Rivoyatlari 973 ta, 12 toʻplamda.Ривоятлари 973 та, 12 тўпламда. Hadislarda 77 marta tilga olingan.Ҳадисларда 77 марта тилга олинган.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ عَلَى حَصِيرٍ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ boʻyra ustida namoz oʻqidilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бўйра устида намоз ўқидилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرٍ، حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ، أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُتَوَشِّحًا بِهِ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ huzurlariga kirganida, u zot bitta kiyimga oʻranib, oʻsha kiyimda namoz oʻqiyotgan edilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига кирганида, у зот битта кийимга ўраниб, ўша кийимда намоз ўқиётган эдилар.
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ أَبِي سَهْلٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " غُسْلُ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Juma kunining gʻusli balogʻatga yetgan har bir kishiga vojibdir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жума кунининг ғусли балоғатга етган ҳар бир кишига вожибдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ وَالنَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَخْطُبُ فَقَالَ " أَصَلَّيْتَ؟" . قَالَ: لاَ . قَالَ: " فَصَلِّ رَكْعَتَيْنِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ xutba oʻqiyotgan paytda bir kishi keldi. U zot: «Namoz oʻqidingmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unda ikki rakat namoz oʻqi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ хутба ўқиётган пайтда бир киши келди. У зот: «Намоз ўқидингми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Унда икки ракат намоз ўқи», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ، أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمَدِينِيُّ وَسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَنْ نَامَ عَنِ الْوِتْرِ أَوْ نَسِيَهُ، فَلْيُصَلِّ إِذَا أَصْبَحَ، أَوْ ذَكَرَهُ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim vitrni oʻqimay uxlab qolsa yoki uni unutsa, tong otganda yoki eslaganda oʻqib olsin», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким витрни ўқимай ухлаб қолса ёки уни унутса, тонг отганда ёки эслаганда ўқиб олсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، وَأَحْمَدُ بْنُ الأَزْهَرِ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " أَوْتِرُوا قَبْلَ أَنْ تُصْبِحُوا " . قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى فِي هَذَا الْحَدِيثَ دَلِيلٌ عَلَى أَنَّ حَدِيثَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَاهٍ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tong otishidan oldin vitr oʻqib oling», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тонг отишидан олдин витр ўқиб олинг», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي صَلاَتِهِ فَلْيُلْغِ الشَّكَّ وَلْيَبْنِ عَلَى الْيَقِينِ فَإِذَا اسْتَيْقَنَ التَّمَامَ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ فَإِنْ كَانَتْ صَلاَتُهُ تَامَّةً كَانَتِ الرَّكْعَةُ نَافِلَةً وَإِنْ كَانَتْ نَاقِصَةً كَانَتِ الرَّكْعَةُ لِتَمَامِ صَلاَتِهِ وَكَانَتِ السَّجْدَتَانِ رَغْمَ أَنْفِ الشَّيْطَانِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz namozida shubhaga tushsa, shubhani tashlab, aniq boʻlgan narsaga suyansin. Toʻliq oʻqiganiga ishonch hosil qilsa, ikki sajda qilsin. Agar namozi toʻliq boʻlgan boʻlsa, oshgan rakat nafl boʻladi; agar kam boʻlgan boʻlsa, u rakat namozini toʻldiradi, ikki sajda esa shaytonning burnini yerga ishqalaydi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз намозида шубҳага тушса, шубҳани ташлаб, аниқ бўлган нарсага суянсин. Тўлиқ ўқиганига ишонч ҳосил қилса, икки сажда қилсин. Агар намози тўлиқ бўлган бўлса, ошган ракат нафл бўлади; агар кам бўлган бўлса, у ракат намозини тўлдиради, икки сажда эса шайтоннинг бурнини ерга ишқалайди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى التَّيْمِيُّ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ قَزَعَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " لاَ صَلاَةَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَلاَ صَلاَةَ بَعْدَ الْفَجْرِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Asrdan