وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الْغُلَامَ الَّذِي قَتَلَهُ الْخَضِرُ طُبِعَ كَافِرًا وَلَوْ عَاشَ لَأَرْهَقَ أَبَوَيْهِ طُغْيَانًا وَكُفْرًا» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Xizr oʻldirgan oʻsha yigit kofir (boʻlib qolishi) yozilgan edi; agar tirik qolganida, ota-onasini ham tugʻyon (haddan oshish) va kufrga giriftor qilgan boʻlardi», — dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Хизр ўлдирган ўша йигит кофир (бўлиб қолиши) ёзилган эди; агар тирик қолганида, ота-онасини ҳам туғён (ҳаддан ошиш) ва куфрга гирифтор қилган бўларди», — дедилар.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ كُنْتُ إِمَامَ النَّبِيِّينَ وَخَطِيبَهُمْ وَصَاحِبَ شَفَاعَتِهِمْ غيرَ فَخر» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Men paygʻambarlar ichida bir uy qurib, uni goʻzal, mukammal va chiroyli qilgan, ammo undan bir gʻisht oʻrnini boʻsh qoldirgan kishiga oʻxshayman. Bas, odamlar binoni aylanib, undan hayratga tushib: ‹Mana shu gʻisht oʻrni toʻldirilsa edi›, deydilar. Men paygʻambarlar ichida ana oʻsha gʻisht oʻrnidaman», dedilar. Va shu isnod bilan Nabiy ﷺdan (rivoyat qilinadi): U zot: «Qiyomat kuni boʻlganda men paygʻambarlarning imomi, xatibi va shafoatchisi boʻlaman, (bunda) faxrlanish yoʻq», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Мен пайғамбарлар ичида бир уй қуриб, уни гўзал, мукаммал ва чиройли қилган, аммо ундан бир ғишт ўрнини бўш қолдирган кишига ўхшайман. Бас, одамлар бинони айланиб, ундан ҳайратга тушиб: ‹Мана шу ғишт ўрни тўлдирилса эди›, дейдилар. Мен пайғамбарлар ичида ана ўша ғишт ўрнидаман», дедилар. Ва шу иснод билан Набий ﷺдан (ривоят қилинади): У зот: «Қиёмат куни бўлганда мен пайғамбарларнинг имоми, хатиби ва шафоатчиси бўламан, (бунда) фахрланиш йўқ», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ لِلْوُضُوءِ شَيْطَانًا يُقَالُ لَهُ الْوَلَهَانُ فَاتَّقُوا وَسْوَاسَ الْمَاءِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لِأَنَّا لَا نَعْلَمُ أَحَدًا أَسْنَدَهُ غَيْرَ خَارِجَةَ وَهُوَ لَيْسَ بِالْقَوِيّ عِنْد أَصْحَابنَا
Muhammad ibn Bashshor bizga aytib berdi: Abu Dovud at-Tayolisiy bizga aytib berdi: Xorija ibn Musʼab bizga Yunus ibn Ubayddan, u al-Hasandan, u Utay ibn Zamra as-Saʼdiydan, u Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi. U zot shunday dedilar: «Tahoratning bir shaytoni bor, unga ‹Valahon› deyiladi. Bas, suv (haqidagi) vasvasadan saqlaninglar.» (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Abdulloh ibn Amr va Abdulloh ibn Mugʻaffaldan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Ubay ibn Kaʼbning hadisi gʻaribdir va uning isnodi hadis ahli nazdida kuchli va sahih emas, chunki biz buni Xorijadan boshqa hech kim musnad qilib (Paygʻambarga bogʻlab) keltirganini bilmaymiz. Bu hadis bir necha yoʻl bilan al-Hasandan, uning oʻz soʻzi sifatida (mavquf) rivoyat qilingan va bu bobda Paygʻambar ﷺdan hech narsa sahih boʻlmaydi. Xorija ashoblarimiz nazdida kuchli emas va uni Ibn al-Muborak zaif sanagan.Муҳаммад ибн Башшор бизга айтиб берди: Абу Довуд ат-Таёлисий бизга айтиб берди: Хорижа ибн Мусъаб бизга Юнус ибн Убайддан, у ал-Ҳасандан, у Утай ибн Замра ас-Саъдийдан, у Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди. У зот шундай дедилар: «Таҳоратнинг бир шайтони бор, унга ‹Валаҳон› дейилади. Бас, сув (ҳақидаги) васвасадан сақланинглар.» (Абу Исо) айтди: Бу бобда Абдуллоҳ ибн Амр ва Абдуллоҳ ибн Муғаффалдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Убай ибн Каъбнинг ҳадиси ғарибдир ва унинг исноди ҳадис аҳли наздида кучли ва саҳиҳ эмас, чунки биз буни Хорижадан бошқа ҳеч ким муснад қилиб (Пайғамбарга боғлаб) келтирганини билмаймиз. Бу ҳадис бир неча йўл билан ал-Ҳасандан, унинг ўз сўзи сифатида (мавқуф) ривоят қилинган ва бу бобда Пайғамбар ﷺдан ҳеч нарса саҳиҳ бўлмайди. Хорижа ашобларимиз наздида кучли эмас ва уни Ибн ал-Муборак заиф санаган.
عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: إِنَّمَا كَانَ الْمَاءُ مِنَ الْمَاءِ رُخْصَةً فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ ثمَّ نهي عَنْهَا
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Suv suvdandir» (degan hukm) faqat Islomning boshlarida (berilgan) ruxsat edi, soʻng undan qaytarildi.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Сув сувдандир» (деган ҳукм) фақат Исломнинг бошларида (берилган) рухсат эди, сўнг ундан қайтарилди.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: الصَّلَاةُ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ سُنَّةٌ كُنَّا نَفْعَلُهُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُعَابُ عَلَيْنَا. فَقَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ: إِنَّمَا كَانَ ذَاكَ إِذْ كَانَ فِي الثِّيَاب قلَّة فَأَما إِذْ وَسَّعَ اللَّهُ فَالصَّلَاةُ فِي الثَّوْبَيْنِ أَزْكَى. رَوَاهُ أَحْمد
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Bitta kiyimda namoz oʻqish — sunnatdir. Biz buni Rasululloh ﷺ bilan birga qilar edik va bunda bizni ayblashmas edi», dedi. Shunda Ibn Masʼud: «Bu faqat kiyim kam boʻlgan paytda edi. Alloh imkonni kengaytirgach, ikkita kiyimda namoz oʻqish pokroqdir», dedi. Ahmad rivoyat qilgan.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Битта кийимда намоз ўқиш — суннатдир. Биз буни Расулуллоҳ ﷺ билан бирга қилар эдик ва бунда бизни айблашмас эди», деди. Шунда Ибн Масъуд: «Бу фақат кийим кам бўлган пайтда эди. Аллоҳ имконни кенгайтиргач, иккита кийимда намоз ўқиш покроқдир», деди. Аҳмад ривоят қилган.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُكْثِرُ الصَّلَاةَ عَلَيْكَ فَكَمْ أَجْعَلُ لَكَ مِنْ صَلَاتِي؟ فَقَالَ: «مَا شِئْتَ» قُلْتُ: الرُّبُعَ؟ قَالَ: «مَا شِئْتَ فَإِنْ زِدْتَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ» . قُلْتُ: النِّصْفَ؟ قَالَ: «مَا شِئْتَ فَإِنْ زِدْتَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ» قُلْتُ: فَالثُّلُثَيْنِ؟ قَالَ: «مَا شِئْتَ فَإِنْ زِدْتَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ» قُلْتُ: أَجْعَلُ لَكَ صَلَاتِي كُلَّهَا؟ قَالَ: «إِذا يكفى همك وَيكفر لَك ذَنْبك» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ tunning uchdan ikkisi oʻtganda turib: «Ey insonlar! Allohni zikr qilinglar! Allohni zikr qilinglar! Birinchi (qattiq silkinishli) puflash keldi, uning ortidan ikkinchisi keladi. Oʻlim oʻzida bori bilan keldi, oʻlim oʻzida bori bilan keldi», der edilar. Ubayy aytdi: «Ey Allohning Rasuli, men Sizga koʻp salavot aytaman. Salavotimning qanchasini Sizga ajrataman?» dedim. U zot: «Xohlaganingcha», dedilar. «Toʻrtdan birini», dedim. U zot: «Xohlaganingcha, ammo koʻpaytirsang, oʻzingga yaxshiroqdir», dedilar. «Yarmini», dedim. U zot: «Xohlaganingcha, ammo koʻpaytirsang, oʻzingga yaxshiroqdir», dedilar. «Unda uchdan ikkisini», dedim. U zot: «Xohlaganingcha, ammo koʻpaytirsang, oʻzingga yaxshiroqdir», dedilar. «Butun duoyimni Sizga ajrataman», dedim. U zot: «Unda gʻaming kifoya qilinadi va gunohing