حَدَّثَنَا الْخُزَاعِيُّ وَأَبُو سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ بَانَكَ قَالَ حَدَّثَنَا عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَوْفِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ الْخُزَاعِيُّ ابْنُ أَخِي عَائِشَةَ لِأُمِّهَا عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا عَائِشَةُ إِيَّاكِ وَمُحَقَّرَاتِ الذُّنُوبِ فَإِنَّ لَهَا مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ طَالِبًا
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ey Oisha! Kichik sanaladigan gunohlardan ehtiyot boʻl, chunki ularni Alloh azza va jalla tomonidan soʻrovchi bordir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Оиша! Кичик саналадиган гуноҳлардан эҳтиёт бўл, чунки уларни Аллоҳ азза ва жалла томонидан сўровчи бордир», дедилар.
حَدَّثَنَا الْخُزَاعِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ سَرْجِسَ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَمُوتُ وَعِنْدَهُ قَدَحٌ فِيهِ مَاءٌ وَهُوَ يُدْخِلُ يَدَهُ فَيَمْسَحُ بِهِ وَجْهَهُ وَيَقُولُ اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى سَكَرَاتِ الْمَوْتِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasulullohni ﷺ vafot etayotgan paytlarida koʻrdim; yonlarida ichida suv boʻlgan idish bor edi. U zot qoʻllarini idishga solar, soʻng u bilan yuzlarini silar va: «Allohim, oʻlim talvasalarida menga yordam ber», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳни ﷺ вафот этаётган пайтларида кўрдим; ёнларида ичида сув бўлган идиш бор эди. У зот қўлларини идишга солар, сўнг у билан юзларини силар ва: «Аллоҳим, ўлим талвасаларида менга ёрдам бер», дер эдилар.
حَدَّثَنَا الْخُزَاعِيُّ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ نَافِعٍ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَصْحَابَ هَذِهِ الصُّوَرِ يُعَذَّبُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُقَالُ لَهُمْ أَحْيُوا مَا خَلَقْتُمْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, bu suratlarning egalari Qiyomat kunida azoblanadilar va ularga: ‹Yaratgan narsangizga jon ato etinglar!› deyiladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, бу суратларнинг эгалари Қиёмат кунида азобланадилар ва уларга: ‹Яратган нарсангизга жон ато этинглар!› дейилади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ سَائِلًا سَأَلَ قَالَتْ فَأَمَرْتُ الْخَادِمَ فَأَخْرَجَ لَهُ شَيْئًا قَالَتْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهَا يَا عَائِشَةُ لَا تُحْصِي فَيُحْصِي اللَّهُ عَلَيْكِقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَسَمِعْتُهُ أَنَا مِنْ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir soʻrovchi (sadaqa) soʻradi. U aytdi: Men xizmatkorga buyurdim, u unga bir narsa chiqarib berdi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Ey Oisha, sanama, (aks holda) Alloh ham senga (nisbatan) sanaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир сўровчи (садақа) сўради. У айтди: Мен хизматкорга буюрдим, у унга бир нарса чиқариб берди. Шунда Набий ﷺ унга: «Эй Оиша, санама, (акс ҳолда) Аллоҳ ҳам сенга (нисбатан) санайди», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا دُوَيْدٌ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ زُرْعَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الدُّنْيَا دَارُ مَنْ لَا دَارَ لَهُ وَمَالُ مَنْ لَا مَالَ لَهُ وَلَهَا يَجْمَعُ مَنْ لَا عَقْلَ لَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dunyo — uyi yoʻq kishining uyi, moli yoʻq kishining molidir; unga aqli yoʻq kishi (mol) toʻplaydi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дунё — уйи йўқ кишининг уйи, моли йўқ кишининг молидир; унга ақли йўқ киши (мол) тўплайди», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ تَقُولُكَانَ يَمُرُّ بِنَا هِلَالٌ وَهِلَالٌ مَا يُوقَدُ فِي بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَارٌ قَالَ قُلْتُ يَا خَالَةُ فَعَلَى أَيِّ شَيْءٍ كُنْتُمْ تَعِيشُونَ قَالَتْ عَلَى الْأَسْوَدَيْنِ التَّمْرِ وَالْمَاءِ
