Omir ibn Sa'd ibn Abu Vaqqos

أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، ‏:‏ أَنَّ سَعْدًا، لَمَّا حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ قَالَ ‏:‏ الْحَدُوا لِي لَحْدًا، وَانْصِبُوا عَلَىَّ نَصْبًا كَمَا فُعِلَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Omir ibn Saʼd (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Saʼd (roziyallohu anhu)ga vafot vaqti yetganda: «Menga lahad kovlanglar va Rasululloh ﷺ ga qilinganidek, ustimga xom gʻisht tikka qoʻyinglar», dedi.Омир ибн Саъд (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Саъд (розияллоҳу анҳу)га вафот вақти етганда: «Менга лаҳад ковланглар ва Расулуллоҳ ﷺ га қилинганидек, устимга хом ғишт тикка қўйинглар», деди.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى قَرَظَةَ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ فِي عُرْسٍ وَإِذَا جَوَارٍ يُغَنِّينَ فَقُلْتُ أَنْتُمَا صَاحِبَا رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمِنْ أَهْلِ بَدْرٍ يُفْعَلُ هَذَا عِنْدَكُمْ ‏.‏ فَقَالاَ اجْلِسْ إِنْ شِئْتَ فَاسْمَعْ مَعَنَا وَإِنْ شِئْتَ اذْهَبْ قَدْ رُخِّصَ لَنَا فِي اللَّهْوِ عِنْدَ الْعُرْسِ ‏.‏

Omir ibn Saʼd (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men bir toʻyda Qaraza ibn Kaʼb va Abu Masʼud al-Ansoriy huzuriga kirdim. Choʻrilar qoʻshiq aytishayotgan edi. Men: «Ikkovingiz Rasululloh ﷺning sahobalari va Badr ahlidan boʻlaturib, huzuringizda shu ish qilinadimi?» dedim. Ular: «Xohlasang oʻtir, biz bilan tingla, xohlasang ket. Toʻyda koʻngil ochishga bizga ruxsat berilgan», deyishdi.Омир ибн Саъд (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен бир тўйда Қараза ибн Каъб ва Абу Масъуд ал-Ансорий ҳузурига кирдим. Чўрилар қўшиқ айтишаётган эди. Мен: «Икковингиз Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобалари ва Бадр аҳлидан бўлатуриб, ҳузурингизда шу иш қилинадими?» дедим. Улар: «Хоҳласанг ўтир, биз билан тингла, хоҳласанг кет. Тўйда кўнгил очишга бизга рухсат берилган», дейишди.

أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَرِضْتُ مَرَضًا أَشْفَيْتُ مِنْهُ فَأَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا وَلَيْسَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَتِي أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالشَّطْرَ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالثُّلُثَ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثَ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَتْرُكَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ لَهُمْ مِنْ أَنْ تَتْرُكَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ ‏"‏‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men shifo topganimdan keyingi bir kasallik bilan ogʻrib qoldim. Rasululloh ﷺ meni koʻrgani kelib qoldilar. Men: ‹Ey Rasululloh, mening koʻp molim bor, qizimdan boshqa merosxoʻrim ham yoʻq. Molimning uchdan ikkisini sadaqa qilaymi?› dedim. U zot: ‹Yoʻq›, dedilar. Men: ‹Yarmini-chi?› dedim. U zot: ‹Yoʻq›, dedilar. Men: ‹Uchdan birini-chi?› dedim. U zot: ‹Uchdan birini, uchdan biri ham koʻpdir. Merosxoʻrlaringni boy qoldirishing, ularni odamlarga qoʻl choʻzadigan muhtoj qilib qoldirishingdan koʻra yaxshiroqdir›, dedilar».Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен шифо топганимдан кейинги бир касаллик билан оғриб қолдим. Расулуллоҳ ﷺ мени кўргани келиб қолдилар. Мен: ‹Эй Расулуллоҳ, менинг кўп молим бор, қизимдан бошқа меросхўрим ҳам йўқ. Молимнинг учдан иккисини садақа қилайми?› дедим. У зот: ‹Йўқ›, дедилар. Мен: ‹Ярмини-чи?› дедим. У зот: ‹Йўқ›, дедилар. Мен: ‹Учдан бирини-чи?› дедим. У зот: ‹Учдан бирини, учдан бири ҳам кўпдир. Меросхўрларингни бой қолдиришинг, уларни одамларга қўл чўзадиган муҳтож қилиб қолдиришингдан кўра яхшироқдир›, дедилар».