magʻfirat qilinadi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ туннинг учдан иккиси ўтганда туриб: «Эй инсонлар! Аллоҳни зикр қилинглар! Аллоҳни зикр қилинглар! Биринчи (қаттиқ силкинишли) пуфлаш келди, унинг ортидан иккинчиси келади. Ўлим ўзида бори билан келди, ўлим ўзида бори билан келди», дер эдилар. Убайй айтди: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен Сизга кўп салавот айтаман. Салавотимнинг қанчасини Сизга ажратаман?» дедим. У зот: «Хоҳлаганингча», дедилар. «Тўртдан бирини», дедим. У зот: «Хоҳлаганингча, аммо кўпайтирсанг, ўзингга яхшироқдир», дедилар. «Ярмини», дедим. У зот: «Хоҳлаганингча, аммо кўпайтирсанг, ўзингга яхшироқдир», дедилар. «Унда учдан иккисини», дедим. У зот: «Хоҳлаганингча, аммо кўпайтирсанг, ўзингга яхшироқдир», дедилар. «Бутун дуойимни Сизга ажратаман», дедим. У зот: «Унда ғаминг кифоя қилинади ва гуноҳинг мағфират қилинади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا الصُّبْحَ فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ: «أَشَاهِدٌ فُلَانٌ؟» قَالُوا: لَا. قَالَ: «أَشَاهِدٌ فُلَانٌ؟» قَالُوا: لَا. قَالَ: «إِنَّ هَاتَيْنِ الصَّلَاتَيْنِ أَثْقَلُ الصَّلَوَاتِ عَلَى الْمُنَافِقِينَ وَلَو تعلمُونَ مَا فيهمَا لأتيتموهما وَلَوْ حَبْوًا عَلَى الرُّكَبِ وَإِنَّ الصَّفَّ الْأَوَّلَ عَلَى مِثْلِ صَفِّ الْمَلَائِكَةِ وَلَوْ عَلِمْتُمْ مَا فضيلته لابتدرتموه وَإِن صَلَاة الرجل من الرَّجُلِ أَزْكَى مِنْ صَلَاتِهِ وَحْدَهُ وَصَلَاتَهُ مَعَ الرَّجُلَيْنِ أَزْكَى مِنْ صَلَاتِهِ مَعَ الرَّجُلِ وَمَا كَثُرَ فَهُوَ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu) aytadilar: Bir kuni Rasululloh ﷺ bizga bomdod namozini oʻqitdilar va: «Falonchi hozirmi?» dedilar. Ular: «Yoʻq», dedilar. U zot (yana): «Falonchi hozirmi?» dedilar. Ular: «Yoʻq», dedilar. Shunda u zot: «Albatta, mana shu ikki namoz munofiqlarga namozlarning eng ogʻiridir. Agar ularda nima borligini bilsangiz edi, tizzalaringizda emaklab boʻlsa-da, ularga kelar edingiz. Birinchi saf farishtalar safi kabidir; agar uning fazilatini bilsangiz edi, unga (oʻzni urib) shoshilar edingiz. Kishining boshqa bir kishi bilan birga oʻqigan namozi yolgʻiz oʻzi oʻqigan namozidan pokroqdir, uning ikki kishi bilan birga oʻqigan namozi bir kishi bilan oʻqigan namozidan pokroqdir. (Jamoat) qancha koʻp boʻlsa, u Alloh taologa shuncha mahbubroqdir», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ бизга бомдод намозини ўқитдилар ва: «Фалончи ҳозирми?» дедилар. Улар: «Йўқ», дедилар. У зот (яна): «Фалончи ҳозирми?» дедилар. Улар: «Йўқ», дедилар. Шунда у зот: «Албатта, мана шу икки намоз мунофиқларга намозларнинг энг оғиридир. Агар уларда нима борлигини билсангиз эди, тиззаларингизда эмаклаб бўлса-да, уларга келар эдингиз. Биринчи саф фаришталар сафи кабидир; агар унинг фазилатини билсангиз эди, унга (ўзни уриб) шошилар эдингиз. Кишининг бошқа бир киши билан бирга ўқиган намози ёлғиз ўзи ўқиган намозидан покроқдир, унинг икки киши билан бирга ўқиган намози бир киши билан ўқиган намозидан покроқдир. (Жамоат) қанча кўп бўлса, у Аллоҳ таолога шунча маҳбуброқдир», дедилар.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَلَّمَ فِي الْوتر قَالَ: «سُبْحَانَكَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ» رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَزَادَ: ثَلَاث مَرَّات يُطِيل فِي آخِرهنَّ
