وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَزَالُ الْعَبْدُ فِي صَلاَةٍ مَا كَانَ فِي مُصَلاَّهُ يَنْتَظِرُ الصَّلاَةَ وَتَقُولُ الْمَلاَئِكَةُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ . حَتَّى يَنْصَرِفَ أَوْ يُحْدِثَ " . قُلْتُ مَا يُحْدِثُ قَالَ يَفْسُو أَوْ يَضْرِطُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Banda namozni kutib namozgohida turgan ekan, doimo namozda (hisoblanadi). Malaklar: ‹Allohim, uni magʻfirat qil, Allohim, unga rahm qil›, deydilar — toki u (joyidan) qaytib ketmas yo tahoratini buzmas ekan», dedilar. Men (Abu Rofiʼ): «Tahoratni buzish nima?» dedim. U (Abu Hurayra): «Shovqinsiz yo shovqin bilan shamol chiqarish», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Банда намозни кутиб намозгоҳида турган экан, доимо намозда (ҳисобланади). Малаклар: ‹Аллоҳим, уни мағфират қил, Аллоҳим, унга раҳм қил›, дейдилар — токи у (жойидан) қайтиб кетмас ё таҳоратини бузмас экан», дедилар. Мен (Абу Рофиъ): «Таҳоратни бузиш нима?» дедим. У (Абу Ҳурайра): «Шовқинсиз ё шовқин билан шамол чиқариш», деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَزَالُ أَحَدُكُمْ فِي صَلاَةٍ مَا دَامَتِ الصَّلاَةُ تَحْبِسُهُ لاَ يَمْنَعُهُ أَنْ يَنْقَلِبَ إِلَى أَهْلِهِ إِلاَّ الصَّلاَةُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz, namoz uni ushlab turgan ekan, doimo namozda (hisoblanadi); uni ahliga qaytishdan namozdan boshqa narsa toʻsmagan ekan», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз, намоз уни ушлаб турган экан, доимо намозда (ҳисобланади); уни аҳлига қайтишдан намоздан бошқа нарса тўсмаган экан», дедилар.
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ هُرْمُزَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَحَدُكُمْ مَا قَعَدَ يَنْتَظِرُ الصَّلاَةَ فِي صَلاَةٍ مَا لَمْ يُحْدِثْ تَدْعُو لَهُ الْمَلاَئِكَةُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz, tahoratini buzmas ekan, namozni kutib oʻtirgan ekan namozda (hisoblanadi); malaklar unga: ‹Allohim, uni magʻfirat qil, Allohim, unga rahm qil›, deb duo qiladilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз, таҳоратини бузмас экан, намозни кутиб ўтирган экан намозда (ҳисобланади); малаклар унга: ‹Аллоҳим, уни мағфират қил, Аллоҳим, унга раҳм қил›, деб дуо қиладилар», дедилар.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ عَدِيٍّ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، - يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو - عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ الأَشْجَعِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ تَطَهَّرَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ مَشَى إِلَى بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ اللَّهِ لِيَقْضِيَ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اللَّهِ كَانَتْ خَطْوَتَاهُ إِحْدَاهُمَا تَحُطُّ خَطِيئَةً وَالأُخْرَى تَرْفَعُ دَرَجَةً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim uyida tahorat olib, soʻng Allohning farzlaridan bir farzni ado etish uchun Allohning uylaridan biriga (masjidga) yursa, uning ikki qadamining biri bir xatosini oʻchiradi, ikkinchisi esa bir darajani koʻtaradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким уйида таҳорат олиб, сўнг Аллоҳнинг фарзларидан бир фарзни адо этиш учун Аллоҳнинг уйларидан бирига (масжидга) юрса, унинг икки қадамининг бири бир хатосини ўчиради, иккинчиси эса бир даражани кўтаради», дедилар.
وَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، - حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي ذُبَابٍ، فِي رِوَايَةِ هَارُونَ - وَفِي حَدِيثِ الأَنْصَارِيِّ حَدَّثَنِي الْحَارِثُ - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مِهْرَانَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَحَبُّ الْبِلاَدِ إِلَى اللَّهِ مَسَاجِدُهَا وَأَبْغَضُ الْبِلاَدِ إِلَى اللَّهِ أَسْوَاقُهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohga eng suyukli joylar masjidlardir, Allohga eng yomon koʻringan joylar esa bozorlardir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳга энг суюкли жойлар масжидлардир, Аллоҳга энг ёмон кўринган жойлар эса бозорлардир», дедилар.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى قَوْلِهِ " وَاجْعَلْهَا عَلَيْهِمْ كَسِنِي يُوسُفَ " . وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: ushbu hadis u zotdan boshqa isnod bilan, u zotning «va uni ularga Yusuf (zamonidagi qahatchilik) yillaridek qilgin» degan soʻzlarigacha (rivoyat qilingan) va undan keyingisi zikr qilinmagan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ушбу ҳадис у зотдан бошқа иснод билан, у зотнинг «ва уни уларга Юсуф (замонидаги қаҳатчилик) йилларидек қилгин» деган сўзларигача (ривоят қилинган) ва ундан кейингиси зикр қилинмаган.
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَفَلَ مِنْ غَزْوَةِ خَيْبَرَ سَارَ لَيْلَهُ حَتَّى إِذَا أَدْرَكَهُ الْكَرَى عَرَّسَ وَقَالَ لِبِلاَلٍ " اكْلأْ لَنَا اللَّيْلَ " . فَصَلَّى بِلاَلٌ مَا قُدِّرَ لَهُ وَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ فَلَمَّا تَقَارَبَ الْفَجْرُ اسْتَنَدَ بِلاَلٌ إِلَى رَاحِلَتِهِ مُوَاجِهَ الْفَجْرِ فَغَلَبَتْ بِلاَلاً عَيْنَاهُ وَهُوَ مُسْتَنِدٌ إِلَى رَاحِلَتِهِ فَلَمْ يَسْتَيْقِظْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ بِلاَلٌ وَلاَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى ضَرَبَتْهُمُ الشَّمْسُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوَّلَهُمُ اسْتِيقَاظًا فَفَزِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَىْ بِلاَلُ " . فَقَالَ بِلاَلٌ أَخَذَ بِنَفْسِي الَّذِي أَخَذَ - بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ - بِنَفْسِكَ قَالَ " اقْتَادُوا " . فَاقْتَادُوا رَوَاحِلَهُمْ شَيْئًا ثُمَّ تَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ الصَّلاَةَ فَصَلَّى بِهِمُ الصُّبْحَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلاَةَ قَالَ " مَنْ نَسِيَ الصَّلاَةَ فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا فَإِنَّ اللَّهَ قَالَ { أَقِمِ الصَّلاَةَ لِذِكْرِي} " . قَالَ يُونُسُ وَكَانَ ابْنُ شِهَابٍ يَقْرَؤُهَا لِلذِّكْرَى .