حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ السِّمْنَانِيُّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو الرَّقِّيُّ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يَنْتَعِلَ الرَّجُلُ وَهُوَ قَائِمٌ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ . وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ وَلاَ يَصِحُّ هَذَا الْحَدِيثُ وَلاَ حَدِيثُ مَعْمَرٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ kishi tik turgan holda kovush kiyishidan qaytardilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Muhammad ibn Ismoil aytdi: Bu hadis ham, Maʼmarning Ammor ibn Abu Ammordan, u Abu Hurayradan (qilgan) hadisi ham sahih emas.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ киши тик турган ҳолда ковуш кийишидан қайтардилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Муҳаммад ибн Исмоил айтди: Бу ҳадис ҳам, Маъмарнинг Аммор ибн Абу Аммордан, у Абу Ҳурайрадан (қилган) ҳадиси ҳам саҳиҳ эмас.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ أَحَبَّ الثِّيَابِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَلْبَسُهَا الْحِبَرَةُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: «Rasululloh ﷺ kiyishni eng yoqtirgan kiyimlari hibara (yoʻl-yoʻl Yaman matosi) edi», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: «Расулуллоҳ ﷺ кийишни энг ёқтирган кийимлари ҳибара (йўл-йўл Яман матоси) эди», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا مَا أَكَلَ طَعَامًا لَعِقَ أَصَابِعَهُ الثَّلاَثَ وَقَالَ " إِذَا مَا وَقَعَتْ لُقْمَةُ أَحَدِكُمْ فَلْيُمِطْ عَنْهَا الأَذَى وَلْيَأْكُلْهَا وَلاَ يَدَعْهَا لِلشَّيْطَانِ " . وَأَمَرَنَا أَنْ نَسْلُتَ الصَّحْفَةَ وَقَالَ " إِنَّكُمْ لاَ تَدْرُونَ فِي أَىِّ طَعَامِكُمُ الْبَرَكَةُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ biror taomni yeganlarida uch barmoqlarini yalar edilar va: «Birontangizning luqmasi tushib ketsa, uni (yopishgan) azo (kir)dan tozalab yesin, uni shaytonga qoldirmasin», dedilar. Yana bizni likobchani (idishni) yalab-artib olishga buyurib: «Albatta, sizlar taomingizning qaysi qismida baraka borligini bilmaysizlar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ бирор таомни еганларида уч бармоқларини ялар эдилар ва: «Биронтангизнинг луқмаси тушиб кетса, уни (ёпишган) азо (кир)дан тозалаб есин, уни шайтонга қолдирмасин», дедилар. Яна бизни ликобчани (идишни) ялаб-артиб олишга буюриб: «Албатта, сизлар таомингизнинг қайси қисмида барака борлигини билмайсизлар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ لَيَرْضَى عَنِ الْعَبْدِ أَنْ يَأْكُلَ الأَكْلَةَ أَوْ يَشْرَبَ الشَّرْبَةَ فَيَحْمَدَهُ عَلَيْهَا " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ نَحْوَهُ وَلاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, Alloh bir taomni yeb yoki bir ichimlikni ichib, buning uchun Oʻziga hamd aytgan bandadan rozi boʻladi», dedilar. U dedi: Bu bobda Uqba ibn Omir, Abu Said, Oisha, Abu Ayyub va Abu Hurayradan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Uni bir nechalar Zakariyyo ibn Abu Zoidadan shunga oʻxshash rivoyat qilishgan va biz uni faqat Zakariyyo ibn Abu Zoidaning hadisidan bilamiz.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, Аллоҳ бир таомни еб ёки бир ичимликни ичиб, бунинг учун Ўзига ҳамд айтган бандадан рози бўлади», дедилар. У деди: Бу бобда Уқба ибн Омир, Абу Саид, Оиша, Абу Айюб ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Уни бир нечалар Закариё ибн Абу Зоидадан шунга ўхшаш ривоят қилишган ва биз уни фақат Закариё ибн Абу Зоиданинг ҳадисидан биламиз.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ، وَثَابِتٌ، وَقَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ نَاسًا، مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ " اشْرَبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ رَوَاهُ أَبُو قِلاَبَةَ عَنْ أَنَسٍ وَرَوَاهُ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Urayna (qabilasi)dan baʼzi kishilar Madinaga kelib, uning (havosini) yoqtirmadilar (kasal boʻldilar). Shunda Nabiy ﷺ ularni sadaqa tuyalari (yoniga) joʻnatdilar va: «Ularning siydigi va sutidan iching», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis shu yoʻldan hasan sahih gʻaribdir. Bu hadis Anasdan boshqa yoʻllar bilan ham rivoyat qilingan: uni Abu Qiloba Anasdan, Saʼid ibn Abu Aruba esa Qatodadan, u Anasdan rivoyat qilgan.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Урайна (қабиласи)дан баъзи кишилар Мадинага келиб, унинг (ҳавосини) ёқтирмадилар (касал бўлдилар). Шунда Набий ﷺ уларни садақа туялари (ёнига) жўнатдилар ва: «Уларнинг сийдиги ва сутидан ичинг», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис шу йўлдан ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Бу ҳадис Анасдан бошқа йўллар билан ҳам ривоят қилинган: уни Абу Қилоба Анасдан, Саъид ибн Абу Аруба эса Қатодадан, у Анасдан ривоят қилган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَيْمُونٍ الْمَكِّيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَتَبَّعُ فِي الصَّحْفَةِ - يَعْنِي الدُّبَّاءَ فَلاَ أَزَالُ أُحِبُّهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَرُوِيَ أَنَّهُ رَأَى الدُّبَّاءَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ مَا هَذَا قَالَ " هَذَا الدُّبَّاءُ نُكَثِّرُ بِهِ طَعَامَنَا " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u dedi: «Men Rasululloh ﷺ ni tovoqda (taomning chetlarini) qidirib yurganlarini — yaʼni qovoqni (qidirganlarini) koʻrdim. Shundan beri men uni yaxshi koʻrib qolganman». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu hadis Anasdan bir necha yoʻl bilan rivoyat qilingan. Yana rivoyat qilinishicha, u Rasululloh ﷺ ning oldilarida qovoqni koʻrib qolib: ‹Bu nima?› deganida, u zot: ‹Bu — qovoq boʻlib, biz u bilan taomimizni koʻpaytiramiz›, dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни товоқда (таомнинг четларини) қидириб юрганларини — яъни қовоқни (қидирганларини) кўрдим. Шундан бери мен уни яхши кўриб қолганман». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу ҳадис Анасдан бир неча йўл билан ривоят қилинган. Яна ривоят қилинишича, у Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларида қовоқни кўриб қолиб: ‹Бу нима?› деганида, у зот: ‹Бу — қовоқ бўлиб, биз у билан таомимизни кўпайтирамиз›, дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَعْلَى الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقُرَشِيُّ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عَلاَّقٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " تَعَشَّوْا وَلَوْ بِكَفٍّ مِنْ حَشَفٍ فَإِنَّ تَرْكَ الْعَشَاءِ مَهْرَمَةٌ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ مُنْكَرٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَعَنْبَسَةُ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَلاَّقٍ مَجْهُولٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kechki taomni yenglar, garchi bir siqim past sifatli (quruq) xurmo boʻlsa-da, chunki kechki taomni tark etish qaritadi (darmonsizlantiradi)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis munkardir, biz uni faqat shu yoʻldan bilamiz. Anbasa hadisda zaif (sanaladi), Abdulmalik ibn Alloq esa majhuldir (nomaʼlum roviy).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Кечки таомни енглар, гарчи бир сиқим паст сифатли (қуруқ) хурмо бўлса-да, чунки кечки таомни тарк этиш қаритади (дармонсизлантиради)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис мункардир, биз уни фақат шу йўлдан биламиз. Анбаса ҳадисда заиф (саналади), Абдулмалик ибн Аллоқ эса мажҳулдир (номаълум ровий).
