Huzayfa ibn Asid

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ أَبُو خَيْثَمَةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَطَاءٍ، أَنَّ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا الطُّفَيْلِ حَدَّثَهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي سَرِيحَةَ حُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ الْغِفَارِيِّ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأُذُنَىَّ هَاتَيْنِ يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ النُّطْفَةَ تَقَعُ فِي الرَّحِمِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ يَتَصَوَّرُ عَلَيْهَا الْمَلَكُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ زُهَيْرٌ حَسِبْتُهُ قَالَ الَّذِي يَخْلُقُهَا ‏"‏ فَيَقُولُ يَا رَبِّ أَذَكَرٌ أَوْ أُنْثَى فَيَجْعَلُهُ اللَّهُ ذَكَرًا أَوْ أُنْثَى ثُمَّ يَقُولُ يَا رَبِّ أَسَوِيٌّ أَوْ غَيْرُ سَوِيٍّ فَيَجْعَلُهُ اللَّهُ سَوِيًّا أَوْ غَيْرَ سَوِيٍّ ثُمَّ يَقُولُ يَا رَبِّ مَا رِزْقُهُ مَا أَجَلُهُ مَا خُلُقُهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ اللَّهُ شَقِيًّا أَوْ سَعِيدًا ‏"‏ ‏.‏

Huzayfa ibn Asid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni mana shu ikki qulogʻim bilan shunday deyayotganlarini eshitdim: «Nutfa bachadonga qirq kecha tushib (turadi), soʻng unga farishta suvrat (shakl) beradi». Zuhayr dedi: Oʻylashimcha, (Abdulloh ibn Ato) «uni yaratadigan (farishta)» dedi: «Soʻng (farishta): ‹Yo Rabbim, (bu) erkakmi yoki ayolmi?› deydi, shunda Olloh uni erkak yoki ayol qiladi. Soʻng: ‹Yo Rabbim, (azolari) toʻlami yoki nuqsonlimi?› deydi, shunda Olloh uni toʻla yoki nuqsonli qiladi. Soʻng: ‹Yo Rabbim, uning rizqi nima, ajali nima, xulqi nima?› deydi. Soʻng Olloh uni baxtsiz yoki baxtli qiladi».Ҳузайфа ибн Асид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни мана шу икки қулоғим билан шундай деяётганларини эшитдим: «Нутфа бачадонга қирқ кеча тушиб (туради), сўнг унга фаришта суврат (шакл) беради». Зуҳайр деди: Ўйлашимча, (Абдуллоҳ ибн Ато) «уни яратадиган (фаришта)» деди: «Сўнг (фаришта): ‹Ё Раббим, (бу) эркакми ёки аёлми?› дейди, шунда Оллоҳ уни эркак ёки аёл қилади. Сўнг: ‹Ё Раббим, (азолари) тўлами ёки нуқсонлими?› дейди, шунда Оллоҳ уни тўла ёки нуқсонли қилади. Сўнг: ‹Ё Раббим, унинг ризқи нима, ажали нима, хулқи нима?› дейди. Сўнг Оллоҳ уни бахтсиз ёки бахтли қилади».

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ فُرَاتٍ الْقَزَّازِ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنْ أَبِي سَرِيحَةَ، حُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي غُرْفَةٍ وَنَحْنُ أَسْفَلَ مِنْهُ فَاطَّلَعَ إِلَيْنَا فَقَالَ ‏"‏ مَا تَذْكُرُونَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْنَا السَّاعَةَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّ السَّاعَةَ لاَ تَكُونُ حَتَّى تَكُونَ عَشْرُ آيَاتٍ خَسْفٌ بِالْمَشْرِقِ وَخَسْفٌ بِالْمَغْرِبِ وَخَسْفٌ فِي جَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَالدُّخَانُ وَالدَّجَّالُ وَدَابَّةُ الأَرْضِ وَيَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ وَطُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَنَارٌ تَخْرُجُ مِنْ قُعْرَةِ عَدَنٍ تَرْحَلُ النَّاسَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ رُفَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ أَبِي سَرِيحَةَ ‏.‏ مِثْلَ ذَلِكَ لاَ يَذْكُرُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ أَحَدُهُمَا فِي الْعَاشِرَةِ نُزُولُ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَقَالَ الآخَرُ وَرِيحٌ تُلْقِي النَّاسَ فِي الْبَحْرِ ‏.‏

