حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ عُبَيْدٍ الْمَدِينِيِّ، أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يَبِيعَ أَحَدٌ طَعَامًا اشْتَرَاهُ بِكَيْلٍ حَتَّى يَسْتَوْفِيَهُ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinishicha, Rasululloh ﷺ birorta kishining oʻlchov bilan sotib olgan taomini toʻliq oʻlchab olib (qabz qilib) bermaguncha sotishini taqiqladilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ ﷺ бирорта кишининг ўлчов билан сотиб олган таомини тўлиқ ўлчаб олиб (қабз қилиб) бермагунча сотишини тақиқладилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ الْوَهْبِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ ابْتَعْتُ زَيْتًا فِي السُّوقِ فَلَمَّا اسْتَوْجَبْتُهُ لِنَفْسِي لَقِيَنِي رَجُلٌ فَأَعْطَانِي بِهِ رِبْحًا حَسَنًا فَأَرَدْتُ أَنْ أَضْرِبَ عَلَى يَدِهِ فَأَخَذَ رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي بِذِرَاعِي فَالْتَفَتُّ فَإِذَا زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ فَقَالَ لاَ تَبِعْهُ حَيْثُ ابْتَعْتَهُ حَتَّى تَحُوزَهُ إِلَى رَحْلِكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ تُبَاعَ السِّلَعُ حَيْثُ تُبْتَاعُ حَتَّى يَحُوزَهَا التُّجَّارُ إِلَى رِحَالِهِمْ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men bozorda zaytun yogʻi sotib oldim. Uni oʻzimga (qatʼiy) sotib olib boʻlganimdan keyin, bir kishi menga roʻbaroʻ kelib, uning evaziga yaxshigina foyda berdi. Men u bilan savdoni (qoʻl urishib) qoʻyib yubormoqchi boʻldim. Shunda bir kishi orqamdan bilagimni ushlab oldi. Men oʻgirilsam, u Zayd ibn Sobit ekan. U: «Uni oʻzing sotib olgan joyingda, manzilingga olib bormaguningcha sotma. Chunki Rasululloh ﷺ savdogarlar mollarini oʻz manzillariga olib bormagunlaricha, sotib olingan joyida sotilishini taqiqladilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен бозорда зайтун ёғи сотиб олдим. Уни ўзимга (қатъий) сотиб олиб бўлганимдан кейин, бир киши менга рўбарў келиб, унинг эвазига яхшигина фойда берди. Мен у билан савдони (қўл уришиб) қўйиб юбормоқчи бўлдим. Шунда бир киши орқамдан билагимни ушлаб олди. Мен ўгирилсам, у Зайд ибн Собит экан. У: «Уни ўзинг сотиб олган жойингда, манзилингга олиб бормагунингча сотма. Чунки Расулуллоҳ ﷺ савдогарлар молларини ўз манзилларига олиб бормагунларича, сотиб олинган жойида сотилишини тақиқладилар», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، ذَكَرَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ يُخْدَعُ فِي الْبَيْعِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا بَايَعْتَ فَقُلْ لاَ خِلاَبَةَ " . فَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا بَايَعَ يَقُولُ لاَ خِلاَبَةَ .
Abdulloh ibn Maslama bizga Molikdan, u Abdulloh ibn Dinordan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildi: Bir kishi Rasululloh ﷺga oldi-sotdida aldanib qolayotganini aytdi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Savdo qilganingda: ‹Aldash yoʻq› deb ayt», dedilar. Soʻng u kishi savdo qiladigan boʻlsa: «Aldash yoʻq», der edi.Абдуллоҳ ибн Маслама бизга Моликдан, у Абдуллоҳ ибн Динордан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилди: Бир киши Расулуллоҳ ﷺга олди-сотдида алданиб қолаётганини айтди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Савдо қилганингда: ‹Алдаш йўқ› деб айт», дедилар. Сўнг у киши савдо қиладиган бўлса: «Алдаш йўқ», дер эди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ، مَوْلاَهُمْ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْغَافِقِيِّ أَنَّهُمَا سَمِعَا ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَعَنَ اللَّهُ الْخَمْرَ وَشَارِبَهَا وَسَاقِيَهَا وَبَائِعَهَا وَمُبْتَاعَهَا وَعَاصِرَهَا وَمُعْتَصِرَهَا وَحَامِلَهَا وَالْمَحْمُولَةَ إِلَيْهِ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Alloh xamrni, uni ichuvchini, uni quyib beruvchini, uni sotuvchini, uni sotib oluvchini, uni siquvchini, uni (oʻzgalar uchun) siqib beruvchini, uni tashib eltuvchini va u eltib berilgan kishini laʼnatladi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳ хамрни, уни ичувчини, уни қуйиб берувчини, уни сотувчини, уни сотиб олувчини, уни сиқувчини, уни (ўзгалар учун) сиқиб берувчини, уни ташиб элтувчини ва у элтиб берилган кишини лаънатлади».
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، - فِي آخَرِينَ - قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ وَمَنْ مَاتَ وَهُوَ يَشْرَبُ الْخَمْرَ يُدْمِنُهَا لَمْ يَشْرَبْهَا فِي الآخِرَةِ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Har bir mast qiluvchi narsa xamrdir va har bir mast qiluvchi narsa haromdir. Kim xamrni ichib, unga berilib (odat qilib) yurgan holida vafot etsa, oxiratda uni ichmaydi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ҳар бир маст қилувчи нарса хамрдир ва ҳар бир маст қилувчи нарса ҳаромдир. Ким хамрни ичиб, унга берилиб (одат қилиб) юрган ҳолида вафот этса, охиратда уни ичмайди».
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْوَلِيمَةِ فَلْيَأْتِهَا " .
Qaʼnabiy Molikdan, u Nofeʼdan, u Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sizlardan biringiz valima (toʻy taomi)ga taklif qilinsa, unga borsin».Қаънабий Моликдан, у Нофеъдан, у Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Сизлардан бирингиз валима (тўй таоми)га таклиф қилинса, унга борсин».