Urva ibn Zubayr Oisha (roziyallohu anho)ning shunday deyayotganini eshitdi: Bizning oldimizdan hilol oʻtar, yana hilol oʻtar — Rasululloh ﷺning uylaridan birortasida olov yoqilmasdi. (Urva) aytdi: Men: «Ey xolajon, nima bilan yashar edingizlar?» dedim. U: «Ikki qora — xurmo va suv bilan», dedi.Урва ибн Зубайр Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг шундай деяётганини эшитди: Бизнинг олдимиздан ҳилол ўтар, яна ҳилол ўтар — Расулуллоҳ ﷺнинг уйларидан бирортасида олов ёқилмасди. (Урва) айтди: Мен: «Эй холажон, нима билан яшар эдингизлар?» дедим. У: «Икки қора — хурмо ва сув билан», деди.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا دُوَيْدٌ عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ رُومَانَ مَوْلَى عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْوَالَّذِي بَعَثَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَقِّ مَا رَأَى مُنْخُلًا وَلَا أَكَلَ خُبْزًا مَنْخُولًا مُنْذُ بَعَثَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى أَنْ قُبِضَ قُلْتُ كَيْفَ تَأْكُلُونَ الشَّعِيرَ قَالَتْ كُنَّا نَقُولُ أُفٍّ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Muhammadni ﷺ haq bilan yuborgan Zotga qasamki, Alloh azza va jalla u zotni (paygʻambar qilib) yuborganidan to (jonlari) olinguncha u zot elak koʻrmadilar va elangan nondan yemadilar». Men: «Arpani qanday yer edingizlar?» dedim. U: «Biz: ‹Uf!› der edik», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Муҳаммадни ﷺ ҳақ билан юборган Зотга қасамки, Аллоҳ азза ва жалла у зотни (пайғамбар қилиб) юборганидан то (жонлари) олингунча у зот элак кўрмадилар ва эланган нондан емадилар». Мен: «Арпани қандай ер эдингизлар?» дедим. У: «Биз: ‹Уф!› дер эдик», деди.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ عَطَاءٍ عَنْ حَبِيبٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْيَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا نَخْرُجُ نُجَاهِدُ مَعَكُمْ قَالَ لَا جِهَادُكُنَّ الْحَجُّ الْمَبْرُورُ وَهُوَ لَكُنَّ جِهَادٌ
Moʻminlarning onasi Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, sizlar bilan birga jihodga chiqmaymizmi?» dedim. U zot: «Yoʻq, sizlarning jihodingiz — mabrur hajdir; u sizlar uchun jihoddir», dedilar.Мўминларнинг онаси Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, сизлар билан бирга жиҳодга чиқмаймизми?» дедим. У зот: «Йўқ, сизларнинг жиҳодингиз — мабрур ҳаждир; у сизлар учун жиҳоддир», дедилар.
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ وَأَحْسَنَ الثَّنَاءَ عَلَيْهِ قَالَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَسْكَرَ الْفَرْقُ مِنْهُ إِذَا شَرِبْتَهُ فَمِلْءُ الْكَفِّ مِنْهُ حَرَامٌحَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ يَحْيَى بْنُ وَاضِحٍ قَالَ رَأَيْتُ أَبَا عُثْمَانَ عَمْرَو بْنَ سُلَيْمٍ يَقْضِي عَلَى بَابِهِ قَالَ أَبِي وَهُوَ الَّذِي رَوَى عَنْهُ مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ وَرَوَى عَنْه مُطَرِّفُ بْنُ طَرِيفٍ وَرَبِيعُ بْنُ صَبِيحٍ وَلَيْثُ بْنُ أَبِي سُلَيْمٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir faraqi mast qiladigan narsani ichsang, undan bir hovuch (miqdori) ham haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир фарақи маст қиладиган нарсани ичсанг, ундан бир ҳовуч (миқдори) ҳам ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ قَالَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْفَقَدْتُهُ مِنْ اللَّيْلِ فَإِذَا هُوَ بِالْبَقِيعِ فَقَالَ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ وَأَنْتُمْ لَنَا فَرَطٌ وَإِنَّا بِكُمْ لَاحِقُونَ اللَّهُمَّ لَا تَحْرِمْنَا أَجْرَهُمْ وَلَا تَفْتِنَّا بَعْدَهُمْ تَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men u zotni — yaʼni Nabiy ﷺni — kechasi topolmadim. Qarasam, u zot Baqiʼda ekanlar. U zot: «Assalomu alaykum, ey moʻmin qavmning maskani. Sizlar biz uchun oldinda ketuvchisizlar, biz ham sizlarga qoʻshiluvchimiz. Allohim, bizni ularning ajridan mahrum qilma va ulardan keyin bizni fitnaga solma», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен у зотни — яъни Набий ﷺни — кечаси тополмадим. Қарасам, у зот Бақиъда эканлар. У зот: «Ассалому алайкум, эй мўмин қавмнинг маскани. Сизлар биз учун олдинда кетувчисизлар, биз ҳам сизларга қўшилувчимиз. Аллоҳим, бизни уларнинг ажридан маҳрум қилма ва улардан кейин бизни фитнага солма», дедилар.
قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْمُهَاجِرِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ السَّائِبِ عَنْ عَائِشَةَرَفَعَتْهُ قَالَتْ قَالَ صَلَاةُ الْقَاعِدِ عَلَى النِّصْفِ مِنْ صَلَاةِ الْقَائِمِ غَيْرَ مُتَرَبِّعٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan marfuʼ holda rivoyat qilinadi: U zot: «Oʻtirib oʻqilgan namoz tik turib oʻqilgan namozning yarmidir — chordana qurib oʻtirmagan (kishi) uchun», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан марфуъ ҳолда ривоят қилинади: У зот: «Ўтириб ўқилган намоз тик туриб ўқилган намознинг ярмидир — чордана қуриб ўтирмаган (киши) учун», дедилар.
حَدَّثَنَا هَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ قَالَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِأَهْلِ بَيْتٍ خَيْرًا أَدْخَلَ عَلَيْهِمْ الرِّفْقَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla bir uy ahliga yaxshilikni iroda qilsa, ularga muloyimlikni kiritadi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла бир уй аҳлига яхшиликни ирода қилса, уларга мулойимликни киритади», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَنَّ أُمَّ بَكْرٍ أَخْبَرْتُهُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الْمَرْأَةِ الَّتِي تَرَى مَا يُرِيبُهَا بَعْدَ الطُّهْرِ إِنَّمَا هُوَ عِرْقٌ أَوْ قَالَ عُرُوقٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ poklikdan keyin oʻzini shubhaga soladigan (qon) koʻradigan ayol haqida: «Albatta, u — (bir) tomir (qoni)dir», — yoki: «tomirlar (qoni)dir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ покликдан кейин ўзини шубҳага соладиган (қон) кўрадиган аёл ҳақида: «Албатта, у — (бир) томир (қони)дир», — ёки: «томирлар (қони)дир», дедилар.
قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي السَّفَرِ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ تَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصْبِحُ جُنُبًا ثُمَّ يَغْتَسِلُ ثُمَّ يَغْدُو إِلَى الصَّلَاةِ فَأَسْمَعُ قِرَاءَتَهُ وَيَصُومُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U zot — yaʼni Nabiy ﷺ — janobatli holda tongni qarshi olar, soʻng gʻusl qilar, keyin namozga chiqar edilar; men u zotning qiroatlarini eshitar edim; u zot roʻza tutar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У зот — яъни Набий ﷺ — жанобатли ҳолда тонгни қарши олар, сўнг ғусл қилар, кейин намозга чиқар эдилар; мен у зотнинг қироатларини эшитар эдим; у зот рўза тутар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ يَقُولُدَخَلْتُ أَنَا وَأَخُو عَائِشَةَ مِنْ الرَّضَاعَةِ عَلَى عَائِشَةَ فَسَأَلَهَا أَخُوهَا عَنْ غُسْلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَتْ بِإِنَاءٍ نَحْوًا مِنْ صَاعٍ فَاغْتَسَلَتْ وَأَفْرَغَتْ عَلَى رَأْسِهَا ثَلَاثًا وَبَيْنَنَا وَبَيْنَهَا الْحِجَابُ
Abu Salama aytadi: Men va Oishaning sut emishgan ukasi Oisha (roziyallohu anho)ning huzuriga kirdik. Ukasi undan Rasululloh ﷺning gʻusllari haqida soʻradi. U bir soʼ chamasidagi idishni keltirishni buyurdi va gʻusl qildi hamda boshiga uch marta (suv) quydi — oʻsha paytda biz bilan uning orasida parda bor edi.Абу Салама айтади: Мен ва Оишанинг сут эмишган укаси Оиша (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига кирдик. Укаси ундан Расулуллоҳ ﷺнинг ғусллари ҳақида сўради. У бир сў чамасидаги идишни келтиришни буюрди ва ғусл қилди ҳамда бошига уч марта (сув) қуйди — ўша пайтда биз билан унинг орасида парда бор эди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ صُخَيْرٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَرِّمُوا مِنْ الرَّضَاعَةِ مَا تُحَرِّمُوا مِنْ الْوِلَادَةِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tugʻilish orqali harom boʻladigan narsalarni emizish (sut) orqali ham harom qilinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Туғилиш орқали ҳаром бўладиган нарсаларни эмизиш (сут) орқали ҳам ҳаром қилинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ أَخْبَرَنِي مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنِي أَبُو عُثْمَانَ الْأَنْصَارِيُّ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَسْكَرَ مِنْهُ الْفَرْقُ فَمِلْءُ الْكَفِّ مِنْهُ حَرَامٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir faraqi mast qiladigan narsaning bir hovuch (miqdori) ham haromdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир фарақи маст қиладиган нарсанинг бир ҳовуч (миқдори) ҳам ҳаромдир», дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَخْبَرَنِي جَعْفَرُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ آمِنَةَ الْقَيْسِيَّةِ قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَشْرَبُوا إِلَّا فِيمَا أُوكِئَ عَلَيْهِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Faqat ogʻzi bogʻlangan (idish)dagi narsadangina ichinglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фақат оғзи боғланган (идиш)даги нарсадангина ичинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَارِمٌ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّهَا كَانَتْ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَلَعَنَتْ بَعِيرًا لَهَا فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُرَدَّ وَقَالَ لَا يَصْحَبُنِي شَيْءٌ مَلْعُونٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺ bilan birga bir safarda edi va oʻzining bir tuyasini laʼnatladi. Shunda Nabiy ﷺ uni qaytarib yuborishga buyurdilar va: «Menga laʼnatlangan narsa hamroh boʻlmasin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺ билан бирга бир сафарда эди ва ўзининг бир туясини лаънатлади. Шунда Набий ﷺ уни қайтариб юборишга буюрдилар ва: «Менга лаънатланган нарса ҳамроҳ бўлмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ وَالْأَشْيَبُ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَإِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ لَهِيعَةَ قَالَ الْأَشْيَبُ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ أَبِي عِمْرَانَ عَنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَضَعُ رَأْسَهُ فِي حِجْرِهَا وَهِيَ حَائِضٌ فَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ u hayzli boʻlgan holida boshlarini uning bagʻriga qoʻyib, Qurʼon oʻqir edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ у ҳайзли бўлган ҳолида бошларини унинг бағрига қўйиб, Қуръон ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ بَابَنُوسَ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّجُلِ يُبَاشِرُ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ لَهُ مَا فَوْقَ الْإِزَارِ
Oisha (roziyallohu anho)dan, Nabiy ﷺdan — xotini hayzli boʻlgan holida u bilan yaqinlik qiladigan kishi haqida — rivoyat qilinadi: U zot: «Unga izordan yuqorisi (mumkin)», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Набий ﷺдан — хотини ҳайзли бўлган ҳолида у билан яқинлик қиладиган киши ҳақида — ривоят қилинади: У зот: «Унга изордан юқориси (мумкин)», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَضَعَ لِحَسَّانَ مِنْبَرًا فِي الْمَسْجِدِ يُنَافِحُ عَنْهُ بِالشِّعْرِ ثُمَّ يَقُولُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَيُؤَيِّدُ حَسَّانَ بِرُوحِ الْقُدُسِ يُنَافِحُ عَنْ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحَدَّثَنَا مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Hasson uchun masjidda minbar qoʻyib berdilar; u sheʼr bilan u zotni himoya qilar edi. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh azza va jalla Hassonni Ruhul-Qudus bilan quvvatlaydi — u Allohning Rasuli ﷺni himoya qilar ekan», der edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Ҳассон учун масжидда минбар қўйиб бердилар; у шеър билан у зотни ҳимоя қилар эди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ азза ва жалла Ҳассонни Руҳул-Қудус билан қувватлайди — у Аллоҳнинг Расули ﷺни ҳимоя қилар экан», дер эдилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ يَعْنِي ابْنَ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَكَانَتْ عَائِشَةُ تَدَّانُ فَقِيلَ لَهَا مَا لَكِ وَلِلدَّيْنِ قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ كَانَتْ لَهُ نِيَّةٌ فِي أَدَاءِ دَيْنِهِ إِلَّا كَانَ لَهُ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ عَوْنٌ فَأَنَا أَلْتَمِسُ ذَلِكَ الْعَوْنَ