Huzayfa ibn Asid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir balandlikda (xonada) edilar, biz esa undan pastda edik. U zot bizga (qarab) chiqib: «Nimani zikr qilyapsizlar?» dedilar. Biz: «Qiyomatni», dedik. U zot: «Albatta, oʻnta alomat boʻlmaguncha qiyomat boʻlmaydi: sharqda yer choʻkishi, gʻarbda yer choʻkishi, Arab yarim orolida yer choʻkishi, tutun, Dajjol, yer dobbasi (hayvoni), Yaʼjuj va Maʼjuj, quyoshning gʻarbdan chiqishi va Adan tubidan chiqib, odamlarni (haydab) koʻchiradigan oʻt», dedilar. Ulardan biri oʻninchisida «Iyso ibn Maryamning ﷺ tushishi» dedi, ikkinchisi esa «odamlarni dengizga uloqtiradigan shamol» dedi.Ҳузайфа ибн Асид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир баландликда (хонада) эдилар, биз эса ундан пастда эдик. У зот бизга (қараб) чиқиб: «Нимани зикр қиляпсизлар?» дедилар. Биз: «Қиёматни», дедик. У зот: «Албатта, ўнта аломат бўлмагунча қиёмат бўлмайди: шарқда ер чўкиши, ғарбда ер чўкиши, Араб ярим оролида ер чўкиши, тутун, Дажжол, ер доббаси (ҳайвони), Яъжуж ва Маъжуж, қуёшнинг ғарбдан чиқиши ва Адан тубидан чиқиб, одамларни (ҳайдаб) кўчирадиган ўт», дедилар. Улардан бири ўнинчисида «Ийсо ибн Марямнинг ﷺ тушиши» деди, иккинчиси эса «одамларни денгизга улоқтирадиган шамол» деди.