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فَلْيُجِبْ عُرْسًا كَانَ أَوْ نَحْوَهُ " .
Hasan ibn Ali Abdurazzoqdan, unga Maʼmar Ayyubdan, u Nofeʼdan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Sizlardan biringiz oʻz birodarini taklif qilsa, u — toʻy boʻladimi yoki shunga oʻxshash narsa boʻladimi — (taklifni) qabul qilsin».Ҳасан ибн Али Абдураззоқдан, унга Маъмар Айюбдан, у Нофеъдан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Сизлардан бирингиз ўз биродарини таклиф қилса, у — тўй бўладими ёки шунга ўхшаш нарса бўладими — (таклифни) қабул қилсин».
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا دُرُسْتُ بْنُ زِيَادٍ، عَنْ أَبَانَ بْنِ طَارِقٍ، عَنْ طَارِقٍ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ دُعِيَ فَلَمْ يُجِبْ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَمَنْ دَخَلَ عَلَى غَيْرِ دَعْوَةٍ دَخَلَ سَارِقًا وَخَرَجَ مُغِيرًا " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَبَانُ بْنُ طَارِقٍ مَجْهُولٌ .
Musaddad Durust ibn Ziyoddan, u Abon ibn Toriqdan, u Toriqdan, u Nofeʼdan rivoyat qiladiki, Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) dedilar: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim taklif qilinib, (taklifni) qabul qilmasa, u Alloh va Uning Rasuliga osiy boʻlibdi. Kim taklifsiz (birovning uyiga) kirsa, oʻgʻri boʻlib kiribdi va talonchi boʻlib chiqibdi». Abu Dovud aytdi: Abon ibn Toriq — majhul (notanish) roviydir.Мусаддад Дуруст ибн Зиёддан, у Абон ибн Ториқдан, у Ториқдан, у Нофеъдан ривоят қиладики, Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) дедилар: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким таклиф қилиниб, (таклифни) қабул қилмаса, у Аллоҳ ва Унинг Расулига осий бўлибди. Ким таклифсиз (бировнинг уйига) кирса, ўғри бўлиб кирибди ва талончи бўлиб чиқибди». Абу Довуд айтди: Абон ибн Ториқ — мажҳул (нотаниш) ровийдир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَمُسَدَّدٌ، - الْمَعْنَى - قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنِي يَحْيَى الْقَطَّانُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا وُضِعَ عَشَاءُ أَحَدِكُمْ وَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَلاَ يَقُومُ حَتَّى يَفْرُغَ " . زَادَ مُسَدَّدٌ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ إِذَا وُضِعَ عَشَاؤُهُ أَوْ حَضَرَ عَشَاؤُهُ لَمْ يَقُمْ حَتَّى يَفْرُغَ وَإِنْ سَمِعَ الإِقَامَةَ وَإِنْ سَمِعَ قِرَاءَةَ الإِمَامِ .
Ahmad ibn Hanbal va Musaddad — maʼno (bir xil) — rivoyat qiladi. Ahmad aytdi: Menga Yahyo al-Qatton Ubaydullohdan rivoyat qildi. U: Menga Nofeʼ Ibn Umardan rivoyat qildi, deb aytdi. (Ibn Umar rivoyat qiladiki,) Nabiy ﷺ: «Biringizning kechki taomi qoʻyilib, namozga ham iqomat aytilsa, u (taomdan) boʻshamaguncha (namozga) turmasin», dedilar. Musaddad (rivoyatida) ziyoda qildi: Abdulloh (ibn Umar) ning kechki taomi qoʻyilsa yoki kechki taomi keltirilsa, garchi iqomatni eshitsa-da, garchi imomning qiroatini eshitsa-da, (taomdan) boʻshamaguncha (namozga) turmas edi.Аҳмад ибн Ҳанбал ва Мусаддад — маъно (бир хил) — ривоят қилади. Аҳмад айтди: Менга Яҳё ал-Қаттон Убайдуллоҳдан ривоят қилди. У: Менга Нофеъ Ибн Умардан ривоят қилди, деб айтди. (Ибн Умар ривоят қиладики,) Набий ﷺ: «Бирингизнинг кечки таоми қўйилиб, намозга ҳам иқомат айтилса, у (таомдан) бўшамагунча (намозга) турмасин», дедилар. Мусаддад (ривоятида) зиёда қилди: Абдуллоҳ (ибн Умар) нинг кечки таоми қўйилса ёки кечки таоми келтирилса, гарчи иқоматни эшитса-да, гарчи имомнинг қироатини эшитса-да, (таомдан) бўшамагунча (намозга) турмас эди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ الطُّوسِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ أَبِي فِي زَمَانِ ابْنِ الزُّبَيْرِ إِلَى جَنْبِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَقَالَ عَبَّادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ إِنَّا سَمِعْنَا أَنَّهُ، يُبْدَأُ بِالْعَشَاءِ قَبْلَ الصَّلاَةِ . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَيْحَكَ مَا كَانَ عَشَاؤُهُمْ أَتُرَاهُ كَانَ مِثْلَ عَشَاءِ أَبِيكَ .