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، وَيُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي عِصَامٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَنَفَّسُ فِي الإِنَاءِ ثَلاَثًا وَيَقُولُ " هُوَ أَمْرَأُ وَأَرْوَى " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ . وَرَوَاهُ هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ عَنْ أَبِي عِصَامٍ عَنْ أَنَسٍ .
وَرَوَى عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ، عَنْ ثُمَامَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَنَفَّسُ فِي الإِنَاءِ ثَلاَثًا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ idishga (ichganlarida) uch marta nafas olar va: «Bu xushtaʼmroq va qonimliroqdir», der edilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Uni Hishom ad-Dastavoiy ham Abu Isomdan, u Anasdan rivoyat qilgan. Yana Azra ibn Sobit Sumomadan, u Anasdan rivoyat qilishicha, Nabiy ﷺ idishga uch marta nafas olar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ идишга (ичганларида) уч марта нафас олар ва: «Бу хуштаъмроқ ва қонимлироқдир», дер эдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Уни Ҳишом ад-Даставоий ҳам Абу Исомдан, у Анасдан ривоят қилган. Яна Азра ибн Собит Сумомадан, у Анасдан ривоят қилишича, Набий ﷺ идишга уч марта нафас олар эдилар.
حَدَّثَنَا الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، قَالَ وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِلَبَنٍ قَدْ شِيبَ بِمَاءٍ وَعَنْ يَمِينِهِ أَعْرَابِيٌّ وَعَنْ يَسَارِهِ أَبُو بَكْرٍ فَشَرِبَ ثُمَّ أَعْطَى الأَعْرَابِيَّ وَقَالَ " الأَيْمَنَ فَالأَيْمَنَ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُسْرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ga suv aralashtirilgan sut keltirildi. U zotning oʻng tomonlarida bir aʼrobiy, chap tomonlarida esa Abu Bakr bor edi. U zot ichdilar, soʻng aʼrobiyga berdilar va: «Oʻng tomondan, oʻng tomondan (boshlanadi)», dedilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Ibn Abbos, Sahl ibn Saʼd, Ibn Umar va Abdulloh ibn Busrdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ га сув аралаштирилган сут келтирилди. У зотнинг ўнг томонларида бир аъробий, чап томонларида эса Абу Бакр бор эди. У зот ичдилар, сўнг аъробийга бердилар ва: «Ўнг томондан, ўнг томондан (бошланади)», дедилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Ибн Аббос, Саҳл ибн Саъд, Ибн Умар ва Абдуллоҳ ибн Бусрдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَرْزُوقٍ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ وَاقِدٍ، عَنْ زَرْبِيٍّ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ جَاءَ شَيْخٌ يُرِيدُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَبْطَأَ الْقَوْمُ عَنْهُ أَنْ يُوَسِّعُوا لَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَرْحَمْ صَغِيرَنَا وَيُوَقِّرْ كَبِيرَنَا " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي أُمَامَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ . وَزَرْبِيٌّ لَهُ أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَغَيْرِهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Bir chol Nabiy ﷺni (koʻrish) istab keldi, lekin odamlar unga joy ochib berishga sustkashlik qildilar. Shunda Nabiy ﷺ: ‹Kichigimizga rahm qilmagan va kattamizni hurmat qilmagan kishi bizdan emas›, dedilar», dedi. (Roviy) aytdi: Bu bobda Abdulloh ibn Amr, Abu Hurayra, Ibn Abbos va Abu Umomadan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Zarbiyning Anas ibn Molik va boshqalardan (rivoyat qilgan) munkar hadislari bor.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Бир чол Набий ﷺни (кўриш) истаб келди, лекин одамлар унга жой очиб беришга сусткашлик қилдилар. Шунда Набий ﷺ: ‹Кичигимизга раҳм қилмаган ва каттамизни ҳурмат қилмаган киши биздан эмас›, дедилар», деди. (Ровий) айтди: Бу бобда Абдуллоҳ ибн Амр, Абу Ҳурайра, Ибн Аббос ва Абу Умомадан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Зарбийнинг Анас ибн Молик ва бошқалардан (ривоят қилган) мункар ҳадислари бор.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ الْمَدِينَةَ آخَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُ وَبَيْنَ سَعْدِ بْنِ الرَّبِيعِ فَقَالَ لَهُ هَلُمَّ أُقَاسِمْكَ مَالِي نِصْفَيْنِ وَلِي امْرَأَتَانِ فَأُطَلِّقُ إِحْدَاهُمَا فَإِذَا انْقَضَتْ عِدَّتُهَا فَتَزَوَّجْهَا . فَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِي أَهْلِكَ وَمَالِكَ دُلُّونِي عَلَى السُّوقِ . فَدَلُّوهُ عَلَى السُّوقِ فَمَا رَجَعَ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ وَمَعَهُ شَيْءٌ مِنْ أَقِطٍ وَسَمْنٍ قَدِ اسْتَفْضَلَهُ فَرَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ وَعَلَيْهِ وَضَرٌ مِنْ صُفْرَةٍ فَقَالَ " مَهْيَمْ " . قَالَ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ . قَالَ " فَمَا أَصْدَقْتَهَا " . قَالَ نَوَاةً . قَالَ حُمَيْدٌ أَوْ قَالَ وَزْنَ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ . فَقَالَ " أَوْلِمْ وَلَوْ بِشَاةٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَزْنُ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ وَزْنُ ثَلاَثَةِ دَرَاهِمَ وَثُلُثٍ . وَقَالَ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَزْنُ نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ وَزْنُ خَمْسَةِ دَرَاهِمَ . سَمِعْتُ إِسْحَاقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَذْكُرُ عَنْهُمَا هَذَا .