حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَفَلَ مِنْ حَجٍّ أَوْ عُمْرَةٍ أَوْ غَزْوٍ كَبَّرَ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ مِنْ الْأَرْضِ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ آيِبُونَ تَائِبُونَ سَاجِدُونَ عَابِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ صَدَقَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ haj, umra yoki gʻazotdan qaytganlarida, yerning har bir balandligida uch marta takbir aytib, soʻng (shunday) der edilar: «La ilaha illalloh, vahdahu la shariyka lah, lahul-mulku va lahul-hamd, va huva ala kulli shayʼin qodiyr. Oyibuna, toibuna, sojiduna, obiduna, lirobbina hamidun. Sodaqallohu vaʼdah, va nasara abdah, va hazamal-ahzaba vahdah» (Allohdan oʻzga iloh yoʻq, U yagona, sherigi yoʻq; mulk Unikidir, hamd Unikidir, U har narsaga qodir. Biz qaytuvchilar, tavba qiluvchilar, sajda qiluvchilar, ibodat qiluvchilar, Robbimizga hamd aytuvchilarmiz. Alloh vaʼdasini rost qildi, bandasiga nusrat berdi va guruhlarni Oʻzi yolgʻiz magʻlub etdi).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ ҳаж, умра ёки ғазотдан қайтганларида, ернинг ҳар бир баландлигида уч марта такбир айтиб, сўнг (шундай) дер эдилар: «Ла илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ла шарийка лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамд, ва ҳува ала кулли шайъин қодийр. Ойибуна, тоибуна, сожидуна, обидуна, лироббина ҳамидун. Содақаллоҳу ваъдаҳ, ва насара абдаҳ, ва ҳазамал-аҳзаба ваҳдаҳ» (Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У ягона, шериги йўқ; мулк Уникидир, ҳамд Уникидир, У ҳар нарсага қодир. Биз қайтувчилар, тавба қилувчилар, сажда қилувчилар, ибодат қилувчилар, Роббимизга ҳамд айтувчилармиз. Аллоҳ ваъдасини рост қилди, бандасига нусрат берди ва гуруҳларни Ўзи ёлғиз мағлуб этди).
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي قَبْلَ الظُّهْرِ رَكْعَتَيْنِ وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ وَبَعْدَ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ وَبَعْدَ الْعِشَاءِ رَكْعَتَيْنِ وَبَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ peshindan oldin ikki rakat va undan keyin ikki rakat, shomdan keyin uyida ikki rakat, xuftondan keyin ikki rakat va jumadan keyin uyida ikki rakat (namoz) oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ пешиндан олдин икки ракат ва ундан кейин икки ракат, шомдан кейин уйида икки ракат, хуфтондан кейин икки ракат ва жумадан кейин уйида икки ракат (намоз) ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْمُزَابَنَةِ وَالْمُزَابَنَةُ اشْتِرَاءُ الثَّمَرِ بِالتَّمْرِ كَيْلًا وَالْكَرْمِ بِالزَّبِيبِ كَيْلًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ muzobanadan qaytardilar. Muzobana — (daraxtdagi) yangi mevani quritilgan xurmoga oʻlchov bilan sotib olish va uzumzorni mavizga oʻlchov bilan sotib olishdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ музобанадан қайтардилар. Музобана — (дарахтдаги) янги мевани қуритилган хурмога ўлчов билан сотиб олиш ва узумзорни мавизга ўлчов билан сотиб олишдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَخَرَجَ فِي فِتْنَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ وَقَالَ إِنْ نُصَدَّ عَنْ الْبَيْتِ صَنَعْنَا كَمَا صَنَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Ibn Zubayr fitnasi (zamoni)da (safarga) chiqdi va: «Agar biz Baytdan toʻsilsak, Nabiy ﷺ qilganlaridek qilamiz», dedi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Ибн Зубайр фитнаси (замони)да (сафарга) чиқди ва: «Агар биз Байтдан тўсилсак, Набий ﷺ қилганларидек қиламиз», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَسَأَلَ عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ يُمْسِكْهَا حَتَّى تَطْهُرَ ثُمَّ تَحِيضَ ثُمَّ تَطْهُرَ ثُمَّ إِنْ شَاءَ طَلَّقَهَا وَإِنْ شَاءَ أَمْسَكَهَا فَتِلْكَ الْعِدَّةُ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ أَنْ يُطَلَّقَ لَهَا النِّسَاءُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u xotinini hayzli holida taloq qildi. Shunda Umar (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan soʻradi. U zot: «Unga buyur, uni qaytarib olsin, soʻng u pok boʻlgunicha, keyin hayz koʻrib, yana pok boʻlgunicha uni (nikohida) ushlab tursin; soʻng xohlasa taloq qilsin, xohlasa ushlab qolsin. Ana shu — Alloh ayollar taloq qilinishini buyurgan iddadir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у хотинини ҳайзли ҳолида талоқ қилди. Шунда Умар (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан сўради. У зот: «Унга буюр, уни қайтариб олсин, сўнг у пок бўлгунича, кейин ҳайз кўриб, яна пок бўлгунича уни (никоҳида) ушлаб турсин; сўнг хоҳласа талоқ қилсин, хоҳласа ушлаб қолсин. Ана шу — Аллоҳ аёллар талоқ қилинишини буюрган иддадир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجَمَ يَهُودِيًّا وَيَهُودِيَّةً
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ yahudiy erkak va yahudiy ayolni rajm qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ яҳудий эркак ва яҳудий аёлни ражм қилдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَتَحَرَّيَنَّ أَحَدُكُمْ فَيُصَلِّيَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَلَا عِنْدَ غُرُوبِهَا قُلْتُ لِمَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ
Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Biringiz atay quyosh chiqishidan oldin yoki botayotgan paytida namoz oʻqimasin», dedilar. Men Molikka: «Abdullohdanmi?» dedim. U: «Ha», dedi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Бирингиз атай қуёш чиқишидан олдин ёки ботаётган пайтида намоз ўқимасин», дедилар. Мен Моликка: «Абдуллоҳданми?» дедим. У: «Ҳа», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا كَانَتْ لَيْلَةُ رِيحٍ وَبَرْدٍ فِي سَفَرٍ أَمَرَ الْمُؤَذِّنَ فَأَذَّنَ ثُمَّ قَالَ الصَّلَاةُ فِي الرِّحَالِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, safarda shamolli va sovuq kecha boʻlganida, Nabiy ﷺ muazzinga buyurar, u azon aytar, soʻng: «Namoz turar joylaringizda», deb aytar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, сафарда шамолли ва совуқ кеча бўлганида, Набий ﷺ муаззинга буюрар, у азон айтар, сўнг: «Намоз турар жойларингизда», деб айтар эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَفَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَةَ الْفِطْرِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ عَنْ كُلِّ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَحُرٍّ وَعَبْدٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ fitr sadaqasini musulmonlardan har bir erkak va ayolga, ozod va qulga bir soʼ xurmo yoki bir soʼ arpa qilib farz qildilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ фитр садақасини мусулмонлардан ҳар бир эркак ва аёлга, озод ва қулга бир сў хурмо ёки бир сў арпа қилиб фарз қилдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ تَلَقِّي السِّلَعِ حَتَّى يُهْبَطَ بِهَا الْأَسْوَاقُ وَنَهَى عَنْ النَّجْشِ وَقَالَ لَا يَبِيعُ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ mollarni bozorlarga tushirilmaguncha yoʻlda qarshi olishdan qaytardilar, najshdan ham qaytardilar va: «Biringiz boshqangizning savdosi ustiga savdo qilmasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ молларни бозорларга туширилмагунча йўлда қарши олишдан қайтардилар, нажшдан ҳам қайтардилар ва: «Бирингиз бошқангизнинг савдоси устига савдо қилмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا عَجِلَ بِهِ السَّيْرُ جَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺni yurish shoshiltirib qolganida, shom bilan xuftonni birlashtirib oʻqir edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺни юриш шошилтириб қолганида, шом билан хуфтонни бирлаштириб ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ بَاعَ نَخْلًا قَدْ أُبِرَتْ فَثَمَرَتُهَا لِلْبَائِعِ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim changlatilgan (urugʻlantirilgan) xurmo daraxtlarini sotsa, uning mevasi sotuvchiniki boʻladi, magar xaridor (mevani ham) shart qilib olsa, (bundan mustasno)», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким чанглатилган (уруғлантирилган) хурмо дарахтларини сотса, унинг меваси сотувчиники