Ali ibn Muslim at-Tusiy rivoyat qiladi. Bizga Abu Bakr al-Hanafiy, unga Zahhok ibn Usmon Abdulloh ibn Ubayd ibn Umayrdan rivoyat qildi. U dedi: Men Ibn Zubayr zamonida otam bilan birga Abdulloh ibn Umarning yonida edim. Shunda Abbod ibn Abdulloh ibn az-Zubayr: «Biz: ‹Namozdan oldin kechki taomdan boshlanadi›, deb eshitdik», dedi. Shunda Abdulloh ibn Umar: «Senga voy boʻlsin! Ularning kechki taomi qanaqa edi? Uni otangning kechki taomiga oʻxshash deb oʻylaysanmi?» dedi.Али ибн Муслим ат-Тусий ривоят қилади. Бизга Абу Бакр ал-Ҳанафий, унга Заҳҳок ибн Усмон Абдуллоҳ ибн Убайд ибн Умайрдан ривоят қилди. У деди: Мен Ибн Зубайр замонида отам билан бирга Абдуллоҳ ибн Умарнинг ёнида эдим. Шунда Аббод ибн Абдуллоҳ ибн аз-Зубайр: «Биз: ‹Намоздан олдин кечки таомдан бошланади›, деб эшитдик», деди. Шунда Абдуллоҳ ибн Умар: «Сенга вой бўлсин! Уларнинг кечки таоми қанақа эди? Уни отангнинг кечки таомига ўхшаш деб ўйлайсанми?» деди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ مَطْعَمَيْنِ عَنِ الْجُلُوسِ عَلَى مَائِدَةٍ يُشْرَبُ عَلَيْهَا الْخَمْرُ وَأَنْ يَأْكُلَ الرَّجُلُ وَهُوَ مُنْبَطِحٌ عَلَى بَطْنِهِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا الْحَدِيثُ لَمْ يَسْمَعْهُ جَعْفَرٌ مِنَ الزُّهْرِيِّ وَهُوَ مُنْكَرٌ .
Solim otasidan rivoyat qiladi. U (Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)) aytadi: Rasululloh ﷺ ikki xil yeyishdan qaytardilar: ustida xamr ichiladigan dasturxonga oʻtirishdan va kishining qorni bilan yotgan holda yeyishidan. Abu Dovud aytdi: Bu hadisni Jaʼfar Zuhriydan eshitmagan va u munkardir.Солим отасидан ривоят қилади. У (Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)) айтади: Расулуллоҳ ﷺ икки хил ейишдан қайтардилар: устида хамр ичиладиган дастурхонга ўтиришдан ва кишининг қорни билан ётган ҳолда ейишидан. Абу Довуд айтди: Бу ҳадисни Жаъфар Зуҳрийдан эшитмаган ва у мункардир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ جَدِّهِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ فَلْيَأْكُلْ بِيَمِينِهِ وَإِذَا شَرِبَ فَلْيَشْرَبْ بِيَمِينِهِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْكُلُ بِشِمَالِهِ وَيَشْرَبُ بِشِمَالِهِ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Biror odam yeganida oʻng qoʻli bilan yesin, ichganida ham oʻng qoʻli bilan ichsin. Chunki shayton chap qoʻli bilan yeydi va chap qoʻli bilan ichadi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Бирор одам еганида ўнг қўли билан есин, ичганида ҳам ўнг қўли билан ичсин. Чунки шайтон чап қўли билан ейди ва чап қўли билан ичади», дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَكْلِ الْجَلاَّلَةِ وَأَلْبَانِهَا .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U: «Rasululloh ﷺ jalloladan (najosat yeb ozuqalanadigan hayvondan) va uning sutidan yeyish hamda ichishni qaytardilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У: «Расулуллоҳ ﷺ жаллоладан (нажосат еб озуқаланадиган ҳайвондан) ва унинг сутидан ейиш ҳамда ичишни қайтардилар», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي سُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَهْمٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي قَيْسٍ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْجَلاَّلَةِ فِي الإِبِلِ أَنْ يُرْكَبَ عَلَيْهَا أَوْ يُشْرَبَ مِنْ أَلْبَانِهَا .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U: «Rasululloh ﷺ najosat yeb ozuqalanadigan tuyalarni minishdan va ularning sutidan ichishdan qaytardilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У: «Расулуллоҳ ﷺ нажосат еб озуқаланадиган туяларни минишдан ва уларнинг сутидан ичишдан қайтардилар», деди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ الْكَلْبِيُّ أَبُو ثَوْرٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ عِيسَى بْنِ نُمَيْلَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ ابْنِ عُمَرَ فَسُئِلَ عَنْ أَكْلِ الْقُنْفُذِ، فَتَلاَ { قُلْ لاَ أَجِدُ فِيمَا أُوحِيَ إِلَىَّ مُحَرَّمًا } الآيَةَ قَالَ قَالَ شَيْخٌ عِنْدَهُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ ذُكِرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " خَبِيثَةٌ مِنَ الْخَبَائِثِ " . فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ إِنْ كَانَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَذَا فَهُوَ كَمَا قَالَ مَا لَمْ نَدْرِ .
Numayla (rahimahulloh) otasidan rivoyat qiladi, u aytdi: «Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning huzurida edim. Undan kirpi yeyish haqida soʻraldi. Shunda u: {Ayt: ‹Menga vahy qilingan narsada harom qilingan narsani topmadim›} ojatini tilovat qildi. Uning huzurida bir shayx (chol) bor edi, u: ‹Men Abu Hurayra (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: ‹U (kirpi) Nabiy ﷺning huzurida tilga olindi, shunda u zot: «U xabislardan biridir», dedilar›››, dedi. Ibn Umar: ‹Agar Rasululloh ﷺ buni aytgan boʻlsalar, demak u (kirpi) u zot aytganlaridek, biz bilmagan narsadir›, dedi».Нумайла (раҳимаҳуллоҳ) отасидан ривоят қилади, у айтди: «Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг ҳузурида эдим. Ундан кирпи ейиш ҳақида сўралди. Шунда у: {Айт: ‹Менга ваҳй қилинган нарсада ҳаром қилинган нарсани топмадим›} ожатини тиловат қилди. Унинг ҳузурида бир шайх (чол) бор эди, у: ‹Мен Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: ‹У (кирпи) Набий ﷺнинг ҳузурида тилга олинди, шунда у зот: «У хабислардан биридир», дедилар›››, деди. Ибн Умар: ‹Агар Расулуллоҳ ﷺ буни айтган бўлсалар, демак у (кирпи) у зот айтганларидек, биз билмаган нарсадир›, деди».