Abdulloh ibn Umar ibn al-Xattob

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ikki qoʻllarini yelkalari barobarigacha koʻtarar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ икки қўлларини елкалари баробаригача кўтарар эдилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي أُتِيَ بِفَضِيخٍ فِي مَسْجِدِ الْفَضِيخِ فَشَرِبَهُ فَلِذَلِكَ سُمِّيَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺga Fazix masjidida fazix (koʻk xurmodan tayyorlangan ichimlik) keltirildi va u zot uni ichdilar; shu sababli u (masjid) shunday nomlandi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺга Фазих масжидида фазих (кўк хурмодан тайёрланган ичимлик) келтирилди ва у зот уни ичдилар; шу сабабли у (масжид) шундай номланди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فِي الدُّنْيَا لَمْ يَشْرَبْهَا فِي الْآخِرَةِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim dunyoda xamr ichsa, oxiratda uni icha olmaydi», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким дунёда хамр ичса, охиратда уни ича олмайди», — дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ صَفِيَّةَ ابْنَةِ أَبِي عُبَيْدٍ قَالَتْرَأَى ابْنُ عُمَرَ صَبِيًّا فِي رَأْسِهِ قَنَازِعُ فَقَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تَحْلِقَ الصِّبْيَانُ الْقَزَعَ

Safiyya bint Abu Ubayd (rahimahalloh) aytdi: Ibn Umar boshida qazaʼ (soch tutamlari qoldirilgan) bir bolani koʻrib: «Rasululloh ﷺ bolalarning boshini qazaʼ qilib olishdan qaytarganlarini bilmasmiding?», dedi.Сафийя бинт Абу Убайд (раҳимаҳаллоҳ) айтди: Ибн Умар бошида қазаъ (соч тутамлари қолдирилган) бир болани кўриб: «Расулуллоҳ ﷺ болаларнинг бошини қазаъ қилиб олишдан қайтарганларини билмасмидинг?», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الِلَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ أَوْ شَرِبَ فَلَا يَأْكُلْ بِشِمَالِهِ وَلَا يَشْرَبْ بِشِمَالِهِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ وَيَشْرَبُ بِشِمَالِهِ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biror kishi yesa yoki ichsa, chap qoʻli bilan yemasin va chap qoʻli bilan ichmasin, chunki shayton chap qoʻli bilan yeydi va chap qoʻli bilan ichadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирор киши еса ёки ичса, чап қўли билан емасин ва чап қўли билан ичмасин, чунки шайтон чап қўли билан ейди ва чап қўли билан ичади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُكَانَ يَسْمَعُهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَمَّرَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَبَلَغَهُ أَنَّ النَّاسَ عَابُوا أُسَامَةَ وَطَعَنُوا فِي إِمَارَتِهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ فَقَالَ كَمَا حَدَّثَنِي سَالِمٌ أَلَا إِنَّكُمْ تَعِيبُونَ أُسَامَةَ وَتَطْعَنُونَ فِي إِمَارَتِهِ وَقَدْ فَعَلْتُمْ ذَلِكَ بِأَبِيهِ مِنْ قَبْلُ وَإِنْ كَانَ لَخَلِيقًا لِلْإِمَارَةِ وَإِنْ كَانَ لَأَحَبَّ النَّاسِ كُلِّهِمْ إِلَيَّ وَإِنَّ ابْنَهُ هَذَا مِنْ بَعْدِهِ لَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَاسْتَوْصُوا بِهِ خَيْرًا فَإِنَّهُ مِنْ خِيَارِكُمْقَالَ سَالِمٌ مَا سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يُحَدِّثُ هَذَا الْحَدِيثَ قَطُّ إِلَّا قَالَ مَا حَاشَا فَاطِمَةَ

