Salmon Forsiy

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى الْفَزَارِيُّ، حَدَّثَنَا سَيْفُ بْنُ هَارُونَ الْبُرْجُمِيُّ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ سَلْمَانَ، قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ السَّمْنِ وَالْجُبْنِ وَالْفِرَاءِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ الْحَلاَلُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ وَالْحَرَامُ مَا حَرَّمَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ وَمَا سَكَتَ عَنْهُ فَهُوَ مِمَّا عَفَا عَنْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ الْمُغِيرَةِ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَرَوَى سُفْيَانُ وَغَيْرُهُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ سَلْمَانَ قَوْلَهُ وَكَأَنَّ الْحَدِيثَ الْمَوْقُوفَ أَصَحُّ ‏.‏ وَسَأَلْتُ الْبُخَارِيَّ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ مَا أُرَاهُ مَحْفُوظًا رَوَى سُفْيَانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ سَلْمَانَ مَوْقُوفًا ‏.‏ قَالَ الْبُخَارِيُّ وَسَيْفُ بْنُ هَارُونَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ وَسَيْفُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَاصِمٍ ذَاهِبُ الْحَدِيثِ ‏.‏

Salmon (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺdan sariyogʻ, pishloq va moʻyna (terilari) haqida soʻraldi. U zot: «Halol — Alloh Oʻz Kitobida halol qilgan narsa, harom — Alloh Oʻz Kitobida harom qilgan narsa, U sukut qilgan narsa esa U avf etgan narsalardandir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Mugʻiyradan ham (rivoyat) bor. Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻldan marfuʼ (holatda) bilamiz. Sufyon va boshqalar buni Sulaymon at-Taymiydan, u Abu Usmondan, u Salmondan uning (oʻz) soʻzi sifatida rivoyat qilganlar. Goʻyo mavquf hadis sahihroqdir. Men Buxoriydan bu hadis haqida soʻradim, u: «Men buni mahfuz deb hisoblamayman. Sufyon Sulaymon at-Taymiydan, u Abu Usmondan, u Salmondan mavquf (holatda) rivoyat qilgan», dedi. Buxoriy aytdi: Sayf ibn Horun muqoribul-hadisdir (hadisi maqbulga yaqindir), Sayf ibn Muhammad esa Osimdan (rivoyatda) zohibul-hadisdir (hadisi tark etilgandir).Салмон (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺдан сариёғ, пишлоқ ва мўйна (терилари) ҳақида сўралди. У зот: «Ҳалол — Аллоҳ Ўз Китобида ҳалол қилган нарса, ҳаром — Аллоҳ Ўз Китобида ҳаром қилган нарса, У сукут қилган нарса эса У авф этган нарсалардандир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Муғийрадан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдан марфуъ (ҳолатда) биламиз. Суфён ва бошқалар буни Сулаймон ат-Таймийдан, у Абу Усмондан, у Салмондан унинг (ўз) сўзи сифатида ривоят қилганлар. Гўё мавқуф ҳадис саҳиҳроқдир. Мен Бухорийдан бу ҳадис ҳақида сўрадим, у: «Мен буни маҳфуз деб ҳисобламайман. Суфён Сулаймон ат-Таймийдан, у Абу Усмондан, у Салмондан мавқуф (ҳолатда) ривоят қилган», деди. Бухорий айтди: Сайф ибн Ҳорун муқорибул-ҳадисдир (ҳадиси мақбулга яқиндир), Сайф ибн Муҳаммад эса Осимдан (ривоятда) зоҳибул-ҳадисдир (ҳадиси тарк этилгандир).

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْكَرِيمِ الْجُرْجَانِيُّ، عَنْ قَيْسِ بْنِ الرَّبِيعِ الْمَعْنَى، وَاحِدٌ، عَنْ أَبِي هَاشِمٍ يَعْنِي الرُّمَّانِيَّ، عَنْ زَاذَانَ، عَنْ سَلْمَانَ، قَالَ قَرَأْتُ فِي التَّوْرَاةِ أَنَّ بَرَكَةَ الطَّعَامِ الْوُضُوءُ بَعْدَهُ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا قَرَأْتُ فِي التَّوْرَاةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ بَرَكَةُ الطَّعَامِ الْوُضُوءُ قَبْلَهُ وَالْوُضُوءُ بَعْدَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى لاَ نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ قَيْسِ بْنِ الرَّبِيعِ ‏.‏ وَقَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَأَبُو هَاشِمٍ الرُّمَّانِيُّ اسْمُهُ يَحْيَى بْنُ دِينَارٍ ‏.‏