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي رِزْمَةَ، أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَدِدْتُ أَنَّ عِنْدِي خُبْزَةً بَيْضَاءَ مِنْ بُرَّةٍ سَمْرَاءَ مُلَبَّقَةً بِسَمْنٍ وَلَبَنٍ " . فَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَاتَّخَذَهُ فَجَاءَ بِهِ فَقَالَ " فِي أَىِّ شَىْءٍ كَانَ هَذَا " . قَالَ فِي عُكَّةِ ضَبٍّ قَالَ " ارْفَعْهُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا حَدِيثٌ مُنْكَرٌ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَأَيُّوبُ لَيْسَ هُوَ السَّخْتِيَانِيَّ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ: ‹Qani edi, oldimda sariyogʻ va sut bilan yumshatilgan, qoramtir bugʻdoydan tayyorlangan oppoq non boʻlsa›, dedilar. Shunda qavmdan bir kishi oʻrnidan turib, uni tayyorladi va olib keldi. U zot: ‹Bu nimaning ichida (saqlangan) edi?› dedilar. U: ‹Kaltakesak terisidan qilingan idishda›, dedi. U zot: ‹Uni olib ket›, dedilar». Abu Dovud aytadi: bu munkar (rad qilingan) hadisdir. Abu Dovud aytadi: (sanaddagi) Ayyub — as-Saxtiyoniy emas.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Қани эди, олдимда сариёғ ва сут билан юмшатилган, қорамтир буғдойдан тайёрланган оппоқ нон бўлса›, дедилар. Шунда қавмдан бир киши ўрнидан туриб, уни тайёрлади ва олиб келди. У зот: ‹Бу ниманинг ичида (сақланган) эди?› дедилар. У: ‹Калтакесак терисидан қилинган идишда›, деди. У зот: ‹Уни олиб кет›, дедилар». Абу Довуд айтади: бу мункар (рад қилинган) ҳадисдир. Абу Довуд айтади: (санаддаги) Айюб — ас-Сахтиёний эмас.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى الْبَلْخِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَنْصُورٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِجُبْنَةٍ فِي تَبُوكَ فَدَعَا بِسِكِّينٍ فَسَمَّى وَقَطَعَ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺga Tabukda bir parcha pishloq keltirildi. U zot pichoq soʻrab oldilar-da, Allohning nomini (bismillohni) aytib, uni kesdilar».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺга Табукда бир парча пишлоқ келтирилди. У зот пичоқ сўраб олдилар-да, Аллоҳнинг номини (бисмиллоҳни) айтиб, уни кесдилар».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلاَ يَقْرَبَنَّ الْمَسَاجِدَ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinishicha, Nabiy ﷺ: «Kim mana bu oʻsimlikdan yegan boʻlsa, masjidlarga aslo yaqinlashmasin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинишича, Набий ﷺ: «Ким мана бу ўсимликдан еган бўлса, масжидларга асло яқинлашмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ جَبَلَةَ بْنِ سُحَيْمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الإِقْرَانِ إِلاَّ أَنْ تَسْتَأْذِنَ أَصْحَابَكَ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U: «Rasululloh ﷺ hamrohlaringizdan ruxsat soʻramaguningizcha (xurmoni) ikkitalab qoʻshib olishdan qaytardilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У: «Расулуллоҳ ﷺ ҳамроҳларингиздан рухсат сўрамагунингизча (хурмони) иккиталаб қўшиб олишдан қайтардилар», деди.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حَمْزَةَ، وَسَالِمِ، ابْنَىْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الشُّؤْمُ فِي الدَّارِ وَالْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قُرِئَ عَلَى الْحَارِثِ بْنِ مِسْكِينٍ وَأَنَا شَاهِدٌ أَخْبَرَكَ ابْنُ الْقَاسِمِ قَالَ سُئِلَ مَالِكٌ عَنِ الشُّؤْمِ فِي الْفَرَسِ وَالدَّارِ قَالَ كَمْ مِنْ دَارٍ سَكَنَهَا نَاسٌ فَهَلَكُوا ثُمَّ سَكَنَهَا آخَرُونَ فَهَلَكُوا فَهَذَا تَفْسِيرُهُ فِيمَا نَرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ عُمَرُ رضى الله عنه حَصِيرٌ فِي الْبَيْتِ خَيْرٌ مِنَ امْرَأَةٍ لاَ تَلِدُ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Shumlik uch narsada — uyda, ayolda va otda boʻladi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Horis ibn Miskinga (hadis) oʻqib berildi, men esa shohid edim. Ibn Qosim sizga xabar bergan deyildi. U aytdi: Molikdan ot va uydagi shumlik haqida soʻralganda, u: «Qanchadan-qancha uy borki, unda odamlar yashab halok boʻlishgan, soʻng boshqalar yashab, ular ham halok boʻlishgan. Bizning fikrimizcha, uning tafsiri shudir. Alloh eng yaxshi biluvchidir», dedi. Abu Dovud aytdi: Umar (roziyallohu anhu): «Uydagi boʻyra tugʻmaydigan ayoldan koʻra yaxshiroqdir», degan.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Шумлик уч нарсада — уйда, аёлда ва отда бўлади», дедилар. Абу Довуд айтди: Ҳорис ибн Мискинга (ҳадис) ўқиб берилди, мен эса шоҳид эдим. Ибн Қосим сизга хабар берган дейилди. У айтди: Моликдан от ва уйдаги шумлик ҳақида сўралганда, у: «Қанчадан-қанча уй борки, унда одамлар яшаб ҳалок бўлишган, сўнг бошқалар яшаб, улар ҳам ҳалок бўлишган. Бизнинг фикримизча, унинг тафсири шудир. Аллоҳ энг яхши билувчидир», деди. Абу Довуд айтди: Умар (розияллоҳу анҳу): «Уйдаги бўйра туғмайдиган аёлдан кўра яхшироқдир», деган.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ أُقِيمَ عَلَيْهِ قِيمَةَ الْعَدْلِ فَأَعْطَى شُرَكَاءَهُ حِصَصَهُمْ وَأُعْتِقَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ " . .