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ فُرَاتٍ الْقَزَّازِ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ، قَالَ أَشْرَفَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ غُرْفَةٍ وَنَحْنُ نَتَذَاكَرُ السَّاعَةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَرَوْا عَشْرَ آيَاتٍ طُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَيَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ وَالدَّابَّةُ وَثَلاَثَةُ خُسُوفٍ خَسْفٍ بِالْمَشْرِقِ وَخَسْفٍ بِالْمَغْرِبِ وَخَسْفٍ بِجَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَنَارٌ تَخْرُجُ مِنْ قَعْرِ عَدَنَ تَسُوقُ النَّاسَ أَوْ تَحْشُرُ النَّاسَ فَتَبِيتُ مَعَهُمْ حَيْثُ بَاتُوا وَتَقِيلُ مَعَهُمْ حَيْثُ قَالُوا ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ فُرَاتٍ، نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ ‏"‏ الدُّخَانَ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ فُرَاتٍ الْقَزَّازِ، نَحْوَ حَدِيثِ وَكِيعٍ عَنْ سُفْيَانَ، ‏.‏ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ، عَنْ شُعْبَةَ، وَالْمَسْعُودِيِّ، سَمِعَا مِنْ، فُرَاتٍ الْقَزَّازِ نَحْوَ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ فُرَاتٍ وَزَادَ فِيهِ ‏"‏ الدَّجَّالَ أَوِ الدُّخَانَ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى، مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعِجْلِيُّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ فُرَاتٍ، نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ، وَزَادَ، فِيهِ قَالَ ‏"‏ وَالْعَاشِرَةُ إِمَّا رِيحٌ تَطْرَحُهُمْ فِي الْبَحْرِ وَإِمَّا نُزُولُ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Huzayfa ibn Asid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ biz qiyomat haqida soʻzlashib turganimizda yuqoridagi bir xonadan bizga qaradilar. Shunda Nabiy ﷺ: «Sizlar oʻnta alomatni koʻrmaguningizcha qiyomat qoim boʻlmaydi: quyoshning gʻarbdan chiqishi, Yaʼjuj va Maʼjuj, (yerdan chiqadigan) jonzot va uchta yer choʻkishi — sharqda choʻkish, gʻarbda choʻkish va Arab yarimorolida choʻkish hamda Adan tubidan chiqib, odamlarni haydaydigan — yoki odamlarni toʻplaydigan — bir olov; u (olov) ular tunagan joyda ular bilan tunaydi va ular qaylula qilgan joyda ular bilan qaylula qiladi», dedilar. (Boshqa rivoyatda «Dud — tutun» ham qoʻshilgan; yana bir rivoyatda «Dajjol yoki tutun» qoʻshilgan; yana bir rivoyatda: «Oʻninchisi — yo odamlarni dengizga uloqtiradigan shamol, yo Iso ibn Maryamning tushishidir», deb qoʻshilgan.) Abu Iso aytdi: Bu bobda Ali, Abu Hurayra, Ummu Salama va Safiyya bint Huyaydan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan sahihdir.Ҳузайфа ибн Асид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ биз қиёмат ҳақида сўзлашиб турганимизда юқоридаги бир хонадан бизга қарадилар. Шунда Набий ﷺ: «Сизлар ўнта аломатни кўрмагунингизча қиёмат қоим бўлмайди: қуёшнинг ғарбдан чиқиши, Яъжуж ва Маъжуж, (ердан чиқадиган) жонзот ва учта ер чўкиши — шарқда чўкиш, ғарбда чўкиш ва Араб яриморолида чўкиш ҳамда Адан тубидан чиқиб, одамларни ҳайдайдиган — ёки одамларни тўплайдиган — бир олов; у (олов) улар тунаган жойда улар билан тунайди ва улар қайлула қилган жойда улар билан қайлула қилади», дедилар. (Бошқа ривоятда «Дуд — тутун» ҳам қўшилган; яна бир ривоятда «Дажжол ёки тутун» қўшилган; яна бир ривоятда: «Ўнинчиси — ё одамларни денгизга улоқтирадиган шамол, ё Исо ибн Марямнинг тушишидир», деб қўшилган.) Абу Исо айтди: Бу бобда Али, Абу Ҳурайра, Умму Салама ва Сафийя бинт Ҳуяйдан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنِ الْمُثَنَّى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ خَرَجَ بِهِمْ فَقَالَ ‏"‏ صَلُّوا عَلَى أَخٍ لَكُمْ مَاتَ بِغَيْرِ أَرْضِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا: مَنْ هُوَ؟ قَالَ: ‏"‏ النَّجَاشِيُّ ‏"‏ ‏.‏

Huzayfa ibn Asid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ularni olib chiqdilar va: «Oʻz yurtingizdan boshqa yerda vafot etgan bir birodaringizga janoza namozini oʻqinglar», dedilar. Ular: «U kim?» dedilar. U zot: «Najoshiy», dedilar.Ҳузайфа ибн Асид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ уларни олиб чиқдилар ва: «Ўз юртингиздан бошқа ерда вафот этган бир биродарингизга жаноза намозини ўқинглар», дедилар. Улар: «У ким?» дедилар. У зот: «Нажоший», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ فُرَاتٍ الْقَزَّازِ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ، قَالَ اطَّلَعَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنْ غُرْفَةٍ وَنَحْنُ نَتَذَاكَرُ السَّاعَةَ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَكُونَ عَشْرُ آيَاتٍ الدَّجَّالُ وَالدُّخَانُ وَطُلُوعُ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا ‏"‏ ‏.‏

