حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ سِيرِينَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، يَقُولُ قَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ إِنِّي لاَ أَسْتَطِيعُ الصَّلاَةَ مَعَكَ. وَكَانَ رَجُلاً ضَخْمًا، فَصَنَعَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم طَعَامًا فَدَعَاهُ إِلَى مَنْزِلِهِ، فَبَسَطَ لَهُ حَصِيرًا وَنَضَحَ طَرَفَ الْحَصِيرِ، صَلَّى عَلَيْهِ رَكْعَتَيْنِ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ آلِ الْجَارُودِ لأَنَسٍ أَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الضُّحَى قَالَ مَا رَأَيْتُهُ صَلاَّهَا إِلاَّ يَوْمَئِذٍ.
Anas ibn Sirin (Anasdan) rivoyat qiladi: Men Anasning shunday deganini eshitdim: «Ansordan bir kishi Paygʻambar ﷺ ga: ‹Men siz bilan (jamoatda) namoz oʻqiy olmayman›, — dedi. U juda semiz kishi edi; u Paygʻambar ﷺ ga taom tayyorlab, uni uyiga taklif qildi. U Paygʻambar ﷺ uchun boʻyra yozdi va uning bir tomonini suv bilan yuvdi; Paygʻambar ﷺ unda ikki rakat namoz oʻqidilar». Jarud oilasidan bir kishi: «Paygʻambar ﷺ zuho namozini oʻqir midilar?» — dedi. Anas: «Men u zotni oʻsha kundan boshqa zuho namozini oʻqiyotgan holda koʻrmadim», — dedi.Анас ибн Сирин (Анасдан) ривоят қилади: Мен Анаснинг шундай деганини эшитдим: «Ансордан бир киши Пайғамбар ﷺ га: ‹Мен сиз билан (жамоатда) намоз ўқий олмайман›, — деди. У жуда семиз киши эди; у Пайғамбар ﷺ га таом тайёрлаб, уни уйига таклиф қилди. У Пайғамбар ﷺ учун бўйра ёзди ва унинг бир томонини сув билан ювди; Пайғамбар ﷺ унда икки ракат намоз ўқидилар». Жаруд оиласидан бир киши: «Пайғамбар ﷺ зуҳо намозини ўқир мидилар?» — деди. Анас: «Мен у зотни ўша кундан бошқа зуҳо намозини ўқиётган ҳолда кўрмадим», — деди.
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ سِيرِينَ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عُمَرَ أَرَأَيْتَ الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلاَةِ الْغَدَاةِ أُطِيلُ فِيهِمَا الْقِرَاءَةَ فَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى، وَيُوتِرُ بِرَكْعَةٍ وَيُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلاَةِ الْغَدَاةِ وَكَأَنَّ الأَذَانَ بِأُذُنَيْهِ. قَالَ حَمَّادٌ أَىْ سُرْعَةً.
Anas ibn Siyrin (Ibn Umardan) rivoyat qiladi: Men Ibn Umardan: «(Farz) bomdod namozidan oldingi ikki rakat haqida — ularda qiroatni uzaytirish borasida — fikringiz qanday?» — deb soʻradim. U: «Paygʻambar ﷺ kechasi ikki rakat, (yana) ikki rakat (tarzda) oʻqir va namozni bir rakat vitr bilan tugatar edilar. U zot bomdod namozidan oldingi ikki rakatni azondan keyin darrov oʻqir edilar», — dedi. (Roviy Hammod: «Bu — (u zot uni) tez (oʻqidi) degani», — dedi.)Анас ибн Сийрин (Ибн Умардан) ривоят қилади: Мен Ибн Умардан: «(Фарз) бомдод намозидан олдинги икки ракат ҳақида — уларда қироатни узайтириш борасида — фикрингиз қандай?» — деб сўрадим. У: «Пайғамбар ﷺ кечаси икки ракат, (яна) икки ракат (тарзда) ўқир ва намозни бир ракат витр билан тугатар эдилар. У зот бомдод намозидан олдинги икки ракатни азондан кейин дарров ўқир эдилар», — деди. (Ровий Ҳаммод: «Бу — (у зот уни) тез (ўқиди) дегани», — деди.)