бўлади, магар харидор (мевани ҳам) шарт қилиб олса, (бундан мустасно)», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ حَبَلِ الْحَبَلَةِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ habal al-habalani sotishdan qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳабал ал-ҳабалани сотишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ مِنْ الثِّيَابِ قَالَ لَا تَلْبَسُوا الْقُمُصَ وَلَا الْعَمَائِمَ وَلَا الْبَرَانِسَ وَلَا السَّرَاوِيلَاتِ وَلَا الْخِفَافَ إِلَّا مَنْ لَا يَجِدُ نَعْلَيْنِ فَيَقْطَعُهُمَا أَسْفَلَ مِنْ الْكَعْبَيْنِ وَلَا تَلْبَسُوا مِنْ الثِّيَابِ مَا مَسَّهُ وَرْسٌ أَوْ زَعْفَرَانٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan ehromdagi kishi kiyadigan kiyimlar haqida rivoyat qiladi. U zot: «Koʻylaklarni, sallalarni, burnuslarni, ishtonlarni va maxsilarni kiymanglar; magar kimda choriq boʻlmasa, ularni toʻpiqdan pastroq (qilib) kessin. Kiyimlardan vars yoki zaʼfaron tekkanini ham kiymanglar», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан эҳромдаги киши киядиган кийимлар ҳақида ривоят қилади. У зот: «Кўйлакларни, саллаларни, бурнусларни, иштонларни ва махсиларни кийманглар; магар кимда чориқ бўлмаса, уларни тўпиқдан пастроқ (қилиб) кессин. Кийимлардан варс ёки заъфарон текканини ҳам кийманглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ ابْتَاعَ طَعَامًا فَلَا يَبِيعُهُ حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Kim taom sotib olsa, uni toʻliq qabziga olmaguncha sotmasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Ким таом сотиб олса, уни тўлиқ қабзига олмагунча сотмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَطَعَ فِي مِجَنٍّ ثَمَنُهُ ثَلَاثَةُ دَرَاهِمَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladiki, u zot qiymati uch dirham boʻlgan qalqon uchun qoʻlni kesdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қиладики, у зот қиймати уч дирҳам бўлган қалқон учун қўлни кесдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Biringiz jumaga kelsa, gʻusl qilsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Бирингиз жумага келса, ғусл қилсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا لَاعَنَ امْرَأَتَهُ وَانْتَفَى مِنْ وَلَدِهَا فَفَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمَا وَأَلْحَقَ الْوَلَدَ بِأُمِّهِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi ayoli bilan liʼon qilishib, uning bolasini oʻzinikidan tondi. Shunda Rasululloh ﷺ ular ikkovini ajratib, bolani ayolga qoʻshib berdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши аёли билан лиъон қилишиб, унинг боласини ўзиникидан тонди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ улар икковини ажратиб, болани аёлга қўшиб бердилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ قَالَ أَبِي و حَدَّثَنِي حَمَّادٌ الْخَيَّاطُ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الَّذِي تَفُوتُهُ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Asr namozi qoʻldan ketgan kishi, goʻyo ahli va moli halok boʻlgan kishiga oʻxshaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Аср намози қўлдан кетган киши, гўё аҳли ва моли ҳалок бўлган кишига ўхшайди», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّهُ ذَكَرَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ تُصِيبُهُ جَنَابَةٌ مِنْ اللَّيْلِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأْ وَاغْسِلْ ذَكَرَكَ ثُمَّ نَمْ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob Rasululloh ﷺga oʻziga kechasi janobat yetishini zikr qildi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Tahorat qil, zakaringni yuv, soʻng uxla», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб Расулуллоҳ ﷺга ўзига кечаси жанобат етишини зикр қилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Таҳорат қил, закарингни юв, сўнг ухла», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ صَاحِبِ الْقُرْآنِ كَمَثَلِ صَاحِبِ الْإِبِلِ الْمُعَقَّلَةِ إِنْ عَاهَدَ عَلَيْهَا أَمْسَكَهَا وَإِنْ أَطْلَقَهَا ذَهَبَتْ