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Abdurrahmon ibn Avf Madinaga kelganida, Nabiy ﷺ u bilan Saʼd ibn ar-Rabiʼ oʻrtasida birodarlik bogʻladilar. Shunda (Saʼd) unga: ‹Yur, molimni sen bilan ikkiga boʻlay. Mening ikkita xotinim bor, biriga taloq beraman, uning iddasi tugagach, sen unga uylanasan›, dedi. (Abdurrahmon esa): ‹Alloh senga ahling va molingda baraka bersin. Menga bozorni koʻrsatib qoʻyinglar›, dedi. Bas, unga bozorni koʻrsatishdi. U oʻsha kuni qaytar ekan, faqat oʻzi foyda qilgan ozgina qurut va sariyogʻ bilan qaytdi. Soʻng Rasululloh ﷺ uni koʻrdilar, uning ustida sarigʻ (atir) izi bor edi. U zot: ‹Bu nima?› dedilar. (Abdurrahmon): ‹Ansorlardan bir ayolga uylandim›, dedi. U zot: ‹Unga qancha mahr berding?› dedilar. (Abdurrahmon): ‹Bir nuvoy (danak ogʻirligicha oltin)›, dedi. — Humayd: ‹yoki danak ogʻirligicha oltin dedi›, dedi. — Shunda u zot: ‹Bir qoʻy soʻyib boʻlsa-da, valima (toʻy taomi) bergin›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Ahmad ibn Hanbal: «Danak ogʻirligicha oltin — uch va uchdan bir dirham ogʻirligicha», dedi. Ishoq ibn Ibrohim esa: «Danak ogʻirligicha oltin — besh dirham ogʻirligicha», dedi. Men Ishoq ibn Mansurning bu (ikkovi)dan shuni zikr qilganini eshitdim.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Абдурраҳмон ибн Авф Мадинага келганида, Набий ﷺ у билан Саъд ибн ар-Рабиъ ўртасида биродарлик боғладилар. Шунда (Саъд) унга: ‹Юр, молимни сен билан иккига бўлай. Менинг иккита хотиним бор, бирига талоқ бераман, унинг иддаси тугагач, сен унга уйланасан›, деди. (Абдурраҳмон эса): ‹Аллоҳ сенга аҳлинг ва молингда барака берсин. Менга бозорни кўрсатиб қўйинглар›, деди. Бас, унга бозорни кўрсатишди. У ўша куни қайтар экан, фақат ўзи фойда қилган озгина қурут ва сариёғ билан қайтди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ уни кўрдилар, унинг устида сариғ (атир) изи бор эди. У зот: ‹Бу нима?› дедилар. (Абдурраҳмон): ‹Ансорлардан бир аёлга уйландим›, деди. У зот: ‹Унга қанча маҳр бердинг?› дедилар. (Абдурраҳмон): ‹Бир нувой (данак оғирлигича олтин)›, деди. — Ҳумайд: ‹ёки данак оғирлигича олтин деди›, деди. — Шунда у зот: ‹Бир қўй сўйиб бўлса-да, валима (тўй таоми) бергин›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Аҳмад ибн Ҳанбал: «Данак оғирлигича олтин — уч ва учдан бир дирҳам оғирлигича», деди. Ишоқ ибн Иброҳим эса: «Данак оғирлигича олтин — беш дирҳам оғирлигича», деди. Мен Ишоқ ибн Мансурнинг бу (иккови)дан шуни зикр қилганини эшитдим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاَءِ الْعَطَّارُ، وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقَاطَعُوا وَلاَ تَدَابَرُوا وَلاَ تَبَاغَضُوا وَلاَ تَحَاسَدُوا وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا وَلاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir-biringiz bilan aloqani uzmanglar, bir-biringizga orqa oʻgirmanglar, bir-biringizni yomon koʻrmanglar, bir-biringizga hasad qilmanglar. Ey Allohning bandalari, birodar boʻlinglar! Musulmonga oʻz birodaridan uch kundan ortiq aloqani uzib qoʻyishi halol emas», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu bobda Abu Bakr as-Siddiq, Zubayr ibn al-Avvom, Ibn Masʼud va Abu Hurayradan ham (rivoyatlar) bor.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир-бирингиз билан алоқани узманглар, бир-бирингизга орқа ўгирманглар, бир-бирингизни ёмон кўрманглар, бир-бирингизга ҳасад қилманглар. Эй Аллоҳнинг бандалари, биродар бўлинглар! Мусулмонга ўз биродаридан уч кундан ортиқ алоқани узиб қўйиши ҳалол эмас», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Абу Бакр ас-Сиддиқ, Зубайр ибн ал-Аввом, Ибн Масъуд ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا كَانَ الْفُحْشُ فِي شَيْءٍ إِلاَّ شَانَهُ وَمَا كَانَ الْحَيَاءُ فِي شَيْءٍ إِلاَّ زَانَهُ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Behayolik biror narsada boʻlsa, albatta uni aybdor (xunuk) qiladi; hayo biror narsada boʻlsa, albatta uni bezaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, uni faqat Abdurrazzoqning hadisidan bilamiz.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Беҳаёлик бирор нарсада бўлса, албатта уни айбдор (хунук) қилади; ҳаё бирор нарсада бўлса, албатта уни безайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, уни фақат Абдурраззоқнинг ҳадисидан биламиз.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَضَّاحِ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيُخَالِطُنَا حَتَّى إِنْ كَانَ لَيَقُولُ لأَخٍ لِي صَغِيرٍ " يَا أَبَا عُمَيْرٍ مَا فَعَلَ النُّغَيْرُ " .