keyin quyosh botguncha namoz yoʻq, bomdoddan keyin quyosh chiqquncha namoz yoʻq», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Асрдан кейин қуёш ботгунча намоз йўқ, бомдоддан кейин қуёш чиққунча намоз йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، وَعَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ أَخْرَجَ مَرْوَانُ الْمِنْبَرَ يَوْمَ الْعِيدِ فَبَدَأَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا مَرْوَانُ خَالَفْتَ السُّنَّةَ أَخْرَجْتَ الْمِنْبَرَ يَوْمَ عِيدٍ وَلَمْ يَكُنْ يُخْرَجُ بِهِ وَبَدَأْتَ بِالْخُطْبَةِ قَبْلَ الصَّلاَةِ وَلَمْ يَكُنْ يُبْدَأُ بِهَا . فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ " مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَاسْتَطَاعَ أَنْ يُغَيِّرَهُ بِيَدِهِ فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ. فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ. فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ بِلِسَانِهِ، فَبِقَلْبِهِ. وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Marvon Iyd kuni minbarni olib chiqdi va namozdan oldin xutbadan boshladi. Shunda bir kishi turib: «Ey Marvon, sen Sunnatga xilof qilding: Iyd kuni minbarni olib chiqding, holbuki uni olib chiqilmas edi; va namozdan oldin xutbadan boshlading, holbuki undan boshlanmas edi», dedi. Shunda Abu Said: «Bu kishiga kelsak, u oʻz burchini ado etdi. Men Rasululloh ﷺning: ‹Kim bir munkarni (yomon ishni) koʻrsa va uni qoʻli bilan oʻzgartirishga qodir boʻlsa, uni qoʻli bilan oʻzgartirsin. Agar qodir boʻlmasa, tili bilan (oʻzgartirsin). Agar tili bilan ham qodir boʻlmasa, qalbi bilan (inkor qilsin). Bu esa imonning eng zaifidir›, deb aytganlarini eshitganman», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Марвон Ийд куни минбарни олиб чиқди ва намоздан олдин хутбадан бошлади. Шунда бир киши туриб: «Эй Марвон, сен Суннатга хилоф қилдинг: Ийд куни минбарни олиб чиқдинг, ҳолбуки уни олиб чиқилмас эди; ва намоздан олдин хутбадан бошладинг, ҳолбуки ундан бошланмас эди», деди. Шунда Абу Саид: «Бу кишига келсак, у ўз бурчини адо этди. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ким бир мункарни (ёмон ишни) кўрса ва уни қўли билан ўзгартиришга қодир бўлса, уни қўли билан ўзгартирсин. Агар қодир бўлмаса, тили билан (ўзгартирсин). Агар тили билан ҳам қодир бўлмаса, қалби билан (инкор қилсин). Бу эса имоннинг энг заифидир›, деб айтганларини эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَخْرُجُ يَوْمَ الْعِيدِ فَيُصَلِّي بِالنَّاسِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يُسَلِّمُ فَيَقِفُ عَلَى رِجْلَيْهِ فَيَسْتَقْبِلُ النَّاسَ وَهُمْ جُلُوسٌ فَيَقُولُ " تَصَدَّقُوا تَصَدَّقُوا " . فَأَكْثَرُ مَنْ يَتَصَدَّقُ النِّسَاءُ بِالْقُرْطِ وَالْخَاتَمِ وَالشَّىْءِ فَإِنْ كَانَتْ حَاجَةٌ يُرِيدُ أَنْ يَبْعَثَ بَعْثًا ذَكَرَهُ لَهُمْ وَإِلاَّ انْصَرَفَ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ iyd kuni chiqib, odamlarga ikki rakat namoz oʻqir, soʻng salom berar edilar. Keyin oyoqda turib, oʻtirgan odamlarga yuzlanar va: ‹Sadaqa qilinglar, sadaqa qilinglar›, der edilar. Eng koʻp sadaqa qilganlar ayollar boʻlib, ular sirgʻa, uzuk va boshqa narsalarni berardilar. Agar biror qoʻshin joʻnatmoqchi boʻlib hojat tugʻilsa, buni ularga aytardilar, boʻlmasa qaytardilar», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ ийд куни чиқиб, одамларга икки ракат намоз ўқир, сўнг салом берар эдилар. Кейин оёқда туриб, ўтирган одамларга юзланар ва: ‹Садақа қилинглар, садақа қилинглар›, дер эдилар. Энг кўп садақа қилганлар аёллар бўлиб, улар сирға, узук ва бошқа нарсаларни берардилар. Агар бирор қўшин жўнатмоқчи бўлиб ҳожат туғилса, буни уларга айтардилар, бўлмаса қайтардилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ جَمِيلٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو الرَّقِّيِّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ لاَ يُصَلِّي قَبْلَ الْعِيدِ شَيْئًا فَإِذَا رَجَعَ إِلَى مَنْزِلِهِ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ iyd namozidan oldin hech qanday namoz oʻqimasdilar, uyiga qaytganlaridan soʻng esa ikki rakat namoz oʻqirdilar».Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ ийд намозидан олдин ҳеч қандай намоз ўқимасдилар, уйига қайтганларидан сўнг эса икки ракат намоз ўқирдилар».