Nofeʼ Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilishicha, Rasululloh ﷺ: «Qurʼon egasining misoli — tushovlangan tuyalar egasining misoli kabidir: agar u ularni saqlab tursa, ushlab qoladi; agar boʻshatib yuborsa, ketib qoladi», dedilar.Нофеъ Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилишича, Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръон эгасининг мисоли — тушовланган туялар эгасининг мисоли кабидир: агар у уларни сақлаб турса, ушлаб қолади; агар бўшатиб юборса, кетиб қолади», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُنَادِي بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُنَادِيَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bilol kechasi azon aytadi; shuning uchun Ibn Ummu Maktum azon aytguncha yeb-ichaveringlar (saharlik qilinglar)», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Билол кечаси азон айтади; шунинг учун Ибн Умму Мактум азон айтгунча еб-ичаверинглар (саҳарлик қилинглар)», — дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ ثُوَيْرٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَرَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَدْنَى أَهْلِ الْجَنَّةِ مَنْزِلَةً الَّذِي يَنْظُرُ إِلَى جِنَانِهِ وَنَعِيمِهِ وَخَدَمِهِ وَسُرُرِهِ مِنْ مَسِيرَةِ أَلْفِ سَنَةٍ وَإِنَّ أَكْرَمَهُمْ عَلَى اللَّهِ مَنْ يَنْظُرُ إِلَى وَجْهِهِ غُدْوَةً وَعَشِيَّةً ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ {وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ}
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan marfuʼ holda Nabiy ﷺgacha rivoyat qilinadi. U zot: «Albatta, jannat ahlining martabasi eng past boʻlgani — oʻz bogʻlariga, neʼmatlariga, xizmatchilariga va soʻrilariga ming yillik masofadan nazar soluvchidir. Ularning Alloh huzurida eng karomatlisi esa ertayu kech Uning yuziga nazar soluvchidir», dedilar. Soʻng u zot ushbu oyatni oʻqidilar: {Oʻsha kunda baʼzi yuzlar yorugʻdir, Rabbiga boquvchidir}.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан марфуъ ҳолда Набий ﷺгача ривоят қилинади. У зот: «Албатта, жаннат аҳлининг мартабаси энг паст бўлгани — ўз боғларига, неъматларига, хизматчиларига ва сўриларига минг йиллик масофадан назар солувчидир. Уларнинг Аллоҳ ҳузурида энг кароматлиси эса эртаю кеч Унинг юзига назар солувчидир», дедилар. Сўнг у зот ушбу оятни ўқидилар: {Ўша кунда баъзи юзлар ёруғдир, Раббига боқувчидир}.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُمَارَفَعَ الْحَدِيثَ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى {يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ} قَالَ يَقُومُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي الرَّشْحِ إِلَى أَنْصَافِ آذَانِهِمْ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan marfuʼ holda rivoyat qilinadi: Alloh taoloning {Odamlar olamlar Robbi uchun turadigan kunda} degan soʻzi haqida u: «Ular Qiyomat kunida quloqlarining oʻrtasigacha terga botib turadilar», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан марфуъ ҳолда ривоят қилинади: Аллоҳ таолонинг {Одамлар оламлар Робби учун турадиган кунда} деган сўзи ҳақида у: «Улар Қиёмат кунида қулоқларининг ўртасигача терга ботиб турадилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ الثَّقَفِيُّ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍأَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ يُكْرِي أَرْضَهُ عَلَى عَهْدِ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَبَعْضَ عَمَلِ مُعَاوِيَةَ قَالَ وَلَوْ شِئْتُ قُلْتُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي آخِرِ إِمَارَةِ مُعَاوِيَةَ بَلَغَهُ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ فَذَهَبَ وَأَنَا مَعَهُ فَسَأَلَهُ عَنْهُ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ كِرَاءِ الْمَزَارِعِ فَتَرَكَ أَنْ يُكْرِيَهَا فَكَانَ إِذَا سُئِلَ بَعْدَ ذَلِكَ يَقُولُ زَعَمَ ابْنُ خَدِيجٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ كِرَاءِ الْمَزَارِعِ
Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) Abu Bakr, Umar va Usmon zamonlarida hamda Muoviya hukmronligining bir qismida yerini ijaraga berar edi. (Nofeʼ) aytdi: Xohlasam, Rasululloh ﷺ zamonlarida ham (shunday qilar edi), der edim. Nihoyat Muoviya amirligining oxirida unga Rofeʼ ibn Xadijdan bir hadis yetib keldi. U bordi, men ham u bilan birga edim, va undan bu haqda soʻradi. U: «Rasululloh ﷺ ekinzorlarni ijaraga berishdan qaytardilar», dedi. Shundan soʻng u yerini ijaraga berishni tark qildi. Bundan keyin undan soʻralsa: «Ibn Xadij Rasululloh ﷺ ekinzorlarni ijaraga berishdan qaytarganlarini daʼvo qiladi», der edi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) Абу Бакр, Умар ва Усмон замонларида ҳамда Муовия ҳукмронлигининг бир қисмида ерини ижарага берар эди. (Нофеъ) айтди: Хоҳласам, Расулуллоҳ ﷺ замонларида ҳам (шундай қилар эди), дер эдим. Ниҳоят Муовия амирлигининг охирида унга Рофеъ ибн Хадиждан бир ҳадис етиб келди. У борди, мен ҳам у билан бирга эдим, ва ундан бу ҳақда сўради. У: «Расулуллоҳ ﷺ экинзорларни ижарага беришдан қайтардилар», деди. Шундан сўнг у ерини ижарага беришни тарк қилди. Бундан кейин ундан сўралса: «Ибн Хадиж Расулуллоҳ ﷺ экинзорларни ижарага беришдан қайтарганларини даъво қилади», дер эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ الْمُزَابَنَةِقَالَ فَكَانَ نَافِعٌ يُفَسِّرُهَا الثَّمَرَةُ تُشْتَرَى بِخَرْصِهَا تَمْرًا بِكَيْلٍ مُسَمًّى إِنْ زَادَتْ فَلِي وَإِنْ نَقَصَتْ فَعَلَيَّ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ muzobanadan qaytardilar. (Rovi) aytdi: Nofeʼ uni shunday tafsir qilar edi: Meva chamalab, maʼlum oʻlchovdagi quruq xurmoga sotib olinadi — agar ziyoda boʻlsa, menga; agar kam chiqsa, mening zimmamga.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ музобанадан қайтардилар. (Рови) айтди: Нофеъ уни шундай тафсир қилар эди: Мева чамалаб, маълум ўлчовдаги қуруқ хурмога сотиб олинади — агар зиёда бўлса, менга; агар кам чиқса, менинг зиммамга.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍأَنَّ ابْنَ عُمَرَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَسَأَلَ عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهُ أَنْ يُرَاجِعَهَا ثُمَّ يُمْهِلَهَا حَتَّى تَحِيضَ حَيْضَةً أُخْرَى ثُمَّ يُمْهِلَهَا حَتَّى تَطْهُرَ ثُمَّ يُطَلِّقَهَا قَبْلَ أَنْ يَمَسَّهَا فَتِلْكَ الْعِدَّةُ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ أَنْ تُطَلَّقَ لَهَا النِّسَاءُ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا سُئِلَ عَنْ الرَّجُلِ يُطَلِّقُ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ يَقُولُ إِمَّا أَنْتَ طَلَّقْتَهَا وَاحِدَةً أَوْ اثْنَتَيْنِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ أَنْ يُرَاجِعَهَا ثُمَّ يُمْهِلَهَا حَتَّى تَحِيضَ حَيْضَةً أُخْرَى ثُمَّ يُمْهِلَهَا حَتَّى تَطْهُرَ ثُمَّ يُطَلِّقَهَا إِنْ لَمْ يُرِدْ إِمْسَاكَهَا وَإِمَّا أَنْتَ طَلَّقْتَهَا ثَلَاثًا فَقَدْ عَصَيْتَ اللَّهَ تَعَالَى فِيمَا أَمَرَكَ بِهِ مِنْ طَلَاقِ امْرَأَتِكَ وَبَانَتْ مِنْكَ وَبِنْتَ مِنْهَا
Nofeʼ (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) xotinini u hayzli holida taloq qildi. Shunda Umar Nabiy ﷺdan soʻradi; u zot unga buyurdilarki, uni qaytarib olsin, soʻng uni yana boshqa bir hayz koʻrguncha qoʻyib tursin, soʻng poklanguncha qoʻyib tursin, soʻng unga tegishidan oldin taloq qilsin. Mana shu — Alloh xotinlar shunda taloq qilinishlarini buyurgan iddadir. Ibn Umar xotinini hayzli holida taloq qiladigan kishi haqida soʻralsa: «Agar sen uni bir yoki ikki taloq qilgan boʻlsang — Rasululloh ﷺ unga buyurdilarki, uni qaytarib olsin, soʻng uni yana boshqa bir hayz koʻrguncha qoʻyib tursin, soʻng poklanguncha qoʻyib tursin, soʻng uni ushlab qolishni istamasa, taloq qilsin. Agar sen uni uch taloq qilgan boʻlsang — xotiningni taloq qilish borasida Alloh taolo senga buyurgan narsada Unga osiy boʻlibsan; u sendan boin boʻldi, sen ham undan ajralding», der edi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) хотинини у ҳайзли ҳолида талоқ қилди. Шунда Умар Набий ﷺдан сўради; у зот унга буюрдиларки, уни қайтариб олсин, сўнг уни яна бошқа бир ҳайз кўргунча қўйиб турсин, сўнг поклангунча қўйиб турсин, сўнг унга тегишидан олдин талоқ қилсин. Мана шу — Аллоҳ хотинлар шунда талоқ қилинишларини буюрган иддадир. Ибн Умар хотинини ҳайзли ҳолида