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، عَنْ أَنَسٍ، نَحْوَهُ . وَأَبُو التَّيَّاحِ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ حُمَيْدٍ الضُّبَعِيُّ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ biz bilan shu qadar aralashar edilarki, hatto mening kichik ukamga: «Ey Abu Umayr, nugʻayr (chumchuq)cha nima qildi?» derdilar. Abut-Tayyohning ismi Yazid ibn Humayd ad-Dubaʼiydir. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ биз билан шу қадар аралашар эдиларки, ҳатто менинг кичик укамга: «Эй Абу Умайр, нуғайр (чумчуқ)ча нима қилди?» дердилар. Абут-Тайёҳнинг исми Язид ибн Ҳумайд ад-Дубаъийдир. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيُّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَجُلاً، اسْتَحْمَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنِّي حَامِلُكَ عَلَى وَلَدِ النَّاقَةِ " . فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَصْنَعُ بِوَلَدِ النَّاقَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَهَلْ تَلِدُ الإِبِلَ إِلاَّ النُّوقُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Rasululloh ﷺdan ulov soʻradi. U zot: «Men seni tuyaning bolasiga mindiraman», dedilar. U: «Ey Rasululloh, men tuyaning bolasini nima qilaman?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Tuyalarni urgʻochi tuyalardan boshqa narsa tugʻadimi?» dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши Расулуллоҳ ﷺдан улов сўради. У зот: «Мен сени туянинг боласига миндираман», дедилар. У: «Эй Расулуллоҳ, мен туянинг боласини нима қиламан?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Туяларни урғочи туялардан бошқа нарса туғадими?» дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهُ " يَا ذَا الأُذُنَيْنِ " . قَالَ مَحْمُودٌ قَالَ أَبُو أُسَامَةَ يَعْنِي مَازَحَهُ . وَهَذَا الْحَدِيثُ حَدِيثٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ unga: «Ey ikki quloqli!» dedilar. Mahmud aytdi: Abu Usoma: «Yaʼni u bilan hazillashdilar», dedi. Bu hadis sahih gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ унга: «Эй икки қулоқли!» дедилар. Маҳмуд айтди: Абу Усома: «Яъни у билан ҳазиллашдилар», деди. Бу ҳадис саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ وَرْدَانَ اللَّيْثِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ تَرَكَ الْكَذِبَ وَهُوَ بَاطِلٌ بُنِيَ لَهُ فِي رَبَضِ الْجَنَّةِ وَمَنْ تَرَكَ الْمِرَاءَ وَهُوَ مُحِقٌّ بُنِيَ لَهُ فِي وَسَطِهَا وَمَنْ حَسَّنَ خُلُقَهُ بُنِيَ لَهُ فِي أَعْلاَهَا " . وَهَذَا الْحَدِيثُ حَدِيثٌ حَسَنٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ سَلَمَةَ بْنِ وَرْدَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim botil boʻla turib yolgʻonni tark etsa, unga jannatning chetida (bir saroy) bino qilinadi. Kim haq boʻla turib munozarani (janjalni) tark etsa, unga jannatning oʻrtasida (bir saroy) bino qilinadi. Kim oʻz xulqini goʻzal qilsa, unga jannatning eng yuqorisida (bir saroy) bino qilinadi», dedilar. Bu hadis hasandir, biz uni faqat Salama ibn Vardonning Anas ibn Molikdan rivoyati orqaligina bilamiz.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ботил бўла туриб ёлғонни тарк этса, унга жаннатнинг четида (бир сарой) бино қилинади. Ким ҳақ бўла туриб мунозарани (жанжални) тарк этса, унга жаннатнинг ўртасида (бир сарой) бино қилинади. Ким ўз хулқини гўзал қилса, унга жаннатнинг энг юқорисида (бир сарой) бино қилинади», дедилар. Бу ҳадис ҳасандир, биз уни фақат Салама ибн Вардоннинг Анас ибн Моликдан ривояти орқалигина биламиз.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ خَدَمْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَشْرَ سِنِينَ فَمَا قَالَ لِي أُفٍّ قَطُّ وَمَا قَالَ لِشَيْءٍ صَنَعْتُهُ لِمَ صَنَعْتَهُ وَلاَ لِشَيْءٍ تَرَكْتُهُ لِمَ تَرَكْتَهُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ خُلُقًا وَلاَ مَسِسْتُ خَزًّا قَطُّ وَلاَ حَرِيرًا وَلاَ شَيْئًا كَانَ أَلْيَنَ مِنْ كَفِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ شَمَمْتُ مِسْكًا قَطُّ وَلاَ عِطْرًا كَانَ أَطْيَبَ مِنْ عَرَقِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَالْبَرَاءِ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Men Nabiy ﷺga oʻn yil xizmat qildim, u zot menga biror marta ‹uf› ham demadilar, qilgan ishimga ‹nega buni qilding?›, qilmagan ishimga ‹nega buni qilmading?› ham demadilar. Rasululloh ﷺ odamlarning xulqi eng goʻzali edilar. Men hech qachon harir (ipak)ga ham, shoyiga ham, Rasululloh ﷺning kaftlaridan yumshoqroq biror narsaga ham tegmaganman, hech qachon Nabiy ﷺning terlaridan xushboʻyroq mushk ham, atir ham hidlamaganman», dedi. Abu Iso aytdi: Bu bobda Oisha va Barodan ham (rivoyat bor). Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Мен Набий ﷺга ўн йил хизмат қилдим, у зот менга бирор марта ‹уф› ҳам демадилар, қилган ишимга ‹нега буни қилдинг?›, қилмаган ишимга ‹нега буни қилмадинг?› ҳам демадилар. Расулуллоҳ ﷺ одамларнинг хулқи энг гўзали эдилар. Мен ҳеч қачон ҳарир (ипак)га ҳам, шойига ҳам, Расулуллоҳ ﷺнинг кафтларидан юмшоқроқ бирор нарсага ҳам тегмаганман, ҳеч қачон Набий ﷺнинг терларидан хушбўйроқ мушк ҳам, атир ҳам ҳидламаганман», деди. Абу Исо айтди: Бу бобда Оиша ва Бародан ҳам (ривоят бор). Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ بَيَانٍ الْعُقَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو الرَّحَّالِ الأَنْصَارِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا أَكْرَمَ شَابٌّ شَيْخًا لِسِنِّهِ إِلاَّ قَيَّضَ اللَّهُ لَهُ مَنْ يُكْرِمُهُ عِنْدَ سِنِّهِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ هَذَا الشَّيْخِ يَزِيدَ بْنِ بَيَانٍ وَأَبُو الرِّجَالِ الأَنْصَارِيُّ آخَرُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir yigit bir keksani yoshi uchun hurmat qilsa, albatta Alloh unga ham keksaygan chogʻida uni hurmat qiladigan kishini muyassar etadi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, uni faqat shu shayx Yazid ibn Bayonning hadisidan bilamiz, Abur-Rijol al-Ansoriy esa boshqa (rovi)dir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир йигит бир кексани ёши учун ҳурмат қилса, албатта Аллоҳ унга ҳам кексайган чоғида уни ҳурмат қиладиган кишини муяссар этади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, уни фақат шу шайх Язид ибн Баённинг ҳадисидан биламиз, Абур-Рижол ал-Ансорий эса бошқа (рови)дир.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ، وَثَابِتٌ، وَقَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ نَاسًا، مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ " اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Urayna (qabilasi)dan baʼzi kishilar Madinaga keldilar, (uning havosi) ularga yoqmadi (kasal boʻldilar). Shunda Rasululloh ﷺ ularni sadaqa tuyalari (boqilayotgan joy)ga yubordilar va: «Ularning sutlaridan va siydiklaridan ichinglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ibn Abbosdan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan sahihdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Урайна (қабиласи)дан баъзи кишилар Мадинага келдилар, (унинг ҳавоси) уларга ёқмади (касал бўлдилар). Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларни садақа туялари (боқилаётган жой)га юбордилар ва: «Уларнинг сутларидан ва сийдикларидан ичинглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قال حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قال أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَوَى أَسْعَدَ بْنَ زُرَارَةَ مِنَ الشَّوْكَةِ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أُبَىٍّ وَجَابِرٍ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Asʼad ibn Zuroraga shavka (qizamiq yoki tomoq ogʻrigʻi) sababli dogʻlash (kayy) qildilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ubay va Jobirdan ham (rivoyatlar) bor. Bu hadis hasan gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Асъад ибн Зурорага шавка (қизамиқ ёки томоқ оғриғи) сабабли доғлаш (кайй) қилдилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Убай ва Жобирдан ҳам (ривоятлар) бор. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، وَجَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَحْتَجِمُ فِي الأَخْدَعَيْنِ وَالْكَاهِلِ وَكَانَ يَحْتَجِمُ لِسَبْعَ عَشْرَةَ وَتِسْعَ عَشْرَةَ وَإِحْدَى وَعِشْرِينَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَمَعْقِلِ بْنِ يَسَارٍ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صحيح .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ boʻyinning ikki tomir tomiri (axdaayn) va yelka (kohil) qismidan qon oldirar edilar. Va ular oyning oʻn yettinchi, oʻn toʻqqizinchi va yigirma birinchi kunlarida qon oldirardilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ibn Abbos va Maʼqil ibn Yasordan ham (rivoyatlar) bor. Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ бўйиннинг икки томир томири (ахдаайн) ва елка (коҳил) қисмидан қон олдирар эдилар. Ва улар ойнинг ўн еттинчи, ўн тўққизинчи ва йигирма биринчи кунларида қон олдирардилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Ибн Аббос ва Маъқил ибн Ясордан ҳам (ривоятлар) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ، قال حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ فِي الرُّقْيَةِ مِنَ الْحُمَةِ وَالْعَيْنِ وَالنَّمْلَةِ .