Salmon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Tavrotda taomning barakasi undan keyingi tahoratda (qoʻl yuvishda) ekanini oʻqidim. Shunda buni Nabiy ﷺga zikr qilib, Tavrotda oʻqiganimni u zotga xabar berdim. Rasululloh ﷺ: ‹Taomning barakasi undan oldingi tahorat (qoʻl yuvish) va undan keyingi tahoratdadir›, dedilar», dedi. U (rivoyatchi): Bu bobda Anas va Abu Hurayradan ham (rivoyatlar) bor, dedi. Abu Iso aytdi: Biz bu hadisni faqat Qays ibn ar-Rabiʼning rivoyati orqaligina bilamiz. Qays ibn ar-Rabiʼ hadisda zaif sanaladi. Abu Hoshim ar-Rummoniyning ismi Yahyo ibn Dinordir.Салмон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Тавротда таомнинг баракаси ундан кейинги таҳоратда (қўл ювишда) эканини ўқидим. Шунда буни Набий ﷺга зикр қилиб, Тавротда ўқиганимни у зотга хабар бердим. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Таомнинг баракаси ундан олдинги таҳорат (қўл ювиш) ва ундан кейинги таҳоратдадир›, дедилар», деди. У (ривоятчи): Бу бобда Анас ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор, деди. Абу Исо айтди: Биз бу ҳадисни фақат Қайс ибн ар-Рабиънинг ривояти орқалигина биламиз. Қайс ибн ар-Рабиъ ҳадисда заиф саналади. Абу Ҳошим ар-Руммонийнинг исми Яҳё ибн Динордир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ، وَسَعِيدُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الضُّرَيْسِ، عَنْ أَبِي مَوْدُودٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ سَلْمَانَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ يَرُدُّ الْقَضَاءَ إِلاَّ الدُّعَاءُ وَلاَ يَزِيدُ فِي الْعُمُرِ إِلاَّ الْبِرُّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي أُسَيْدٍ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ سَلْمَانَ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ الضُّرَيْسِ ‏.‏ وَأَبُو مَوْدُودٍ اثْنَانِ أَحَدُهُمَا يُقَالُ لَهُ فِضَّةٌ وَهُوَ الَّذِي رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ اسْمُهُ فِضَّةٌ بَصْرِيٌّ وَالآخَرُ عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ أَحَدُهُمَا بَصْرِيٌّ وَالآخَرُ مَدَنِيٌّ وَكَانَا فِي عَصْرٍ وَاحِدٍ وابو مودود الذي روى هذا الحديث أسمه فضة بصري. ‏

Salmon (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ: «Qazoni faqat duo qaytaradi va umrni faqat yaxshilik (birr) ziyoda qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Usayddan ham (rivoyat) bor. Bu hadis Salmonning hadisi sifatida hasan gʻaribdir, biz uni faqat Yahyo ibn az-Zuraysning hadisidan bilamiz.Салмон (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қазони фақат дуо қайтаради ва умрни фақат яхшилик (бирр) зиёда қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Усайддан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис Салмоннинг ҳадиси сифатида ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Яҳё ибн аз-Зурайснинг ҳадисидан биламиз.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَعْفَرُ بْنُ مَيْمُونٍ، صَاحِبُ الأَنْمَاطِ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ سَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ حَيِيٌّ كَرِيمٌ يَسْتَحِي إِذَا رَفَعَ الرَّجُلُ إِلَيْهِ يَدَيْهِ أَنْ يَرُدَّهُمَا صِفْرًا خَائِبَتَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ وَلَمْ يَرْفَعْهُ ‏.‏

Salmon al-Forsiy (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Albatta, Alloh Hayiy (juda hayoli) va Karimdir (saxiydir), kishi Unga ikki qoʻlini koʻtarganida ularni quruq va noumid qaytarishdan hayo qiladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir. Baʼzilar uni (Paygʻambarga nisbat bermay) rivoyat qilganlar.Салмон ал-Форсий (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Албатта, Аллоҳ Ҳайий (жуда ҳаёли) ва Каримдир (сахийдир), киши Унга икки қўлини кўтарганида уларни қуруқ ва ноумид қайтаришдан ҳаё қилади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Баъзилар уни (Пайғамбарга нисбат бермай) ривоят қилганлар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الأَزْدِيُّ، وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو بَدْرٍ، شُجَاعُ ابْنُ الْوَلِيدِ عَنْ قَابُوسِ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَلْمَانَ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا سَلْمَانُ لاَ تُبْغِضْنِي فَتُفَارِقَ دِينَكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أُبْغِضُكَ وَبِكَ هَدَانَا اللَّهُ قَالَ ‏"‏ تُبْغِضُ الْعَرَبَ فَتُبْغِضُنِي ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي بَدْرٍ شُجَاعِ بْنِ الْوَلِيدِ ‏.‏ وَسَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ يَقُولُ أَبُو ظَبْيَانَ لَمْ يُدْرِكْ سَلْمَانَ مَاتَ سَلْمَانُ قَبْلَ عَلِيٍّ ‏.‏

Salmon (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ menga: «Ey Salmon, meni yomon koʻrmagin, (aks holda) diningdan ajralib qolasan», dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, sizni qanday yomon koʻraman, holbuki Alloh bizni siz orqali hidoyat qildi-ku», dedim. U zot: «Arablarni yomon koʻrasan va shu bilan meni yomon koʻrgan boʻlasan», dedilar. Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Abu Badr Shujoʼ ibn al-Validning hadisi orqaligina bilamiz. Men Muhammad ibn Ismoilning: «Abu Zabyon Salmonga yetishmagan, Salmon Alidan oldin vafot etgan», deganini eshitdim.Салмон (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Эй Салмон, мени ёмон кўрмагин, (акс ҳолда) динингдан ажралиб қоласан», дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, сизни қандай ёмон кўраман, ҳолбуки Аллоҳ бизни сиз орқали ҳидоят қилди-ку», дедим. У зот: «Арабларни ёмон кўрасан ва шу билан мени ёмон кўрган бўласан», дедилар. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Абу Бадр Шужў ибн ал-Валиднинг ҳадиси орқалигина биламиз. Мен Муҳаммад ибн Исмоилнинг: «Абу Забён Салмонга етишмаган, Салмон Алидан олдин вафот этган», деганини эшитдим.