Solim otasi (Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo))dan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ Usoma ibn Zaydni amir qilib tayinlaganlarida, u zotga odamlar Usomani ayblab, uning amirligiga taʼna qilayotgani xabari yetdi. Shunda Rasululloh ﷺ odamlar ichida turib: «Ogoh boʻlinglar! Sizlar Usomani ayblab, uning amirligiga taʼna qilyapsizlar; bundan oldin uning otasiga ham shunday qilgan edingizlar. Holbuki u (otasi) amirlikka loyiq edi va u menga odamlarning barchasidan sevimliroq edi; uning mana bu oʻgʻli ham, undan keyin, menga odamlarning eng sevimlisidir. Bas, unga yaxshilik qilishni bir-biringizga tavsiya qilinglar, chunki u sizlarning yaxshilaringizdandir», dedilar. Solim aytdi: Men Abdullohning bu hadisni: «U Fotimani ham istisno qilmadi», demasdan rivoyat qilganini hech eshitmaganman.Солим отаси (Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо))дан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ Усома ибн Зайдни амир қилиб тайинлаганларида, у зотга одамлар Усомани айблаб, унинг амирлигига таъна қилаётгани хабари етди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ одамлар ичида туриб: «Огоҳ бўлинглар! Сизлар Усомани айблаб, унинг амирлигига таъна қиляпсизлар; бундан олдин унинг отасига ҳам шундай қилган эдингизлар. Ҳолбуки у (отаси) амирликка лойиқ эди ва у менга одамларнинг барчасидан севимлироқ эди; унинг мана бу ўғли ҳам, ундан кейин, менга одамларнинг энг севимлисидир. Бас, унга яхшилик қилишни бир-бирингизга тавсия қилинглар, чунки у сизларнинг яхшиларингиздандир», дедилар. Солим айтди: Мен Абдуллоҳнинг бу ҳадисни: «У Фотимани ҳам истисно қилмади», демасдан ривоят қилганини ҳеч эшитмаганман.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ عَنْ رُؤْيَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَبَاءِ الْمَدِينَةِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ امْرَأَةً سَوْدَاءَ ثَائِرَةَ الرَّأْسِ خَرَجَتْ مِنْ الْمَدِينَةِ حَتَّى قَامَتْ بِمَهْيَعَةَ فَأَوَّلْتُ أَنَّ وَبَاءَهَا نُقِلَ إِلَى مَهْيَعَةَ وَهِيَ الْجُحْفَةُ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi, u zot: «Men sochi toʻzigan bir qora ayolni — Madinadan chiqib, toki Mahyaada toʻxtagancha — koʻrdim. Bas, men buni: ‹Madinaning vabosi Mahyaaga koʻchirildi›, deb taʼbir qildim — u (Mahyaa) esa Juhfadir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади, у зот: «Мен сочи тўзиган бир қора аёлни — Мадинадан чиқиб, токи Маҳяада тўхтаганча — кўрдим. Бас, мен буни: ‹Мадинанинг вабоси Маҳяага кўчирилди›, деб таъбир қилдим — у (Маҳяа) эса Жуҳфадир», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْوَلَاءِ وَعَنْ هِبَتِهِقَالَ قُلْتُ سَمِعْتَ مِنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ نَعَمْ وَسَأَلَهُ عَنْهُ ابْنُهُ حَمْزَةُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot valoni sotishdan va uni hadya qilishdan qaytardilar. (Shuʼba) aytdi: Men: «Buni Ibn Umardan eshitganmisan?» dedim. U: «Ha», dedi; uning oʻgʻli Hamza ham undan bu haqda soʻragan edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот валони сотишдан ва уни ҳадя қилишдан қайтардилар. (Шуъба) айтди: Мен: «Буни Ибн Умардан эшитганмисан?» дедим. У: «Ҳа», деди; унинг ўғли Ҳамза ҳам ундан бу ҳақда сўраган эди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَاتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَاتَّخَذَ النَّاسُ خَوَاتِمَهُمْ مِنْ ذَهَبٍ فَقَامَ يَوْمًا فَقَالَ إِنِّي كُنْتُ أَلْبَسُ هَذَا الْخَاتَمَ ثُمَّ نَبَذَهُ فَنَبَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ oltindan uzuk yasatib oldilar, shunda odamlar ham oltindan uzuklar yasatib olishdi. Soʻng u zot bir kuni turib: «Men bu uzukni kiyib yurgan edim», dedilar va uni uloqtirib tashladilar. Shunda odamlar ham oʻz uzuklarini uloqtirib tashlashdi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ олтиндан узук ясатиб олдилар, шунда одамлар ҳам олтиндан узуклар ясатиб олишди. Сўнг у зот бир куни туриб: «Мен бу узукни кийиб юрган эдим», дедилар ва уни улоқтириб ташладилар. Шунда одамлар ҳам ўз узукларини улоқтириб ташлашди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُنَادِي بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُنَادِيَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Bilol kechasi azon aytadi; bas, Ibn Ummu Maktum azon aytmaguncha, yeb-ichaveringlar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Билол кечаси азон айтади; бас, Ибн Умму Мактум азон айтмагунча, еб-ичаверинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُوَقَّتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلِأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا وَلِأَهْلِ الشَّامِ الْجُحْفَةَ وَزَعَمُوا أَنَّهُ وَقَّتَ لِأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ Madina ahli uchun Zul-Hulayfani, Najd ahli uchun Qarnni, Shom ahli uchun Juhfani miqot qilib belgiladilar. Ular u zot Yaman ahli uchun Yalamlamni miqot qilib belgilaganlarini ham aytishdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ Мадина аҳли учун Зул-Ҳулайфани, Нажд аҳли учун Қарнни, Шом аҳли учун Жуҳфани миқот қилиб белгиладилар. Улар у зот Яман аҳли учун Яламламни миқот қилиб белгилаганларини ҳам айтишди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا مِنْ قُرَيْشٍ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أَشْتَرِي الْبَيْعَ فَأُخْدَعُ فَقَالَ إِذَا كَانَ ذَاكَ فَقُلْ لَا خِلَابَةَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Qurayshdan bir kishi Rasululloh ﷺga: «Men savdoda mol sotib olaman-u, aldanaman», dedi. U zot: «Shunday boʻlsa, ‹Aldov yoʻq (laa xilaaba)› deb ayt», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Қурайшдан бир киши Расулуллоҳ ﷺга: «Мен савдода мол сотиб оламан-у, алданаман», деди. У зот: «Шундай бўлса, ‹Алдов йўқ (лаа хилааба)› деб айт», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنِي عَاصِمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَكُنَّا فِي بُسْتَانٍ لَنَا أَوْ لِعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ نَرْمِي فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَقَامَ عُبَيْدُ اللَّهِ إِلَى مَقْرَى الْبُسْتَانِ فِيهِ جِلْدُ بَعِيرٍ فَأَخَذَ يَتَوَضَّأُ فِيهِ فَقُلْتُ أَتَتَوَضَّأُ فِيهِ وَفِيهِ هَذَا الْجِلْدُ فَقَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَنْجُسُ