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قال حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ فِي الرُّقْيَةِ مِنَ الْحُمَةِ وَالنَّمْلَةِ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا عِنْدِي أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُعَاوِيَةَ بْنِ هِشَامٍ عَنْ سُفْيَانَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ بُرَيْدَةَ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ وَطَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ وَأَبِي خُزَامَةَ عَنْ أَبِيهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ zaharli chaqish (chayon va ilon zahari), koʻz (tegishi) va namla (yaraga oʻxshash teri kasalligi)dan ruqya qilishga ruxsat berdilar. Boshqa rivoyatda: Rasululloh ﷺ zaharli chaqish va namladan ruqya qilishga ruxsat berdilar, deyilgan. Abu Iso aytdi: Bu menimcha Muoviya ibn Hishomning Sufyondan (qilgan) rivoyatidan sahihroqdir. Abu Iso aytdi: Bu bobda Burayda, Imron ibn Husayn, Jobir, Oisha, Talq ibn Ali, Amr ibn Hazm va Abu Xuzomadan (u otasidan) ham (rivoyatlar) bor.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ заҳарли чақиш (чаён ва илон заҳари), кўз (тегиши) ва намла (ярага ўхшаш тери касаллиги)дан руқя қилишга рухсат бердилар. Бошқа ривоятда: Расулуллоҳ ﷺ заҳарли чақиш ва намладан руқя қилишга рухсат бердилар, дейилган. Абу Исо айтди: Бу менимча Муовия ибн Ҳишомнинг Суфёндан (қилган) ривоятидан саҳиҳроқдир. Абу Исо айтди: Бу бобда Бурайда, Имрон ибн Ҳусайн, Жобир, Оиша, Талқ ибн Али, Амр ибн Ҳазм ва Абу Хузомадан (у отасидан) ҳам (ривоятлар) бор.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُوَقَّرِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا مَثَلُ الْمَرِيضِ إِذَا بَرَأَ وَصَحَّ كَالْبَرْدَةِ تَقَعُ مِنَ السَّمَاءِ فِي صَفَائِهَا وَلَوْنِهَا " .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Bemorning tuzalib, sogʻaygandagi misoli — osmondan tushadigan doʻlning tiniqligi va rangiga oʻxshaydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Беморнинг тузалиб, соғайгандаги мисоли — осмондан тушадиган дўлнинг тиниқлиги ва рангига ўхшайди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ فُلاَنِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ عَمِّهِ، ثُمَامَةَ بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ صَلَّى الضُّحَى ثِنْتَىْ عَشْرَةَ رَكْعَةً بَنَى اللَّهُ لَهُ قَصْرًا مِنْ ذَهَبٍ فِي الْجَنَّةِ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أُمِّ هَانِئٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَنُعَيْمِ بْنِ هَمَّارٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَعَائِشَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي سَعِيدٍ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَابْنِ عَبَّاسٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim zuho namozini oʻn ikki rakaat oʻqisa, Alloh unga jannatda oltindan qasr (saroy) bino qiladi», dedilar. (Rovi) aytdi: Bu bobda Ummu Honiʼ, Abu Hurayra, Nuaym ibn Hammor, Abu Zar, Oisha, Abu Umoma, Utba ibn Abd as-Sulamiy, Ibn Abu Avfo, Abu Said, Zayd ibn Arqam va Ibn Abbosdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Anasning hadisi gʻaribdir, uni faqat shu yoʻl bilangina bilamiz.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким зуҳо намозини ўн икки ракаат ўқиса, Аллоҳ унга жаннатда олтиндан қаср (сарой) бино қилади», дедилар. (Рови) айтди: Бу бобда Умму Ҳониъ, Абу Ҳурайра, Нуайм ибн Ҳаммор, Абу Зар, Оиша, Абу Умома, Утба ибн Абд ас-Суламий, Ибн Абу Авфо, Абу Саид, Зайд ибн Арқам ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Анаснинг ҳадиси ғарибдир, уни фақат шу йўл билангина биламиз.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ، غَدَتْ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ عَلِّمْنِي كَلِمَاتٍ أَقُولُهُنَّ فِي صَلاَتِي . فَقَالَ " كَبِّرِي اللَّهَ عَشْرًا وَسَبِّحِي اللَّهَ عَشْرًا وَاحْمَدِيهِ عَشْرًا ثُمَّ سَلِي مَا شِئْتِ يَقُولُ نَعَمْ نَعَمْ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي رَافِعٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ . وَقَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ حَدِيثٍ فِي صَلاَةِ التَّسْبِيحِ وَلاَ يَصِحُّ مِنْهُ كَبِيرُ شَيْءٍ . وَقَدْ رَأَى ابْنُ الْمُبَارَكِ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ صَلاَةَ التَّسْبِيحِ وَذَكَرُوا الْفَضْلَ فِيهِ . حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ حَدَّثَنَا أَبُو وَهْبٍ قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَنِ الصَّلاَةِ الَّتِي يُسَبَّحُ فِيهَا فَقَالَ يُكَبِّرُ ثُمَّ يَقُولُ سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلاَ إِلَهَ غَيْرُكَ ثُمَّ يَقُولُ خَمْسَ عَشْرَةَ مَرَّةً سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَتَعَوَّذُ وَيَقْرَأُ (بِسمِ الله الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ) وَفَاتِحَةَ الْكِتَابِ وَسُورَةً ثُمَّ يَقُولُ عَشْرَ مَرَّاتٍ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَرْكَعُ فَيَقُولُهَا عَشْرًا . ثُمَّ يَرْفَعُ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ فَيَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ يَسْجُدُ فَيَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ يَرْفَعُ رَأْسَهُ فَيَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ يَسْجُدُ الثَّانِيَةَ فَيَقُولُهَا عَشْرًا يُصَلِّي أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ عَلَى هَذَا فَذَلِكَ خَمْسٌ وَسَبْعُونَ تَسْبِيحَةً فِي كُلِّ رَكْعَةٍ يَبْدَأُ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ بِخَمْسَ عَشْرَةَ تَسْبِيحَةً ثُمَّ يَقْرَأُ ثُمَّ يُسَبِّحُ عَشْرًا فَإِنْ صَلَّى لَيْلاً فَأَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ يُسَلِّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ وَإِنْ صَلَّى نَهَارًا فَإِنْ شَاءَ سَلَّمَ وَإِنْ شَاءَ لَمْ يُسَلِّمْ . قَالَ أَبُو وَهْبٍ وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي رِزْمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَ يَبْدَأُ فِي الرُّكُوعِ بِسُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ وَفِي السُّجُودِ بِسُبْحَانَ رَبِّيَ الأَعْلَى ثَلاَثًا ثُمَّ يُسَبِّحُ التَّسْبِيحَاتِ . قَالَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ وَحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ زَمْعَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ أَبِي رِزْمَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ إِنْ سَهَا فِيهَا يُسَبِّحُ فِي سَجْدَتَىِ السَّهْوِ عَشْرًا عَشْرًا قَالَ لاَ إِنَّمَا هِيَ ثَلاَثُمِائَةِ تَسْبِيحَةٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Ummu Sulaym Nabiy ﷺning oldilariga ertalab kelib: «Menga namozimda aytadigan baʼzi soʻzlarni oʻrgating», dedi. U zot: «Allohni oʻn marta ulugʻla (Allohu akbar deb), Allohni oʻn marta poklab tasbeh ayt (Subhanalloh deb), Unga oʻn marta hamd ayt (Alhamdulilloh deb), soʻngra xohlagan narsangni soʻra, U: ‹Boʻldi, boʻldi› deydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Anasning hadisi hasan gʻarib hadisdir. Nabiy ﷺdan salotut-tasbeh haqida birdan ortiq hadis rivoyat qilingan, biroq ulardan katta narsa sahih emas. Ibnul-Muborak va ahli ilmdan biri emas, balki bir nechasi salotut-tasbehni (joiz) koʻrishgan va undagi fazilatni zikr qilishgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Умму Сулайм Набий ﷺнинг олдиларига эрталаб келиб: «Менга намозимда айтадиган баъзи сўзларни ўргатинг», деди. У зот: «Аллоҳни ўн марта улуғла (Аллоҳу акбар деб), Аллоҳни ўн марта поклаб тасбеҳ айт (Субҳаналлоҳ деб), Унга ўн марта ҳамд айт (Алҳамдулиллоҳ деб), сўнгра хоҳлаган нарсангни сўра, У: ‹Бўлди, бўлди› дейди», дедилар. Абу Исо айтди: Анаснинг ҳадиси ҳасан ғариб ҳадисдир. Набий ﷺдан салотут-тасбеҳ ҳақида бирдан ортиқ ҳадис ривоят қилинган, бироқ улардан катта нарса саҳиҳ эмас. Ибнул-Муборак ва аҳли илмдан бири эмас, балки бир нечаси салотут-тасбеҳни (жоиз) кўришган ва ундаги фазилатни зикр қилишган.
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، قال حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ " يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَى دِينِكَ " . فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ آمَنَّا بِكَ وَبِمَا جِئْتَ بِهِ فَهَلْ تَخَافُ عَلَيْنَا قَالَ " نَعَمْ إِنَّ الْقُلُوبَ بَيْنَ أَصْبُعَيْنِ مِنْ أَصَابِعِ اللَّهِ يُقَلِّبُهَا كَيْفَ يَشَاءُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ النَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أَنَسٍ . وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَحَدِيثُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أَنَسٍ أَصَحُّ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ koʻp marta: «Ey qalblarni aylantiruvchi Zot, qalbimni Oʻz dining ustida sobit qilgin», deb aytar edilar. Men: «Ey Rasululloh, biz sizga va siz keltirgan narsaga iymon keltirdik-ku, shunda ham biz haqimizda qoʻrqasizmi?» dedim. U zot: «Ha, albatta qalblar Allohning barmoqlaridan ikki barmogʻi orasidadir, U ularni xohlaganicha aylantiradi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Navvos ibn Samʼon, Umm Salama, Abdulloh ibn Amr va Oishadan ham (rivoyatlar) bor. Bu hadis hasandir. Uni shu tariqa bir necha kishi Aʼmashdan, u Abu Sufyondan, u Anasdan rivoyat qilgan. Baʼzilari esa uni Aʼmashdan, u Abu Sufyondan, u Jobirdan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilgan. Abu Sufyonning Anasdan (rivoyati) esa asahdir (eng sahihdir).Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ кўп марта: «Эй қалбларни айлантирувчи Зот, қалбимни Ўз дининг устида собит қилгин», деб айтар эдилар. Мен: «Эй Расулуллоҳ, биз сизга ва сиз келтирган нарсага иймон келтирдик-ку, шунда ҳам биз ҳақимизда қўрқасизми?» дедим. У зот: «Ҳа, албатта қалблар Аллоҳнинг бармоқларидан икки бармоғи орасидадир, У уларни хоҳлаганича айлантиради», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Наввос ибн Самъон, Умм Салама, Абдуллоҳ ибн Амр ва Оишадан ҳам (ривоятлар) бор. Бу ҳадис ҳасандир. Уни шу тариқа бир неча киши Аъмашдан, у Абу Суфёндан, у Анасдан ривоят қилган. Баъзилари эса уни Аъмашдан, у Абу Суфёндан, у Жобирдан, у Набий ﷺдан ривоят қилган. Абу Суфённинг Анасдан (ривояти) эса асаҳдир (энг саҳиҳдир).