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَبَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ سِيرِينَ، قَالَ اسْتَقْبَلْنَا أَنَسًا حِينَ قَدِمَ مِنَ الشَّأْمِ، فَلَقِينَاهُ بِعَيْنِ التَّمْرِ، فَرَأَيْتُهُ يُصَلِّي عَلَى حِمَارٍ وَوَجْهُهُ مِنْ ذَا الْجَانِبِ، يَعْنِي عَنْ يَسَارِ الْقِبْلَةِ. فَقُلْتُ رَأَيْتُكَ تُصَلِّي لِغَيْرِ الْقِبْلَةِ. فَقَالَ لَوْلاَ أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَلَهُ لَمْ أَفْعَلْهُ. رَوَاهُ ابْنُ طَهْمَانَ عَنْ حَجَّاجٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Anas ibn Siyrin (Anas ibn Molikdan) rivoyat qiladi: Biz Anas ibn Molikni — u Shomdan qaytganda — kutib olishga chiqdik va uni Aynut-tamr degan joyda uchratdik. Men uni eshakka mingan holda — yuzini bu tomonga, yaʼni Qiblaning chap tomoniga qaratib — namoz oʻqiyotgan holda koʻrdim. Men unga: «Men seni Qibladan boshqa tomonga (yuzlanib) namoz oʻqiyotgan holda koʻrdim», — dedim. U: «Agar Rasululloh ﷺ ni shunday qilayotgan holda koʻrmagan boʻlsam, men shunday qilmas edim», — dedi.Анас ибн Сийрин (Анас ибн Моликдан) ривоят қилади: Биз Анас ибн Моликни — у Шомдан қайтганда — кутиб олишга чиқдик ва уни Айнут-тамр деган жойда учратдик. Мен уни эшакка минган ҳолда — юзини бу томонга, яъни Қибланинг чап томонига қаратиб — намоз ўқиётган ҳолда кўрдим. Мен унга: «Мен сени Қибладан бошқа томонга (юзланиб) намоз ўқиётган ҳолда кўрдим», — дедим. У: «Агар Расулуллоҳ ﷺ ни шундай қилаётган ҳолда кўрмаган бўлсам, мен шундай қилмас эдим», — деди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيَّ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ ـ وَكَانَ ضَخْمًا ـ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنِّي لاَ أَسْتَطِيعُ الصَّلاَةَ مَعَكَ. فَصَنَعَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم طَعَامًا، فَدَعَاهُ إِلَى بَيْتِهِ، وَنَضَحَ لَهُ طَرَفَ حَصِيرٍ بِمَاءٍ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَكْعَتَيْنِ. وَقَالَ فُلاَنُ بْنُ فُلاَنِ بْنِ جَارُودٍ لأَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الضُّحَى فَقَالَ مَا رَأَيْتُهُ صَلَّى غَيْرَ ذَلِكَ الْيَوْمِ.
Anas ibn Siyrin (Anas ibn Molikdan) rivoyat qiladi: Men Anas ibn Molik al-Ansoriyning shunday deganini eshitdim: «Juda semiz boʻlgan bir ansoriy kishi Paygʻambar ﷺ ga: ‹Men siz bilan (birga) namozga hozir boʻla olmayman›, — dedi. U Paygʻambar ﷺ uchun taom tayyorlab, u zotni uyiga taklif qildi. U boʻydan (toʻshangan) toʻqima joynamozning bir tomonini suv bilan yuvdi va Paygʻambar ﷺ unda ikki rakat oʻqidilar». Falonchi (Jarudning nabirasi) Anasdan: «Paygʻambar ﷺ Zuho namozini oʻqir midilar?» — deb soʻradi. Anas: «Men u zotni — oʻsha kundan boshqa — (Zuho namozini oʻqiyotgan holda) hech koʻrmagan edim», — dedi.Анас ибн Сийрин (Анас ибн Моликдан) ривоят қилади: Мен Анас ибн Молик ал-Ансорийнинг шундай деганини эшитдим: «Жуда семиз бўлган бир ансорий киши Пайғамбар ﷺ га: ‹Мен сиз билан (бирга) намозга ҳозир бўла олмайман›, — деди. У Пайғамбар ﷺ учун таом тайёрлаб, у зотни уйига таклиф қилди. У бўйдан (тўшанган) тўқима жойнамознинг бир томонини сув билан ювди ва Пайғамбар ﷺ унда икки ракат ўқидилар». Фалончи (Жаруднинг набираси) Анасдан: «Пайғамбар ﷺ Зуҳо намозини ўқир мидилар?» — деб сўради. Анас: «Мен у зотни — ўша кундан бошқа — (Зуҳо намозини ўқиётган ҳолда) ҳеч кўрмаган эдим», — деди.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ طَلَّقَ ابْنُ عُمَرَ امْرَأَتَهُ وَهْىَ حَائِضٌ، فَذَكَرَ عُمَرُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لِيُرَاجِعْهَا ". قُلْتُ تُحْتَسَبُ قَالَ " فَمَهْ ". وَعَنْ قَتَادَةَ عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ " مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ". قُلْتُ تُحْتَسَبُ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ عَجَزَ وَاسْتَحْمَقَ.