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ السَّعْدِيِّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنَّهُ قَالَ " فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ تَسْلِيمَةٌ " .
Abu Said (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Har ikki rakaatda bir salom (beriladi)», dedilar.Абу Саид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ҳар икки ракаатда бир салом (берилади)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " إِذَا قَضَى أَحَدُكُمْ صَلاَتَهُ فَلْيَجْعَلْ لِبَيْتِهِ مِنْهَا نَصِيبًا فَإِنَّ اللَّهَ جَاعِلٌ فِي بَيْتِهِ مِنْ صَلاَتِهِ خَيْرًا " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Biringiz namozini oʻqib boʻlgach, undan uyiga ham bir ulush ajratsin. Chunki Alloh uning uyida oʻsha namozi sababli yaxshilik paydo qiladi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бирингиз намозини ўқиб бўлгач, ундан уйига ҳам бир улуш ажратсин. Чунки Аллоҳ унинг уйида ўша намози сабабли яхшилик пайдо қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ السَّكُونِيُّ، عَنْ مُوسَى بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِذَا دَخَلْتُمْ عَلَى الْمَرِيضِ فَنَفِّسُوا لَهُ فِي الأَجَلِ فَإِنَّ ذَلِكَ لاَ يَرُدُّ شَيْئًا وَهُوَ يَطِيبُ بِنَفْسِ الْمَرِيضِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kasalning oldiga kirsangiz, unga uzoq umr tilab koʻnglini koʻtaringlar. Zero, bu narsa hech nimani qaytarmaydi, lekin kasalning koʻnglini xush qiladi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Касалнинг олдига кирсангиз, унга узоқ умр тилаб кўнглини кўтаринглар. Зеро, бу нарса ҳеч нимани қайтармайди, лекин касалнинг кўнглини хуш қилади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلاَلٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " لَقِّنُوا مَوْتَاكُمْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻlim toʻshagidagilaringizga ‹La ilaha illalloh›ni talqin qilinglar», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўлим тўшагидагиларингизга ‹Ла илаҳа иллаллоҳ›ни талқин қилинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ شُرَحْبِيلَ، عَنِ ابْنِ لَهِيعَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِيرَةِ، عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ كَانَتْ سَوْدَاءُ تَقُمُّ الْمَسْجِدَ فَتُوُفِّيَتْ لَيْلاً فَلَمَّا أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أُخْبِرَ بِمَوْتِهَا فَقَالَ " أَلاَ آذَنْتُمُونِي بِهَا " . فَخَرَجَ بِأَصْحَابِهِ فَوَقَفَ عَلَى قَبْرِهَا فَكَبَّرَ عَلَيْهَا وَالنَّاسُ مِنْ خَلْفِهِ وَدَعَا لَهَا ثُمَّ انْصَرَفَ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir qora ayol masjidni supurar edi. U kechasi vafot etdi. Rasululloh ﷺ tongda uning oʻlimidan xabar topgach: «Nega menga bildirmadingiz?» dedilar. Soʻng sahobalari bilan chiqib, uning qabri ustida turdilar va odamlar orqalarida turgan holda unga takbir aytib janoza namozini oʻqidilar hamda unga duo qildilar, keyin qaytdilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир қора аёл масжидни супурар эди. У кечаси вафот этди. Расулуллоҳ ﷺ тонгда унинг ўлимидан хабар топгач: «Нега менга билдирмадингиз?» дедилар. Сўнг саҳобалари билан чиқиб, унинг қабри устида турдилар ва одамлар орқаларида турган ҳолда унга такбир айтиб жаноза намозини ўқидилар ҳамда унга дуо қилдилар, кейин қайтдилар.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ، عَنْ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أُخِذَ مِنْ قِبَلِ الْقِبْلَةِ وَاسْتُقْبِلَ اسْتِقْبَالاً وَاسْتُلَّ اسْتِلاَلاً .