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قال: حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِعَبْدٍ خَيْرًا اسْتَعْمَلَهُ " . فَقِيلَ كَيْفَ يَسْتَعْمِلُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " يُوَفِّقُهُ لِعَمَلٍ صَالِحٍ قَبْلَ الْمَوْتِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ: «Alloh bir banda haqida yaxshilik istasa, uni (amalga) ishlatadi», dedilar. «Uni qanday ishlatadi, ey Rasululloh?» deyildi. U zot: «Oʻlimidan oldin uni solih amalga muvaffaq qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бир банда ҳақида яхшилик истаса, уни (амалга) ишлатади», дедилар. «Уни қандай ишлатади, эй Расулуллоҳ?» дейилди. У зот: «Ўлимидан олдин уни солиҳ амалга муваффақ қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ سِنَانٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " تَكُونُ بَيْنَ يَدَىِ السَّاعَةِ فِتَنٌ كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا وَيُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ أَقْوَامٌ دِينَهُمْ بِعَرَضٍ مِنَ الدُّنْيَا " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَجُنْدَبٍ وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَأَبِي مُوسَى . وَهَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Qiyomat oldidan qorongʻu tunning boʻlaklaridek fitnalar boʻladi. Unda kishi ertalab moʻmin boʻlib, kechqurun kofir boʻlib qoladi; kechqurun moʻmin boʻlib, ertalab kofir boʻlib qoladi. (Baʼzi) qavmlar dinini dunyoning arzimas mato (nafs)iga sotadilar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Hurayra, Jundab, Nuʼmon ibn Bashir va Abu Musodan ham (rivoyatlar) bor. Bu hadis bu yoʻl bilan gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Қиёмат олдидан қоронғу туннинг бўлакларидек фитналар бўлади. Унда киши эрталаб мўмин бўлиб, кечқурун кофир бўлиб қолади; кечқурун мўмин бўлиб, эрталаб кофир бўлиб қолади. (Баъзи) қавмлар динини дунёнинг арзимас мато (нафс)ига сотадилар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Ҳурайра, Жундаб, Нуъмон ибн Башир ва Абу Мусодан ҳам (ривоятлар) бор. Бу ҳадис бу йўл билан ғарибдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ قَالَ أُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ مِنْ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يُحَدِّثُكُمْ أَحَدٌ بَعْدِي أَنَّهُ سَمِعَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ يُرْفَعَ الْعِلْمُ وَيَظْهَرَ الْجَهْلُ وَيَفْشُوَ الزِّنَا وَتُشْرَبَ الْخَمْرُ وَيَكْثُرَ النِّسَاءُ وَيَقِلَّ الرِّجَالُ حَتَّى يَكُونَ لِخَمْسِينَ امْرَأَةً قَيِّمٌ وَاحِدٌ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي مُوسَى وَأَبِي هُرَيْرَةَ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Men sizlarga Rasululloh ﷺdan eshitgan bir hadisni soʻzlab beraman, mendan keyin uni Rasululloh ﷺdan eshitgan deb hech kim sizlarga soʻzlab bermaydi. Rasululloh ﷺ: «Albatta, qiyomat alomatlaridan (biri) — ilm koʻtarilishi, jaholat zohir boʻlishi, zino keng tarqalishi, may ichilishi, ayollar koʻpayib, erkaklar kamayishi, hatto ellik ayolga bitta qarovchi (erkak) boʻlib qolishidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Muso va Abu Hurayradan ham rivoyat bor. Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Мен сизларга Расулуллоҳ ﷺдан эшитган бир ҳадисни сўзлаб бераман, мендан кейин уни Расулуллоҳ ﷺдан эшитган деб ҳеч ким сизларга сўзлаб бермайди. Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, қиёмат аломатларидан (бири) — илм кўтарилиши, жаҳолат зоҳир бўлиши, зино кенг тарқалиши, май ичилиши, аёллар кўпайиб, эркаклар камайиши, ҳатто эллик аёлга битта қаровчи (эркак) бўлиб қолишидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Мусо ва Абу Ҳурайрадан ҳам ривоят бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى لاَ يُقَالَ فِي الأَرْضِ اللَّهُ اللَّهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ .
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنَ الْحَدِيثِ الأَوَّلِ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yer yuzida ‹Alloh, Alloh› deyilmay qolgunicha qiyomat qoyim boʻlmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. (Boshqa bir sanad bilan ham) Anasdan shunga oʻxshash rivoyat qilingan, lekin uni marfuʼ qilmagan (Nabiyga koʻtarmagan), bu birinchi hadisdan sahihroqdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ер юзида ‹Аллоҳ, Аллоҳ› дейилмай қолгунича қиёмат қойим бўлмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. (Бошқа бир санад билан ҳам) Анасдан шунга ўхшаш ривоят қилинган, лекин уни марфуъ қилмаган (Набийга кўтармаган), бу биринчи ҳадисдан саҳиҳроқдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةَ كَهَاتَيْنِ " . وَأَشَارَ أَبُو دَاوُدَ بِالسَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى فَمَا فَضْلُ إِحْدَاهُمَا عَلَى الأُخْرَى . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men va Qiyomat mana bularga oʻxshab yuborildik», dedilar. Abu Dovud koʻrsatkich va oʻrta barmoqlari bilan ishora qilib: «Ularning biri ikkinchisidan qanchalar ortiqdir!» dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ва Қиёмат мана буларга ўхшаб юборилдик», дедилар. Абу Довуд кўрсаткич ва ўрта бармоқлари билан ишора қилиб: «Уларнинг бири иккинчисидан қанчалар ортиқдир!» деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ فَتْحُ الْقُسْطُنْطِينِيَّةِ مَعَ قِيَامِ السَّاعَةِ . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ . وَالْقُسْطَنْطِينِيَّةُ هِيَ مَدِينَةُ الرُّومِ تُفْتَحُ عِنْدَ خُرُوجِ الدَّجَّالِ وَالْقُسْطَنْطِينِيَّةُ قَدْ فُتِحَتْ فِي زَمَانِ بَعْضِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Qustantiniyaning fath etilishi qiyomatning qoyim boʻlishi bilan (birga) boʻladi», dedi. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Qustantiniya — Rum shahri boʻlib, u Dajjolning chiqishi paytida fath etiladi. Qustantiniya esa Nabiy ﷺning baʼzi sahobalari zamonida fath etilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Қустантиниянинг фатҳ этилиши қиёматнинг қойим бўлиши билан (бирга) бўлади», деди. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Қустантиния — Рум шаҳри бўлиб, у Дажжолнинг чиқиши пайтида фатҳ этилади. Қустантиния эса Набий ﷺнинг баъзи саҳобалари замонида фатҳ этилган.