Qaʼnabiy bizga Molikdan, u Nofeʼdan, u Abdulloh ibn Umardan rivoyat qildi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim (boshqalar bilan) sherik boʻlgan qulning oʻz ulushini ozod qilsa, qulga adolatli baho belgilanadi, soʻng (u kishi) sheriklariga ularning ulushlarini (puli bilan) berib, qul butunlay ozod qilinadi. Aks holda, ozod qilingan ulushichagina ozod boʻlgan boʻladi».Қаънабий бизга Моликдан, у Нофеъдан, у Абдуллоҳ ибн Умардан ривоят қилди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким (бошқалар билан) шерик бўлган қулнинг ўз улушини озод қилса, қулга адолатли баҳо белгиланади, сўнг (у киши) шерикларига уларнинг улушларини (пули билан) бериб, қул бутунлай озод қилинади. Акс ҳолда, озод қилинган улушичагина озод бўлган бўлади».
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا مِنْ مَمْلُوكٍ لَهُ فَعَلَيْهِ عِتْقُهُ كُلُّهُ إِنْ كَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَهُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ عَتَقَ نَصِيبُهُ " .
Ibrohim ibn Muso ar-Roziy bizga rivoyat qildi: Iso ibn Yunus bizga xabar berdi: Ubaydulloh bizga Nofeʼdan, u Ibn Umardan rivoyat qildi. (Ibn Umar) dedi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim oʻziga tegishli boʻlgan qulning (sherik) ulushini ozod qilsa, agar uning narxiga yetadigan moli boʻlsa, uni butunlay ozod qilishi vojib boʻladi. Agar moli boʻlmasa, oʻz ulushichagina ozod boʻlgan boʻladi».Иброҳим ибн Мусо ар-Розий бизга ривоят қилди: Исо ибн Юнус бизга хабар берди: Убайдуллоҳ бизга Нофеъдан, у Ибн Умардан ривоят қилди. (Ибн Умар) деди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким ўзига тегишли бўлган қулнинг (шерик) улушини озод қилса, агар унинг нархига етадиган моли бўлса, уни бутунлай озод қилиши вожиб бўлади. Агар моли бўлмаса, ўз улушичагина озод бўлган бўлади».
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ عَتَقَ مِنْهُ مَا بَقِيَ فِي مَالِهِ إِذَا كَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ " .
Hasan ibn Ali bizga rivoyat qildi: Abdurrazzoq bizga rivoyat qildi: Maʼmar bizga az-Zuhriydan, u Solimdan, u Ibn Umardan xabar berdi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Kim oʻzi sherik boʻlgan qulning ulushini ozod qilsa, agar uning qulning narxiga yetadigan moli boʻlsa, qolgani ham uning moli hisobidan ozod qilinadi».Ҳасан ибн Али бизга ривоят қилди: Абдурраззоқ бизга ривоят қилди: Маъмар бизга аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у Ибн Умардан хабар берди: Набий ﷺ шундай дедилар: «Ким ўзи шерик бўлган қулнинг улушини озод қилса, агар унинг қулнинг нархига етадиган моли бўлса, қолгани ҳам унинг моли ҳисобидан озод қилинади».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا كَانَ الْعَبْدُ بَيْنَ اثْنَيْنِ فَأَعْتَقَ أَحَدُهُمَا نَصِيبَهُ فَإِنْ كَانَ مُوسِرًا يُقَوَّمُ عَلَيْهِ قِيمَةً لاَ وَكْسَ وَلاَ شَطَطَ ثُمَّ يُعْتَقُ " .
Ahmad ibn Hanbal bizga rivoyat qildi: Sufyon bizga Amr ibn Dinordan, u Solimdan, u otasidan, u buni Nabiy ﷺga yetkazib rivoyat qildi: «Agar qul ikki kishi oʻrtasida (umumiy) boʻlsa, ulardan biri oʻz ulushini ozod qilsa, u boy boʻlgan taqdirda qulga na kam, na ortiq — adolatli baho belgilanadi, soʻng (qul) ozod qilinadi».Аҳмад ибн Ҳанбал бизга ривоят қилди: Суфён бизга Амр ибн Динордан, у Солимдан, у отасидан, у буни Набий ﷺга етказиб ривоят қилди: «Агар қул икки киши ўртасида (умумий) бўлса, улардан бири ўз улушини озод қилса, у бой бўлган тақдирда қулга на кам, на ортиқ — адолатли баҳо белгиланади, сўнг (қул) озод қилинади».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ لَهِيعَةَ، وَاللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ عَبْدًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُ الْعَبْدِ لَهُ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَهُ السَّيِّدُ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadilar: Rasululloh ﷺ: «Kim moli bor bir qulni ozod qilsa, qulning moli oʻzinikidir, faqat xoʻjayin uni (oʻziga) shart qilib qoʻygan boʻlsagina (boshqacha)», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким моли бор бир қулни озод қилса, қулнинг моли ўзиникидир, фақат хўжайин уни (ўзига) шарт қилиб қўйган бўлсагина (бошқача)», дедилар.