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybar gʻazotidan qaytayotganlarida tunda yurib, uyqu galaba qilganda (yoʻlda) toʻxtab tunadilar va Bilolga: «Bizga (subhgacha) tunni qoʻriqlab tur», — dedilar. Bilol oʻziga muqaddar boʻlgancha namoz oʻqidi, Rasululloh ﷺ va sahobalari esa uxlab qoldilar. Tong yaqinlashganda Bilol tong tomonga yuzlanib oʻz ulovi (tuyasi)ga suyandi, uloviga suyangan holida uyqu Bilolning koʻzlarini galaba qildi. Quyosh ularga tegmaguncha na Rasululloh ﷺ, na Bilol, na sahobalaridan birortasi uygʻonmadi. Rasululloh ﷺ ularning birinchi boʻlib uygʻonganlari edilar. Rasululloh ﷺ choʻchib: «Ey Bilol!» — dedilar. Bilol: «Sizning joningizni olgan (uyqu) mening ham jonimni oldi, otam-onam Sizga fido boʻlsin, yo Rasululloh!» — dedi. U zot: «Yetaklab (chiqib) keting», — dedilar. Shunda ular ulovlarini biroz yetaklab chiqdilar. Soʻng Rasululloh ﷺ tahorat oldilar va Bilolga buyurdilar, u namozga iqomat aytdi. Soʻng u zot ularga subh namozini oʻqidilar. Namozni tugatgach: «Kim namozni unutsa, eslagan vaqtida oʻqib olsin, zero Alloh: {Meni eslash uchun namozni barpo qil} (Toʼha 14) degan», — dedilar. Yunus dedi: Ibn Shihob uni «lizzikro» deb oʻqir edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбар ғазотидан қайтаётганларида тунда юриб, уйқу галаба қилганда (йўлда) тўхтаб тунадилар ва Билолга: «Бизга (субҳгача) тунни қўриқлаб тур», — дедилар. Билол ўзига муқаддар бўлганча намоз ўқиди, Расулуллоҳ ﷺ ва саҳобалари эса ухлаб қолдилар. Тонг яқинлашганда Билол тонг томонга юзланиб ўз улови (туяси)га суянди, уловига суянган ҳолида уйқу Билолнинг кўзларини галаба қилди. Қуёш уларга тегмагунча на Расулуллоҳ ﷺ, на Билол, на саҳобаларидан бирортаси уйғонмади. Расулуллоҳ ﷺ уларнинг биринчи бўлиб уйғонганлари эдилар. Расулуллоҳ ﷺ чўчиб: «Эй Билол!» — дедилар. Билол: «Сизнинг жонингизни олган (уйқу) менинг ҳам жонимни олди, отам-онам Сизга фидо бўлсин, ё Расулуллоҳ!» — деди. У зот: «Етаклаб (чиқиб) кетинг», — дедилар. Шунда улар уловларини бироз етаклаб чиқдилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ таҳорат олдилар ва Билолга буюрдилар, у намозга иқомат айтди. Сўнг у зот уларга субҳ намозини ўқидилар. Намозни тугатгач: «Ким намозни унутса, эслаган вақтида ўқиб олсин, зеро Аллоҳ: {Мени эслаш учун намозни барпо қил} (Тўҳа 14) деган», — дедилар. Юнус деди: Ибн Шиҳоб уни «лиззикро» деб ўқир эди.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، كِلاَهُمَا عَنْ يَحْيَى، - قَالَ ابْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، - حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ، حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ عَرَّسْنَا مَعَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ نَسْتَيْقِظْ حَتَّى طَلَعَتِ الشَّمْسُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لِيَأْخُذْ كُلُّ رَجُلٍ بِرَأْسِ رَاحِلَتِهِ فَإِنَّ هَذَا مَنْزِلٌ حَضَرَنَا فِيهِ الشَّيْطَانُ " . قَالَ فَفَعَلْنَا ثُمَّ دَعَا بِالْمَاءِ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ - وَقَالَ يَعْقُوبُ ثُمَّ صَلَّى سَجْدَتَيْنِ - ثُمَّ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَصَلَّى الْغَدَاةَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Biz Allohning Nabiysi ﷺ bilan birga (yoʻlda) toʻxtab tunadik, quyosh chiqquncha uygʻonmadik. Shunda Nabiy ﷺ: «Har bir kishi ulovining boshidan (jilovidan) tutsin, chunki bu shaytonimiz hozir boʻlgan manzildir», — dedilar. (Abu Hurayra) dedi: Biz shunday qildik. Soʻng u zot suv soʻrab tahorat oldilar, soʻng ikki sajda qildilar — Yaʼqub esa: «Soʻng ikki rakaat (nafl) oʻqidilar», — dedi — soʻng namozga iqomat aytildi va u zot subh namozini oʻqidilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Биз Аллоҳнинг Набийси ﷺ билан бирга (йўлда) тўхтаб тунадик, қуёш чиққунча уйғонмадик. Шунда Набий ﷺ: «Ҳар бир киши уловининг бошидан (жиловидан) тутсин, чунки бу шайтонимиз ҳозир бўлган манзилдир», — дедилар. (Абу Ҳурайра) деди: Биз шундай қилдик. Сўнг у зот сув сўраб таҳорат олдилар, сўнг икки сажда қилдилар — Яъқуб эса: «Сўнг икки ракаат (нафл) ўқидилар», — деди — сўнг намозга иқомат айтилди ва у зот субҳ намозини ўқидилар.
حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي،
صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي وَأَنَا مَعَهُ حَيْثُ يَذْكُرُنِي وَاللَّهِ لَلَّهُ أَفْرَحُ بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ أَحَدِكُمْ يَجِدُ
ضَالَّتَهُ بِالْفَلاَةِ وَمَنْ تَقَرَّبَ إِلَىَّ شِبْرًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ ذِرَاعًا وَمَنْ تَقَرَّبَ إِلَىَّ ذِرَاعًا تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ
بَاعًا وَإِذَا أَقْبَلَ إِلَىَّ يَمْشِي أَقْبَلْتُ إِلَيْهِ أُهَرْوِلُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Aziz va jalil Alloh aytdi: ‹Men bandamning Men haqimdagi gumonida boʻlaman va u Meni zikr qilgan joyida Men u bilan birga boʻlaman›. Vallohi, Alloh bandasining tavbasidan sizlardan biringizning sahroda yoʻqolgan tuyasini topib olganidan koʻra koʻproq quvonadi. Kim Menga bir qarich yaqinlashsa, Men unga bir tirsak yaqinlashaman; kim Menga bir tirsak yaqinlashsa, Men unga bir quloch yaqinlashaman; kim Menga yurib kelsa, Men unga shoshilib boraman», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Азиз ва жалил Аллоҳ айтди: ‹Мен бандамнинг Мен ҳақимдаги гумонида бўламан ва у Мени зикр қилган жойида Мен у билан бирга бўламан›. Валлоҳи, Аллоҳ бандасининг тавбасидан сизлардан бирингизнинг саҳрода йўқолган туясини топиб олганидан кўра кўпроқ қувонади. Ким Менга бир қарич яқинлашса, Мен унга бир тирсак яқинлашаман; ким Менга бир тирсак яқинлашса, Мен унга бир қулоч яқинлашаман; ким Менга юриб келса, Мен унга шошилиб бораман», — дедилар.