талоқ қиладиган киши ҳақида сўралса: «Агар сен уни бир ёки икки талоқ қилган бўлсанг — Расулуллоҳ ﷺ унга буюрдиларки, уни қайтариб олсин, сўнг уни яна бошқа бир ҳайз кўргунча қўйиб турсин, сўнг поклангунча қўйиб турсин, сўнг уни ушлаб қолишни истамаса, талоқ қилсин. Агар сен уни уч талоқ қилган бўлсанг — хотинингни талоқ қилиш борасида Аллоҳ таоло сенга буюрган нарсада Унга осий бўлибсан; у сендан боин бўлди, сен ҳам ундан ажралдинг», дер эди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُكَانَ لَا يَدَعُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ دَخَلَ عَلَيْهِ فَقَالَ إِنِّي لَا آمَنُ أَنْ يَكُونَ الْعَامَ بَيْنَ النَّاسِ قِتَالٌ فَلَوْ أَقَمْتَ فَقَالَ قَدْ حَجَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَالَ كُفَّارُ قُرَيْشٍ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَإِنْ يُحَلْ بَيْنِي وَبَيْنَهُ أَفْعَلْ كَمَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى {لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ} ثُمَّ قَالَ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عُمْرَةً ثُمَّ سَارَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْبَيْدَاءِ قَالَ وَاللَّهِ مَا أَرَى سَبِيلَهُمَا إِلَّا وَاحِدًا أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ مَعَ عُمْرَتِي حَجًّا ثُمَّ طَافَ طَوَافًا وَاحِدًا
Nofeʼ (rahimahulloh)dan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladi: U haj va umrani tark qilmas edi. Abdulloh ibn Abdulloh uning huzuriga kirib: «Men bu yil odamlar orasida jang boʻlishidan xotirjam emasman; (shu yerda) qolsangiz (yaxshi boʻlardi)», dedi. U: «Rasululloh ﷺ haj qilgan edilar, Quraysh kofirlari esa u zot bilan Bayt orasiga toʻsiq boʻldi. Bas, agar men bilan u orasiga toʻsiq boʻlinsa, men ham Rasululloh ﷺ qilganlaridek qilaman. Alloh tabaraka va taolo: {Batahqiq, sizlar uchun Allohning Rasulida goʻzal namuna bordir}, dedi», dedi. Soʻng: «Sizlarni guvoh qilamanki, men umrani oʻzimga vojib qildim», dedi. Soʻng yoʻlga chiqdi va Baydoga yetganida: «Allohga qasamki, men bu ikkovining yoʻlini bir deb bilaman. Sizlarni guvoh qilamanki, umram bilan birga hajni ham vojib qildim», dedi. Soʻng bir marta tavof qildi.Нофеъ (раҳимаҳуллоҳ)дан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилади: У ҳаж ва умрани тарк қилмас эди. Абдуллоҳ ибн Абдуллоҳ унинг ҳузурига кириб: «Мен бу йил одамлар орасида жанг бўлишидан хотиржам эмасман; (шу ерда) қолсангиз (яхши бўларди)», деди. У: «Расулуллоҳ ﷺ ҳаж қилган эдилар, Қурайш кофирлари эса у зот билан Байт орасига тўсиқ бўлди. Бас, агар мен билан у орасига тўсиқ бўлинса, мен ҳам Расулуллоҳ ﷺ қилганларидек қиламан. Аллоҳ табарака ва таоло: {Батаҳқиқ, сизлар учун Аллоҳнинг Расулида гўзал намуна бордир}, деди», деди. Сўнг: «Сизларни гувоҳ қиламанки, мен умрани ўзимга вожиб қилдим», деди. Сўнг йўлга чиқди ва Байдога етганида: «Аллоҳга қасамки, мен бу икковининг йўлини бир деб биламан. Сизларни гувоҳ қиламанки, умрам билан бирга ҳажни ҳам вожиб қилдим», деди. Сўнг бир марта тавоф қилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ أَيْنَ تَأْمُرُنَا أَنْ نُهِلَّ قَالَ يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَأَهْلُ الشَّأَمِ مِنْ الْجُحْفَةِ وَأَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ قَالَ وَيَقُولُونَ وَأَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi: «Yo Rasululloh, qayerdan ihromga kirishimizga buyurasiz?» dedi. U zot: «Madina ahli Zul-Hulayfadan, Shom ahli al-Juhfadan, Najd ahli Qarndan ihromga kiradi», dedilar. (Ibn Umar): «Yaman ahli Yalamlamdan, deb aytadilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, бир киши: «Ё Расулуллоҳ, қаердан иҳромга киришимизга буюрасиз?» деди. У зот: «Мадина аҳли Зул-Ҳулайфадан, Шом аҳли ал-Жуҳфадан, Нажд аҳли Қарндан иҳромга киради», дедилар. (Ибн Умар): «Яман аҳли Яламламдан, деб айтадилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَنَادَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا نَقْتُلُ مِنْ الدَّوَابِّ إِذَا أَحْرَمْنَا قَالَ خَمْسٌ لَا جُنَاحَ عَلَى مَنْ قَتَلَهُنَّ فِي قَتْلِهِنَّ الْحِدَأَةُ وَالْغُرَابُ وَالْفَأْرَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ وَالْعَقْرَبُ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Bir kishi Rasululloh ﷺni chaqirib: «Ehromga kirganimizda jonivorlardan qaysilarini oʻldiramiz?» dedi. U zot: «Besh narsa borki, ularni oʻldirgan kishiga oʻldirishida gunoh yoʻq: kalxat, qargʻa, sichqon, qopagʻon it va chayon», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Бир киши Расулуллоҳ ﷺни чақириб: «Эҳромга кирганимизда жониворлардан қайсиларини ўлдирамиз?» деди. У зот: «Беш нарса борки, уларни ўлдирган кишига ўлдиришида гуноҳ йўқ: калхат, қарға, сичқон, қопағон ит ва чаён», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَلْبَسُ مِنْ الثِّيَابِ إِذَا أَحْرَمْنَا قَالَ لَا تَلْبَسُوا الْقَمِيصَ وَلَا السَّرَاوِيلَ وَلَا الْعِمَامَةَ وَلَا الْخُفَّيْنِ إِلَّا أَحَدٌ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْهُمَا أَسْفَلَ مِنْ الْكَعْبَيْنِ وَلَا الْبُرْنُسَ وَلَا شَيْئًا مِنْ الثِّيَابِ مَسَّهُ وَرْسٌ أَوْ زَعْفَرَانٌ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, ehromga kirganimizda kiyimlardan nimani kiyamiz?» dedi. U zot: «Koʻylakni ham, ishtonni ham, sallani ham, ikki maxsini ham kiymanglar; magar kimda choriq boʻlmasa, ularni toʻpiqdan pastroq (qilib) kiysin. Burnusni ham, kiyimlardan vars yoki zaʼfaron tekkan hech narsani ham (kiymanglar)», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, эҳромга кирганимизда кийимлардан нимани киямиз?» деди. У зот: «Кўйлакни ҳам, иштонни ҳам, саллани ҳам, икки махсини ҳам кийманглар; магар кимда чориқ бўлмаса, уларни тўпиқдан пастроқ (қилиб) кийсин. Бурнусни ҳам, кийимлардан варс ёки заъфарон теккан ҳеч нарсани ҳам (кийманглар)», дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي ثُوَيْرٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذُوا مِنْ هَذَا وَدَعُوا هَذَا يَعْنِي شَارِبَهُ الْأَعْلَى يَأْخُذُ مِنْهُ يَعْنِي الْعَنْفَقَةَ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Bundan olinglar, buni qoldiringlar», dedilar — yaʼni yuqori moʻylovini, undan olar edi — yaʼni anfaqani.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Бундан олинглар, буни қолдиринглар», дедилар — яъни юқори мўйловини, ундан олар эди — яъни анфақани.
حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَنَّاقٍ قَالَكُنْتُ جَالِسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فِي مَجْلِسِ بَنِي عَبْدِ اللَّهِ فَمَرَّ فَتًى مُسْبِلًا إِزَارَهُ مِنْ قُرَيْشٍ فَدَعَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَقَالَ مِمَّنْ أَنْتَ فَقَالَ مِنْ بَنِي بَكْرٍ فَقَالَ تُحِبُّ أَنْ يَنْظُرَ اللَّهُ تَعَالَى إِلَيْكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ ارْفَعْ إِزَارَكَ فَإِنِّي سَمِعْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَوْمَأَ بِإِصْبَعِهِ إِلَى أُذُنَيْهِ يَقُولُ مَنْ جَرَّ إِزَارَهُ لَا يُرِيدُ إِلَّا الْخُيَلَاءَ لَمْ يَنْظُرْ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Muslim ibn Yannoq aytdi: Men Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) bilan Banu Abdulloh majlisida oʻtirgan edim. Shunda Qurayshdan bir yigit izorini sudrab oʻtdi. Abdulloh ibn Umar uni chaqirib: «Sen kimlardansan?» dedi. U: «Banu Bakrdan», dedi. U: «Qiyomat kunida Alloh taolo senga nazar solishini yaxshi koʻrasanmi?» dedi. U: «Ha», dedi. U: «Izoringni koʻtar. Chunki men Abul-Qosim ﷺning — u barmogʻi bilan quloqlariga ishora qildi — shunday deganlarini eshitganman: ‹Kim izorini faqat kibr istab sudrasa, Qiyomat kunida Alloh unga nazar solmaydi›», dedi.Муслим ибн Янноқ айтди: Мен Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) билан Бану Абдуллоҳ мажлисида ўтирган эдим. Шунда Қурайшдан бир йигит изорини судраб ўтди. Абдуллоҳ ибн Умар уни чақириб: «Сен кимлардансан?» деди. У: «Бану Бакрдан», деди. У: «Қиёмат кунида Аллоҳ таоло сенга назар солишини яхши кўрасанми?» деди. У: «Ҳа», деди. У: «Изорингни кўтар. Чунки мен Абул-Қосим ﷺнинг — у бармоғи билан қулоқларига ишора қилди — шундай деганларини эшитганман: ‹Ким изорини фақат кибр истаб судраса, Қиёмат кунида Аллоҳ унга назар солмайди›», деди.