Osim ibn Munzir aytdi: Biz oʻzimizning yoki Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Umarning bogʻida edik, oʻq otayotgan edik. Namoz vaqti kirdi. Ubaydulloh bogʻdagi suv toʻplanadigan joyga borib, undan tahorat ola boshladi, holbuki ichida tuyaning terisi bor edi. Men: «Ichida mana shu teri turgan (suv)dan tahorat olasanmi?» dedim. U: Menga otam Rasululloh ﷺdan rivoyat qildi, u zot: «Suv ikki qulla yoki uch (qulla) boʻlsa, u nopok boʻlmaydi», dedilar, dedi.Осим ибн Мунзир айтди: Биз ўзимизнинг ёки Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ибн Умарнинг боғида эдик, ўқ отаётган эдик. Намоз вақти кирди. Убайдуллоҳ боғдаги сув тўпланадиган жойга бориб, ундан таҳорат ола бошлади, ҳолбуки ичида туянинг териси бор эди. Мен: «Ичида мана шу тери турган (сув)дан таҳорат оласанми?» дедим. У: Менга отам Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилди, у зот: «Сув икки қулла ёки уч (қулла) бўлса, у нопок бўлмайди», дедилар, деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ إِنَّ عِنْدَنَا رِجَالًا يَزْعُمُونَ أَنَّ الْأَمْرَ بِأَيْدِيهِمْ فَإِنْ شَاءُوا عَمِلُوا وَإِنْ شَاءُوا لَمْ يَعْمَلُوا فَقَالَ أَخْبِرْهُمْ أَنِّي مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَأَنَّهُمْ مِنِّي بُرَآءُ ثُمَّ قَالَ جَاءَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِسْلَامُ فَقَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ وَتَحُجُّ الْبَيْتَ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَأَنَا مُسْلِمٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَمَا الْإِحْسَانُ قَالَ تَخْشَى اللَّهَ تَعَالَى كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَا تَكُ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَأَنَا مُحْسِنٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَمَا الْإِيمَانُ قَالَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْبَعْثِ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ وَالْجَنَّةِ وَالنَّارِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَأَنَا مُؤْمِنٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ صَدَقْتَحَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ قَالَ وَكَانَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام يَأْتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صُورَةِ دِحْيَةَ