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَأْتِي الدَّجَّالُ الْمَدِينَةَ فَيَجِدُ الْمَلاَئِكَةَ يَحْرُسُونَهَا فَلاَ يَدْخُلُهَا الطَّاعُونُ وَلاَ الدَّجَّالُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَفَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَمِحْجَنٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dajjol Madinaga keladi-yu, farishtalarning uni qoʻriqlab turganini koʻradi. Inshaalloh, unga na vabo va na Dajjol kira oladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahihdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дажжол Мадинага келади-ю, фаришталарнинг уни қўриқлаб турганини кўради. Иншааллоҳ, унга на вабо ва на Дажжол кира олади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْ نَبِيٍّ إِلاَّ وَقَدْ أَنْذَرَ أُمَّتَهُ الأَعْوَرَ الْكَذَّابَ أَلاَ إِنَّهُ أَعْوَرُ وَإِنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ ك ف ر " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hech bir paygʻambar yoʻqki, oʻz ummatini koʻzi koʻr yolgʻonchidan ogohlantirmagan boʻlsin. Ogoh boʻlinglar, u bir koʻzi koʻrdir, Robbingiz esa koʻr emasdir. Uning ikki koʻzi orasiga ‹kofir› deb yozib qoʻyilgandir», dedilar. Bu hadis hasan sahihdir.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч бир пайғамбар йўқки, ўз умматини кўзи кўр ёлғончидан огоҳлантирмаган бўлсин. Огоҳ бўлинглар, у бир кўзи кўрдир, Роббингиз эса кўр эмасдир. Унинг икки кўзи орасига ‹кофир› деб ёзиб қўйилгандир», дедилар. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى الْفَزَارِيُّ ابْنُ بِنْتِ السُّدِّيِّ الْكُوفِيِّ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ شَاكِرٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ الصَّابِرُ فِيهِمْ عَلَى دِينِهِ كَالْقَابِضِ عَلَى الْجَمْرِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَعُمَرُ بْنُ شَاكِرٍ شَيْخٌ بَصْرِيٌّ قَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Odamlarga shunday zamon keladiki, ular orasida oʻz diniga sabr qiluvchi kishi xuddi choʻgʻni qoʻliga ushlab turgan kishi kabidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan gʻaribdir. Umar ibn Shokir Basralik shayxdir, ilm ahlidan koʻpchilik undan rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Одамларга шундай замон келадики, улар орасида ўз динига сабр қилувчи киши худди чўғни қўлига ушлаб турган киши кабидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ғарибдир. Умар ибн Шокир Басралик шайхдир, илм аҳлидан кўпчилик ундан ривоят қилган.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا الْمُخْتَارُ بْنُ فُلْفُلٍ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الرِّسَالَةَ وَالنُّبُوَّةَ قَدِ انْقَطَعَتْ فَلاَ رَسُولَ بَعْدِي وَلاَ نَبِيَّ " . قَالَ فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ " لَكِنِ الْمُبَشِّرَاتُ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْمُبَشِّرَاتُ قَالَ " رُؤْيَا الْمُسْلِمِ وَهِيَ جُزْءٌ مِنْ أَجْزَاءِ النُّبُوَّةِ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَحُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأُمِّ كُرْزٍ . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, risolat va nubuvvat uzildi. Mendan keyin na rasul, na nabiy boʻladi», dedilar. (Anas) aytdi: Bu odamlarga ogʻir botdi. Shunda u zot: «Lekin mubashshirot (boshorat beruvchilar qoldi)», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, mubashshirot nima?» dedilar. U zot: «Musulmonning tushidir, u esa paygʻambarlik boʻlaklaridan bir boʻlakdir», dedilar. Bu bobda Abu Hurayra, Huzayfa ibn Asid, Ibn Abbos va Umm Kurzdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir, bu yoʻʼldan, Muxtor ibn Fulful hadisidan (gʻaribdir).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, рисолат ва нубувват узилди. Мендан кейин на расул, на набий бўлади», дедилар. (Анас) айтди: Бу одамларга оғир ботди. Шунда у зот: «Лекин мубашширот (бошорат берувчилар қолди)», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, мубашширот нима?» дедилар. У зот: «Мусулмоннинг тушидир, у эса пайғамбарлик бўлакларидан бир бўлакдир», дедилар. Бу бобда Абу Ҳурайра, Ҳузайфа ибн Асид, Ибн Аббос ва Умм Курздан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир, бу йўълдан, Мухтор ибн Фулфул ҳадисидан (ғарибдир).
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الْجَبَّارِ الْبَغْدَادِيُّ، حَدَّثَنَاَ عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ تُوُفِّيَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ يَعْنِي رَجُلٌ أَبْشِرْ بِالْجَنَّةِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَوَلاَ تَدْرِي فَلَعَلَّهُ تَكَلَّمَ فِيمَا لاَ يَعْنِيهِ أَوْ بَخِلَ بِمَا لاَ يَنْقُصُهُ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu) aytadi: Sahobalardan bir kishi vafot etdi. Shunda bir kishi (unga qarata): «Jannat bilan suyunchla!» dedi. Rasululloh ﷺ esa: «Sen bilmaysan-ku! Balki u oʻziga taalluqli boʻlmagan narsa haqida gapirgandir yoxud oʻzidan kamaytirmaydigan narsani (sarflashga) baxillik qilgandir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу) айтади: Саҳобалардан бир киши вафот этди. Шунда бир киши (унга қарата): «Жаннат билан суюнчла!» деди. Расулуллоҳ ﷺ эса: «Сен билмайсан-ку! Балки у ўзига тааллуқли бўлмаган нарса ҳақида гапиргандир ёхуд ўзидан камайтирмайдиган нарсани (сарфлашга) бахиллик қилгандир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир.
حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْعُمَرِيُّ، عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَتَقَارَبَ الزَّمَانُ فَتَكُونُ السَّنَةُ كَالشَّهْرِ وَالشَّهْرُ كَالْجُمُعَةِ وَتَكُونُ الْجُمُعَةُ كَالْيَوْمِ وَيَكُونُ الْيَوْمُ كَالسَّاعَةِ وَتَكُونُ السَّاعَةُ كَالضَّرْمَةِ بِالنَّارِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَسَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ هُوَ أَخُو يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيِّ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zamon yaqinlashmaguncha qiyomat qoyim boʻlmaydi. Shunda yil oydek, oy haftadek, hafta kundek, kun soatdek, soat esa olovning alangalanishidek (qisqa) boʻladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan gʻaribdir. Saʼd ibn Said esa Yahyo ibn Saʼid al-Ansoriyning akasidir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Замон яқинлашмагунча қиёмат қойим бўлмайди. Шунда йил ойдек, ой ҳафтадек, ҳафта кундек, кун соатдек, соат эса оловнинг алангаланишидек (қисқа) бўлади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ғарибдир. Саъд ибн Саид эса Яҳё ибн Саъид ал-Ансорийнинг акасидир.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَذَا ابْنُ آدَمَ وَهَذَا أَجَلُهُ " . وَوَضَعَ يَدَهُ عِنْدَ قَفَاهُ ثُمَّ بَسَطَهَا فَقَالَ " وَثَمَّ أَمَلُهُ وَثَمَّ أَمَلُهُ وَثَمَّ أَمَلُهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bu — odam bolasi, bu esa uning ajalidir», dedilar va qoʻllarini ensasi yoniga qoʻyib, soʻng uni (oldinga) choʻzdilar-da: «Uning orzusi ana u yerda, uning orzusi ana u yerda, uning orzusi ana u yerda», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu bobda Abu Saiddan ham (rivoyat) bor.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бу — одам боласи, бу эса унинг ажалидир», дедилар ва қўлларини энсаси ёнига қўйиб, сўнг уни (олдинга) чўздилар-да: «Унинг орзуси ана у ерда, унинг орзуси ана у ерда, унинг орзуси ана у ерда», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Абу Саиддан ҳам (ривоят) бор.