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ ثُوَيْرٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُخَنَّثِينَ مِنْ الرِّجَالِ وَالْمُتَرَجِّلَاتِ مِنْ النِّسَاءِ
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ erkaklardan ayollarga oʻxshashga urinuvchilarni va ayollardan erkaklarga oʻxshashga urinuvchilarni laʼnatladilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ эркаклардан аёлларга ўхшашга уринувчиларни ва аёллардан эркакларга ўхшашга уринувчиларни лаънатладилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ: مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ وَكَانَ فِي النُّسْخَةِ الَّتِي قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ نَافِعٍ فَغَيَّرَهُ فَقَالَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ كَانَ يَأْتِي قُبَاءَ رَاكِبًا وَمَاشِيًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Quboga ham minib, ham piyoda kelar edilar. Men Abdurrahmonga oʻqigan nusxada «Nofeʼ» (deb yozilgan) edi; u buni oʻzgartirib, «Abdulloh ibn Dinor», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Қубога ҳам миниб, ҳам пиёда келар эдилар. Мен Абдурраҳмонга ўқиган нусхада «Нофеъ» (деб ёзилган) эди; у буни ўзгартириб, «Абдуллоҳ ибн Динор», деди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْتِي قُبَاءَ رَاكِبًا وَمَاشِيًا
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Quboga ham minib, ham piyoda kelar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Қубога ҳам миниб, ҳам пиёда келар эдилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ قَالَ أَبِي و حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُعَاوِيِّ أَنَّهُ قَالَرَآنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَأَنَا أَعْبَثُ بِالْحَصَى فِي الصَّلَاةِ فَلَمَّا انْصَرَفَ نَهَانِي وَقَالَ اصْنَعْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ قُلْتُ وَكَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَلَسَ فِي الصَّلَاةِ وَضَعَ كَفَّهُ الْيُمْنَى عَلَى فَخِذِهِ الْيُمْنَى وَقَبَضَ أَصَابِعَهُ كُلَّهَا وَأَشَارَ بِإِصْبَعِهِ الَّتِي تَلِي الْإِبْهَامَ وَوَضَعَ كَفَّهُ الْيُسْرَى عَلَى فَخِذِهِ الْيُسْرَى
Ali ibn Abdurrahmon al-Muoviy aytdi: Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) meni namozda mayda toshlar bilan oʻynayotganimni koʻrdi. Namozni tugatgach, meni qaytardi va: «Rasululloh ﷺ qiladigan kabi qil», dedi. Men: «Rasululloh ﷺ qanday qilar edilar?» dedim. U aytdi: U zot namozda oʻtirganlarida, oʻng kaftlarini oʻng sonlari ustiga qoʻyar, barcha barmoqlarini bukib, bosh barmoqqa yondosh barmogʻi bilan ishora qilar va chap kaftlarini chap sonlari ustiga qoʻyar edilar.Али ибн Абдурраҳмон ал-Муовий айтди: Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) мени намозда майда тошлар билан ўйнаётганимни кўрди. Намозни тугатгач, мени қайтарди ва: «Расулуллоҳ ﷺ қиладиган каби қил», деди. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ қандай қилар эдилар?» дедим. У айтди: У зот намозда ўтирганларида, ўнг кафтларини ўнг сонлари устига қўяр, барча бармоқларини букиб, бош бармоққа ёндош бармоғи билан ишора қилар ва чап кафтларини чап сонлари устига қўяр эдилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ تَفْضُلُ عَلَى صَلَاةِ الْفَذِّ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةً
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jamoat bilan oʻqilgan namoz yolgʻiz oʻqilgan namozdan yigirma yetti daraja afzaldir», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жамоат билан ўқилган намоз ёлғиз ўқилган намоздан йигирма етти даража афзалдир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ رَجُلٍ مِنْ آلِ خَالِدِ بْنِ أَسِيدٍ قَالَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ إِنَّا نَجِدُ صَلَاةَ الْخَوْفِ فِي الْقُرْآنِ وَصَلَاةَ الْحَضَرِ وَلَا نَجِدُ صَلَاةَ السَّفَرِ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَعْلَمُ شَيْئًا فَإِنَّمَا نَفْعَلُ كَمَا رَأَيْنَا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُ
Xolid ibn Asid oilasidan boʻlgan bir kishi aytdi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ga: «Biz Qurʼonda xavf namozini va muqim namozini topamiz, lekin safar namozini topmaymiz», dedim. U: «Alloh taolo Muhammad ﷺni yubordi, biz esa hech narsani bilmas edik. Biz Muhammad ﷺni qanday qilganlarini koʻrgan boʻlsak, shundayin qilamiz», dedi.Холид ибн Асид оиласидан бўлган бир киши айтди: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)га: «Биз Қуръонда хавф намозини ва муқим намозини топамиз, лекин сафар намозини топмаймиз», дедим. У: «Аллоҳ таоло Муҳаммад ﷺни юборди, биз эса ҳеч нарсани билмас эдик. Биз Муҳаммад ﷺни қандай қилганларини кўрган бўлсак, шундайин қиламиз», деди.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ فِي السَّفَرِ حَيْثُمَا تَوَجَّهَتْ بِهِ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ safarda ulovlari qaysi tomonga yuzlangan boʻlsa, oʻsha tomonga qarab ulov ustida namoz oʻqir edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ сафарда уловлари қайси томонга юзланган бўлса, ўша томонга қараб улов устида намоз ўқир эдилар.