Yahyo ibn Yaʼmar aytdi: Men Ibn Umarga: «Bizning yurtimizda shunday kishilar borki, ular ish oʻz qoʻllarida, xohlasa amal qilishadi, xohlamasa qilishmaydi, deb daʼvo qilishadi», dedim. U: «Ularga xabar berki, men ulardan voz kechganman, ular ham mendan voz kechishgan», dedi. Soʻng u aytdi: Jibril (alayhissalom) Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Muhammad, Islom nima?» dedi. U zot: «Allohga hech narsani sherik qilmay ibodat qilishing, namozni toʻkis ado etishing, zakotni berishing, Ramazonda roʻza tutishing va Baytni haj qilishingdir», dedilar. U: «Agar men shuni qilsam, musulmon boʻlamanmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Rost aytding», dedi. Soʻng u: «Ihson nima?» dedi. U zot: «Alloh taolodan — goʻyo Uni koʻrayotgandek — qoʻrqishingdir; agar sen Uni koʻrmasang ham, albatta U seni koʻradi», dedilar. U: «Agar men shuni qilsam, muhsin boʻlamanmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Rost aytding», dedi. Soʻng u: «Iymon nima?» dedi. U zot: «Allohga, Uning farishtalariga, kitoblariga, rasullariga, oʻlimdan keyin qayta tirilishga, jannat va doʻzaxga hamda qadarning barchasiga iymon keltirishingdir», dedilar. U: «Agar men shuni qilsam, moʻmin boʻlamanmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. U: «Rost aytding», dedi. (Boshqa isnod bilan) Ibn Umardan, u Nabiy ﷺdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi va: Jibril (alayhissalom) Nabiy ﷺ huzurlariga Dihya suratida kelar edi, dedi.Яҳё ибн Яъмар айтди: Мен Ибн Умарга: «Бизнинг юртимизда шундай кишилар борки, улар иш ўз қўлларида, хоҳласа амал қилишади, хоҳламаса қилишмайди, деб даъво қилишади», дедим. У: «Уларга хабар берки, мен улардан воз кечганман, улар ҳам мендан воз кечишган», деди. Сўнг у айтди: Жибрил (алайҳиссалом) Набий ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Муҳаммад, Ислом нима?» деди. У зот: «Аллоҳга ҳеч нарсани шерик қилмай ибодат қилишинг, намозни тўкис адо этишинг, закотни беришинг, Рамазонда рўза тутишинг ва Байтни ҳаж қилишингдир», дедилар. У: «Агар мен шуни қилсам, мусулмон бўламанми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Рост айтдинг», деди. Сўнг у: «Иҳсон нима?» деди. У зот: «Аллоҳ таолодан — гўё Уни кўраётгандек — қўрқишингдир; агар сен Уни кўрмасанг ҳам, албатта У сени кўради», дедилар. У: «Агар мен шуни қилсам, муҳсин бўламанми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Рост айтдинг», деди. Сўнг у: «Иймон нима?» деди. У зот: «Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, расулларига, ўлимдан кейин қайта тирилишга, жаннат ва дўзахга ҳамда қадарнинг барчасига иймон келтиришингдир», дедилар. У: «Агар мен шуни қилсам, мўмин бўламанми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. У: «Рост айтдинг», деди. (Бошқа иснод билан) Ибн Умардан, у Набий ﷺдан шунга ўхшашини ривоят қилди ва: Жибрил (алайҳиссалом) Набий ﷺ ҳузурларига Диҳя суратида келар эди, деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ وَغِفَارٌ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Aslamni Alloh salomat qilsin, Gʻiforni Alloh magʻfirat qilsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Асламни Аллоҳ саломат қилсин, Ғифорни Аллоҳ мағфират қилсин», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا صَخْرٌ يَعْنِي ابْنَ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا عَلَى بِئْرٍ أَنْزِعُ مِنْهَا إِذْ جَاءَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَأَخَذَ أَبُو بَكْرٍ الدَّلْوَ فَنَزَعَ ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ ثُمَّ أَخَذَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ مِنْ أَبِي بَكْرٍ فَاسْتَحَالَتْ فِي يَدِهِ غَرْبًا فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا مِنْ النَّاسِ يَفْرِي فَرِيَّهُ حَتَّى ضَرَبَ النَّاسُ بِعَطَنٍ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Men (tushimda) bir quduq ustida (turib) undan suv tortayotgan edim, shunda Abu Bakr va Umar keldi. Abu Bakr chelakni olib, bir-ikki chelak (zanub) tortdi — uning tortishida (bir oz) zaiflik bor edi; Alloh uni magʻfirat qilsin. Soʻng Umar ibn Xattob chelakni Abu Bakrning qoʻlidan oldi-yu, u (chelak) uning qoʻlida katta dalvga (garbga) aylandi. Men odamlar ichida undan ham mohirroq (abqariy) — uning qilganidek ishlaydigan — birovni koʻrmadim; toki odamlar (tuyalarni sugʻorib) suv boʻyida joylashguncha», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Мен (тушимда) бир қудуқ устида (туриб) ундан сув тортаётган эдим, шунда Абу Бакр ва Умар келди. Абу Бакр челакни олиб, бир-икки челак (зануб) тортди — унинг тортишида (бир оз) заифлик бор эди; Аллоҳ уни мағфират қилсин. Сўнг Умар ибн Хаттоб челакни Абу Бакрнинг қўлидан олди-ю, у (челак) унинг қўлида катта далвга (гарбга) айланди. Мен одамлар ичида ундан ҳам моҳирроқ (абқарий) — унинг қилганидек ишлайдиган — бировни кўрмадим; токи одамлар (туяларни суғориб) сув бўйида жойлашгунча», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْتِي قُبَاءَ رَاكِبًا وَمَاشِيًا