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُهُ وَهُوَ بِمَكَّةَ وَهُوَ يَكْرَهُ أَنْ يَمُوتَ بِالأَرْضِ الَّتِي هَاجَرَ مِنْهَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ رَحِمَ اللَّهُ سَعْدَ ابْنَ عَفْرَاءَ أَوْ يَرْحَمُ اللَّهُ سَعْدَ ابْنَ عَفْرَاءَ ‏"‏‏.‏ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ إِلاَّ ابْنَةٌ وَاحِدَةٌ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ النِّصْفَ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالثُّلُثَ قَالَ ‏"‏ الثُّلُثَ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّكَ أَنْ تَدَعَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ مَا فِي أَيْدِيهِمْ ‏"‏‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Makkada ekan, hijrat qilib chiqqan yerida vafot etishni yoqtirmas edi. Paygʻambar ﷺ uni koʻrgani kelib: «Alloh Saʼd ibn Afroga rahm qilsin», dedilar. Uning bir qizidan boshqa farzandi yoʻq edi. U: «Ey Rasululloh, molimning hammasini vasiyat qilaymi?» dedi. U zot: «Yoʻq», dedilar. U: «Yarmini-chi?» dedi. U zot: «Yoʻq», dedilar. U: «Uchdan birini-chi?» dedi. U zot: «Uchdan birini, uchdan biri ham koʻpdir. Merosxoʻrlaringni boy qoldirishing, ularni odamlarga qoʻl choʻzadigan muhtoj qilib qoldirishingdan koʻra yaxshiroqdir», dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Маккада экан, ҳижрат қилиб чиққан ерида вафот этишни ёқтирмас эди. Пайғамбар ﷺ уни кўргани келиб: «Аллоҳ Саъд ибн Афрога раҳм қилсин», дедилар. Унинг бир қизидан бошқа фарзанди йўқ эди. У: «Эй Расулуллоҳ, молимнинг ҳаммасини васият қилайми?» деди. У зот: «Йўқ», дедилар. У: «Ярмини-чи?» деди. У зот: «Йўқ», дедилар. У: «Учдан бирини-чи?» деди. У зот: «Учдан бирини, учдан бири ҳам кўпдир. Меросхўрларингни бой қолдиришинг, уларни одамларга қўл чўзадиган муҳтож қилиб қолдиришингдан кўра яхшироқдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - وَهُوَ ابْنُ ثَوْرٍ - قَالَ مَعْمَرٌ وَأَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَعْطَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رِجَالاً وَلَمْ يُعْطِ رَجُلاً مِنْهُمْ شَيْئًا قَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطَيْتَ فُلاَنًا وَفُلاَنًا وَلَمْ تُعْطِ فُلاَنًا شَيْئًا وَهُوَ مُؤْمِنٌ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَوْ مُسْلِمٌ ‏"‏ ‏.‏ حَتَّى أَعَادَهَا سَعْدٌ ثَلاَثًا وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ أَوْ مُسْلِمٌ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي لأُعْطِي رِجَالاً وَأَدَعُ مَنْ هُوَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْهُمْ لاَ أُعْطِيهِ شَيْئًا مَخَافَةَ أَنْ يُكَبُّوا فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ‏"‏ ‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir necha kishiga (oʻljadan) berdilar, ammo ulardan bir kishiga hech narsa bermadilar. Saʼd: «Ey Allohning Rasuli, siz falonchi va falonchiga berdingiz, ammo falonchiga hech narsa bermadingiz, holbuki u moʻmin-ku?» dedi. Nabiy ﷺ: «Yoki musulmon», dedilar. Saʼd buni uch marta takrorlaguncha Nabiy ﷺ: «Yoki musulmon», deyaverdilar. Soʻng Nabiy ﷺ: «Men baʼzi kishilarga beraman, menga ular ichida sevimliroq boʻlgan kishini esa yuzlari bilan olovga tashlanishlaridan qoʻrqib, unga hech narsa bermay qoʻyaman», dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир неча кишига (ўлжадан) бердилар, аммо улардан бир кишига ҳеч нарса бермадилар. Саъд: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиз фалончи ва фалончига бердингиз, аммо фалончига ҳеч нарса бермадингиз, ҳолбуки у мўмин-ку?» деди. Набий ﷺ: «Ёки мусулмон», дедилар. Саъд буни уч марта такрорлагунча Набий ﷺ: «Ёки мусулмон», деявердилар. Сўнг Набий ﷺ: «Мен баъзи кишиларга бераман, менга улар ичида севимлироқ бўлган кишини эса юзлари билан оловга ташланишларидан қўрқиб, унга ҳеч нарса бермай қўяман», дедилар.

أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَخْلَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الْحَكَمِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أَنْهَاكُمْ عَنْ قَلِيلِ مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ ‏"‏ ‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Sizlarni koʻpi mast qiladigan narsaning ozidan qaytaraman», dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Сизларни кўпи маст қиладиган нарсанинг озидан қайтараман», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ كَثِيرٍ، عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَلِيلِ مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ ‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ koʻpi mast qiladigan narsaning ozini ham man qildilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кўпи маст қиладиган нарсанинг озини ҳам ман қилдилар.