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ الْقَعْنَبِيُّ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ
الرَّحْمَنِ الْحِزَامِيَّ - عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى
الله عليه وسلم " لَلَّهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ أَحَدِكُمْ مِنْ أَحَدِكُمْ بِضَالَّتِهِ إِذَا وَجَدَهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh bandasi Unga tavba qilganidagi tavbasidan sizlardan biringiz yoʻqolgan (tuyasi)ni topganidagidan koʻra qattiqroq quvonadi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бандаси Унга тавба қилганидаги тавбасидан сизлардан бирингиз йўқолган (туяси)ни топганидагидан кўра қаттиқроқ қувонади», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ
أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَاهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan shu maʼnoda rivoyat qilinadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан шу маънода ривоят қилинади.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ جَعْفَرٍ الْجَزَرِيِّ، عَنْ
يَزِيدَ بْنِ الأَصَمِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي
بِيَدِهِ لَوْ لَمْ تُذْنِبُوا لَذَهَبَ اللَّهُ بِكُمْ وَلَجَاءَ بِقَوْمٍ يُذْنِبُونَ فَيَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ فَيَغْفِرُ لَهُمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zot ila qasamki, agar sizlar gunoh qilmaganingizda, Alloh sizlarni (yoʻqotib) ketkazgan va gunoh qiladigan, soʻng Allohdan magʻfirat soʻraydigan, U esa ularni magʻfirat etadigan bir qavmni keltirgan boʻlardi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зот ила қасамки, агар сизлар гуноҳ қилмаганингизда, Аллоҳ сизларни (йўқотиб) кетказган ва гуноҳ қиладиган, сўнг Аллоҳдан мағфират сўрайдиган, У эса уларни мағфират этадиган бир қавмни келтирган бўларди», — дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ، - يَعْنِي الْحِزَامِيَّ - عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ
الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ الْخَلْقَ كَتَبَ
فِي كِتَابِهِ فَهُوَ عِنْدَهُ فَوْقَ الْعَرْشِ إِنَّ رَحْمَتِي تَغْلِبُ غَضَبِي " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Alloh xaloyiqni yaratganida, Oʻzining huzurida, Arsh ustida turuvchi kitobida: ‹Albatta, Mening rahmatim gʻazabimdan ustun keladi›, deb yozib qoʻydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳ халойиқни яратганида, Ўзининг ҳузурида, Арш устида турувчи китобида: ‹Албатта, Менинг раҳматим ғазабимдан устун келади›, деб ёзиб қўйди», дедилар.
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ
أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ سَبَقَتْ رَحْمَتِي غَضَبِي
" .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Aziz va jalil Alloh: ‹Mening rahmatim gʻazabimdan oʻzib ketdi›, dedi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Азиз ва жалил Аллоҳ: ‹Менинг раҳматим ғазабимдан ўзиб кетди›, деди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَطَاءِ،
بْنِ مِينَاءَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَمَّا قَضَى اللَّهُ الْخَلْقَ
كَتَبَ فِي كِتَابِهِ عَلَى نَفْسِهِ فَهُوَ مَوْضُوعٌ عِنْدَهُ إِنَّ رَحْمَتِي تَغْلِبُ غَضَبِي " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh xaloyiqni yaratib boʻlganida, Oʻzining huzurida turuvchi kitobida Oʻz zimmasiga: ‹Albatta, Mening rahmatim gʻazabimdan ustun keladi›, deb yozib qoʻydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ халойиқни яратиб бўлганида, Ўзининг ҳузурида турувчи китобида Ўз зиммасига: ‹Албатта, Менинг раҳматим ғазабимдан устун келади›, деб ёзиб қўйди», дедилар.
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ،
أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
يَقُولُ " جَعَلَ اللَّهُ الرَّحْمَةَ مِائَةَ جُزْءٍ فَأَمْسَكَ عِنْدَهُ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ وَأَنْزَلَ فِي الأَرْضِ جُزْءًا
وَاحِدًا فَمِنْ ذَلِكَ الْجُزْءِ تَتَرَاحَمُ الْخَلاَئِقُ حَتَّى تَرْفَعَ الدَّابَّةُ حَافِرَهَا عَنْ وَلَدِهَا خَشْيَةَ أَنْ
تُصِيبَهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni: «Alloh rahmatni yuz boʻlakka boʻldi. Toqson toqqiztasini Oʻz huzurida ushlab qoldi va yer yuziga bir boʻlagini tushirdi. Ana oʻsha bir boʻlak tufayli xaloyiq bir-biriga rahm qiladi, hatto hayvon bolasiga (zarar) yetib qolishidan qoʻrqib, oyogʻini undan koʻtaradi», deb aytayotganlarini eshitdim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни: «Аллоҳ раҳматни юз бўлакка бўлди. Тоқсон тоққизтасини Ўз ҳузурида ушлаб қолди ва ер юзига бир бўлагини туширди. Ана ўша бир бўлак туфайли халойиқ бир-бирига раҳм қилади, ҳатто ҳайвон боласига (зарар) етиб қолишидан қўрқиб, оёғини ундан кўтаради», деб айтаётганларини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنُونَ ابْنَ
جَعْفَرٍ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ
" خَلَقَ اللَّهُ مِائَةَ رَحْمَةٍ فَوَضَعَ وَاحِدَةً بَيْنَ خَلْقِهِ وَخَبَأَ عِنْدَهُ مِائَةً إِلاَّ وَاحِدَةً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh yuz (boʻlak) rahmat yaratdi, soʻng bittasini xaloyigʻi orasiga qoʻydi va bittadan boshqa toʻqson toʻqqiztasini Oʻz huzurida saqlab qoldi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ юз (бўлак) раҳмат яратди, сўнг биттасини халойиғи орасига қўйди ва биттадан бошқа тўқсон тўққизтасини Ўз ҳузурида сақлаб қолди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ
أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ لِلَّهِ مِائَةَ رَحْمَةٍ أَنْزَلَ مِنْهَا رَحْمَةً
وَاحِدَةً بَيْنَ الْجِنِّ وَالإِنْسِ وَالْبَهَائِمِ وَالْهَوَامِّ فَبِهَا يَتَعَاطَفُونَ وَبِهَا يَتَرَاحَمُونَ وَبِهَا تَعْطِفُ
