Amr ibnul-Os

حَدَّثَنَا عَيَّاشُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنِي الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَخْبِرْنِي بِأَشَدِّ، شَىْءٍ صَنَعَهُ الْمُشْرِكُونَ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فِي حِجْرِ الْكَعْبَةِ إِذْ أَقْبَلَ عُقْبَةُ بْنُ أَبِي مُعَيْطٍ، فَوَضَعَ ثَوْبَهُ فِي عُنُقِهِ فَخَنَقَهُ خَنْقًا شَدِيدًا، فَأَقْبَلَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى أَخَذَ بِمَنْكِبِهِ وَدَفَعَهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏﴿أَتَقْتُلُونَ رَجُلاً أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ﴾[G'ofir 28]‏ الآيَةَ‏.‏ تَابَعَهُ ابْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ، قُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو‏.‏ وَقَالَ عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قِيلَ لِعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ‏.‏ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ‏.‏

Men Ibn Amr ibnul-Os(ning oʻgʻli)dan: «Menga mushriklar Paygʻambar ﷺga qilgan eng qattiq narsani aytib bering», deb soʻradim. U: «Paygʻambar ﷺ Kaʼba hijrida namoz oʻqiyotganlarida, Uqba ibn Abu Muayt kelib, koʻylagini u zotning boʻyinlariga solib, qattiq boʻgʻdi. Shunda Abu Bakr kelib, uning yelkasidan ushlab, uni Paygʻambar ﷺdan itarib (ajratib): ‹Bir kishini ‹Robbim Alloh› degani uchun oʻldirasizlarmi?...› (Gʻofir surasi, 28) (oyatini oʻqidi)», dedi. Buni Ibn Ishoq (rivoyatda) qoʻllab-quvvatlab: «Menga Yahyo ibn Urva, Urvadan (rivoyat qildi): Men Abdulloh ibn Amrga aytdim», dedi. Abda Hishomdan, u otasidan: «Amr ibnul-Osga aytildi», dedi. Muhammad ibn Amr Abu Salamadan: «Menga Amr ibnul-Os rivoyat qildi», dedi.Мен Ибн Амр ибнул-Ос(нинг ўғли)дан: «Менга мушриклар Пайғамбар ﷺга қилган энг қаттиқ нарсани айтиб беринг», деб сўрадим. У: «Пайғамбар ﷺ Каъба ҳижрида намоз ўқиётганларида, Уқба ибн Абу Муайт келиб, кўйлагини у зотнинг бўйинларига солиб, қаттиқ бўғди. Шунда Абу Бакр келиб, унинг елкасидан ушлаб, уни Пайғамбар ﷺдан итариб (ажратиб): ‹Бир кишини ‹Роббим Аллоҳ› дегани учун ўлдирасизларми?...› (Ғофир сураси, 28) (оятини ўқиди)», деди. Буни Ибн Ишоқ (ривоятда) қўллаб-қувватлаб: «Менга Яҳё ибн Урва, Урвадан (ривоят қилди): Мен Абдуллоҳ ибн Амрга айтдим», деди. Абда Ҳишомдан, у отасидан: «Амр ибнул-Осга айтилди», деди. Муҳаммад ибн Амр Абу Саламадан: «Менга Амр ибнул-Ос ривоят қилди», деди.