وَفِي رِوَايَةٍ لِلنَّسَائِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ قَالَ: كَانَ يَقُولُ إِذَا سَلَّمَ: «سُبْحَانَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ» ثَلَاثًا وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ بالثالثة
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vitrda salom berganlarida, «Subhaanal Malikil Qudduus» (Egalik va poklik Egasi boʻlmish Alloh pokdir) der edilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ витрда салом берганларида, «Субҳаанал Маликил Қуддуус» (Эгалик ва поклик Эгаси бўлмиш Аллоҳ покдир) дер эдилар.
عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: انْكَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فصلى بهم فَقَرَأَ بِسُورَة م الطُّوَلِ وَرَكَعَ خَمْسَ رَكَعَاتٍ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَامَ الثَّانِيَةَ فَقَرَأَ بِسُورَةٍ مِنَ الطُّوَلِ ثُمَّ رَكَعَ خَمْسَ رَكَعَاتٍ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ كَمَا هُوَ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ يَدْعُو حَتَّى انْجَلَى كسوفها. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Ahmad ibn al-Furot ibn Xolid Abu Masʼud ar-Roziy bizga shunday dedi: Muhammad ibn Abdulloh ibn Abu Jaʼfar ar-Roziy bizga otasidan, u Abu Jaʼfar ar-Roziydan xabar berdi. Abu Dovud aytdi: Menga Umar ibn Shaqiqdan ham rivoyat qilindi: Abu Jaʼfar ar-Roziy bizga shunday dedi — bu uning lafzi boʻlib, u toʻliqroqdir — ar-Robiʼ ibn Anasdan, u Abul-Oliyadan, u Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildi. (Ubay) aytdi: Rasululloh ﷺ zamonida quyosh tutildi va Nabiy ﷺ ularga namoz oʻqib berdilar. (U zot) uzun suralardan birini oʻqib, besh ruku qildilar va ikki sajda qildilar; soʻng ikkinchi (rakaatga) turib, uzun suralardan birini oʻqidilar va besh ruku qilib, ikki sajda qildilar; soʻng oʻsha holatlaricha qiblaga yuzlangan holda oʻtirib, quyoshning tutilishi ochilgunga qadar dua qildilar.Аҳмад ибн ал-Фурот ибн Холид Абу Масъуд ар-Розий бизга шундай деди: Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абу Жаъфар ар-Розий бизга отасидан, у Абу Жаъфар ар-Розийдан хабар берди. Абу Довуд айтди: Менга Умар ибн Шақиқдан ҳам ривоят қилинди: Абу Жаъфар ар-Розий бизга шундай деди — бу унинг лафзи бўлиб, у тўлиқроқдир — ар-Робиъ ибн Анасдан, у Абул-Олиядан, у Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилди. (Убай) айтди: Расулуллоҳ ﷺ замонида қуёш тутилди ва Набий ﷺ уларга намоз ўқиб бердилар. (У зот) узун суралардан бирини ўқиб, беш руку қилдилар ва икки сажда қилдилар; сўнг иккинчи (ракаатга) туриб, узун суралардан бирини ўқидилар ва беш руку қилиб, икки сажда қилдилар; сўнг ўша ҳолатларича қиблага юзланган ҳолда ўтириб, қуёшнинг тутилиши очилгунга қадар дуа қилдилар.