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qibla tomonidan olinib, qabrlariga sekin qoʻyildilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қибла томонидан олиниб, қабрларига секин қўйилдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيُّ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُخَيْمِرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ نَهَى أَنْ يُبْنَى عَلَى الْقَبْرِ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qabr ustiga bino qurishdan qaytardilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қабр устига бино қуришдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ، أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَنْ صَامَ يَوْمًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ، بَاعَدَ اللَّهُ، بِذَلِكَ الْيَوْمِ، النَّارَ عَنْ وَجْهِهِ سَبْعِينَ خَرِيفًا " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh yoʻlida bir kun roʻza tutsa, Alloh oʻsha kun sababli uning yuzidan doʻzaxni yetmish yil narigacha uzoqlashtiradi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ йўлида бир кун рўза тутса, Аллоҳ ўша кун сабабли унинг юзидан дўзахни етмиш йил наригача узоқлаштиради», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى التَّيْمِيُّ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ قَزَعَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ أَنَّهُ نَهَى عَنْ صَوْمِ يَوْمِ الْفِطْرِ وَيَوْمِ الأَضْحَى .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Fitr kuni va Azha kuni roʻza tutishni taqiqladilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Фитр куни ва Азҳа куни рўза тутишни тақиқладилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ النِّسَاءَ أَنْ يَصُمْنَ إِلاَّ بِإِذْنِ أَزْوَاجِهِنَّ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ayollarni erlarining izisiz roʻza tutishdan qaytardilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ аёлларни эрларининг изисиз рўза тутишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ اعْتَكَفْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ الْعَشْرَ الأَوْسَطَ مِنْ رَمَضَانَ فَقَالَ " إِنِّي أُرِيتُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ فَأُنْسِيتُهَا فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فِي الْوَتْرِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ramazonning oʻrtadagi oʻn kunida Rasululloh ﷺ bilan birga eʼtikofda boʻldik. U zot: «Menga Laylatul qadr koʻrsatildi, soʻng u menga unutdirildi. Bas, uni oxirgi oʻn kunda, toq kechalarda izlanglar», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Рамазоннинг ўртадаги ўн кунида Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эътикофда бўлдик. У зот: «Менга Лайлатул қадр кўрсатилди, сўнг у менга унутдирилди. Бас, уни охирги ўн кунда, тоқ кечаларда изланглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنِي عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ اعْتَكَفَ فِي قُبَّةٍ تُرْكِيَّةٍ عَلَى سُدَّتِهَا قِطْعَةُ حَصِيرٍ . قَالَ فَأَخَذَ الْحَصِيرَ بِيَدِهِ فَنَحَّاهَا فِي نَاحِيَةِ الْقُبَّةِ ثُمَّ أَطْلَعَ رَأْسَهُ فَكَلَّمَ النَّاسَ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ eshigida boʻyra parchasi osilgan turkona chodirda eʼtikofda oʻtirdilar. U zot boʻyrani qoʻllari bilan olib, chodirning bir chetiga surib qoʻydilar, soʻng boshlarini chiqarib, odamlarga gapirdilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эшигида бўйра парчаси осилган туркона чодирда эътикофда ўтирдилар. У зот бўйрани қўллари билан олиб, чодирнинг бир четига суриб қўйдилар, сўнг бошларини чиқариб, одамларга гапирдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ كَثِيرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ، وَعَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ " لاَ صَدَقَةَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسَاقٍ مِنَ التَّمْرِ وَلاَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ وَلاَ فِيمَا دُونَ خَمْسٍ مِنَ الإِبِلِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Nabiy ﷺdan: «Besh vasqdan kam xurmoda zakot yoʻqdir, besh oʻqiyadan kam kumushda ham, besh (bosh) tuyadan kamda ham zakot yoʻqdir», deganlarini eshitdi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Набий ﷺдан: «Беш васқдан кам хурмода закот