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Quboga ham minib, ham piyoda kelar edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Қубога ҳам миниб, ҳам пиёда келар эдилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ ابْتَاعَ طَعَامًا فَلَا يَبِعْهُ حَتَّى يَقْبِضَهُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kim taom sotib olsa, uni — (oʻz qoʻliga) olmaguncha — sotmasin», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ким таом сотиб олса, уни — (ўз қўлига) олмагунча — сотмасин», — дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ رَحِمَهُ اللَّهُ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَنَهَى عَنْ النَّجْشِ وَنَهَى عَنْ بَيْعِ حَبَلِ الْحَبَلَةِ وَنَهَى عَنْ الْمُزَابَنَةِ وَالْمُزَابَنَةُ بَيْعُ الثَّمَرِ بِالتَّمْرِ كَيْلًا وَبَيْعُ الْكَرْمِ بِالزَّبِيبِ كَيْلًاحَدَّثَنَا مُصْعَبٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ النَّجْشِ مِثْلَهُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz boshqasining savdosi ustiga savdo qilmasin», dedilar; najashdan (narxni sunʼiy koʻtarishdan) qaytardilar; habalul-habala (tugʻilmagan tuyaning bolasini) sotishdan qaytardilar va muzobanadan qaytardilar. Muzobana — yangi xurmoni oʻlchov bilan quruq xurmoga sotish va uzumni oʻlchov bilan mayizga sotishdir. (Boshqa isnod bilan) Ibn Umardan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ najashdan qaytardilar — shuning oʻxshashi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз бошқасининг савдоси устига савдо қилмасин», дедилар; нажашдан (нархни сунъий кўтаришдан) қайтардилар; ҳабалул-ҳабала (туғилмаган туянинг боласини) сотишдан қайтардилар ва музобанадан қайтардилар. Музобана — янги хурмони ўлчов билан қуруқ хурмога сотиш ва узумни ўлчов билан майизга сотишдир. (Бошқа иснод билан) Ибн Умардан ривоят қилинадики, Набий ﷺ нажашдан қайтардилар — шунинг ўхшаши.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عُقَيْلٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِحَدِّ الشِّفَارِ وَأَنْ تُوَارَى عَنْ الْبَهَائِمِ وَإِذَا ذَبَحَ أَحَدُكُمْ فَلْيُجْهِزْ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ pichoqlarni oʻtkir qilishga va ularni hayvonlardan yashirishga buyurdilar hamda: «Biringiz soʻysa, tez (bir yoʻla) soʻysin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ пичоқларни ўткир қилишга ва уларни ҳайвонлардан яширишга буюрдилар ҳамда: «Бирингиз сўйса, тез (бир йўла) сўйсин», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالسِّوَاكِ فَإِنَّهُ مَطْيَبَةٌ لِلْفَمِ وَمَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlarga siyokni (lozim tuting), chunki u ogʻizni pokiza qiladi va Robbni rozi qiladi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизларга сиёкни (лозим тутинг), чунки у оғизни покиза қилади ва Роббни рози қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ أَنْ تُؤْتَى رُخَصُهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ تُؤْتَى مَعْصِيَتُهُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh Oʻzining ruxsatlaridan (foydalanib) amal qilinishini yaxshi koʻradi, xuddi Oʻziga isyon qilinishini yomon koʻrgani kabi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ Ўзининг рухсатларидан (фойдаланиб) амал қилинишини яхши кўради, худди Ўзига исён қилинишини ёмон кўргани каби», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ عَنْ أَبِي صَخْرٍ حُمَيْدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ سَيَكُونُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ مَسْخٌ أَلَا وَذَاكَ فِي الْمُكَذِّبِينَ بِالْقَدَرِ وَالزِّنْدِيقِيَّةِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Bu ummatda maskh (suratning almashinishi) boʻladi. Ogoh boʻlinglar, bu esa taqdirni yolgʻonga chiqaruvchilar va zindiqlar ichida boʻladi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Бу умматда маскҳ (суратнинг алмашиниши) бўлади. Огоҳ бўлинглар, бу эса тақдирни ёлғонга чиқарувчилар ва зиндиқлар ичида бўлади».