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " لَا تَسُبُّوا الرِّيحَ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مَا تَكْرَهُونَ فَقُولُوا: اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِ هَذِهِ الرِّيحِ وَخَيْرِ مَا فِيهَا وَخَيْرِ مَا أُمِرَتْ بِهِ وَنَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ هَذِهِ الرِّيحِ وَشَرِّ مَا فِيهَا وَشَرِّ مَا أُمِرَتْ بِهِ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shamolni soʻkmanglar. Yoqtirmaydigan narsangizni koʻrsangiz: ‹Allohumma inno nasaluka min xayri hazihir-riyh, va xayri mo fiho, va xayri mo umirat bihi, va naʼuzu bika min sharri hazihir-riyh, va sharri mo fiho, va sharri mo umirat bihi› (Ey Alloh, biz Sendan bu shamolning yaxshiligini, undagi narsaning yaxshiligini va u nimaga buyurilgan boʻlsa oʻshaning yaxshiligini soʻraymiz; bu shamolning yomonligidan, undagi narsaning yomonligidan va u nimaga buyurilgan boʻlsa oʻshaning yomonligidan Senga panoh tilaymiz), denglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шамолни сўкманглар. Ёқтирмайдиган нарсангизни кўрсангиз: ‹Аллоҳумма инно насалука мин хайри ҳазиҳир-рийҳ, ва хайри мо фиҳо, ва хайри мо умират биҳи, ва наъузу бика мин шарри ҳазиҳир-рийҳ, ва шарри мо фиҳо, ва шарри мо умират биҳи› (Эй Аллоҳ, биз Сендан бу шамолнинг яхшилигини, ундаги нарсанинг яхшилигини ва у нимага буюрилган бўлса ўшанинг яхшилигини сўраймиз; бу шамолнинг ёмонлигидан, ундаги нарсанинг ёмонлигидан ва у нимага буюрилган бўлса ўшанинг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилаймиз), денглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَا أَبَا الْمُنْذِرِ أَتَدْرِي أَيُّ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَعَك أعظم؟» . قَالَ: قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ: «يَا أَبَا الْمُنْذِرِ أَتَدْرِي أَيُّ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَعَك أعظم؟» . قَالَ: قُلْتُ (اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ القيوم)
قَالَ فَضرب فِي صَدْرِي وَقَالَ: «وَالله لِيَهنك الْعلم أَبَا الْمُنْذر» . رَوَاهُ مُسلم
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey Abul-Munzir! Bilasanmi, oʻzingdagi (yodlagan) Allohning Kitobidan qaysi oyat eng ulugʻdir?» — dedilar. (Ubay) dedi: men: «Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biladi», dedim. (Rasululloh) yana: «Ey Abul-Munzir! Bilasanmi, oʻzingdagi Allohning Kitobidan qaysi oyat eng ulugʻdir?» — dedilar. Men: {Alloh — Undan oʻzga iloh yoʻq; (U) tirik va (hamma narsani) idora qilib turuvchidir} (Baqara 255) dedim. Shunda (Rasululloh) koʻkragimga (yengilgina) urib: «Vallohi, ilm senga muborak boʻlsin, ey Abul-Munzir!» — dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Абул-Мунзир! Биласанми, ўзингдаги (ёдлаган) Аллоҳнинг Китобидан қайси оят энг улуғдир?» — дедилар. (Убай) деди: мен: «Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ билади», дедим. (Расулуллоҳ) яна: «Эй Абул-Мунзир! Биласанми, ўзингдаги Аллоҳнинг Китобидан қайси оят энг улуғдир?» — дедилар. Мен: {Аллоҳ — Ундан ўзга илоҳ йўқ; (У) тирик ва (ҳамма нарсани) идора қилиб турувчидир} (Бақара 255) дедим. Шунда (Расулуллоҳ) кўкрагимга (енгилгина) уриб: «Валлоҳи, илм сенга муборак бўлсин, эй Абул-Мунзир!» — дедилар.