йўқдир, беш ўқиядан кам кумушда ҳам, беш (бош) туядан камда ҳам закот йўқдир», деганларини эшитди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَقِيلِ بْنِ خُوَيْلِدٍ النَّيْسَابُورِيُّ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السُّلَمِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسٍ مِنَ الإِبِلِ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِي الأَرْبَعِ شَىْءٌ فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا فَفِيهَا شَاةٌ إِلَى أَنْ تَبْلُغَ تِسْعًا فَإِذَا بَلَغَتْ عَشْرًا فَفِيهَا شَاتَانِ إِلَى أَنْ تَبْلُغَ أَرْبَعَ عَشْرَةَ فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسَ عَشْرَةَ فَفِيهَا ثَلاَثُ شِيَاهٍ إِلَى أَنْ تَبْلُغَ تِسْعَ عَشْرَةَ فَإِذَا بَلَغَتْ عِشْرِينَ فَفِيهَا أَرْبَعُ شِيَاهٍ إِلَى أَنْ تَبْلُغَ أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ فَفِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلاَثِينَ فَإِذَا لَمْ تَكُنْ بِنْتُ مَخَاضٍ فَابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ فَإِنْ زَادَتْ بَعِيرًا فَفِيهَا بِنْتُ لَبُونٍ إِلَى أَنْ تَبْلُغَ خَمْسًا وَأَرْبَعِينَ فَإِنْ زَادَتْ بَعِيرًا فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى أَنْ تَبْلُغَ سِتِّينَ فَإِنْ زَادَتْ بَعِيرًا فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى أَنْ تَبْلُغَ خَمْسًا وَسَبْعِينَ فَإِنْ زَادَتْ بَعِيرًا فَفِيهَا بِنْتَا لَبُونٍ إِلَى أَنْ تَبْلُغَ تِسْعِينَ فَإِنْ زَادَتْ بَعِيرًا فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى أَنْ تَبْلُغَ عِشْرِينَ وَمِائَةً ثُمَّ فِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ بِنْتُ لَبُونٍ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Besh tuyadan kam boʻlganida sadaqa (zakot) yoʻq va toʻrt tuyada ham hech narsa yoʻq. Agar beshtaga etsa, unda toʻqqiztagacha bir qoʻy bor. Agar oʻntaga etsa, unda oʻn toʻrttagacha ikki qoʻy bor. Agar oʻn beshtaga etsa, unda oʻn toʻqqiztagacha uch qoʻy bor. Agar yigirmataga etsa, unda yigirma toʻrttagacha toʻrt qoʻy bor. Agar yigirma beshtaga etsa, unda oʻttiz beshtagacha bir yashar urgʻochi tuya (bintu maxod) bor. Agar bir yashar urgʻochi tuya boʻlmasa, ikki yashar erkak tuya (ibnu labun) beriladi. Agar bir tuyaga oshsa, unda qirq beshtaga etgunicha ikki yashar urgʻochi tuya (bintu labun) bor. Agar bir tuyaga oshsa, unda oltmishtaga etgunicha uch yashar urgʻochi tuya (hiqqa) bor. Agar bir tuyaga oshsa, unda etmish beshtaga etgunicha toʻrt yashar urgʻochi tuya (jazaa) bor. Agar bir tuyaga oshsa, unda toʻqsontaga etgunicha ikkita ikki yashar urgʻochi tuya (bintu labun) bor. Agar bir tuyaga oshsa, unda bir yuz yigirmataga etgunicha ikkita uch yashar urgʻochi tuya (hiqqa) bor. Soʻng har ellik tuyada bir uch yashar urgʻochi tuya (hiqqa), har qirq tuyada bir ikki yashar urgʻochi tuya (bintu labun) beriladi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Беш туядан кам бўлганида садақа (закот) йўқ ва тўрт туяда ҳам ҳеч нарса йўқ. Агар бештага этса, унда тўққизтагача бир қўй бор. Агар ўнтага этса, унда ўн тўрттагача икки қўй бор. Агар ўн бештага этса, унда ўн тўққизтагача уч қўй бор. Агар йигирматага этса, унда йигирма тўрттагача тўрт қўй бор. Агар йигирма бештага этса, унда ўттиз бештагача бир яшар урғочи туя (бинту маход) бор. Агар бир яшар урғочи туя бўлмаса, икки яшар эркак туя (ибну лабун) берилади. Агар бир туяга ошса, унда қирқ бештага этгунича икки яшар урғочи туя (бинту лабун) бор. Агар бир туяга ошса, унда олтмиштага этгунича уч яшар урғочи туя (ҳиққа) бор. Агар бир туяга ошса, унда этмиш бештага этгунича тўрт яшар урғочи туя (жазаа) бор. Агар бир туяга ошса, унда тўқсонтага этгунича иккита икки яшар урғочи туя (бинту лабун) бор. Агар бир туяга ошса, унда бир юз йигирматага этгунича иккита уч яшар урғочи туя (ҳиққа) бор. Сўнг ҳар эллик туяда бир уч яшар урғочи туя (ҳиққа), ҳар қирқ туяда бир икки яшар урғочи туя (бинту