Muhammad ibn Ali aytadi: Oisha (roziyallohu anho) qarz olar edi. Unga: «Senga nima boʻldi, nega qarz olasan?» deyildi. U: «Men Rasululloh ﷺ: ‹Qarzini adoi qilishga niyati boʻlgan har bir bandaga, albatta, Alloh azza va jalla tomonidan yordam boʻladi›, deb aytganlarini eshitganman; men ana shu yordamni talab qilyapman», dedi.Муҳаммад ибн Али айтади: Оиша (розияллоҳу анҳо) қарз олар эди. Унга: «Сенга нима бўлди, нега қарз оласан?» дейилди. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ: ‹Қарзини адои қилишга нияти бўлган ҳар бир бандага, албатта, Аллоҳ азза ва жалла томонидан ёрдам бўлади›, деб айтганларини эшитганман; мен ана шу ёрдамни талаб қиляпман», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ رَجُلٍ حَدَّثَهُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ مِنْ الدُّنْيَا ثَلَاثَةٌ الطَّعَامُ وَالنِّسَاءُ وَالطِّيبُ فَأَصَابَ ثِنْتَيْنِ وَلَمْ يُصِبْ وَاحِدَةً أَصَابَ النِّسَاءَ وَالطِّيبَ وَلَمْ يُصِبْ الطَّعَامَ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga dunyodan uch narsa yoqar edi: taom, ayollar va xushbuʻylik. U zot ikkitasiga erishdilar, bittasiga erishmadilar: ayollar va xushbuʻylikka erishdilar, taomga esa erishmadilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга дунёдан уч нарса ёқар эди: таом, аёллар ва хушбуъйлик. У зот иккитасига эришдилар, биттасига эришмадилар: аёллар ва хушбуъйликка эришдилар, таомга эса эришмадилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُوَيْسٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ امْرِئٍ تَكُونُ لَهُ صَلَاةٌ بِاللَّيْلِ فَيَغْلِبُهُ عَلَيْهَا نَوْمٌ إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُ أَجْرَ صَلَاتِهِ وَكَانَ نَوْمُهُ ذَلِكَ صَدَقَةً
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kechasi (oʻqiydigan) namozi boʻla turib, uni uyqu yengib qolgan har bir kishiga Alloh azza va jalla, albatta, namozining ajrini yozadi va oʻsha uyqusi unga sadaqa boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Кечаси (ўқийдиган) намози бўла туриб, уни уйқу енгиб қолган ҳар бир кишига Аллоҳ азза ва жалла, албатта, намозининг ажрини ёзади ва ўша уйқуси унга садақа бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُوَيْسٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعَ صَوْتَ صَبِيٍّ يَبْكِي فَقَالَ مَا لِصَبِيِّكُمْ هَذَا يَبْكِي فَهَلَّا اسْتَرْقَيْتُمْ لَهُ مِنْ الْعَيْنِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ (uyga) kirdilar va yigʻlayotgan bir goʻdakning ovozini eshitdilar. Shunda: «Bu bolangizga nima boʻldi, nega yigʻlayapti? Uni koʻz (tegishi)dan ruqya qildirsangiz boʻlmaydimi?» dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ (уйга) кирдилар ва йиғлаётган бир гўдакнинг овозини эшитдилар. Шунда: «Бу болангизга нима бўлди, нега йиғлаяпти? Уни кўз (тегиши)дан руқя қилдирсангиз бўлмайдими?» дедилар.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ وَحُسَيْنٌ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ حَبِيبِ بْنِ هِنْدٍ الْأَسْلَمِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَخَذَ السَّبْعَ الْأُوَلَ فَهُوَ حَبْرٌحَدَّثَنَا حُسَيْنٌ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ وَهَذَا أَرَى أَنَّ فِيهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْأَعْرَجِ وَلَكِنْ كَذَا كَانَ فِي الْكِتَابِ فَلَا أَدْرِي أَغْفَلَهُ أَبِي أَوْ كَذَا هُوَ مُرْسَلٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Kim ilk yettitani (yettita uzun surani) olsa, u habr (olim)dir», dedilar. Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan ham shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ким илк еттитани (еттита узун сурани) олса, у ҳабр (олим)дир», дедилар. Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ҳам шунга ўхшаш ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَحَرَّوْا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْوَتْرِ مِنْ الْعَشْرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Qadr kechasini oʻn kunlikning toq (kechalari)da izlanglar», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Қадр кечасини ўн кунликнинг тоқ (кечалари)да изланглар», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَكَيْفَ كَانَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَمَضَانَ فَقَالَتْ مَا كَانَ يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ وَلَا فِي غَيْرِهِ عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْ طُولِهِنَّ وَحُسْنِهِنَّ ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ ثُمَّ يُصَلِّي ثَلَاثًا فَقَالَتْ عَائِشَةُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَنَامُ قَبْلَ أَنْ تُوتِرَ قَالَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ عَيْنِي تَنَامُ وَلَا يَنَامُ قَلْبِي