نا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِسْحَاقَ ، حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ صَالِحٍ ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ ، حَدَّثَنَا شَيْبَةُ بْنُ الأَحْنَفِ الأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنَا أَبُو سَلامٍ الأَسْوَدُ ، نا أَبُو صَالِحٍ الأَشْعَرِيُّ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الأَشْعَرِيِّ ، قَالَ : صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصْحَابِهِ ، ثُمَّ جَلَسَ فِي طَائِفَةٍ مِنْهُمْ ، فَدَخَلَ رَجُلٌ ، فَقَامَ يُصَلِّي ، فَجَعَلَ يَرْكَعُ وَيَنْقُرُ فِي سُجُودِهِ ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَتَرَوْنَ هَذَا ، مَنْ مَاتَ عَلَى هَذَا ، مَاتَ عَلَى غَيْرِ مِلَّةِ مُحَمَّدٍ ، يَنْقُرُ صَلاتَهُ كَمَا يَنْقُرُ الْغُرَابُ الدَّمَ ، إِنَّمَا مَثَلُ الَّذِي يَرْكَعُ وَيَنْقُرُ فِي سُجُودِهِ ، كَالْجَائِعِ لا يَأْكُلُ إِلا التَّمْرَةَ وَالتَّمْرَتَيْنِ ، فَمَاذَا تُغْنِيَانِ عَنْهُ ، فَأَسْبِغُوا الْوُضُوءَ ، وَيْلٌ لِلأَعْقَابِ مِنَ النَّارِ ، أَتِمُّوا الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ " . قَالَ أَبُو صَالِحٍ : فَقُلْتُ لأَبِي عَبْدِ اللَّهِ الأَشْعَرِيِّ : مَنْ حَدَّثَكَ بِهَذَا الْحَدِيثِ ؟ فَقَالَ : أُمَرَاءُ الأَجْنَادِ : عَمْرُو ابْنُ الْعَاصِ ، وَخَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ ، وَيَزِيدُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ ، وَشُرَحْبِيلُ بْنُ حَسَنَةَ ، كُلُّ هَؤُلاءِ سَمِعُوهُ مِنَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Abu Abdulloh al-Ashʼariy aytdi: Rasululloh ﷺ sahobalari bilan namoz oʻqidilar, soʻng ulardan bir toifasining orasida oʻtirdilar. Shunda bir kishi kirib, namozga turdi va rukuʼ qilib, sajdasida choʻqiy boshladi. Nabiy ﷺ: «Buni koʻryapsizlarmi? Kim shu holatda oʻlsa, Muhammadning millatidan boshqasi ustida oʻladi. U namozini qargʻa qonni choʻqiganidek choʻqiydi. Rukuʼ qilib, sajdasida choʻqiydigan kishining misoli — bir yoki ikki donagina xurmo yeydigan ochning misolidir; bu ikkisi unga nima ham foyda beradi? Bas, tahoratni mukammal qilinglar; tovonlarga doʻzaxdan voy boʻlsin! Rukuʼ va sajdani toʻliq bajaringlar», dedilar. Abu Solih aytdi: Men Abu Abdulloh al-Ashʼariyga: «Bu hadisni senga kim rivoyat qildi?» dedim. U: «Qoʻshinlarning amirlari: Amr ibnul-Os, Xolid ibnul-Valid, Yazid ibn Abu Sufyon va Shurahbil ibn Hasana; bularning hammasi uni Nabiy ﷺ dan eshitganlar», dedi.Абу Абдуллоҳ ал-Ашъарий айтди: Расулуллоҳ ﷺ саҳобалари билан намоз ўқидилар, сўнг улардан бир тоифасининг орасида ўтирдилар. Шунда бир киши кириб, намозга турди ва рукуъ қилиб, саждасида чўқий бошлади. Набий ﷺ: «Буни кўряпсизларми? Ким шу ҳолатда ўлса, Муҳаммаднинг миллатидан бошқаси устида ўлади. У намозини қарға қонни чўқиганидек чўқийди. Рукуъ қилиб, саждасида чўқийдиган кишининг мисоли — бир ёки икки донагина хурмо ейдиган очнинг мисолидир; бу иккиси унга нима ҳам фойда беради? Бас, таҳоратни мукаммал қилинглар; товонларга дўзахдан вой бўлсин! Рукуъ ва саждани тўлиқ бажаринглар», дедилар. Абу Солиҳ айтди: Мен Абу Абдуллоҳ ал-Ашъарийга: «Бу ҳадисни сенга ким ривоят қилди?» дедим. У: «Қўшинларнинг амирлари: Амр ибнул-Ос, Холид ибнул-Валид, Язид ибн Абу Суфён ва Шураҳбил ибн Ҳасана; буларнинг ҳаммаси уни Набий ﷺ дан эшитганлар», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الشَّافِعِيُّ ، نا مُحَمَّدُ بْنُ شَاذَانَ , نا الْمُعَلَّى بْنُ مَنْصُورٍ , نا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ , نا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ , عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ , عَنْ أَبِي سَلَمَةَ , وَيَحْيَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَاطِبٍ ، أَنَّ عُمَرَ , وَعَمْرَو بْنَ الْعَاصِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا , مَرَّا بِحَوْضٍ , فَقَالَ عَمْرٌو : " يَا صَاحِبَ الْحَوْضِ ، أَتَرِدُ عَلَى حَوْضِكَ هَذَا السِّبَاعُ ؟ فَقَالَ عُمَرُ : يَا صَاحِبَ الْحَوْضِ ، لا تُخْبِرْنَا فَإِنَّا نَرِدُ عَلَى السِّبَاعِ وَتَرِدُ عَلَيْنَا "

Abu Salama va Yahyo ibn Abdurrahmon ibn Hotibdan rivoyat qilinadi: Umar va Amr ibnul-Os (roziyallohu anhumo) bir hovuz yonidan oʻtishdi. Amr: «Ey hovuz sohibi, bu hovuzingga yirtqichlar kelib turadimi?» dedi. Shunda Umar: «Ey hovuz sohibi, bizga aytma, chunki biz yirtqichlarning (suviga) kelamiz, ular ham bizning (suvimizga) keladi», dedi.Абу Салама ва Яҳё ибн Абдурраҳмон ибн Ҳотибдан ривоят қилинади: Умар ва Амр ибнул-Ос (розияллоҳу анҳумо) бир ҳовуз ёнидан ўтишди. Амр: «Эй ҳовуз соҳиби, бу ҳовузингга йиртқичлар келиб турадими?» деди. Шунда Умар: «Эй ҳовуз соҳиби, бизга айтма, чунки биз йиртқичларнинг (сувига) келамиз, улар ҳам бизнинг (сувимизга) келади», деди.