الْوَحْشُ عَلَى وَلَدِهَا وَأَخَّرَ اللَّهُ تِسْعًا وَتِسْعِينَ رَحْمَةً يَرْحَمُ بِهَا عِبَادَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, Alloh uchun yuz (boʻlak) rahmat bordir. U shulardan bir boʻlak rahmatni jin, inson, chorva va hashorotlar orasiga tushirdi. Ana oʻsha (boʻlak) tufayli ular bir-biriga mehribonlik qiladilar, bir-biriga rahm qiladilar va u tufayli yovvoyi hayvon oʻz bolasiga mehribonlik qiladi. Alloh toʻqson toʻqqiz boʻlak rahmatni esa qiyomat kuni bandalariga rahm qilish uchun kechiktirib (saqlab) qoʻydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, Аллоҳ учун юз (бўлак) раҳмат бордир. У шулардан бир бўлак раҳматни жин, инсон, чорва ва ҳашоротлар орасига туширди. Ана ўша (бўлак) туфайли улар бир-бирига меҳрибонлик қиладилар, бир-бирига раҳм қиладилар ва у туфайли ёввойи ҳайвон ўз боласига меҳрибонлик қилади. Аллоҳ тўқсон тўққиз бўлак раҳматни эса қиёмат куни бандаларига раҳм қилиш учун кечиктириб (сақлаб) қўйди», дедилар.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مَرْزُوقِ ابْنِ بِنْتِ مَهْدِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ
أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَالَ
رَجُلٌ لَمْ يَعْمَلْ حَسَنَةً قَطُّ لأَهْلِهِ إِذَا مَاتَ فَحَرِّقُوهُ ثُمَّ اذْرُوا نِصْفَهُ فِي الْبَرِّ وَنِصْفَهُ فِي الْبَحْرِ
فَوَاللَّهِ لَئِنْ قَدَرَ اللَّهُ عَلَيْهِ لَيُعَذِّبَنَّهُ عَذَابًا لاَ يُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ فَلَمَّا مَاتَ الرَّجُلُ فَعَلُوا
مَا أَمَرَهُمْ فَأَمَرَ اللَّهُ الْبَرَّ فَجَمَعَ مَا فِيهِ وَأَمَرَ الْبَحْرَ فَجَمَعَ مَا فِيهِ ثُمَّ قَالَ لِمَ فَعَلْتَ هَذَا
قَالَ مِنْ خَشْيَتِكَ يَا رَبِّ وَأَنْتَ أَعْلَمُ . فَغَفَرَ اللَّهُ لَهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hech qachon biron yaxshilik qilmagan bir kishi oʻlganida ahli (oilasi)ga: ‹Meni yondiringlar, soʻng yarmimni quruqlikka, yarmimni dengizga sochinglar. Allohga qasamki, agar Alloh unga qodir kelsa (qoʻlga olsa), olamlardan hech kimni azoblamagan azob bilan uni albatta azoblaydi›, dedi. U kishi oʻlganida, ular unga buyurganini bajardilar. Shunda Alloh quruqlikka buyurdi va u oʻzidagi (kulni) yigʻdi, dengizga buyurdi va u oʻzidagi (kulni) yigʻdi. Soʻng (Alloh) unga: ‹Nega bunday qilding?›, dedi. U: ‹Sendan qoʻrqqanimdan, ey Robbim, Oʻzing yaxshi bilguvchisan›, dedi. Shunda Alloh uni magʻfirat qildi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч қачон бирон яхшилик қилмаган бир киши ўлганида аҳли (оиласи)га: ‹Мени ёндиринглар, сўнг ярмимни қуруқликка, ярмимни денгизга сочинглар. Аллоҳга қасамки, агар Аллоҳ унга қодир келса (қўлга олса), оламлардан ҳеч кимни азобламаган азоб билан уни албатта азоблайди›, деди. У киши ўлганида, улар унга буюрганини бажардилар. Шунда Аллоҳ қуруқликка буюрди ва у ўзидаги (кулни) йиғди, денгизга буюрди ва у ўзидаги (кулни) йиғди. Сўнг (Аллоҳ) унга: ‹Нега бундай қилдинг?›, деди. У: ‹Сендан қўрққанимдан, эй Роббим, Ўзинг яхши билгувчисан›, деди. Шунда Аллоҳ уни мағфират қилди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ، - وَاللَّفْظُ
لَهُ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ قَالَ لِيَ الزُّهْرِيُّ أَلاَ أُحَدِّثُكَ بِحَدِيثَيْنِ عَجِيبَيْنِ
قَالَ الزُّهْرِيُّ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه
وسلم قَالَ " أَسْرَفَ رَجُلٌ عَلَى نَفْسِهِ فَلَمَّا حَضَرَهُ الْمَوْتُ أَوْصَى بَنِيهِ فَقَالَ إِذَا أَنَا مُتُّ
فَأَحْرِقُونِي ثُمَّ اسْحَقُونِي ثُمَّ اذْرُونِي فِي الرِّيحِ فِي الْبَحْرِ فَوَاللَّهِ لَئِنْ قَدَرَ عَلَىَّ رَبِّي لَيُعَذِّبُنِي
عَذَابًا مَا عَذَّبَهُ بِهِ أَحَدًا . قَالَ فَفَعَلُوا ذَلِكَ بِهِ فَقَالَ لِلأَرْضِ أَدِّي مَا أَخَذْتِ . فَإِذَا هُوَ قَائِمٌ
فَقَالَ لَهُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ فَقَالَ خَشْيَتُكَ يَا رَبِّ - أَوْ قَالَ - مَخَافَتُكَ . فَغَفَرَ لَهُ
بِذَلِكَ " .
قَالَ الزُّهْرِيُّ وَحَدَّثَنِي حُمَيْدٌ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
قَالَ " دَخَلَتِ امْرَأَةٌ النَّارَ فِي هِرَّةٍ رَبَطَتْهَا فَلاَ هِيَ أَطْعَمَتْهَا وَلاَ هِيَ أَرْسَلَتْهَا تَأْكُلُ مِنْ
خَشَاشِ الأَرْضِ حَتَّى مَاتَتْ هَزْلاً " . قَالَ الزُّهْرِيُّ ذَلِكَ لِئَلاَّ يَتَّكِلَ رَجُلٌ وَلاَ يَيْأَسَ رَجُلٌ
.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dedilar: «Bir kishi oʻziga (gunoh qilib) haddan oshdi. Unga oʻlim yetib kelganida farzandlariga vasiyat qilib: ‹Men oʻlsam, meni yoqib yuboringlar, soʻng (kulimni) maydalanglar, soʻng meni shamolda, dengizda sochib yuboringlar. Alloh nomiga qasamki, agar Robbim meni ushlay olsa, hech kimni azoblamagan bir azob bilan meni azoblaydi›, dedi». U zot dedilar: «Ular unga shuni qildilar. Shunda (Alloh) yerga: ‹Olganingni qaytar!› dedi. Shu zahoti u (tirilib) tik turardi. (Alloh) unga: ‹Seni shu qilgan ishingga nima undadi?› dedi. U: ‹Yo Robbim, Sendan qoʻrqqanim›, — yoki: ‹Sendan xavfsiraganim›, dedi. Shu sababli (Alloh) uni magʻfirat qildi». Yana Abu Hurayradan (roziyallohu anhu) rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Bir ayol oʻzi bogʻlab qoʻygan bir mushuk sababli doʻzaxga kirdi. Uni na boqdi, na yer hasharotlaridan yeb tirilsin deb qoʻyib yubordi — toki u ozib oʻlib ketdi». Zuhriy dedi: bu (ikki hadis) shuning uchun (keltirildiki), bir kishi (amaliga) suyanib ketmasin, bir kishi esa (Allohning rahmatidan) umidini uzmasin.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дедилар: «Бир киши ўзига (гуноҳ қилиб) ҳаддан ошди. Унга ўлим етиб келганида фарзандларига васият қилиб: ‹Мен ўлсам, мени ёқиб юборинглар, сўнг (кулимни) майдаланглар, сўнг мени шамолда, денгизда сочиб юборинглар. Аллоҳ номига қасамки, агар Роббим мени ушлай олса, ҳеч кимни азобламаган бир азоб билан мени азоблайди›, деди». У зот дедилар: «Улар унга шуни қилдилар. Шунда (Аллоҳ) ерга: ‹Олганингни қайтар!› деди. Шу заҳоти у (тирилиб) тик турарди. (Аллоҳ) унга: ‹Сени шу қилган ишингга нима ундади?› деди. У: ‹Ё Роббим, Сендан қўрққаним›, — ёки: ‹Сендан хавфсираганим›, деди. Шу сабабли (Аллоҳ) уни мағфират қилди». Яна Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Бир аёл ўзи боғлаб қўйган бир мушук сабабли дўзахга кирди. Уни на боқди, на ер ҳашаротларидан еб тирилсин деб қўйиб юборди — токи у озиб ўлиб кетди». Зуҳрий деди: бу (икки ҳадис) шунинг учун (келтирилдики), бир киши (амалига) суяниб кетмасин, бир киши эса (Аллоҳнинг раҳматидан) умидини узмасин.