Abu Salama ibn Abdurrahmon aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Rasululloh ﷺning Ramazondagi namozlari qanday boʻlar edi?» deb soʻradim. U: «U zot Ramazonda ham, undan boshqasida ham oʻn bir rakaatdan ziyoda (namoz) oʻqimas edilar: toʻrt rakaat oʻqir edilar — ularning uzunligi va chiroyliligini soʻramagin; soʻng toʻrt rakaat oʻqir edilar — ularning chiroyliligi va uzunligini soʻramagin; soʻng uch rakaat oʻqir edilar», dedi. Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Men: «Yo Rasululloh, vitr oʻqishdan oldin uxlaysizmi?» dedim. U zot: «Ey Oisha, koʻzlarim uxlaydi, lekin qalbim uxlamaydi», dedilar.Абу Салама ибн Абдурраҳмон айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ ﷺнинг Рамазондаги намозлари қандай бўлар эди?» деб сўрадим. У: «У зот Рамазонда ҳам, ундан бошқасида ҳам ўн бир ракаатдан зиёда (намоз) ўқимас эдилар: тўрт ракаат ўқир эдилар — уларнинг узунлиги ва чиройлилигини сўрамагин; сўнг тўрт ракаат ўқир эдилар — уларнинг чиройлилиги ва узунлигини сўрамагин; сўнг уч ракаат ўқир эдилар», деди. Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Мен: «Ё Расулуллоҳ, витр ўқишдан олдин ухлайсизми?» дедим. У зот: «Эй Оиша, кўзларим ухлайди, лекин қалбим ухламайди», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَوْبَانَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أَنْ يُنْتَفَعَ بِجُلُودِ الْمَيْتَةِ إِذَا دُبِغَتْ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ oʻlimtikning terilarini, agar oshlangan boʻlsa, ulardan foydalanishga buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ўлимтикнинг териларини, агар ошланган бўлса, улардан фойдаланишга буюрдилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي يُونُسَ مَوْلَى عَائِشَةَ قَالَأَمَرَتْنِي عَائِشَةُ أَنْ أَكْتُبَ لَهَا مُصْحَفًا قَالَتْ إِذَا بَلَغْتَ إِلَى هَذِهِ الْآيَةِ {حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلَاةِ الْوُسْطَى} فَآذِنِّي فَلَمَّا بَلَغْتُهَا آذَنْتُهَا فَأَمْلَتْ عَلَيَّ حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلَاةِ الْوُسْطَى وَصَلَاةِ الْعَصْرِ وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ قَالَتْ سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Oishaning ozod qilgan quli Abu Yunus aytadi: Oisha (roziyallohu anho) menga oʻzi uchun bir mushaf koʻchirib yozishni buyurdi va: «Mana shu oyatga yetganingda menga bildir: {Namozlarni va oʻrtadagi (vusto) namozni saqlanglar}», dedi. Men unga yetganimda, unga bildirdim. Shunda u menga: ‹Hofizu alas-salavoti vassolatil-vusto va solatil-asr, va qumu lillahi qonitiyn› (Namozlarni va oʻrtadagi namozni hamda asr namozini saqlanglar. Va Alloh uchun itoatli holda turinglar), deb imlo qildi va: «Men buni Rasululloh ﷺdan eshitganman», dedi.Оишанинг озод қилган қули Абу Юнус айтади: Оиша (розияллоҳу анҳо) менга ўзи учун бир мушаф кўчириб ёзишни буюрди ва: «Мана шу оятга етганингда менга билдир: {Намозларни ва ўртадаги (вусто) намозни сақланглар}», деди. Мен унга етганимда, унга билдирдим. Шунда у менга: ‹Ҳофизу алас-салавоти вассолатил-вусто ва солатил-аср, ва қуму лиллаҳи қонитийн› (Намозларни ва ўртадаги намозни ҳамда аср намозини сақланглар. Ва Аллоҳ учун итоатли ҳолда туринглар), деб имло қилди ва: «Мен буни Расулуллоҳ ﷺдан эшитганман», деди.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَزْرَةَ الْقَاصُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُصَلِّيَنَّ أَحَدُكُمْ بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ وَلَا وَهُوَ يُدَافِعُهُ الْأَخْبَثَانِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Sizlardan biringiz taom hozir boʻlganida ham, ikki nopok narsa qistab turgan holida ham namoz oʻqimasin», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Сизлардан бирингиз таом ҳозир бўлганида ҳам, икки нопок нарса қистаб турган ҳолида ҳам намоз ўқимасин», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الزُّهْرِيُّ مِنْ آلِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَنَعَ أَمْرًا مِنْ غَيْرِ أَمْرِنَا فَهُوَ مَرْدُودٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bizning ishimizdan boʻlmagan bir ishni qilsa, u rad