(Anas ibn Sirin aytdi:) Men Ibn Umar (roziyallohu anhumo)ni (shunday) deganini eshitdim: Ibn Umar oʻ z xotinini — u hayzli (boʻ lgan) holda — taloq qildi. Umar buni Paygʻambar ﷺga zikr qildi. U zot: «(Unga ayt:) uni (nikohiga) qaytarib olsin» dedilar. Men: «U (taloq) sanaladimi?» dedim. U: «Boʻ lmaganda-chi (albatta sanaladi)!» dedi. (Qatoda, Yunus ibn Jubayrdan, Ibn Umardan:) U zot: «Unga buyur — uni (nikohiga) qaytarib olsin» dedilar. Men: «(Bu) sanaladimi?» dedim. U: «(Bir kishi taloqda) ojizlik qilsa yoki ahmoqlik qilsa (sanalmaydi deb) oʻ ylaysanmi (axir sanaladi)?» dedi.(Анас ибн Сирин айтди:) Мен Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)ни (шундай) деганини эшитдим: Ибн Умар ў з хотинини — у ҳайзли (бў лган) ҳолда — талоқ қилди. Умар буни Пайғамбар ﷺга зикр қилди. У зот: «(Унга айт:) уни (никоҳига) қайтариб олсин» дедилар. Мен: «У (талоқ) саналадими?» дедим. У: «Бў лмаганда-чи (албатта саналади)!» деди. (Қатода, Юнус ибн Жубайрдан, Ибн Умардан:) У зот: «Унга буюр — уни (никоҳига) қайтариб олсин» дедилар. Мен: «(Бу) саналадими?» дедим. У: «(Бир киши талоқда) ожизлик қилса ёки аҳмоқлик қилса (саналмайди деб) ў йлайсанми (ахир саналади)?» деди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ، سِيرِينَ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ عَنِ امْرَأَتِهِ الَّتِي، طَلَّقَ فَقَالَ طَلَّقْتُهَا وَهْىَ حَائِضٌ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِعُمَرَ فَذَكَرَهُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا فَإِذَا طَهَرَتْ فَلْيُطَلِّقْهَا لِطُهْرِهَا " . قَالَ فَرَاجَعْتُهَا ثُمَّ طَلَّقْتُهَا لِطُهْرِهَا . قُلْتُ فَاعْتَدَدْتَ بِتِلْكَ التَّطْلِيقَةِ الَّتِي طَلَّقْتَ وَهْىَ حَائِضٌ قَالَ مَا لِيَ لاَ أَعْتَدُّ بِهَا وَإِنْ كُنْتُ عَجَزْتُ وَاسْتَحْمَقْتُ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Ibn Umardan u taloq qoʻygan xotini haqida soʻradim. Shunda u: «Men uni hayz koʻrayotgan paytida taloq qoʻygan edim. Bu (voqea) Umarga aytildi, u esa buni Nabiy ﷺ ga aytdi. Shunda u zot: ‹Unga buyur, (xotinini) qaytarib olsin. Hayzdan poklangach, agar xohlasa, pokligida taloq qoʻysin›, dedilar», dedi. (Ibn Umar) dedi: «Shunda men uni qaytarib oldim, soʻng pokligida taloq qoʻydim». Men: «Sen hayz koʻrayotgan paytida qoʻygan oʻsha taloqni hisobga oldingmi?» dedim. U: «Nega uni hisobga olmas ekanman? Garchi men ojizlik qilgan va ahmoqlik qilgan boʻlsam ham (hisobga olaman)», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Ибн Умардан у талоқ қўйган хотини ҳақида сўрадим. Шунда у: «Мен уни ҳайз кўраётган пайтида талоқ қўйган эдим. Бу (воқеа) Умарга айтилди, у эса буни Набий ﷺ га айтди. Шунда у зот: ‹Унга буюр, (хотинини) қайтариб олсин. Ҳайздан поклангач, агар хоҳласа, поклигида талоқ қўйсин›, дедилар», деди. (Ибн Умар) деди: «Шунда мен уни қайтариб олдим, сўнг поклигида талоқ қўйдим». Мен: «Сен ҳайз кўраётган пайтида қўйган ўша талоқни ҳисобга олдингми?» дедим. У: «Нега уни ҳисобга олмас эканман? Гарчи мен ожизлик қилган ва аҳмоқлик қилган бўлсам ҳам (ҳисобга оламан)», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ طَلَّقْتُ امْرَأَتِي وَهْىَ حَائِضٌ فَأَتَى عُمَرُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ " مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ إِذَا طَهَرَتْ فَلْيُطَلِّقْهَا " . قُلْتُ لاِبْنِ عُمَرَ أَفَاحْتَسَبْتَ بِتِلْكَ التَّطْلِيقَةِ قَالَ فَمَهْ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Men xotinimni hayz koʻrayotgan paytida taloq qoʻygan edim. Shunda Umar Nabiy ﷺ ga kelib, bu haqda xabar berdi. U zot: ‹Unga buyur, xotinini qaytarib olsin, soʻng hayzdan poklangach taloq qoʻysin›, dedilar». Men Ibn Umarga: «Sen oʻsha taloqni hisobga oldingmi?» dedim. U: «Yana qanday boʻlardi (albatta hisobga oldim)», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Мен хотинимни ҳайз кўраётган пайтида талоқ қўйган эдим. Шунда Умар Набий ﷺ га келиб, бу ҳақда хабар берди. У зот: ‹Унга буюр, хотинини қайтариб олсин, сўнг ҳайздан поклангач талоқ қўйсин›, дедилар». Мен Ибн Умарга: «Сен ўша талоқни ҳисобга олдингми?» дедим. У: «Яна қандай бўларди (албатта ҳисобга олдим)», деди.
وَحَدَّثَنِيهِ يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَمِعْتُ جُنْدَبًا الْقَسْرِيَّ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ صَلَّى صَلاَةَ الصُّبْحِ فَهْوَ فِي ذِمَّةِ اللَّهِ فَلاَ يَطْلُبَنَّكُمُ اللَّهُ مِنْ ذِمَّتِهِ بِشَىْءٍ فَإِنَّهُ مَنْ يَطْلُبْهُ مِنْ ذِمَّتِهِ بِشَىْءٍ يُدْرِكْهُ ثُمَّ يَكُبَّهُ عَلَى وَجْهِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ " .
Jundab ibn Abdulloh (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bomdod namozini oʻqisa, u Allohning zimmasidadir. Bas, Alloh oʻz zimmasidan (himoyasidan boʻlgan) bir narsa uchun sizdan talab qilmasin. Zero, kim oʻz zimmasidan boʻlgan bir narsa uchun (Allohning talabiga) duch kelsa, (Alloh) uni yetib olib, soʻngra jahannam oʻtiga yuztuban tashlab yuboradi», dedilar.Жундаб ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бомдод намозини ўқиса, у Аллоҳнинг зиммасидадир. Бас, Аллоҳ ўз зиммасидан (ҳимоясидан бўлган) бир нарса учун сиздан талаб қилмасин. Зеро, ким ўз зиммасидан бўлган бир нарса учун (Аллоҳнинг талабига) дуч келса, (Аллоҳ) уни етиб олиб, сўнгра жаҳаннам ўтига юзтубан ташлаб юборади», дедилар.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ سِيرِينَ، قَالَ تَلَقَّيْنَا أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ حِينَ قَدِمَ الشَّامَ فَتَلَقَّيْنَاهُ بِعَيْنِ التَّمْرِ فَرَأَيْتُهُ يُصَلِّي عَلَى حِمَارٍ وَوَجْهُهُ ذَلِكَ الْجَانِبَ - وَأَوْمَأَ هَمَّامٌ عَنْ يَسَارِ الْقِبْلَةِ - فَقُلْتُ لَهُ رَأَيْتُكَ تُصَلِّي لِغَيْرِ الْقِبْلَةِ . قَالَ لَوْلاَ أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُهُ لَمْ أَفْعَلْهُ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Anas ibn Molik Shomga kelganida uni qarshi oldik, biz uni Aynut-Tamr (degan joy)da qarshi oldik. Men uni eshak ustida, yuzi anavi tomonga qaragan holda namoz oʻqiyotganini koʻrdim — (roviy) qiblaning chap tomoniga ishora qildi. Men unga: «Sizni qiblaga emas, boshqa tomonga (qarab) namoz oʻqiyotgan koʻrdim», dedim. (U) dedi: «Agar Rasululloh ﷺ ni shunday qilayotganlarini koʻrmaganimda, men buni qilmas edim».