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ مَرْزُوقٍ، عَنْ عَطِيَّةَ بْنِ سَعْدٍ الْعَوْفِيِّ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ { اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ ضَعْفٍ } فَقَالَ { مِنْ ضُعْفٍ } قَرَأْتُهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمَا قَرَأْتَهَا عَلَىَّ فَأَخَذَ عَلَىَّ كَمَا أَخَذْتُ عَلَيْكَ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. Atiyya ibn Saʼd al-Avfiy aytdi: «Men Abdulloh ibn Umarga {Sizlarni zaiflikdan (min daʼfin) yaratgan Allohdir} ((Sura) Rum 54) deb oʻqib berdim. U: ‹(min duʼfin deb oʻqi)›, dedi va: ‹Men buni Rasululloh ﷺ ga xuddi sen menga oʻqib berganingdek oʻqib bergan edim, shunda u zot mendan, men sendan tuzatib olganimdek, tuzatib oldilar›, dedi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. Атийя ибн Саъд ал-Авфий айтди: «Мен Абдуллоҳ ибн Умарга {Сизларни заифликдан (мин даъфин) яратган Аллоҳдир} ((Сура) Рум 54) деб ўқиб бердим. У: ‹(мин дуъфин деб ўқи)›, деди ва: ‹Мен буни Расулуллоҳ ﷺ га худди сен менга ўқиб берганингдек ўқиб берган эдим, шунда у зот мендан, мен сендан тузатиб олганимдек, тузатиб олдилар›, деди».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ عِيسَى - عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي زُرْعَةَ، عَنِ الْمُهَاجِرِ الشَّامِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، - قَالَ فِي حَدِيثِ شَرِيكٍ يَرْفَعُهُ - قَالَ " مَنْ لَبِسَ ثَوْبَ شُهْرَةٍ أَلْبَسَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثَوْبًا مِثْلَهُ " . زَادَ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ " ثُمَّ تُلَهَّبُ فِيهِ النَّارُ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u zot ﷺ shunday dedilar: «Kim shuhrat kiyimini kiysa, Alloh unga qiyomat kunida xuddi shunday kiyimni kiydiradi». Abu Avonadan (kelgan rivoyatda): «Soʻngra unda olov alangalanadi», degan ziyoda bor.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у зот ﷺ шундай дедилар: «Ким шуҳрат кийимини кийса, Аллоҳ унга қиёмат кунида худди шундай кийимни кийдиради». Абу Авонадан (келган ривоятда): «Сўнгра унда олов алангаланади», деган зиёда бор.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَابِتٍ، حَدَّثَنَا حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي مُنِيبٍ الْجُرَشِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ فَهُوَ مِنْهُمْ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim bir qavmga oʻxshasa, u oʻshalardandir».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким бир қавмга ўхшаса, у ўшалардандир».
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاَءَ لَمْ يَنْظُرِ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ أَحَدَ جَانِبَىْ إِزَارِي يَسْتَرْخِي إِنِّي لأَتَعَاهَدُ ذَلِكَ مِنْهُ . قَالَ " لَسْتَ مِمَّنْ يَفْعَلُهُ خُيَلاَءَ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u otasidan rivoyat qilib aytadi: Rasululloh ﷺ: «Kim kiyimini kibr bilan sudrab yursa, Alloh Qiyomat kuni unga (rahmat nazari bilan) nazar solmaydi», dedilar. Shunda Abu Bakr (roziyallohu anhu): «Mening izorimning bir yoni osilib tushadi, men uni doimo poylab, koʻtarib turaman», dedi. U zot: «Sen buni kibr bilan qiladiganlardan emassan», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у отасидан ривоят қилиб айтади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким кийимини кибр билан судраб юрса, Аллоҳ Қиёмат куни унга (раҳмат назари билан) назар солмайди», дедилар. Шунда Абу Бакр (розияллоҳу анҳу): «Менинг изоримнинг бир ёни осилиб тушади, мен уни доимо пойлаб, кўтариб тураман», деди. У зот: «Сен буни кибр билан қиладиганлардан эмассан», дедилар.
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الإِسْبَالُ فِي الإِزَارِ وَالْقَمِيصِ وَالْعِمَامَةِ مَنْ جَرَّ مِنْهَا شَيْئًا خُيَلاَءَ لَمْ يَنْظُرِ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Paygʻambar ﷺ dan rivoyat qiladi. U zot shunday dedilar: «Isbol (kiyimni yerga sudralguday tushirish) izorda, koʻylakda va salla(chalma)da boʻladi. Kim ulardan birortasini takabburlik bilan sudrab yursa, Alloh qiyomat kuni unga nazar solmaydi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Пайғамбар ﷺ дан ривоят қилади. У зот шундай дедилар: «Исбол (кийимни ерга судралгудай тушириш) изорда, кўйлакда ва салла(чалма)да бўлади. Ким улардан бирортасини такаббурлик билан судраб юрса, Аллоҳ қиёмат куни унга назар солмайди».
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ أَبِي الصَّبَّاحِ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي سُمَيَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الإِزَارِ فَهُوَ فِي الْقَمِيصِ .
Yazid ibn Abu Sumayya (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ning shunday deganlarini eshitdim: «Rasululloh ﷺ izor haqida nimaiki aytgan boʻlsalar, u koʻylak haqida ham (oʻrinlidir)».Язид ибн Абу Сумайя (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)нинг шундай деганларини эшитдим: «Расулуллоҳ ﷺ изор ҳақида нимаики айтган бўлсалар, у кўйлак ҳақида ҳам (ўринлидир)».