qilingandir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бизнинг ишимиздан бўлмаган бир ишни қилса, у рад қилингандир», дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ فِرَاشُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَدَمًا وَحَشْوُهُ لِيفٌ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning toʻshaklari teridan boʻlib, ichiga xurmo tolasi toʻldirilgan edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг тўшаклари теридан бўлиб, ичига хурмо толаси тўлдирилган эди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي الْعَطَّارَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ شَبِعْنَا مِنْ الْأَسْوَدَيْنِ الْمَاءِ وَالتَّمْرِ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ biz ikki qoradan — suv va xurmodan toʻygan paytimizda vafot etdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ биз икки қорадан — сув ва хурмодан тўйган пайтимизда вафот этдилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ حَدَّثَنِي لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ الْحَضْرَمِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ أَوْ مِنْ آخِرِهِ فَقَالَتْ كُلُّ ذَلِكَ كَانَ يَفْعَلُ رُبَّمَا أَوْتَرَ أَوَّلَ اللَّيْلِ وَرُبَّمَا أَوْتَرَ آخِرَهُ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الْأَمْرِ سَعَةً قُلْتُ كَيْفَ كَانَتْ قِرَاءَتُهُ يُسِرُّ أَوْ يَجْهَرُ قَالَتْ كُلُّ ذَلِكَ كَانَ يَفْعَلُ رُبَّمَا أَسَرَّ وَرُبَّمَا جَهَرَ قَالَ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الْأَمْرِ سَعَةً قَالَ قُلْتُ كَيْفَ كَانَ يَصْنَعُ فِي الْجَنَابَةِ أَكَانَ يَغْتَسِلُ قَبْلَ أَنْ يَنَامَ أَوْ يَنَامُ قَبْلَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَتْ كُلُّ ذَلِكَ كَانَ يَفْعَلُ رُبَّمَا اغْتَسَلَ فَنَامَ وَرُبَّمَا تَوَضَّأَ وَنَامَ قَالَ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الْأَمْرِ سَعَةً
Abdulloh ibn Qays aytadi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan soʻradim: «Nabiy ﷺ vitrni kechaning avvalida oʻqirmidilar yoki oxiridami?» dedim. U: «Buning hammasini qilar edilar — baʼzan kechaning avvalida vitr oʻqir, baʼzan oxirida vitr oʻqir edilar», dedi. Men: «Bu ishda kenglik qilib qoʻygan Allohga hamd boʻlsin», dedim. Soʻng: «U zotning qiroatlari qanday edi — yashirin oʻqirmidilar yoki ovoz chiqaribmi?» dedim. U: «Buning hammasini qilar edilar — baʼzan yashirin oʻqir, baʼzan ovoz chiqarib oʻqir edilar», dedi. Men: «Bu ishda kenglik qilib qoʻygan Allohga hamd boʻlsin», dedim. Soʻng: «Janobat (holatida) qanday qilar edilar — uxlashdan oldin gʻusl qilarmidilar yoki gʻusldan oldin uxlarmidilar?» dedim. U: «Buning hammasini qilar edilar — baʼzan gʻusl qilib uxlar, baʼzan tahorat qilib uxlar edilar», dedi. Men: «Bu ishda kenglik qilib qoʻygan Allohga hamd boʻlsin», dedim.Абдуллоҳ ибн Қайс айтади: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан сўрадим: «Набий ﷺ витрни кечанинг аввалида ўқирмидилар ёки охиридами?» дедим. У: «Бунинг ҳаммасини қилар эдилар — баъзан кечанинг аввалида витр ўқир, баъзан охирида витр ўқир эдилар», деди. Мен: «Бу ишда кенглик қилиб қўйган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедим. Сўнг: «У зотнинг қироатлари қандай эди — яширин ўқирмидилар ёки овоз чиқарибми?» дедим. У: «Бунинг ҳаммасини қилар эдилар — баъзан яширин ўқир, баъзан овоз чиқариб ўқир эдилар», деди. Мен: «Бу ишда кенглик қилиб қўйган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедим. Сўнг: «Жанобат (ҳолатида) қандай қилар эдилар — ухлашдан олдин ғусл қилармидилар ёки ғуслдан олдин ухлармидилар?» дедим. У: «Бунинг ҳаммасини қилар эдилар — баъзан ғусл қилиб ухлар, баъзан таҳорат қилиб ухлар эдилар», деди. Мен: «Бу ишда кенглик қилиб қўйган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедим.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ زَيْدٍ عَنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا تُقْبَضُ نَفْسُهُ ثُمَّ يَرَى الثَّوَابَ ثُمَّ تُرَدُّ إِلَيْهِ فَيُخَيَّرُ بَيْنَ أَنْ تُرَدَّ إِلَيْهِ إِلَى أَنْ يَلْحَقَ فَكُنْتُ قَدْ حَفِظْتُ ذَلِكَ مِنْهُ فَإِنِّي لَمُسْنِدَتُهُ إِلَى صَدْرِي فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ حَتَّى مَالَتْ عُنُقُهُ فَقُلْتُ قَدْ قَضَى قَالَتْ فَعَرَفْتُ الَّذِي قَالَ فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ حَتَّى ارْتَفَعَ فَنَظَرَ قَالَتْ قُلْتُ إِذَنْ وَاللَّهِ لَا يَخْتَارُنَا فَقَالَ مَعَ الرَّفِيقِ الْأَعْلَى فِي الْجَنَّةِ {مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنْ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ} إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