лабун) берилади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّنَافِسِيُّ، عَنْ إِدْرِيسَ الأَوْدِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، رَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " الْوَسْقُ سِتُّونَ صَاعًا " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bir vasq oltmish soʻdir», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бир васқ олтмиш сўдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " لاَ تَحِلُّ الصَّدَقَةُ لِغَنِيٍّ إِلاَّ لِخَمْسَةٍ لِعَامِلٍ عَلَيْهَا أَوْ لِغَازٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ لِغَنِيٍّ اشْتَرَاهَا بِمَالِهِ أَوْ فَقِيرٍ تُصُدِّقَ عَلَيْهِ فَأَهْدَاهَا لِغَنِيٍّ أَوْ غَارِمٍ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Boy kishiga sadaqa halol emas, faqat besh kishiga (halol): uni yigʻib oluvchi amaldorga, Alloh yoʻlida jang qiluvchi gʻoziyga, uni oʻz moli bilan sotib olgan boyga, oʻziga sadaqa qilingan, soʻng uni boyga hadya qilgan faqirga va qarzdorga», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бой кишига садақа ҳалол эмас, фақат беш кишига (ҳалол): уни йиғиб олувчи амалдорга, Аллоҳ йўлида жанг қилувчи ғозийга, уни ўз моли билан сотиб олган бойга, ўзига садақа қилинган, сўнг уни бойга ҳадя қилган фақирга ва қарздорга», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ، مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ، حَدَّثَنَا الأَغَرُّ الرَّقَاشِيُّ، عَنْ عَطِيَّةَ الْعَوْفِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ تَزَوَّجَ عَائِشَةَ عَلَى مَتَاعِ بَيْتٍ قِيمَتُهُ خَمْسُونَ دِرْهَمًا .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ Oishaga qiymati ellik dirham boʻlgan uy anjomlari evaziga uylandilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ Оишага қиймати эллик дирҳам бўлган уй анжомлари эвазига уйландилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَنْهَى عَنْ نِكَاحَيْنِ أَنْ يَجْمَعَ الرَّجُلُ بَيْنَ الْمَرْأَةِ وَعَمَّتِهَا وَبَيْنَ الْمَرْأَةِ وَخَالَتِهَا .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ikki xil nikohdan qaytarayotganlarini eshitdim: erkakning bir ayol bilan uning ammasini birga, hamda bir ayol bilan uning xolasini birga nikohiga olishidan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ икки хил никоҳдан қайтараётганларини эшитдим: эркакнинг бир аёл билан унинг аммасини бирга, ҳамда бир аёл билан унинг холасини бирга никоҳига олишидан.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَنْ كَذَبَ عَلَىَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim menga atayin yolgʻon nisbat bersa, joyini doʻzaxdan tayyorlab qoʻyaversin», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким менга атайин ёлғон нисбат берса, жойини дўзахдан тайёрлаб қўяверсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَعَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ عَطِيَّةَ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ أَهْلَ الدَّرَجَاتِ الْعُلَى يَرَاهُمْ مَنْ أَسْفَلَ مِنْهُمْ كَمَا يُرَى الْكَوْكَبُ الطَّالِعُ فِي الأُفُقِ مِنْ آفَاقِ السَّمَاءِ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ مِنْهُمْ وَأَنْعَمَا " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yuksak darajalar ahlini ulardan pastdagilar xuddi osmon ufqlaridan biriga koʻtarilgan yulduzni koʻrgandek koʻradilar. Abu Bakr va Umar oʻshalardandir, naqadar baxtiyordirlar!» dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Юксак даражалар аҳлини улардан пастдагилар худди осмон уфқларидан бирига кўтарилган юлдузни кўргандек кўрадилар. Абу Бакр ва Умар ўшалардандир, нақадар бахтиёрдирлар!» дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَرَى رَبَّنَا قَالَ " تَضَامُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ فِي الظَّهِيرَةِ فِي غَيْرِ سَحَابٍ " . قُلْنَا لاَ . قَالَ " فَتَضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ فِي غَيْرِ سَحَابٍ " . قَالُوا لاَ . قَالَ " إِنَّكُمْ لاَ تَضَارُّونَ فِي رُؤْيَتِهِ إِلاَّ كَمَا تَضَارُّونَ فِي رُؤْيَتِهِمَا " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: biz: «Ey Rasululloh, biz Robbimizni koʻramizmi?» dedik. U zot: «Bulutsiz kunda tush paytidagi quyoshni koʻrishda bir-biringizga xalaqit berasizmi?» dedilar. Biz: «Yoʻq», dedik. U zot: «Bulutsiz toʻlin oy kechasida oyni koʻrishda bir-biringizga xalaqit berasizmi?» dedilar. Ular: «Yoʻq», dedilar. U zot: «Siz Uni koʻrishda faqat mana shu ikkovini koʻrishda bir-biringizga xalaqit berganingizdek xalaqit berasiz, xolos», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: биз: «Эй Расулуллоҳ, биз Роббимизни кўрамизми?» дедик. У зот: «Булутсиз кунда туш пайтидаги қуёшни кўришда бир-бирингизга халақит берасизми?» дедилар. Биз: «Йўқ», дедик. У зот: «Булутсиз тўлин ой кечасида ойни кўришда бир-бирингизга халақит берасизми?» дедилар. Улар: «Йўқ», дедилар. У зот: «Сиз Уни кўришда фақат мана шу икковини кўришда бир-бирингизга халақит берганингиздек халақит берасиз, холос», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ مُجَالِدٍ، عَنْ أَبِي الْوَدَّاكِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " إِنَّ اللَّهَ لَيَضْحَكُ إِلَى ثَلاَثَةٍ لِلصَّفِّ فِي الصَّلاَةِ وَلِلرَّجُلِ يُصَلِّي فِي جَوْفِ اللَّيْلِ وَلِلرَّجُلِ يُقَاتِلُ - أُرَاهُ قَالَ - خَلْفَ الْكَتِيبَةِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh uch narsaga kuladi: namozdagi safga, kechaning oʻrtasida namoz oʻqiyotgan kishiga va jang qilayotgan kishiga», dedilar. Uni ‹qoʻshin ortida› deb aytdilar deb oʻylayman.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ уч нарсага кулади: намоздаги сафга, кечанинг ўртасида намоз ўқиётган кишига ва жанг қилаётган кишига», дедилар. Уни ‹қўшин ортида› деб айтдилар деб ўйлайман.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ رَاشِدٍ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ عَبْدَةَ، عَنْ أَبِي هَارُونَ الْعَبْدِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ " سَيَأْتِيكُمْ أَقْوَامٌ يَطْلُبُونَ الْعِلْمَ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمْ فَقُولُوا لَهُمْ مَرْحَبًا مَرْحَبًا بِوَصِيَّةِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَاقْنُوهُمْ " . قُلْتُ لِلْحَكَمِ مَا اقْنُوهُمْ قَالَ عَلِّمُوهُمْ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarga ilm talab qiladigan qavmlar keladi. Ularni koʻrganingizda, ularga: ‹Xush kelibsizlar, Rasulullohning ﷺ vasiyati bilan xush kelibsizlar!› denglar va ularga ilm oʻrgatinglar», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга илм талаб қиладиган қавмлар келади. Уларни кўрганингизда, уларга: ‹Хуш келибсизлар, Расулуллоҳнинг ﷺ васияти билан хуш келибсизлар!› денглар ва уларга илм ўргатинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ حِبَّانَ بْنِ وَاقِدٍ الثَّقَفِيُّ أَبُو إِسْحَاقَ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَابٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ " مَنْ كَتَمَ عِلْمًا مِمَّا يَنْفَعُ اللَّهُ بِهِ فِي أَمْرِ النَّاسِ فِي الدِّينِ أَلْجَمَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِلِجَامٍ مِنَ النَّارِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh odamlarning din ishlarida foydali qilgan bir ilmni yashirsa, Alloh qiyomat kunida uni olovdan boʻlgan yugan bilan yuganlaydi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ одамларнинг дин ишларида фойдали қилган бир илмни яширса, Аллоҳ қиёмат кунида уни оловдан бўлган юган билан юганлайди», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ خَطَبَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ رَخَّصَ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ وَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ مَضَى لِسَبِيلِهِ فَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ كَمَا أَمَرَكُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَحَصِّنُوا فُرُوجَ هَذِهِ النِّسَاءِ.