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، أَخْبَرَنِي زَيْدٌ الْعَمِّيُّ، عَنْ أَبِي الصِّدِّيقِ النَّاجِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ رَخَّصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ فِي الذَّيْلِ شِبْرًا ثُمَّ اسْتَزَدْنَهُ فَزَادَهُنَّ شِبْرًا فَكُنَّ يُرْسِلْنَ إِلَيْنَا فَنَذْرَعُ لَهُنَّ ذِرَاعًا .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytadilar: Rasululloh ﷺ moʼminlarning onalariga (Paygʻambar ﷺning ayollariga) etaklarini bir qarich osiltirishga ruxsat berdilar. Soʼng ular ziyoda qilishni soʼrashganida, ularga yana bir qarich qoʼshib berdilar. Shunda ular bizga (matoni) yuborar edilar, biz esa ularga bir tirsak oʼlchab berar edik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ мўминларнинг оналарига (Пайғамбар ﷺнинг аёлларига) этакларини бир қарич осилтиришга рухсат бердилар. Сўнг улар зиёда қилишни сўрашганида, уларга яна бир қарич қўшиб бердилар. Шунда улар бизга (матони) юборар эдилар, биз эса уларга бир тирсак ўлчаб берар эдик.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ غَزْوَانَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَتَى فَاطِمَةَ رضى الله عنها فَوَجَدَ عَلَى بَابِهَا سِتْرًا فَلَمْ يَدْخُلْ قَالَ وَقَلَّمَا كَانَ يَدْخُلُ إِلاَّ بَدَأَ بِهَا فَجَاءَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَرَآهَا مُهْتَمَّةً فَقَالَ مَا لَكِ قَالَتْ جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَىَّ فَلَمْ يَدْخُلْ فَأَتَاهُ عَلِيٌّ رضى الله عنه فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَاطِمَةَ اشْتَدَّ عَلَيْهَا أَنَّكَ جِئْتَهَا فَلَمْ تَدْخُلْ عَلَيْهَا . قَالَ " وَمَا أَنَا وَالدُّنْيَا وَمَا أَنَا وَالرَّقْمَ " . فَذَهَبَ إِلَى فَاطِمَةَ فَأَخْبَرَهَا بِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ قُلْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا يَأْمُرُنِي بِهِ . قَالَ " قُلْ لَهَا فَلْتُرْسِلْ بِهِ إِلَى بَنِي فُلاَنٍ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Fotima (roziyallohu anho)nikiga keldilar va uning eshigida osigʻliq parda koʻrdilar-da, kirmadilar. (Roviy) aytadi: U zot kamdan-kam hollardagina avval undan boshlamasdan (boshqa joyga) kirar edilar. Soʻng Ali (roziyallohu anhu) keldi va uni gʻamgin holda koʻrib: «Senga nima boʻldi?» dedi. U: «Nabiy ﷺ menikiga keldilar-u, kirmadilar», dedi. Shunda Ali (roziyallohu anhu) u zotning oldiga kelib: «Yo Rasululloh, sizning Fotimanikiga kelib, uning oldiga kirmaganingiz unga ogʻir botdi», dedi. U zot: «Mening dunyo bilan nima ishim bor, mening naqshu-nigor bilan nima ishim bor?» dedilar. Shunda (Ali) Fotimaning oldiga borib, unga Rasululloh ﷺning soʻzlarini yetkazdi. U: «Rasululloh ﷺga ayting, menga nima qilishni buyuradilar?» dedi. U zot: «Unga ayt, uni falon (qabila) odamlariga yuborsin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Фотима (розияллоҳу анҳо)никига келдилар ва унинг эшигида осиғлиқ парда кўрдилар-да, кирмадилар. (Ровий) айтади: У зот камдан-кам ҳоллардагина аввал ундан бошламасдан (бошқа жойга) кирар эдилар. Сўнг Али (розияллоҳу анҳу) келди ва уни ғамгин ҳолда кўриб: «Сенга нима бўлди?» деди. У: «Набий ﷺ меникига келдилар-у, кирмадилар», деди. Шунда Али (розияллоҳу анҳу) у зотнинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ, сизнинг Фотиманикига келиб, унинг олдига кирмаганингиз унга оғир ботди», деди. У зот: «Менинг дунё билан нима ишим бор, менинг нақшу-нигор билан нима ишим бор?» дедилар. Шунда (Али) Фотиманинг олдига бориб, унга Расулуллоҳ ﷺнинг сўзларини етказди. У: «Расулуллоҳ ﷺга айтинг, менга нима қилишни буюрадилар?» деди. У зот: «Унга айт, уни фалон (қабила) одамларига юборсин», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُثْمَانَ، - قَالَ أَحْمَدُ كَانَ رَجُلاً صَالِحًا - قَالَ أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْقَزَعِ وَالْقَزَعُ أَنْ يُحْلَقَ رَأْسُ الصَّبِيِّ فَيُتْرَكَ بَعْضُ شَعْرِهِ .
Ahmad ibn Hanbal bizga Usmon ibn Usmondan — Ahmad: u solih kishi edi, dedi — u: Bizga Umar ibn Nofiʼ otasidan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan xabar berdi, deb aytdi: Rasululloh ﷺ «qazaʼ»dan qaytardilar. «Qazaʼ» bolaning boshini (qisman) qirib, sochining bir qismini qoldirib qoʻyishdir.Аҳмад ибн Ҳанбал бизга Усмон ибн Усмондан — Аҳмад: у солиҳ киши эди, деди — у: Бизга Умар ибн Нофиъ отасидан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан хабар берди, деб айтди: Расулуллоҳ ﷺ «қазаъ»дан қайтардилар. «Қазаъ» боланинг бошини (қисман) қириб, сочининг бир қисмини қолдириб қўйишдир.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْقَزَعِ وَهُوَ أَنْ يُحْلَقَ رَأْسُ الصَّبِيِّ فَتُتْرَكَ لَهُ ذُؤَابَةٌ .
Muso ibn Ismoil bizga Hammoddan, u Ayyubdan, u Nofiʼdan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilib aytdi: Paygʻambar ﷺ «qazaʼ»dan qaytardilar. U bolaning boshini qirib, unga bir kokil qoldirib qoʻyishdir.Мусо ибн Исмоил бизга Ҳаммоддан, у Айюбдан, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилиб айтди: Пайғамбар ﷺ «қазаъ»дан қайтардилар. У боланинг бошини қириб, унга бир кокил қолдириб қўйишдир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَى صَبِيًّا قَدْ حُلِقَ بَعْضُ شَعْرِهِ وَتُرِكَ بَعْضُهُ فَنَهَاهُمْ عَنْ ذَلِكَ وَقَالَ " احْلِقُوهُ كُلَّهُ أَوِ اتْرُكُوهُ كُلَّهُ " .
Ahmad ibn Hanbal bizga Abdurazzoqdan, u Maʼmardan, u Ayyubdan, u Nofiʼdan, u Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilib aytdi: Paygʻambar ﷺ sochining bir qismi qirilgan-u, bir qismi qoldirilgan bir bolani koʻrdilar. Shunda ularni bundan qaytardilar va: «Uni butunlay qiringlar yoki butunlay qoldiringlar», dedilar.Аҳмад ибн Ҳанбал бизга Абдураззоқдан, у Маъмардан, у Айюбдан, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилиб айтди: Пайғамбар ﷺ сочининг бир қисми қирилган-у, бир қисми қолдирилган бир болани кўрдилар. Шунда уларни бундан қайтардилар ва: «Уни бутунлай қиринглар ёки бутунлай қолдиринглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِإِحْفَاءِ الشَّوَارِبِ وَإِعْفَاءِ اللِّحَى .