Huzayfa ibn Asid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz qiyomat haqida soʻzlashib turganimizda, Nabiy ﷺ bizga bir hujradan qarab: «Toki oʻnta alomat: Dajjol, tutun va quyoshning magʻribdan chiqishi boʻlmaguncha, qiyomat qoyim boʻlmaydi», dedilar.Ҳузайфа ибн Асид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз қиёмат ҳақида сўзлашиб турганимизда, Набий ﷺ бизга бир ҳужрадан қараб: «Токи ўнта аломат: Дажжол, тутун ва қуёшнинг мағрибдан чиқиши бўлмагунча, қиёмат қойим бўлмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ جُمَيْعٍ الْقُرَشِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الطُّفَيْلِ عَامِرُ بْنُ وَاثِلَةَ عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ قَالَقَامَ أَبُو ذَرٍّ فَقَالَ يَا بَنِي غِفَارٍ قُولُوا وَلَا تَخْتَلِفُوا فَإِنَّ الصَّادِقَ الْمَصْدُوقَ حَدَّثَنِي أَنَّ النَّاسَ يُحْشَرُونَ عَلَى ثَلَاثَةِ أَفْوَاجٍ فَوْجٌ رَاكِبِينَ طَاعِمِينَ كَاسِينَ وَفَوْجٌ يَمْشُونَ وَيَسْعَوْنَ وَفَوْجٌ تَسْحَبُهُمْ الْمَلَائِكَةُ عَلَى وُجُوهِهِمْ وَتَحْشُرُهُمْ إِلَى النَّارِ فَقَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ هَذَانِ قَدْ عَرَفْنَاهُمَا فَمَا بَالُ الَّذِينَ يَمْشُونَ وَيَسْعَوْنَ قَالَ يُلْقِي اللَّه الْآفَةَ عَلَى الظَّهْرِ حَتَّى لَا يَبْقَى ظَهْرٌ حَتَّى إِنَّ الرَّجُلَ لَيَكُونُ لَهُ الْحَدِيقَةُ الْمُعْجِبَةُ فَيُعْطِيهَا بِالشَّارِفِ ذَاتِ الْقَتَبِ فَلَا يَقْدِرُ عَلَيْهَا

Huzayfa ibn Asid aytdi: Abu Zarr (roziyallohu anhu) turib: «Ey Gʻifor oʻgʻillari, (haqni) soʻzlanglar va ixtilof qilmanglar. Albatta, sodiq va (soʻzi) tasdiqlangan zot menga rivoyat qildilarki, odamlar uch guruh boʻlib mahshar qilinadilar: bir guruh — ulov mingan, taomlangan, kiyingan holda; bir guruh — piyoda yuradigan va yugurib boradigan holda; bir guruh — malaklar ularni yuzlari bilan sudrab, doʻzax tomon toʻplaydilar», dedi. Ulardan bir aytguvchi: «Bu ikkovini bildik; yuradigan va yuguradiganlarga nima boʻlgan?» dedi. U: «Alloh ulovlarga ofat soladi, hatto birorta ulov qolmaydi; hatto kishining koʻz quvontiradigan bir bogʻi boʻladi-yu, uni egari bor bir qari tuyaga bersa ham, unga ega boʻla olmaydi», dedi.Ҳузайфа ибн Асид айтди: Абу Зарр (розияллоҳу анҳу) туриб: «Эй Ғифор ўғиллари, (ҳақни) сўзланглар ва ихтилоф қилманглар. Албатта, содиқ ва (сўзи) тасдиқланган зот менга ривоят қилдиларки, одамлар уч гуруҳ бўлиб маҳшар қилинадилар: бир гуруҳ — улов минган, таомланган, кийинган ҳолда; бир гуруҳ — пиёда юрадиган ва югуриб борадиган ҳолда; бир гуруҳ — малаклар уларни юзлари билан судраб, дўзах томон тўплайдилар», деди. Улардан бир айтгувчи: «Бу икковини билдик; юрадиган ва югурадиганларга нима бўлган?» деди. У: «Аллоҳ уловларга офат солади, ҳатто бирорта улов қолмайди; ҳатто кишининг кўз қувонтирадиган бир боғи бўлади-ю, уни эгари бор бир қари туяга берса ҳам, унга эга бўла олмайди», деди.