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Анас ибн Молик Шомга келганида уни қарши олдик, биз уни Айнут-Тамр (деган жой)да қарши олдик. Мен уни эшак устида, юзи анави томонга қараган ҳолда намоз ўқиётганини кўрдим — (ровий) қибланинг чап томонига ишора қилди. Мен унга: «Сизни қиблага эмас, бошқа томонга (қараб) намоз ўқиётган кўрдим», дедим. (У) деди: «Агар Расулуллоҳ ﷺ ни шундай қилаётганларини кўрмаганимда, мен буни қилмас эдим».
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ، وَأَبُو كَامِلٍ قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ قُلْتُ أَرَأَيْتَ الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلاَةِ الْغَدَاةِ أَأُطِيلُ فِيهِمَا الْقِرَاءَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى وَيُوتِرُ بِرَكْعَةٍ - قَالَ - قُلْتُ إِنِّي لَسْتُ عَنْ هَذَا أَسْأَلُكَ . قَالَ إِنَّكَ لَضَخْمٌ أَلاَ تَدَعُنِي أَسْتَقْرِئُ لَكَ الْحَدِيثَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى وَيُوتِرُ بِرَكْعَةٍ وَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْغَدَاةِ كَأَنَّ الأَذَانَ بِأُذُنَيْهِ . قَالَ خَلَفٌ أَرَأَيْتَ الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْغَدَاةِ وَلَمْ يَذْكُرْ صَلاَةِ .
Anas ibn Sirin aytadi: men Ibn Umardan soʻrab: «Bomdod namozidan oldingi ikki rakaat haqida aytib bering, ularda qiroatni uzun qilaymi?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ tunda ikki rakaatdan ikki rakaatdan oʻqir va bir rakaat bilan vitr qilar edilar», dedi. Men: «Men sizdan bu haqda soʻrayotganim yoʻq», dedim. U: «Sen, rostdan ham, gavdador (qoʻpol) odam ekansan! Senga hadisni toʻla bayon qilishimga qoʻymaysanmi? Rasululloh ﷺ tunda ikki rakaatdan ikki rakaatdan oʻqir va bir rakaat bilan vitr qilar, soʻng bomdoddan oldin azon goʻyo qulogʻida turgandek (azonga shu qadar yaqin) ikki rakaat oʻqir edilar», dedi.Анас ибн Сирин айтади: мен Ибн Умардан сўраб: «Бомдод намозидан олдинги икки ракаат ҳақида айтиб беринг, уларда қироатни узун қилайми?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ тунда икки ракаатдан икки ракаатдан ўқир ва бир ракаат билан витр қилар эдилар», деди. Мен: «Мен сиздан бу ҳақда сўраётганим йўқ», дедим. У: «Сен, ростдан ҳам, гавдадор (қўпол) одам экансан! Сенга ҳадисни тўла баён қилишимга қўймайсанми? Расулуллоҳ ﷺ тунда икки ракаатдан икки ракаатдан ўқир ва бир ракаат билан витр қилар, сўнг бомдоддан олдин азон гўё қулоғида тургандек (азонга шу қадар яқин) икки ракаат ўқир эдилар», деди.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ . بِمِثْلِهِ وَزَادَ وَيُوتِرُ بِرَكْعَةٍ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ . وَفِيهِ فَقَالَ بَهْ بَهْ إِنَّكَ لَضَخْمٌ .