Abdulloh ibn Maslama al-Qaʼnabiy bizga Molikdan, u Abu Bakr ibn Nofiʼdan, u otasidan, u Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilib aytdi: Rasululloh ﷺ moʻylovni qisqartirishga (kalta olishga) va soqolni uzun qoʻyishga buyurdilar.Абдуллоҳ ибн Маслама ал-Қаънабий бизга Моликдан, у Абу Бакр ибн Нофиъдан, у отасидан, у Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилиб айтди: Расулуллоҳ ﷺ мўйловни қисқартиришга (калта олишга) ва соқолни узун қўйишга буюрдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ مُطَرِّفٍ أَبُو سُفْيَانَ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي رَوَّادٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَيُصَفِّرُ لِحْيَتَهُ بِالْوَرْسِ وَالزَّعْفَرَانِ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَفْعَلُ ذَلِكَ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ tukini olib oshlangan teridan (yasalgan) kavushlarni kiyar va soqollarini vars hamda zaʼfaron bilan sargʻish rangga boʻyar edilar. Ibn Umar ham shunday qilar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ тукини олиб ошланган теридан (ясалган) кавушларни кияр ва соқолларини варс ҳамда заъфарон билан сарғиш рангга бўяр эдилар. Ибн Умар ҳам шундай қилар эди.
حَدَّثَنَا نُصَيْرُ بْنُ الْفَرَجِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ اتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ وَجَعَلَ فَصَّهُ مِمَّا يَلِي بَطْنَ كَفِّهِ وَنَقَشَ فِيهِ " مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ " . فَاتَّخَذَ النَّاسُ خَوَاتِمَ الذَّهَبِ فَلَمَّا رَآهُمْ قَدِ اتَّخَذُوهَا رَمَى بِهِ وَقَالَ " لاَ أَلْبَسُهُ أَبَدًا " . ثُمَّ اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ نَقَشَ فِيهِ " مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ " . ثُمَّ لَبِسَ الْخَاتَمَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ لَبِسَهُ بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ عُمَرُ ثُمَّ لَبِسَهُ بَعْدَهُ عُثْمَانُ حَتَّى وَقَعَ فِي بِئْرِ أَرِيسَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلَمْ يَخْتَلِفِ النَّاسُ عَلَى عُثْمَانَ حَتَّى سَقَطَ الْخَاتَمُ مِنْ يَدِهِ .
Nusayr ibn al-Faraj, unga Abu Usoma, unga Ubaydulloh, unga Nofeʼ, unga Ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qilib aytdi: «Rasululloh ﷺ oltindan bir uzuk yasatib, uning koʻzini kaftlarining ichki tomoniga qaratdilar va unga ‹Muhammadun Rasululloh› deb naqsh oʻydirdilar. Bas, odamlar ham oltin uzuklar taqib oldilar. U zot ularning (uzuklar) taqib olganliklarini koʻrganlarida, uni (uzukni) uloqtirib tashladilar va: ‹Buni hech qachon taqmayman›, dedilar. Soʻngra kumushdan bir uzuk yasatib, unga ‹Muhammadun Rasululloh› deb naqsh oʻydirdilar. Soʻngra u zotdan keyin uni Abu Bakr taqdi, Abu Bakrdan keyin uni Umar taqdi, soʻngra undan keyin uni Usmon taqdi, toki u (uzuk) Aris qudugʻiga tushib ketgunga qadar». Abu Dovud aytdi: Odamlar Usmon haqida (uning xalifaligida) uzuk uning qoʻlidan tushib ketgunga qadar ixtilof qilmaganlar.Нусайр ибн ал-Фараж, унга Абу Усома, унга Убайдуллоҳ, унга Нофеъ, унга Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилиб айтди: «Расулуллоҳ ﷺ олтиндан бир узук ясатиб, унинг кўзини кафтларининг ички томонига қаратдилар ва унга ‹Муҳаммадун Расулуллоҳ› деб нақш ўйдирдилар. Бас, одамлар ҳам олтин узуклар тақиб олдилар. У зот уларнинг (узуклар) тақиб олганликларини кўрганларида, уни (узукни) улоқтириб ташладилар ва: ‹Буни ҳеч қачон тақмайман›, дедилар. Сўнгра кумушдан бир узук ясатиб, унга ‹Муҳаммадун Расулуллоҳ› деб нақш ўйдирдилар. Сўнгра у зотдан кейин уни Абу Бакр тақди, Абу Бакрдан кейин уни Умар тақди, сўнгра ундан кейин уни Усмон тақди, токи у (узук) Арис қудуғига тушиб кетгунга қадар». Абу Довуд айтди: Одамлар Усмон ҳақида (унинг халифалигида) узук унинг қўлидан тушиб кетгунга қадар ихтилоф қилмаганлар.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي رَوَّادٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَخَتَّمُ فِي يَسَارِهِ وَكَانَ فَصُّهُ فِي بَاطِنِ كَفِّهِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ ابْنُ إِسْحَاقَ وَأُسَامَةَ - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ نَافِعٍ بِإِسْنَادِهِ فِي يَمِينِهِ .
Nasr ibn Ali, unga otasi, unga Abdulaziz ibn Abu Ravvod, unga Nofeʼ, unga Ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildiki, Nabiy ﷺ chap qoʻllariga uzuk taqar va uning koʻzini kaftlarining ichki tomoniga qaratar edilar. Abu Dovud aytdi: Ibn Ishoq va Usoma — yaʼni ibn Zayd — Nofeʼdan oʻz isnodi bilan: «Oʻng qoʻllariga», deb rivoyat qildilar.Наср ибн Али, унга отаси, унга Абдулазиз ибн Абу Раввод, унга Нофеъ, унга Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдики, Набий ﷺ чап қўлларига узук тақар ва унинг кўзини кафтларининг ички томонига қаратар эдилар. Абу Довуд айтди: Ибн Ишоқ ва Усома — яъни ибн Зайд — Нофеъдан ўз исноди билан: «Ўнг қўлларига», деб ривоят қилдилар.