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ، سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ، قَالَ
الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ
صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَسْرَفَ عَبْدٌ عَلَى نَفْسِهِ " . بِنَحْوِ حَدِيثِ مَعْمَرٍ إِلَى قَوْلِهِ "
فَغَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . وَلَمْ يَذْكُرْ حَدِيثَ الْمَرْأَةِ فِي قِصَّةِ الْهِرَّةِ وَفِي حَدِيثِ الزُّبَيْدِيِّ قَالَ " فَقَالَ
اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِكُلِّ شَىْءٍ أَخَذَ مِنْهُ شَيْئًا أَدِّ مَا أَخَذْتَ مِنْهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: men Rasululloh ﷺ ning: «Bir banda oʻziga (gunoh qilib) haddan oshdi…» deyayotganlarini eshitdim — Maʼmarning hadisiga oʻxshash, «Shunda Alloh uni magʻfirat qildi» degan soʻzigacha. Ammo u mushuk voqeasidagi ayol hadisini zikr qilmadi. Zubaydiyning hadisida (shunday) deyildi: «Shunda Alloh azza va jalla undan biror narsa olgan har bir narsaga: ‹Undan olganingni qaytar!› dedi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Бир банда ўзига (гуноҳ қилиб) ҳаддан ошди…» деяётганларини эшитдим — Маъмарнинг ҳадисига ўхшаш, «Шунда Аллоҳ уни мағфират қилди» деган сўзигача. Аммо у мушук воқеасидаги аёл ҳадисини зикр қилмади. Зубайдийнинг ҳадисида (шундай) дейилди: «Шунда Аллоҳ азза ва жалла ундан бирор нарса олган ҳар бир нарсага: ‹Ундан олганингни қайтар!› деди».
حَدَّثَنِي عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ،
بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه
وسلم فِيمَا يَحْكِي عَنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ " أَذْنَبَ عَبْدٌ ذَنْبًا فَقَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي .
فَقَالَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَذْنَبَ عَبْدِي ذَنْبًا فَعَلِمَ أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِالذَّنْبِ . ثُمَّ
عَادَ فَأَذْنَبَ فَقَالَ أَىْ رَبِّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي . فَقَالَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى عَبْدِي أَذْنَبَ ذَنْبًا فَعَلِمَ
أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِالذَّنْبِ . ثُمَّ عَادَ فَأَذْنَبَ فَقَالَ أَىْ رَبِّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي . فَقَالَ
تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَذْنَبَ عَبْدِي ذَنْبًا فَعَلِمَ أَنَّ لَهُ رَبًّا يَغْفِرُ الذَّنْبَ وَيَأْخُذُ بِالذَّنْبِ وَاعْمَلْ مَا
شِئْتَ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكَ " . قَالَ عَبْدُ الأَعْلَى لاَ أَدْرِي أَقَالَ فِي الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ " اعْمَلْ
مَا شِئْتَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oʻz Robbi azza va jalladan hikoya qilib, u zot dedilar: «Bir banda bir gunoh qildi-da: ‹Allohim, gunohimni magʻfirat qil›, dedi. Shunda (Alloh) tabaroka va taolo: ‹Bandam bir gunoh qildi va uning gunohni magʻfirat qiladigan hamda gunoh uchun (jazoga) tutadigan Robbi borligini bildi›, dedi. Soʻng u yana (gunohga) qaytib gunoh qildi-da: ‹Ey Robbim, gunohimni magʻfirat qil›, dedi. Shunda (Alloh) tabaroka va taolo: ‹Bandam bir gunoh qildi va uning gunohni magʻfirat qiladigan hamda gunoh uchun (jazoga) tutadigan Robbi borligini bildi›, dedi. Soʻng u yana qaytib gunoh qildi-da: ‹Ey Robbim, gunohimni magʻfirat qil›, dedi. Shunda (Alloh) tabaroka va taolo: ‹Bandam bir gunoh qildi va uning gunohni magʻfirat qiladigan hamda gunoh uchun (jazoga) tutadigan Robbi borligini bildi. Bas, xohlaganingni qil, Men seni magʻfirat qildim›, dedi». Abdul-Aʼlo dedi: «xohlaganingni qil» (deganini) uchinchisidami yoki toʻrtinchisidami aytganini bilmadim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ўз Робби азза ва жалладан ҳикоя қилиб, у зот дедилар: «Бир банда бир гуноҳ қилди-да: ‹Аллоҳим, гуноҳимни мағфират қил›, деди. Шунда (Аллоҳ) табарока ва таоло: ‹Бандам бир гуноҳ қилди ва унинг гуноҳни мағфират қиладиган ҳамда гуноҳ учун (жазога) тутадиган Робби борлигини билди›, деди. Сўнг у яна (гуноҳга) қайтиб гуноҳ қилди-да: ‹Эй Роббим, гуноҳимни мағфират қил›, деди. Шунда (Аллоҳ) табарока ва таоло: ‹Бандам бир гуноҳ қилди ва унинг гуноҳни мағфират қиладиган ҳамда гуноҳ учун (жазога) тутадиган Робби борлигини билди›, деди. Сўнг у яна қайтиб гуноҳ қилди-да: ‹Эй Роббим, гуноҳимни мағфират қил›, деди. Шунда (Аллоҳ) табарока ва таоло: ‹Бандам бир гуноҳ қилди ва унинг гуноҳни мағфират қиладиган ҳамда гуноҳ учун (жазога) тутадиган Робби борлигини билди. Бас, хоҳлаганингни қил, Мен сени мағфират қилдим›, деди». Абдул-Аъло деди: «хоҳлаганингни қил» (деганини) учинчисидами ёки тўртинчисидами айтганини билмадим.
حَدَّثَنِي عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنِي أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ،
بْنِ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ كَانَ بِالْمَدِينَةِ قَاصٌّ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ - قَالَ - فَسَمِعْتُهُ
يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ عَبْدًا
أَذْنَبَ ذَنْبًا " . بِمَعْنَى حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ . وَذَكَرَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ " أَذْنَبَ ذَنْبًا " . وَفِي
الثَّالِثَةِ " قَدْ غَفَرْتُ لِعَبْدِي فَلْيَعْمَلْ مَا شَاءَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Rasululloh ﷺ ning: «Bir banda bir gunoh qildi…» deyayotganlarini eshitdim — Hammod ibn Salama hadisi maʼnosida. U «gunoh qildi»ni uch marta zikr qildi, uchinchisida esa: «Bandamni magʻfirat qildim, endi xohlaganini qilaversin» (deyildi).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Бир банда бир гуноҳ қилди…» деяётганларини эшитдим — Ҳаммод ибн Салама ҳадиси маъносида. У «гуноҳ қилди»ни уч марта зикр қилди, учинчисида эса: «Бандамни мағфират қилдим, энди хоҳлаганини қилаверсин» (дейилди).
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ حَجَّاجِ بْنِ أَبِي،
عُثْمَانَ قَالَ قَالَ يَحْيَى وَحَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله
عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ يَغَارُ وَإِنَّ الْمُؤْمِنَ يَغَارُ وَغَيْرَةُ اللَّهِ أَنْ يَأْتِيَ الْمُؤْمِنُ مَا حَرَّمَ عَلَيْهِ
" .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Albatta, Alloh gʻayrat qiladi, moʻmin ham gʻayrat qiladi. Allohning gʻayrati — moʻmin Alloh unga harom qilgan narsani qilishidir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Албатта, Аллоҳ ғайрат қилади, мўмин ҳам ғайрат қилади. Аллоҳнинг ғайрати — мўмин Аллоҳ унга ҳаром қилган нарсани қилишидир».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ
أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْمُؤْمِنُ يَغَارُ وَاللَّهُ أَشَدُّ
غَيْرًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻmin gʻayrat (rashk) qiladi, Alloh esa undan-da gʻayratliroqdir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўмин ғайрат (рашк) қилади, Аллоҳ эса ундан-да ғайратлироқдир», — дедилар.
حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنِي الْمُغِيرَةُ، - يَعْنِي الْحِزَامِيَّ
- عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ
" إِنَّهُ لَيَأْتِي الرَّجُلُ الْعَظِيمُ السَّمِينُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لاَ يَزِنُ عِنْدَ اللَّهِ جَنَاحَ بَعُوضَةٍ اقْرَءُوا {
فَلاَ نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَزْنًا} " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Rasululloh ﷺ dan rivoyat qilinadi. (Rasululloh ﷺ) dedilar: «Qiyomat kuni katta, semiz odam keltiriladi, (lekin) Alloh huzurida bir chivinning qanoticha ham vazni boʻlmaydi. {Biz qiyomat kuni ular uchun (hech qanday) tarozi tiklamasmiz} (Kahf 105) oyatini oʻqinglar».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Расулуллоҳ ﷺ дан ривоят қилинади. (Расулуллоҳ ﷺ) дедилар: «Қиёмат куни катта, семиз одам келтирилади, (лекин) Аллоҳ ҳузурида бир чивиннинг қанотича ҳам вазни бўлмайди. {Биз қиёмат куни улар учун (ҳеч қандай) тарози тикламасмиз} (Каҳф 105) оятини ўқинглар».
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي
ابْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، كَانَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَقْبِضُ اللَّهُ
تَبَارَكَ وَتَعَالَى الأَرْضَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَطْوِي السَّمَاءَ بِيَمِينِهِ ثُمَّ يَقُولُ أَنَا الْمَلِكُ أَيْنَ مُلُوكُ
الأَرْضِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh tabaraka va taolo qiyomat kuni yerni qabzasiga oladi va osmonni oʻng qoʻli bilan yigʻishtiradi, soʻng: ‹Men Podshohman! Yer podshohlari qani?› deydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ табарака ва таоло қиёмат куни ерни қабзасига олади ва осмонни ўнг қўли билан йиғиштиради, сўнг: ‹Мен Подшоҳман! Ер подшоҳлари қани?› дейди», дедилар.
حَدَّثَنِي سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ، وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ،
قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ،
مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِي فَقَالَ "
خَلَقَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ التُّرْبَةَ يَوْمَ السَّبْتِ وَخَلَقَ فِيهَا الْجِبَالَ يَوْمَ الأَحَدِ وَخَلَقَ الشَّجَرَ يَوْمَ الاِثْنَيْنِ
وَخَلَقَ الْمَكْرُوهَ يَوْمَ الثُّلاَثَاءِ وَخَلَقَ النُّورَ يَوْمَ الأَرْبِعَاءِ وَبَثَّ فِيهَا الدَّوَابَّ يَوْمَ الْخَمِيسِ وَخَلَقَ
آدَمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ بَعْدَ الْعَصْرِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فِي آخِرِ الْخَلْقِ وَفِي آخِرِ سَاعَةٍ مِنْ سَاعَاتِ
الْجُمُعَةِ فِيمَا بَيْنَ الْعَصْرِ إِلَى اللَّيْلِ " .
قَالَ إِبْرَاهِيمُ حَدَّثَنَا الْبِسْطَامِيُّ، - وَهُوَ الْحُسَيْنُ بْنُ عِيسَى - وَسَهْلُ بْنُ عَمَّارٍ
وَإِبْرَاهِيمُ ابْنُ بِنْتِ حَفْصٍ وَغَيْرُهُمْ عَنْ حَجَّاجٍ، بِهَذَا الْحَدِيثِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qoʻlimdan ushlab, dedilar: «Alloh azza va jalla tuproqni shanba kuni yaratdi, unda togʻlarni yakshanba kuni yaratdi, daraxtni dushanba kuni yaratdi, yomon (mashaqqatli) narsalarni seshanba kuni yaratdi, nurni chorshanba kuni yaratdi, hayvonlarni unga payshanba kuni yoydi va Odamni — alayhissalom — juma kuni asrdan keyin, maxluqotning eng oxirida, juma soatlarining eng oxirgi soatida, asr bilan kech oʻrtasida yaratdi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қўлимдан ушлаб, дедилар: «Аллоҳ азза ва жалла тупроқни шанба куни яратди, унда тоғларни якшанба куни яратди, дарахтни душанба куни яратди, ёмон (машаққатли) нарсаларни сешанба куни яратди, нурни чоршанба куни яратди, ҳайвонларни унга пайшанба куни ёйди ва Одамни — алайҳиссалом — жума куни асрдан кейин, махлуқотнинг энг охирида, жума соатларининг энг охирги соатида, аср билан кеч ўртасида яратди».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا قُرَّةُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ،
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَوْ تَابَعَنِي عَشْرَةٌ مِنَ الْيَهُودِ لَمْ
يَبْقَ عَلَى ظَهْرِهَا يَهُودِيٌّ إِلاَّ أَسْلَمَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Agar yahudiylardan oʻntasi menga ergashganida edi, yer yuzida musulmon boʻlmagan birorta yahudiy qolmas edi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Агар яҳудийлардан ўнтаси менга эргашганида эди, ер юзида мусулмон бўлмаган бирорта яҳудий қолмас эди», дедилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الْقَيْسِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ،
عَنْ أَبِيهِ، حَدَّثَنِي نُعَيْمُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ أَبُو جَهْلٍ هَلْ
يُعَفِّرُ مُحَمَّدٌ وَجْهَهُ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ قَالَ فَقِيلَ نَعَمْ . فَقَالَ وَاللاَّتِ وَالْعُزَّى لَئِنْ رَأَيْتُهُ يَفْعَلُ ذَلِكَ
لأَطَأَنَّ عَلَى رَقَبَتِهِ أَوْ لأُعَفِّرَنَّ وَجْهَهُ فِي التُّرَابِ - قَالَ - فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه
وسلم وَهُوَ يُصَلِّي زَعَمَ لِيَطَأَ عَلَى رَقَبَتِهِ - قَالَ - فَمَا فَجِئَهُمْ مِنْهُ إِلاَّ وَهُوَ يَنْكِصُ عَلَى
عَقِبَيْهِ وَيَتَّقِي بِيَدَيْهِ - قَالَ - فَقِيلَ لَهُ مَا لَكَ فَقَالَ إِنَّ بَيْنِي وَبَيْنَهُ لَخَنْدَقًا مِنْ نَارٍ وَهَوْلاً
وَأَجْنِحَةً . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ دَنَا مِنِّي لاَخْتَطَفَتْهُ الْمَلاَئِكَةُ عُضْوًا
عُضْوًا " . قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لاَ نَدْرِي فِي حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ شَىْءٌ بَلَغَهُ { كَلاَّ
إِنَّ الإِنْسَانَ لَيَطْغَى * أَنْ رَآهُ اسْتَغْنَى * إِنَّ إِلَى رَبِّكَ الرُّجْعَى * أَرَأَيْتَ الَّذِي يَنْهَى * عَبْدًا
إِذَا صَلَّى * أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ عَلَى الْهُدَى * أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوَى * أَرَأَيْتَ إِنْ كَذَّبَ وَتَوَلَّى} -
يَعْنِي أَبَا جَهْلٍ - { أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرَى * كَلاَّ لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ لَنَسْفَعًا بِالنَّاصِيَةِ * نَاصِيَةٍ
كَاذِبَةٍ خَاطِئَةٍ * فَلْيَدْعُ نَادِيَهُ * سَنَدْعُ الزَّبَانِيَةَ * كَلاَّ لاَ تُطِعْهُ} زَادَ عُبَيْدُ اللَّهِ فِي حَدِيثِهِ
قَالَ وَأَمَرَهُ بِمَا أَمَرَهُ بِهِ . وَزَادَ ابْنُ عَبْدِ الأَعْلَى فَلْيَدْعُ نَادِيَهُ يَعْنِي قَوْمَهُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Jahl: «Muhammad oranglarda yuzini (yerga) tekkizib sajda qiladimi?» dedi. Unga: «Ha», deyildi. Shunda u: «Lot va Uzzo haqi! Agar uni shuni qilayotganini koʻrsam, albatta boʻyniga oyogʻimni qoʻyaman yoki yuzini tuproqqa botiraman», dedi. Soʻng u Rasululloh ﷺ namoz oʻqiyotgan paytlarida u zotning boʻyinlariga oyogʻini qoʻymoqchi boʻlib keldi. Lekin ularni faqat (Abu Jahlning) tovonlari uzra orqaga tisarilib, qoʻllari bilan (oʻzini) himoya qilayotgan holda koʻrishdi. Unga: «Senga nima boʻldi?» deyildi. U: «Men bilan uning orasida olovdan boʻlgan bir xandaq, dahshat va qanotlar bor edi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar u menga yaqinlashganida edi, farishtalar uni aʼzo-aʼzo qilib uzib tashlagan boʻlardilar», dedilar. Soʻng Alloh azza va jalla nozil qildi — Abu Hurayraning hadisidami yoki unga boshqa joydan yetgan narsami, bilmaymiz: «Yoʻq! Albatta inson tugʻyon qiladi, oʻzini boy (beparvo) deb bilgani uchun. Albatta qaytish Robbingadir. Bir bandani namoz oʻqiganida toʻsayotgan kimsani koʻrdingmi? Aytgin-chi, agar u toʻgʻri yoʻlda boʻlsa yoki taqvoga buyursa?! Aytgin-chi, agar u (yolgʻonga chiqarsa va yuz oʻgirsa)» — yaʼni Abu Jahl — «Alloh koʻrib turishini bilmasmidi?! Yoʻq! Agar (bu ishidan) qaytmasa, albatta (uni) peshona sochidan tutib (doʻzaxga) sudraymiz — yolgʻonchi, xato qiluvchi peshona sochidan. Bas, u oʻz toʻdasini chaqirsin! Biz ham zaboniya (doʻzax farishtalari)ni chaqiramiz. Yoʻq! Unga itoat etma!» (Alaq 6-19). Ubaydulloh oʻz hadisida ushbu (qoʻshimchani) qildi: Va uni buyurilgan narsaga (sajdaga) buyurdi. Ibn Abdulaʼlo esa: ‹u oʻz toʻdasini chaqirsin› — yaʼni oʻz qavmini (chaqirsin) degani, deb qoʻshimcha qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Жаҳл: «Муҳаммад орангларда юзини (ерга) теккизиб сажда қиладими?» деди. Унга: «Ҳа», дейилди. Шунда у: «Лот ва Уззо ҳақи! Агар уни шуни қилаётганини кўрсам, албатта бўйнига оёғимни қўяман ёки юзини тупроққа ботираман», деди. Сўнг у Расулуллоҳ ﷺ намоз ўқиётган пайтларида у зотнинг бўйинларига оёғини қўймоқчи бўлиб келди. Лекин уларни фақат (Абу Жаҳлнинг) товонлари узра орқага тисарилиб, қўллари билан (ўзини) ҳимоя қилаётган ҳолда кўришди. Унга: «Сенга нима бўлди?» дейилди. У: «Мен билан унинг орасида оловдан бўлган бир хандақ, даҳшат ва қанотлар бор эди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар у менга яқинлашганида эди, фаришталар уни аъзо-аъзо қилиб узиб ташлаган бўлардилар», дедилар. Сўнг Аллоҳ азза ва жалла нозил қилди — Абу Ҳурайранинг ҳадисидами ёки унга бошқа жойдан етган нарсами, билмаймиз: «Йўқ! Албатта инсон туғён қилади, ўзини бой (бепарво) деб билгани учун. Албатта қайтиш Роббингадир. Бир бандани намоз ўқиганида тўсаётган кимсани кўрдингми? Айтгин-чи, агар у тўғри йўлда бўлса ёки тақвога буюрса?! Айтгин-чи, агар у (ёлғонга чиқарса ва юз ўгирса)» — яъни Абу Жаҳл — «Аллоҳ кўриб туришини билмасмиди?! Йўқ! Агар (бу ишидан) қайтмаса, албатта (уни) пешона сочидан тутиб (дўзахга) судраймиз — ёлғончи, хато қилувчи пешона сочидан. Бас, у ўз тўдасини чақирсин! Биз ҳам забония (дўзах фаришталари)ни чақирамиз. Йўқ! Унга итоат этма!» (Алақ 6-19). Убайдуллоҳ ўз ҳадисида ушбу (қўшимчани) қилди: Ва уни буюрилган нарсага (саждага) буюрди. Ибн Абдулаъло эса: ‹у ўз тўдасини чақирсин› — яъни ўз қавмини (чақирсин) дегани, деб қўшимча қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ،
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَثَلُ الْمُؤْمِنِ كَمَثَلِ الزَّرْعِ لاَ
تَزَالُ الرِّيحُ تُمِيلُهُ وَلاَ يَزَالُ الْمُؤْمِنُ يُصِيبُهُ الْبَلاَءُ وَمَثَلُ الْمُنَافِقِ كَمَثَلِ شَجَرَةِ الأَرْزِ لاَ تَهْتَزُّ
حَتَّى تَسْتَحْصِدَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Moʻminning misoli (oʻrnida turgan) ekinga oʻxshaydi: shamol uni tinmay tebratib turadi, moʻminni ham balo-musibat tinmay yetib turadi. Munofiqning misoli esa qarogʻay daraxtiga oʻxshaydi: u tagidan oʻrib (yiqitib) tashlanguniga qadar qimirlamaydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мўминнинг мисоли (ўрнида турган) экинга ўхшайди: шамол уни тинмай тебратиб туради, мўминни ҳам бало-мусибат тинмай етиб туради. Мунофиқнинг мисоли эса қароғай дарахтига ўхшайди: у тагидан ўриб (йиқитиб) ташлангунига қадар қимирламайди».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ،
عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " لَنْ يُنْجِيَ أَحَدًا مِنْكُمْ عَمَلُهُ " . قَالَ رَجُلٌ
وَلاَ إِيَّاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " وَلاَ إِيَّاىَ إِلاَّ أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ اللَّهُ مِنْهُ بِرَحْمَةٍ وَلَكِنْ سَدِّدُوا "
.