Oisha (roziyallohu anho) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Har bir paygʻambarning joni olinadi, soʻng u savobni koʻradi, soʻng joni oʻziga qaytariladi va (jonining) qaytarilishi bilan (Rafiqi Aʼloga) qoʻshilishi orasida ixtiyorli qilinadi», der edilar. Men buni u zotdan yodlab olgan edim. Men u zotni koʻkragimga suyab turgan edim; u zotga qaradim, hatto boʻyinlari egildi. Men: «(Jonlari) uzildi», dedim. U aytdi: Shunda u zotning aytgan gaplarini angladim va u zotga qaradim — (boshlari) koʻtarilib, qaradilar. Men: «Unday boʻlsa, Allohga qasamki, u zot bizni ixtiyor qilmaydilar», dedim. Shunda u zot: «Jannatdagi Rafiqi Aʼlo bilan birga — {Alloh neʼmat bergan zotlar: paygʻambarlar va siddiqlar bilan birga}», — oyat oxirigacha, — dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир пайғамбарнинг жони олинади, сўнг у савобни кўради, сўнг жони ўзига қайтарилади ва (жонининг) қайтарилиши билан (Рафиқи Аълога) қўшилиши орасида ихтиёрли қилинади», дер эдилар. Мен буни у зотдан ёдлаб олган эдим. Мен у зотни кўкрагимга суяб турган эдим; у зотга қарадим, ҳатто бўйинлари эгилди. Мен: «(Жонлари) узилди», дедим. У айтди: Шунда у зотнинг айтган гапларини англадим ва у зотга қарадим — (бошлари) кўтарилиб, қарадилар. Мен: «Ундай бўлса, Аллоҳга қасамки, у зот бизни ихтиёр қилмайдилар», дедим. Шунда у зот: «Жаннатдаги Рафиқи Аъло билан бирга — {Аллоҳ неъмат берган зотлар: пайғамбарлар ва сиддиқлар билан бирга}», — оят охиригача, — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حُمِّلَ مِنْ أُمَّتِي دَيْنًا ثُمَّ جَهِدَ فِي قَضَائِهِ فَمَاتَ وَلَمْ يَقْضِهِ فَأَنَا وَلِيُّهُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ummatimdan kimga qarz yuklansa-yu, uni adoi qilishga urinsa, soʻng uni adoi qilmasdan vafot etsa, men uning valiysiman», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимдан кимга қарз юкланса-ю, уни адои қилишга уринса, сўнг уни адои қилмасдан вафот этса, мен унинг валийсиман», дедилар.
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْمُبَارَكُ عَنْ أُمِّهِ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي مِنْ الضُّحَى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mening uyimda zuho (namozi)dan toʻrt rakaat oʻqidilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менинг уйимда зуҳо (намози)дан тўрт ракаат ўқидилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُؤَمَّلِ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ أَوَّلَ مَنْ يَهْلِكُ مِنْ النَّاسِ قَوْمُكِ قَالَتْ قُلْتُ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ أَبَنِي تَيْمٍ قَالَ لَا وَلَكِنْ هَذَا الْحَيُّ مِنْ قُرَيْشٍ تَسْتَحْلِيهِمْ الْمَنَايَا وَتَنَفَّسُ عَنْهُمْ أَوَّلَ النَّاسِ هَلَاكًا قُلْتُ فَمَا بَقَاءُ النَّاسِ بَعْدَهُمْ قَالَ هُمْ صُلْبُ النَّاسِ فَإِذَا هَلَكُوا هَلَكَ النَّاسُ
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ey Oisha, albatta, odamlar ichida birinchi boʻlib halok boʻladiganlar sening qavmingdir», dedilar. Men: «Alloh meni sizga fido qilsin, Bani Taymmi?» dedim. U zot: «Yoʻq, balki Qurayshdan boʻlgan mana bu qabiladir; oʻlimlar ularni shirin (deb) topadi va ulardan (bir muddat) nafas oldiriladi; ular odamlar ichida eng avval halok boʻluvchilardir», dedilar. Men: «Ulardan keyin odamlarning boqiyligi nima boʻladi?» dedim. U zot: «Ular odamlarning umurtqasidir; ular halok boʻlsa, odamlar ham halok boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Эй Оиша, албатта, одамлар ичида биринчи бўлиб ҳалок бўладиганлар сенинг қавмингдир», дедилар. Мен: «Аллоҳ мени сизга фидо қилсин, Бани Таймми?» дедим. У зот: «Йўқ, балки Қурайшдан бўлган мана бу қабиладир; ўлимлар уларни ширин (деб) топади ва улардан (бир муддат) нафас олдирилади; улар одамлар ичида энг аввал ҳалок бўлувчилардир», дедилар. Мен: «Улардан кейин одамларнинг боқийлиги нима бўлади?» дедим. У зот: «Улар одамларнинг умуртқасидир; улар ҳалок бўлса, одамлар ҳам ҳалок бўлади», дедилар.