу Байтни санаб, бир марта (етти бор) тавоф қилса, унга ҳар бир қадамига бир яхшилик ёзилади, бир ёмонлиги ўчирилади ва бир даража кўтарилади; бу бир қул озод қилишга тенг бўлади».
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ قُعَيْسٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَيَكُونُ عَلَيْكُمْ أُمَرَاءُ يَأْمُرُونَكُمْ بِمَا لَا يَفْعَلُونَ فَمَنْ صَدَّقَهُمْ بِكِذْبِهِمْ وَأَعَانَهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَلَيْسَ مِنِّي وَلَسْتُ مِنْهُ وَلَنْ يَرِدَ عَلَيَّ الْحَوْضَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarga oʻzlari qilmaydigan narsaga buyuradigan amirlar boʻladi. Kim ularning yolgʻonini tasdiqlasa va zulmlarida ularga yordam bersa, u mendan emas, men ham undan emasman va u menga Havz (boʻyi)da yoʻliqmaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга ўзлари қилмайдиган нарсага буюрадиган амирлар бўлади. Ким уларнинг ёлғонини тасдиқласа ва зулмларида уларга ёрдам берса, у мендан эмас, мен ҳам ундан эмасман ва у менга Ҳавз (бўйи)да йўлиқмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ شَاذَانُ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ لَيْثٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَأَلَكُمْ بِاللَّهِ فَأَعْطُوهُ وَمَنْ دَعَاكُمْ فَأَجِيبُوهُ وَمَنْ أَهْدَى لَكُمْ فَكَافِئُوهُ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُوهُ فَادْعُوا لَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim sizlardan Alloh (nomi) bilan soʻrasa, unga bering; kim sizlarni chaqirsa, ijobat qiling; kim sizlarga hadya qilsa, uni mukofotlang. Agar uni mukofotlaydigan narsa topa olmasangiz, unga duo qiling», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким сизлардан Аллоҳ (номи) билан сўраса, унга беринг; ким сизларни чақирса, ижобат қилинг; ким сизларга ҳадя қилса, уни мукофотланг. Агар уни мукофотлайдиган нарса топа олмасангиз, унга дуо қилинг», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَأَنْ يَكُونَ جَوْفُ الْمَرْءِ مَمْلُوءًا قَيْحًا خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَكُونَ مَمْلُوءًا شِعْرًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Kishining qorni yiring bilan toʻlishi, uning sheʼr bilan toʻlishidan koʻra yaxshiroqdir».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Кишининг қорни йиринг билан тўлиши, унинг шеър билан тўлишидан кўра яхшироқдир».
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي سَمِعْتُ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَدْخُلُوا مَسَاكِنَ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ إِلَّا أَنْ تَكُونُوا بَاكِينَ أَنْ يُصِيبَكُمْ مِثْلُ مَا أَصَابَهُمْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Oʻzlariga zulm qilgan kishilarning vayrona maskanlariga — yigʻlamasdan — kirmanglar; aks holda, ularga yetgan azob — sizlarga (ham) yetishi mumkin», — dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ўзларига зулм қилган кишиларнинг вайрона масканларига — йиғламасдан — кирманглар; акс ҳолда, уларга етган азоб — сизларга (ҳам) етиши мумкин», — деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمٌ مِنْ ذَهَبٍ كَانَ يُدْخِلُ فَصَّهُ فِي بَاطِنِ كَفِّهِ فَطَرَحَهُ ذَاتَ يَوْمٍ فَطَرَحَ أَصْحَابُهُ خَوَاتِيمَهُمْ ثُمَّ اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ وَكَانَ يَخْتِمُ بِهِ وَلَا يَلْبَسُهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺning oltindan uzuklari bor edi, uning koʻzini kaftlarining ichiga qilar edilar. Bir kuni u zot uni tashlab yubordilar, sahobalari ham oʻz uzuklarini