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ مِنْهُ ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْعِلْمُ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: «Men uxlab yotganimda, menga bir kosa sut keltirildi; men undan ichdim, soʻng ortgan (qoldiq)imni Umar ibn Xattobga berdim.» Ular: «Buni nimaga taʼbir qildingiz, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Ilmga», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: «Мен ухлаб ётганимда, менга бир коса сут келтирилди; мен ундан ичдим, сўнг ортган (қолдиқ)имни Умар ибн Хаттобга бердим.» Улар: «Буни нимага таъбир қилдингиз, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Илмга», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنِ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ وَكَانَ وَهْبٌ أَدْرَكَ ابْنَ عُمَرَ لَيْسَ فِي كِتَابِ ابْنِ مَالِكٍأَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَأَى رَاعِيَ غَنَمٍ فِي مَكَانٍ قَبِيحٍ وَقَدْ رَأَى ابْنُ عُمَرَ مَكَانًا أَمْثَلَ مِنْهُ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ وَيْحَكَ يَا رَاعِي حَوِّلْهَا فَإِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كُلُّ رَاعٍ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ

Vahb ibn Kaysondan rivoyat qilinadiki, Ibn Umar bir choʻponni qoʻylari bilan yomon joyda koʻrdi, holbuki Ibn Umar undan koʻra yaxshiroq joyni koʻrgan edi. Shunda Ibn Umar: «Voy senga, ey choʻpon, ularni koʻchir! Chunki men Nabiy ﷺning: ‹Har bir choʻpon oʻz qoʻl ostidagilar haqida masʼuldir›, deganlarini eshitganman», dedi.Ваҳб ибн Кайсондан ривоят қилинадики, Ибн Умар бир чўпонни қўйлари билан ёмон жойда кўрди, ҳолбуки Ибн Умар ундан кўра яхшироқ жойни кўрган эди. Шунда Ибн Умар: «Вой сенга, эй чўпон, уларни кўчир! Чунки мен Набий ﷺнинг: ‹Ҳар бир чўпон ўз қўл остидагилар ҳақида масъулдир›, деганларини эшитганман», деди.

حَدَّثَنَا مُصْعَبٌ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ النَّجْشِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ najashdan (narxni sunʼiy koʻtarishdan) qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нажашдан (нархни сунъий кўтаришдан) қайтардилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ يَعْنِي ابْنَ نُمَيْرٍ أَبُو مِحْصَنٍ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يَوْمَ عِيدٍ فَبَدَأَ فَصَلَّى بِلَا أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍ ثُمَّ خَطَبَقَالَ وَحَدَّثَنِي عَطَاءٌ عَنْ جَابِرٍ مِثْلَ ذَلِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مِحْصَنِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ

Solim otasi (Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo))dan rivoyat qiladiki, Nabiy ﷺ iyd kuni chiqib, avval azonsiz va iqomatsiz namoz oʻqidilar, soʻng xutba qildilar. (Rovi) aytdi: Menga Atoʼ ham Jobirdan shunga oʻxshashini rivoyat qildi.Солим отаси (Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо))дан ривоят қиладики, Набий ﷺ ийд куни чиқиб, аввал азонсиз ва иқоматсиз намоз ўқидилар, сўнг хутба қилдилар. (Рови) айтди: Менга Атў ҳам Жобирдан шунга ўхшашини ривоят қилди.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ حَرْبِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ أَنْ تُؤْتَى رُخَصُهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ تُؤْتَى مَعْصِيَتُهُ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh Oʻzining ruxsatlaridan (foydalanib) amal qilinishini yaxshi koʻradi, xuddi Oʻziga isyon qilinishini yomon koʻrgani kabi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ Ўзининг рухсатларидан (фойдаланиб) амал қилинишини яхши кўради, худди Ўзига исён қилинишини ёмон кўргани каби», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ يَعْنِي ابْنَ غِيَاثٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنَّا نَشْرَبُ وَنَحْنُ قِيَامٌ وَنَأْكُلُ وَنَحْنُ نَمْشِي عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ davrlarida tik turgan holimizda ichar, yurgan holimizda yer edik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ даврларида тик турган ҳолимизда ичар, юрган ҳолимизда ер эдик.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ قَالَرَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ اسْتَلَمَ الْحَجَرَ ثُمَّ قَبَّلَ يَدَهُ وَقَالَ مَا تَرَكْتُهُ مُنْذُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُ

Nofeʼ (rahimahulloh) aytdi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning Hajar (qora tosh)ni istilom qilib, soʻng qoʻlini oʻpganini koʻrdim. Va u: «Men Rasululloh ﷺni shunday qilganlarini koʻrganimdan beri buni tark etmadim», dedi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг Ҳажар (қора тош)ни истилом қилиб, сўнг қўлини ўпганини кўрдим. Ва у: «Мен Расулуллоҳ ﷺни шундай қилганларини кўрганимдан бери буни тарк этмадим», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أُسَامَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَ يَذْبَحُ أُضْحِيَّتَهُ بِالْمُصَلَّى يَوْمَ النَّحْرِ وَذَكَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُ

Nofeʼ (rahimahulloh) Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, u qurbonligini nahr kuni musallada soʻyar edi va Nabiy ﷺ shunday qilganlarini zikr qildi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ) Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, у қурбонлигини наҳр куни мусаллада сўяр эди ва Набий ﷺ шундай қилганларини зикр қилди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُثَيْمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْبَيْلَمَانِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَسُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَجُوزُ فِي الرَّضَاعَةِ مِنْ الشُّهُودِ قَالَ رَجُلٌ أَوْ امْرَأَةٌوَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺdan emizish (razoat) borasida qanday guvohlik joiz boʻlishi soʻraldi. U zot: «Bir erkak yoki bir ayol», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺдан эмизиш (разоат) борасида қандай гувоҳлик жоиз бўлиши сўралди. У зот: «Бир эркак ёки бир аёл», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ حَمْزَةَ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ أَخْبَرَنِي ابْنُ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُتِيَ بِحَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْتَ كَتَبْتَ هَذَا الْكِتَابَ قَالَ نَعَمْ أَمَا وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا تَغَيَّرَ الْإِيمَانُ مِنْ قَلْبِي وَلَكِنْ لَمْ يَكُنْ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَّا وَلَهُ جِذْمٌ وَأَهْلُ بَيْتٍ يَمْنَعُونَ لَهُ أَهْلَهُ وَكَتَبْتُ كِتَابًا رَجَوْتُ أَنْ يَمْنَعَ اللَّهُ بِذَلِكَ أَهْلِي فَقَالَ عُمَرُ ائْذَنْ لِي فِيهِ قَالَ أَوَ كُنْتَ قَاتِلَهُ قَالَ نَعَمْ إِنْ أَذِنْتَ لِي قَالَ وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُ قَدْ اطَّلَعَ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ huzurlariga Hotib ibn Abu Baltaʼa keltirildi. Rasululloh ﷺ unga: «Bu maktubni sen yozdingmi?» dedilar. U: «Ha. Allohga qasamki, ey Allohning Rasuli, qalbimdagi iymon oʻzgargani yoʻq. Lekin Quraysh ichida hech bir kishi yoʻqki, uning (Makkada) oʻz ildizi va ahlini himoya qiladigan xonadoni boʻlmasa. Men esa Alloh shu bilan mening ahlimni himoya qilishini umid qilib, bir maktub yozdim», dedi. Shunda Umar: «Menga unga (nisbatan) izn bering», dedi. U zot: «Sen uni oʻldirarmiding?» dedilar. U: «Ha, agar menga izn bersangiz», dedi. U zot: «Sen nima bilasan? Balki Alloh Badr ahliga nazar solib: ‹Xohlaganingizni qilinglar›, degandir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига Ҳотиб ибн Абу Балтаъа келтирилди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Бу мактубни сен ёздингми?» дедилар. У: «Ҳа. Аллоҳга қасамки, эй Аллоҳнинг Расули, қалбимдаги иймон ўзгаргани йўқ. Лекин Қурайш ичида ҳеч бир киши йўқки, унинг (Маккада) ўз илдизи ва аҳлини ҳимоя қиладиган хонадони бўлмаса. Мен эса Аллоҳ шу билан менинг аҳлимни ҳимоя қилишини умид қилиб, бир мактуб ёздим», деди. Шунда Умар: «Менга унга (нисбатан) изн беринг», деди. У зот: «Сен уни ўлдирармидинг?» дедилар. У: «Ҳа, агар менга изн берсангиз», деди. У зот: «Сен нима биласан? Балки Аллоҳ Бадр аҳлига назар солиб: ‹Хоҳлаганингизни қилинглар›, дегандир», дедилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ هَارُونَ بْنِ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْرُجُ إِلَى الْعِيدَيْنِ مِنْ طَرِيقٍ وَيَرْجِعُ مِنْ طَرِيقٍ أُخْرَى

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ikki iydga bir yoʻldan chiqar va boshqa yoʻldan qaytar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ икки ийдга бир йўлдан чиқар ва бошқа йўлдан қайтар эдилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ وِتْرٌ يُحِبُّ الْوِتْرَقَالَ نَافِعٌ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ لَا يَصْنَعُ شَيْئًا إِلَّا وِتْرًا

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh vitrdir (yagonadir), vitrni yaxshi koʻradi», dedilar. Nofeʼ aytdi: Ibn Umar hech bir ishni toq (vitr) qilmasdan qilmas edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ витрдир (ягонадир), витрни яхши кўради», дедилар. Нофеъ айтди: Ибн Умар ҳеч бир ишни тоқ (витр) қилмасдан қилмас эди.

حَدَّثَنَا هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ النَّاسُ كَالْإِبِلِ الْمِائَةِ لَا تَكَادُ تَرَى فِيهَا رَاحِلَةً أَوْ مَتَى تَرَى فِيهَا رَاحِلَةً

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Odamlar yuzta tuyaga oʻxshaydi — ularning ichida (minishga yaroqli) bir ulovni deyarli topa olmaysan», yoki: «ularning ichida qachon bir ulov koʻrasan», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар юзта туяга ўхшайди — уларнинг ичида (минишга яроқли) бир уловни деярли топа олмайсан», ёки: «уларнинг ичида қачон бир улов кўрасан», дедилар.

قَالَوَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَعْلَمُ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ مِائَةٍ مِثْلِهِ إِلَّا الرَّجُلَ الْمُؤْمِنَ

(Rovi) aytdi: Rasululloh ﷺ yana: «Biz oʻzi kabi yuztadan yaxshiroq boʻlgan hech narsani bilmaymiz — moʻmin kishidan boʻlak», dedilar.(Рови) айтди: Расулуллоҳ ﷺ яна: «Биз ўзи каби юзтадан яхшироқ бўлган ҳеч нарсани билмаймиз — мўмин кишидан бўлак», дедилар.

حَدَّثَنَا هَارُونُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْقَاسِمِ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَا يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ وَلَكِنَّهُمَا آيَةٌ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَصَلُّوا

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: u Rasululloh ﷺ dan xabar berib aytishicha, u zot: «Albatta, quyosh va oy birovning oʻlimi yoki hayoti tufayli tutilmaydi, balki ular Allohning oyatlaridan bir oyatdir. Bas, qachon ularni (tutilgan holda) koʻrsangiz, namoz oʻqing», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: у Расулуллоҳ ﷺ дан хабар бериб айтишича, у зот: «Албатта, қуёш ва ой бировнинг ўлими ёки ҳаёти туфайли тутилмайди, балки улар Аллоҳнинг оятларидан бир оятдир. Бас, қачон уларни (тутилган ҳолда) кўрсангиз, намоз ўқинг», — дедилар.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عِصْمَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَكَانَتْ الصَّلَاةُ خَمْسِينَ وَالْغُسْلُ مِنْ الْجَنَابَةِ سَبْعَ مِرَارٍ وَالْغُسْلُ مِنْ الْبَوْلِ سَبْعَ مِرَارٍ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْأَلُ حَتَّى جُعِلَتْ الصَّلَاةُ خَمْسًا وَالْغُسْلُ مِنْ الْجَنَابَةِ مَرَّةً وَالْغُسْلُ مِنْ الْبَوْلِ مَرَّةً

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Namoz (avval) ellik (vaqt) edi; janobatdan gʻusl yetti marta, siydikdan yuvish (ham) yetti marta (edi). Rasululloh ﷺ (Allohdan) soʻrayveradilar — toki namoz besh (vaqt), janobatdan gʻusl bir marta va siydikdan yuvish (ham) bir marta qilingunicha.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Намоз (аввал) эллик (вақт) эди; жанобатдан ғусл етти марта, сийдикдан ювиш (ҳам) етти марта (эди). Расулуллоҳ ﷺ (Аллоҳдан) сўрайверадилар — токи намоз беш (вақт), жанобатдан ғусл бир марта ва сийдикдан ювиш (ҳам) бир марта қилингунича.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا خَلَفٌ يَعْنِي ابْنَ خَلِيفَةَ عَنْ أَبِي جَنَابٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَبِيعُوا الدِّينَارَ بِالدِّينَارَيْنِ وَلَا الدِّرْهَمَ بِالدِّرْهَمَيْنِ وَلَا الصَّاعَ بِالصَّاعَيْنِ فَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ الرَّمَاءَ وَالرَّمَاءُ هُوَ الرِّبَا فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ الرَّجُلَ يَبِيعُ الْفَرَسَ بِالْأَفْرَاسِ وَالنَّجِيبَةَ بِالْإِبِلِ قَالَ لَا بَأْسَ إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir dinorni ikki dinorga, bir dirhamni ikki dirhamga, bir soʻni ikki soʻga sotmanglar; chunki men sizlarga ramoʼdan qoʻrqaman — ramoʼ esa ribodir», dedilar. Shunda bir kishi u zotning oldiga turib: «Ey Allohning Rasuli, bir kishi otni otlarga, najibani (nasldor tuyani) tuyalarga sotsa, bu haqda nima deysiz?» dedi. U zot: «Qoʻlma-qoʻl boʻlsa, zarari yoʻq», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир динорни икки динорга, бир дирҳамни икки дирҳамга, бир сўни икки сўга сотманглар; чунки мен сизларга рамўдан қўрқаман — рамў эса рибодир», дедилар. Шунда бир киши у зотнинг олдига туриб: «Эй Аллоҳнинг Расули, бир киши отни отларга, нажибани (наслдор туяни) туяларга сотса, бу ҳақда нима дейсиз?» деди. У зот: «Қўлма-қўл бўлса, зарари йўқ», дедилар.