وَحَدَّثَنِيهِ يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّدَفِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو،
بْنُ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ " بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَفَضْلٍ " . وَلَمْ
يَذْكُرْ " وَلَكِنْ سَدِّدُوا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan birortangizni amali qutqarmaydi», dedilar. Bir kishi: «Sizni ham-a, yo Rasululloh?» dedi. (U zot): «Meni ham, magar Alloh meni Oʻz rahmati bilan oʻrasa (oʻshanda qutularman). Lekin (amallarda) toʻgʻri yoʻl tutinglar», dedilar. Boshqa bir rivoyatda u: «Oʻz rahmati va fazli bilan», dedi va: «Lekin toʻgʻri yoʻl tutinglar», (degan jumlani) zikr qilmadi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирортангизни амали қутқармайди», дедилар. Бир киши: «Сизни ҳам-а, ё Расулуллоҳ?» деди. (У зот): «Мени ҳам, магар Аллоҳ мени Ўз раҳмати билан ўраса (ўшанда қутуларман). Лекин (амалларда) тўғри йўл тутинглар», дедилар. Бошқа бир ривоятда у: «Ўз раҳмати ва фазли билан», деди ва: «Лекин тўғри йўл тутинглар», (деган жумлани) зикр қилмади.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ،
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا مِنْ أَحَدٍ يُدْخِلُهُ عَمَلُهُ الْجَنَّةَ "
. فَقِيلَ وَلاَ أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " وَلاَ أَنَا إِلاَّ أَنْ يَتَغَمَّدَنِي رَبِّي بِرَحْمَةٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Birovni amali jannatga kiritmaydi», dedilar. Shunda: «Sizni ham-a, yo Rasululloh?» deyildi. (U zot): «Meni ham, magar Robbim meni rahmat bilan oʻrasa (oʻshanda kiraman)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бировни амали жаннатга киритмайди», дедилар. Шунда: «Сизни ҳам-а, ё Расулуллоҳ?» дейилди. (У зот): «Мени ҳам, магар Роббим мени раҳмат билан ўраса (ўшанда кираман)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي،
هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ أَحَدٌ مِنْكُمْ يُنْجِيهِ عَمَلُهُ " . قَالُوا وَلاَ
أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " وَلاَ أَنَا إِلاَّ أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ اللَّهُ مِنْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَرَحْمَةٍ " . وَقَالَ ابْنُ
عَوْنٍ بِيَدِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ عَلَى رَأْسِهِ " وَلاَ أَنَا إِلاَّ أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ اللَّهُ مِنْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَرَحْمَةٍ "
.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlardan hech kimni amali qutqarmaydi», dedilar. (Sahobalar): «Sizni ham-a, yo Rasululloh?» dedilar. (U zot): «Meni ham, magar Alloh meni Oʻz magʻfirati va rahmati bilan oʻrasa (oʻshanda qutularman)», dedilar. Ibn Avn qoʻli bilan mana bunday qildi va boshiga ishora qilib: «Meni ham, magar Alloh meni Oʻz magʻfirati va rahmati bilan oʻrasa», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизлардан ҳеч кимни амали қутқармайди», дедилар. (Саҳобалар): «Сизни ҳам-а, ё Расулуллоҳ?» дедилар. (У зот): «Мени ҳам, магар Аллоҳ мени Ўз мағфирати ва раҳмати билан ўраса (ўшанда қутуларман)», дедилар. Ибн Авн қўли билан мана бундай қилди ва бошига ишора қилиб: «Мени ҳам, магар Аллоҳ мени Ўз мағфирати ва раҳмати билан ўраса», деди.
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ أَحَدٌ يُنْجِيهِ عَمَلُهُ " . قَالُوا وَلاَ أَنْتَ يَا رَسُولَ
اللَّهِ قَالَ " وَلاَ أَنَا إِلاَّ أَنْ يَتَدَارَكَنِيَ اللَّهُ مِنْهُ بِرَحْمَةٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hech kimni amali qutqarmaydi», dedilar. (Sahobalar): «Sizni ham-a, yo Rasululloh?» dedilar. (U zot): «Meni ham, magar Alloh meni Oʻz rahmati bilan yetib ushlasa (oʻshanda qutularman)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч кимни амали қутқармайди», дедилар. (Саҳобалар): «Сизни ҳам-а, ё Расулуллоҳ?» дедилар. (У зот): «Мени ҳам, магар Аллоҳ мени Ўз раҳмати билан етиб ушласа (ўшанда қутуларман)», дедилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَبَّادٍ، يَحْيَى بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ،
حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ
رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَنْ يُدْخِلَ أَحَدًا مِنْكُمْ عَمَلُهُ الْجَنَّةَ " . قَالُوا وَلاَ أَنْتَ
يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " وَلاَ أَنَا إِلاَّ أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ اللَّهُ مِنْهُ بِفَضْلٍ وَرَحْمَةٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan birortangizni amali jannatga kiritmaydi», dedilar. (Sahobalar): «Sizni ham-a, yo Rasululloh?» dedilar. (U zot): «Meni ham, magar Alloh meni Oʻz fazli va rahmati bilan oʻrasa (oʻshanda kiraman)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирортангизни амали жаннатга киритмайди», дедилар. (Саҳобалар): «Сизни ҳам-а, ё Расулуллоҳ?» дедилар. (У зот): «Мени ҳам, магар Аллоҳ мени Ўз фазли ва раҳмати билан ўраса (ўшанда кираман)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ،
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَارِبُوا وَسَدِّدُوا وَاعْلَمُوا
أَنَّهُ لَنْ يَنْجُوَ أَحَدٌ مِنْكُمْ بِعَمَلِهِ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلاَ أَنْتَ قَالَ " وَلاَ أَنَا إِلاَّ أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ
اللَّهُ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَفَضْلٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «(Amallarda) meʼyorga yaqin boʻlinglar, toʻgʻri yoʻl tutinglar va bilinglarki, sizlardan hech kim oʻz amali bilan najot topmaydi», dedilar. (Sahobalar): «Yo Rasululloh, Sizni ham-a?» dedilar. (U zot): «Meni ham, magar Alloh meni Oʻz rahmati va fazli bilan oʻrasa (oʻshanda najot toparman)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «(Амалларда) меъёрга яқин бўлинглар, тўғри йўл тутинглар ва билингларки, сизлардан ҳеч ким ўз амали билан нажот топмайди», дедилар. (Саҳобалар): «Ё Расулуллоҳ, Сизни ҳам-а?» дедилар. (У зот): «Мени ҳам, магар Аллоҳ мени Ўз раҳмати ва фазли билан ўраса (ўшанда нажот топарман)», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ،
عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ وَزَادَ " وَأَبْشِرُوا
" .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshashi (rivoyat qilinadi) va: «Suyunchi beringlar», deb ziyoda qilindi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дан шунга ўхшаши (ривоят қилинади) ва: «Суюнчи беринглар», деб зиёда қилинди.
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، حَدَّثَنِي وَرْقَاءُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ،
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshashini rivoyat qiladi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺ дан шунга ўхшашини ривоят қилади.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الأَشْعَثِيُّ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا وَقَالَ، سَعِيدٌ
أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم
قَالَ " قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَعْدَدْتُ لِعِبَادِيَ الصَّالِحِينَ مَا لاَ عَيْنٌ رَأَتْ وَلاَ أُذُنٌ سَمِعَتْ وَلاَ
خَطَرَ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ " . مِصْدَاقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ { فَلاَ تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ
قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Aziz va jalil boʻlmish Alloh: ‹Men solih bandalarim uchun hech bir koʻz koʻrmagan, hech bir quloq eshitmagan va hech bir bashar qalbiga kelmagan narsalarni tayyorlab qoʻyganman›, dedi», dedilar. Buning tasdigʻi Allohning Kitobida (kelgan): {Bas, hech bir jon ular uchun, qilgan amallariga mukofot sifatida, qanday koʻz quvonchlari yashirib qoʻyilganini bilmas} (Sajda 17).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Азиз ва жалил бўлмиш Аллоҳ: ‹Мен солиҳ бандаларим учун ҳеч бир кўз кўрмаган, ҳеч бир қулоқ эшитмаган ва ҳеч бир башар қалбига келмаган нарсаларни тайёрлаб қўйганман›, деди», дедилар. Бунинг тасдиғи Аллоҳнинг Китобида (келган): {Бас, ҳеч бир жон улар учун, қилган амалларига мукофот сифатида, қандай кўз қувончлари яшириб қўйилганини билмас} (Сажда 17).