tashlab yuborishdi. Soʻng u zot kumushdan uzuk yasatdilar; u bilan (xat) muhrlar, ammo uni taqmas edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺнинг олтиндан узуклари бор эди, унинг кўзини кафтларининг ичига қилар эдилар. Бир куни у зот уни ташлаб юбордилар, саҳобалари ҳам ўз узукларини ташлаб юборишди. Сўнг у зот кумушдан узук ясатдилар; у билан (хат) муҳрлар, аммо уни тақмас эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُسَامَةُ أَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ مَا حَاشَا فَاطِمَةَ وَلَا غَيْرَهَا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Usoma menga odamlarning eng suyuklisidir», dedilar. Bunda na Fotimani, na oʻzgasini istisno qilmadilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Усома менга одамларнинг энг суюклисидир», дедилар. Бунда на Фотимани, на ўзгасини истисно қилмадилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ رَقَبَةَ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سُمَيْرَةَ قَالَكُنْتُ أَمْشِي مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَإِذَا نَحْنُ بِرَأْسٍ مَنْصُوبٍ عَلَى خَشَبَةٍ قَالَ فَقَالَ شَقِيَ قَاتِلُ هَذَا قَالَ قُلْتُ أَنْتَ تَقُولُ هَذَا يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ فَشَدَّ يَدَهُ مِنْ يَدِي وَقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا مَشَى الرَّجُلُ مِنْ أُمَّتِي إِلَى الرَّجُلِ لِيَقْتُلَهُ فَلْيَقُلْ هَكَذَا فَالْمَقْتُولُ فِي الْجَنَّةِ وَالْقَاتِلُ فِي النَّارِ
Abdurrahmon ibn Samura aytadi: Men Abdulloh ibn Umar bilan birga yurar edim. Shunda (sanchib) tikib qoʻyilgan bir bosh oldiga keldik. U: «Buni oʻldirgan kishi badbaxt boʻlibdi», dedi. Men: «Siz shunday deysizmi, ey Abu Abdurrahmon?» dedim. Shunda u qoʻlini qoʻlimdan tortib oldi va: «Abu Abdurrahmon Rasululloh ﷺ ning: ‹Ummatimdan bir kishi boshqa bir kishini oʻldirish uchun unga (qarab) yursa, u mana shunday desin; oʻldirilgan jannatda, oʻldiruvchi esa doʻzaxdadir›, deganlarini eshitgan», dedi.Абдурраҳмон ибн Самура айтади: Мен Абдуллоҳ ибн Умар билан бирга юрар эдим. Шунда (санчиб) тикиб қўйилган бир бош олдига келдик. У: «Буни ўлдирган киши бадбахт бўлибди», деди. Мен: «Сиз шундай дейсизми, эй Абу Абдурраҳмон?» дедим. Шунда у қўлини қўлимдан тортиб олди ва: «Абу Абдурраҳмон Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Умматимдан бир киши бошқа бир кишини ўлдириш учун унга (қараб) юрса, у мана шундай десин; ўлдирилган жаннатда, ўлдирувчи эса дўзахдадир›, деганларини эшитган», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا صَخْرٌ عَنْ نَافِعٍأَنَّ ابْنَ عُمَرَ جَمَعَ بَنِيهِ حِينَ انْتَزَى أَهْلُ الْمَدِينَةِ مَعَ ابْنِ الزُّبَيْرِ وَخَلَعُوا يَزِيدَ بْنَ مُعَاوِيَةَ فَقَالَ إِنَّا قَدْ بَايَعْنَا هَذَا الرَّجُلَ بِبَيْعِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْغَادِرُ يُنْصَبُ لَهُ لِوَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُقَالُ هَذِهِ غَدْرَةُ فُلَانٍ وَإِنَّ مِنْ أَعْظَمِ الْغَدْرِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ الْإِشْرَاكُ بِاللَّهِ تَعَالَى أَنْ يُبَايِعَ الرَّجُلُ رَجُلًا عَلَى بَيْعِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يَنْكُثَ بَيْعَتَهُ فَلَا يَخْلَعَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ يَزِيدَ وَلَا يُسْرِفَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ فِي هَذَا الْأَمْرِ فَيَكُونَ صَيْلَمًا فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ
Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Madina ahli Ibn Zubayr bilan (birga) qoʻzgʻalib, Yazid ibn Muoviyani (bayʼatdan) chetlatganlarida, Ibn Umar oʻz oʻgʻillarini toʻpladi va: «Biz bu kishiga Alloh va Uning Rasulining bayʼati bilan bayʼat qilganmiz. Men Rasululloh ﷺ ning: ‹Gʻadr (xiyonat) qiluvchi uchun qiyomat kuni bir bayroq tikiladi va: Bu — falonning gʻadridir, deyiladi. Allohga shirk keltirishdan boshqa eng katta gʻadr — kishining bir kishiga Alloh va Rasulining bayʼati ustiga bayʼat qilib, soʻng bayʼatini buzishidir›, deganlarini eshitganman. Bas, sizlardan hech kim Yazidni chetlatmasin va sizlardan hech kim bu ishda haddan oshmasin, aks holda bu men bilan sizlar orasini kesuvchi (fitna) boʻlib qoladi», dedi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мадина аҳли Ибн Зубайр билан (бирга) қўзғалиб, Язид ибн Муовияни (байъатдан) четлатганларида, Ибн Умар ўз ўғилларини тўплади ва: «Биз бу кишига Аллоҳ ва Унинг Расулининг байъати билан байъат қилганмиз. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Ғадр (хиёнат) қилувчи учун қиёмат куни бир байроқ тикилади ва: Бу — фалоннинг ғадридир, дейилади. Аллоҳга ширк келтиришдан бошқа энг катта ғадр — кишининг бир кишига Аллоҳ ва Расулининг байъати устига байъат қилиб, сўнг байъатини бузишидир›, деганларини эшитганман. Бас, сизлардан ҳеч ким Язидни четлатмасин ва сизлардан ҳеч ким бу ишда ҳаддан ошмасин, акс ҳолда бу мен билан сизлар орасини кесувчи (фитна) бўлиб қолади», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ أَنَّ أَبَا الْمَلِيحِقَالَ لِأَبِي قِلَابَةَ دَخَلْتُ أَنَا وَأَبُوكَ عَلَى ابْنِ عُمَرَ فَحَدَّثَنَا أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْقَى لَهُ وَسَادَةً مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ وَلَمْ أَقْعُدْ عَلَيْهَا بَقِيَتْ بَيْنِي وَبَيْنَهُ
Abul-Malih Abu Qilobaga dedi: Men bilan otang Ibn Umarning huzuriga kirdik. U bizga soʻzlab berdiki, oʻzi Rasululloh ﷺ ning huzurlariga kirganda, u zot unga ichiga xurmo tolasi solingan charm yostiqni tashlabdilar. «Men esa unga oʻtirmadim, u men bilan u zot orasida (shundayligicha) qolib ketdi», (dedi).Абул-Малиҳ Абу Қилобага деди: Мен билан отанг Ибн Умарнинг ҳузурига кирдик. У бизга сўзлаб бердики, ўзи Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига кирганда, у зот унга ичига хурмо толаси солинган чарм ёстиқни ташлабдилар. «Мен эса унга ўтирмадим, у мен билан у зот орасида (шундайлигича) қолиб кетди», (деди).
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ عَنِ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ أَفْرَى الْفِرَى أَنْ يُرِيَ عَيْنَيْهِ فِي الْمَنَامِ مَا لَمْ تَرَيَا
(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Eng katta yolgʻonlardan (biri) — kishining oʻz koʻzlariga koʻrmagan narsasini (koʻrgandek qilib) koʻrsatishi (yaʼni koʻrmagan tushni daʼvo qilishi)dir», dedilar.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Энг катта ёлғонлардан (бири) — кишининг ўз кўзларига кўрмаган нарсасини (кўргандек қилиб) кўрсатиши (яъни кўрмаган тушни даъво қилиши)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْكَرِيمُ ابْنُ الْكَرِيمِ ابْنِ الْكَرِيمِ ابْنِ الْكَرِيمِ يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَسَلَّمَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Karim (sharafli zot) — karimning oʻgʻli, karimning oʻgʻli, karimning oʻgʻli: Yusuf ibn Yaʼqub ibn Ishoq ibn Ibrohim (alayhimussalom)dir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Карим (шарафли зот) — каримнинг ўғли, каримнинг ўғли, каримнинг ўғли: Юсуф ибн Яъқуб ибн Ишоқ ибн Иброҳим (алайҳимуссалом)дир», дедилар.
حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَسَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُلَّةً مِنْ حُلَلِ السِّيَرَاءِ أَهْدَاهَا لَهُ فَيْرُوزُ فَلَبِسْتُ الْإِزَارَ فَأَغْرَقَنِي طُولًا وَعَرْضًا فَسَحَبْتُهُ وَلَبِسْتُ الرِّدَاءَ فَتَقَنَّعْتُ بِهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَاتِقِي فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ ارْفَعْ الْإِزَارَ فَإِنَّ مَا مَسَّتْ الْأَرْضُ مِنْ الْإِزَارِ إِلَى مَا أَسْفَلَ مِنْ الْكَعْبَيْنِ فِي النَّارِقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ فَلَمْ أَرَ إِنْسَانًا قَطُّ أَشَدَّ تَشْمِيرًا مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga Fayruz u zotga hadya qilgan siyaro hullalaridan bir hullani kiydirdilar. Men izorni kiydim, u boʻyimdan ham, enimdan ham ortib ketdi, shuning uchun uni sudrab yurdim; ridoni kiyib, u bilan boshimni oʻrab oldim. Shunda Rasululloh ﷺ yelkamdan tutib: «Ey Abdulloh, izorni koʻtar! Zero izorning toʻpiqdan pastdagi, yerga tegadigan qismi doʻzaxdadir», dedilar. Abdulloh ibn Muhammad dedi: Men hech qachon Abdulloh ibn Umardan koʻra (kiyimini) qattiqroq shimarib yuradigan odamni koʻrmadim.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга Файруз у зотга ҳадя қилган сияро ҳуллаларидан бир ҳуллани кийдирдилар. Мен изорни кийдим, у бўйимдан ҳам, энимдан ҳам ортиб кетди, шунинг учун уни судраб юрдим; ридони кийиб, у билан бошимни ўраб олдим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ елкамдан тутиб: «Эй Абдуллоҳ, изорни кўтар! Зеро изорнинг тўпиқдан пастдаги, ерга тегадиган қисми дўзахдадир», дедилар. Абдуллоҳ ибн Муҳаммад деди: Мен ҳеч қачон Абдуллоҳ ибн Умардан кўра (кийимини) қаттиқроқ шимариб юрадиган одамни кўрмадим.
حَدَّثَنَا مُهَنَّأُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ أَبُو شِبْلٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَسَاهُ حُلَّةً فَأَسْبَلَهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ قَوْلًا شَدِيدًا وَذَكَرَ النَّارَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ unga bir hulla kiydirdilar, u esa uni (yerga tegadigan qilib) osiltirib qoʻydi. Shunda Nabiy ﷺ bu haqda qattiq soʻz aytdilar va doʻzaxni zikr qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ унга бир ҳулла кийдирдилар, у эса уни (ерга тегадиган қилиб) осилтириб қўйди. Шунда Набий ﷺ бу ҳақда қаттиқ сўз айтдилар ва дўзахни зикр қилдилар.
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِكْرِمَةَ عَنْ أَبِي الْمُغِيرَةِ بْنِ حُنَيْنٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَالَرَأَيْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَذْهَبًا مُوَاجِهَ الْقِبْلَةِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) xabar berdi: Men Rasululloh ﷺ ning qiblaga qaratib (qurilgan) hojatxonalarini koʻrdim.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) хабар берди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг қиблага қаратиб (қурилган) ҳожатхоналарини кўрдим.