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar (roziyallohu anhu) odamlarga xutba qilib: «Albatta, Alloh azza va jalla oʻz Nabiysi ﷺ ga xohlagan narsasida ruxsat berdi. Nabiyulloh ﷺ esa oʻz yoʻliga oʻtib ketdilar. Bas, Alloh azza va jalla buyurganidek, hajni va umrani toʻliq ado etinglar hamda bu ayollarning nomuslarini asranglar», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар (розияллоҳу анҳу) одамларга хутба қилиб: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла ўз Набийси ﷺ га хоҳлаган нарсасида рухсат берди. Набиюллоҳ ﷺ эса ўз йўлига ўтиб кетдилар. Бас, Аллоҳ азза ва жалла буюрганидек, ҳажни ва умрани тўлиқ адо этинглар ҳамда бу аёлларнинг номусларини асранглар», деди.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه، قال: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم أشد حياء من العذراء في خدرها، فإذا رأى شيئياً يكرهه عرفناه في وجهه. ((متفق عليه)) .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ parda ortidagi (chodiridagi) bokira qizdan ham hayoliroq edilar. Agar biror narsani yoqtirmasalar, biz buni yuzlaridan bilib olar edik.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ парда ортидаги (чодиридаги) бокира қиздан ҳам ҳаёлироқ эдилар. Агар бирор нарсани ёқтирмасалар, биз буни юзларидан билиб олар эдик.
- عن أبى سعيد الخدرى رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إن من شر الناس عند الله منزلة يوم القيامة الرجل يفضي إلى المرأة وتفضي إليه ثم ينشر سرها" ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni Alloh huzurida odamlarning eng yomoni — ikkiyuzlamachi (ikki yuzli) kishidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Anas va Ammordan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни Аллоҳ ҳузурида одамларнинг энг ёмони — иккиюзламачи (икки юзли) кишидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Анас ва Аммордан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه قال: أتى رجل رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: أي الناس أفضل؟ قال: "مؤمن يجاهد بنفسه وماله في سبيل الله" قال: ثم من؟ قال: "مؤمن في شعب من الشعاب يعبد الله ويدع الناس من شره" ((متفق عليه))
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺ huzuriga kelib: «Odamlarning qaysi biri afzal?» dedi. U zot: «Joni va moli bilan Alloh yoʻlida jihod qiladigan moʻmin», dedilar. (U kishi:) «Soʻng kim?» dedi. U zot: «Toglar orasidagi bir darada Rabbiga ibodat qilib, odamlarni oʻz yomonligidan tinch qoʻygan moʻmin», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб: «Одамларнинг қайси бири афзал?» деди. У зот: «Жони ва моли билан Аллоҳ йўлида жиҳод қиладиган мўмин», дедилар. (У киши:) «Сўнг ким?» деди. У зот: «Тоглар орасидаги бир дарада Раббига ибодат қилиб, одамларни ўз ёмонлигидан тинч қўйган мўмин», дедилар.
- وعن أبي سعيد الخدري رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "من رضي بالله ربًا وبالإسلام دينًا، وبمحمد رسولا وجبت له الجنة" فعجب لها أبو سعيد فقال أعدها علي يا رسول الله فأعادها عليه ثم قال: "وأخرى يرفع الله بها العبد مائة درجة في الجنة، ما بين كل درجتين، كما بين السماء والأرض" قال: وما هي يا رسول الله؟ قال: "الجهاد في سبيل الله، الجهاد في سبيل الله" ((رواه مسلم)).
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (unga): «Ey Abu Said! Kimki Allohni Robb, Islomni din, Muhammadni Nabiy deb (chin koʻngildan) rozi boʻlsa, unga jannat vojib boʻladi», — dedilar. Abu Said bunga taajjublanib: «Yo Rasululloh, buni menga yana takrorlang», — dedi. U zot takrorladilar, soʻng: «Yana bir (amal) borki, u bilan banda jannatda yuz daraja koʻtariladi — har ikki daraja orasi osmon bilan yer orasidek (uzoq)dir», — dedilar. (Abu Said): «U nima, yo Rasululloh?» — dedi. U zot: «Alloh yoʻlida jihod (qilish)! Alloh yoʻlida jihod (qilish)!» — dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (унга): «Эй Абу Саид! Кимки Аллоҳни Робб, Исломни дин, Муҳаммадни Набий деб (чин кўнгилдан) рози бўлса, унга жаннат вожиб бўлади», — дедилар. Абу Саид бунга таажжубланиб: «Ё Расулуллоҳ, буни менга яна такрорланг», — деди. У зот такрорладилар, сўнг: «Яна бир (амал) борки, у билан банда жаннатда юз даража кўтарилади — ҳар икки даража ораси осмон билан ер орасидек (узоқ)дир», — дедилар. (Абу Саид): «У нима, ё Расулуллоҳ?» — деди. У зот: «Аллоҳ йўлида жиҳод (қилиш)! Аллоҳ йўлида жиҳод (қилиш)!» — дедилар.