Anas ibn Sirin aytadi: men Ibn Umardan soʻradim, deb (avvalgining) oʻxshashini keltirdi va: «Tunning oxirida bir rakaat bilan vitr qilar edilar», deb qoʻshdi. Hamda unda: «(U) ‹Bas, bas! Sen, rostdan ham, gavdador (qoʻpol) odam ekansan›, dedi» (iborasi bor).Анас ибн Сирин айтади: мен Ибн Умардан сўрадим, деб (аввалгининг) ўхшашини келтирди ва: «Туннинг охирида бир ракаат билан витр қилар эдилар», деб қўшди. Ҳамда унда: «(У) ‹Бас, бас! Сен, ростдан ҳам, гавдадор (қўпол) одам экансан›, деди» (ибораси бор).
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ فَقُلْتُ أُطِيلُ فِي رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ فَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى وَيُوتِرُ بِرَكْعَةٍ وَكَانَ يُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ وَالأَذَانُ فِي أُذُنِهِ . يَعَنِي يُخَفِّفُ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَابْنِ عَبَّاسٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ رَأَوْا أَنْ يَفْصِلَ الرَّجُلُ بَيْنَ الرَّكْعَتَيْنِ وَالثَّالِثَةِ يُوتِرُ بِرَكْعَةٍ . وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Anas ibn Sirin undan tong (fajr) namozining ikki rakaatini soʻradi. U: «Paygʻambar ﷺ kechasi ikki-ikkidan namoz oʻqir va bir rakaat bilan vitr oʻqir edilar, hamda quloqlariga azon (kirayotgan) holatda ikki rakaatni oʻqir edilar», dedi — yaʼni yengil oʻqir edilar (degani). Abu Iso aytdi: Bu bobda Oisha, Jobir, Fazl ibn Abbos, Abu Ayyub va Ibn Abbosdan (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Ibn Umarning hadisi hasan sahih hadisdir. Paygʻambar ﷺ sahobalaridan va tobeinlardan boʻlgan baʼzi ilm ahli shu (hadis)ga amal qilib, kishi ikki rakaat bilan uchinchi rakaatni ajratib, bir rakaat bilan vitr oʻqishini maʼqul koʻrganlar. Molik, Shofeiy, Ahmad va Ishoq ham shuni aytadilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Анас ибн Сирин ундан тонг (фажр) намозининг икки ракаатини сўради. У: «Пайғамбар ﷺ кечаси икки-иккидан намоз ўқир ва бир ракаат билан витр ўқир эдилар, ҳамда қулоқларига азон (кираётган) ҳолатда икки ракаатни ўқир эдилар», деди — яъни енгил ўқир эдилар (дегани). Абу Исо айтди: Бу бобда Оиша, Жобир, Фазл ибн Аббос, Абу Айюб ва Ибн Аббосдан (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Пайғамбар ﷺ саҳобаларидан ва тобеинлардан бўлган баъзи илм аҳли шу (ҳадис)га амал қилиб, киши икки ракаат билан учинчи ракаатни ажратиб, бир ракаат билан витр ўқишини маъқул кўрганлар. Молик, Шофеий, Аҳмад ва Ишоқ ҳам шуни айтадилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ أَوْسٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ إِنَّ نُوحًا صلى الله عليه وسلم نَازَعَهُ الشَّيْطَانُ فِي عُودِ الْكَرْمِ فَقَالَ هَذَا لِي وَقَالَ هَذَا لِي فَاصْطَلَحَا عَلَى أَنَّ لِنُوحٍ ثُلُثَهَا وَلِلشَّيْطَانِ ثُلُثَيْهَا .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U kishi: «Shayton Nuh (alayhissalom) bilan uzum tokining shoxi haqida tortishdi. Biri: ‹Bu meniki›, dedi, ikkinchisi: ‹Bu meniki›, dedi. Soʻng ular Nuhga uning uchdan bir qismi, shaytonga uchdan ikki qismi boʻlishiga kelishib olishdi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У киши: «Шайтон Нуҳ (алайҳиссалом) билан узум токининг шохи ҳақида тортишди. Бири: ‹Бу меники›, деди, иккинчиси: ‹Бу меники›, деди. Сўнг улар Нуҳга унинг учдан бир қисми, шайтонга учдан икки қисми бўлишига келишиб олишди», дедилар.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ حَدِّثْنِي عَنْ طَلَاقِكَ، امْرَأَتَكَ قَالَ طَلَّقْتُهَا وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَذَكَرَهُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا فَإِذَا طَهُرَتْ فَلْيُطَلِّقْهَا فِي طُهْرِهَا قَالَ قُلْتُ لَهُ هَلْ اعْتَدَدْتَ بِالَّتِي طَلَّقْتَهَا وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ فَمَا لِي لَا أَعْتَدُّ بِهَا وَإِنْ كُنْتُ قَدْ عَجَزْتُ وَاسْتَحْمَقْتُ.
Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ibn Umar (roziyallohu anhumo) xotinini hayz koʻrib turgan paytida taloq qildi. Umar (roziyallohu anhu) buni Nabiy ﷺga aytdi. Shunda Nabiy ﷺ: «Unga ayt, xotinini qaytarib olsin. Soʻng u pok boʻlganida, poklik holatida uni taloq qilsin», dedilar. Undan: «Hayz koʻrib turgan paytda qilgan taloqingni hisobga oldingmi?» deb soʻralganda: «Nega uni hisobga olmayin, garchi men ojizlik qilib, ahmoqona ish qilgan boʻlsam ham», dedi.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) хотинини ҳайз кўриб турган пайтида талоқ қилди. Умар (розияллоҳу анҳу) буни Набий ﷺга айтди. Шунда Набий ﷺ: «Унга айт, хотинини қайтариб олсин. Сўнг у пок бўлганида, поклик ҳолатида уни талоқ қилсин», дедилар. Ундан: «Ҳайз кўриб турган пайтда қилган талоқингни ҳисобга олдингми?» деб сўралганда: «Нега уни ҳисобга олмайин, гарчи мен ожизлик қилиб, аҳмоқона иш қилган бўлсам ҳам», деди.
- وعن أنس بن سيرين قال: كنت مع أنس بن مالك رضي الله عنه عند نفر من المجوس، فجيء بفالوذج على إناء من فضة، فلم يأكله، فقيل له: حوله، فحوله على إناء من خلنج، وجيء به فأكله. ((رواه البيهقي بإسناد حسن)).الخلنج الجفنة
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni majusiylardan bir necha kishining huzurida edik. Kumush idishda faluzaj (asaldan tayyorlanadigan shirinlik) keltirildi, u kishi undan yemadilar. Unga: «Uni (boshqa idishga) koʻchiring», deyildi. Shunda uni xalanj (yogʻoch) idishga koʻchirishdi va keltirilgach, uni yedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни мажусийлардан бир неча кишининг ҳузурида эдик. Кумуш идишда фалузаж (асалдан тайёрланадиган ширинлик) келтирилди, у киши ундан емадилар. Унга: «Уни (бошқа идишга) кўчиринг», дейилди. Шунда уни халанж (ёғоч) идишга кўчиришди ва келтирилгач, уни едилар.
وَعَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ: كَتَبْتُ لِابْنِ عُمَرَ، فَقَالَ: اكْتُبْ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، أَمَّا بَعْدُ: إِلَى فُلانٍ.
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: unga maktub yozib berilayotganda u: «Bismillahir Rohmanir Rohiym, ammo baʼd: falonchiga, deb yoz», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: унга мактуб ёзиб берилаётганда у: «Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм, аммо баъд: фалончига, деб ёз», деди.
وَعَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ: كَتَبَ رَجُلٌ بَيْنَ يَدَيِ ابْنِ عُمَرَ: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، لِفُلاَنٍ، فَنَهَاهُ ابْنُ عُمَرَ وَقَالَ: قُلْ: بِسْمِ اللهِ، هُوَ لَهُ.
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: bir kishi Ibn Umarning oldida «Bismillahir Rohmanir Rohiym, falonchiga» deb yozdi. Ibn Umar uni qaytarib: «‹Bismillah› deb yoz, u (bu ism) Allohnikidir», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: бир киши Ибн Умарнинг олдида «Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм, фалончига» деб ёзди. Ибн Умар уни қайтариб: «‹Бисмиллаҳ› деб ёз, у (бу исм) Аллоҳникидир», деди.