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: كُنْتُ فِي الْمَسْجِدِ فَدَخَلَ رَجُلٌ يُصَلِّي فَقَرَأَ قِرَاءَةً أَنْكَرْتُهَا عَلَيْهِ ثُمَّ دَخَلَ آخَرُ فَقَرَأَ قِرَاءَةً سِوَى قِرَاءَةِ صَاحِبِهِ فَلَمَّا قَضَيْنَا الصَّلَاةَ دَخَلْنَا جَمِيعًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ هَذَا قَرَأَ قِرَاءَةً أَنْكَرْتُهَا عَلَيْهِ وَدخل آخر فَقَرَأَ سوى قِرَاءَة صَاحبه فَأَمَرَهُمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَآ فَحَسَّنَ شَأْنَهُمَا فَسَقَطَ فِي نَفْسِي مِنَ التَّكْذِيبِ وَلَا إِذْ كُنْتُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَلَمَّا رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قَدْ غَشِيَنِي ضَرَبَ فِي صَدْرِي فَفِضْت عَرَقًا وكأنما أنظر إِلَى الله عز وَجل فَرَقَا فَقَالَ لِي: «يَا أُبَيُّ أُرْسِلَ إِلَيَّ أَن اقْرَأِ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ فَرَدَدْتُ إِلَيْهِ أَنْ هَوِّنْ عَلَى أُمَّتِي فَرَدَّ إِلَيَّ الثَّانِيَةَ اقْرَأْهُ عَلَى حَرْفَيْنِ فَرَدَّدَتْ إِلَيْهِ أَنْ هَوِّنْ عَلَى أُمَّتِي فَرَدَّ إِلَيَّ الثَّالِثَةِ اقْرَأْهُ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ وَلَكَ بِكُلِّ رَدَّةٍ رَدَدْتُكَهَا مَسْأَلَةٌ تَسْأَلُنِيهَا فَقُلْتُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأُمَّتِي اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأُمَّتِي وَأَخَّرْتُ الثَّالِثَةَ لِيَوْمٍ يَرْغَبُ إِلَيَّ الْخَلْقُ كُلُّهُمْ حَتَّى إِبْرَاهِيم صلى الله عَلَيْهِ وَسلم» . رَوَاهُ مُسلم
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men masjidda edim. Bir kishi kirib namoz oʻqidi va men inkor qilgan (notanish) bir qiroat bilan oʻqidi. Soʻng boshqa biri kirib, oʻrtogʻining qiroatidan oʻzga bir qiroat bilan oʻqidi. Namozni tugatganimizdan keyin biz hammamiz Rasululloh ﷺ huzuriga kirdik. Men: «Bu kishi men inkor qilgan bir qiroat bilan oʻqidi, boshqa biri ham kirib, oʻrtogʻining qiroatidan oʻzgacha oʻqidi», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ ularning ikkoviga buyurdilar, ular oʻqishdi. Nabiy ﷺ ularning ikkovining ishini yaxshi (toʻgʻri) deb topdilar. Shunda mening qalbimga (vahiyni) yolgʻonga chiqarishdan bir narsa — hatto johiliyatda boʻlganimda ham boʻlmagan (darajada) tushdi. Rasululloh ﷺ meni qoplab olgan (holatni) koʻrgach, koʻkragimga (qoʻllari bilan) urdilar. Shunda men terga gʻarq boʻldim va goʻyo qoʻrquvdan Allohga — azza va jallaga — qarab turgandek boʻldim. Soʻng menga: «Ey Ubay! Menga: ‹Qurʼonni bir harf (qiroat) ustida oʻqi›, deb (xabar) yuborildi. Men unga: ‹Ummatimga yengil qil›, deb javob qaytardim. Menga ikkinchi marta: ‹Uni ikki harf ustida oʻqi›, deb (xabar) qaytarildi. Men yana unga: ‹Ummatimga yengil qil›, deb javob qaytardim. Menga uchinchi marta: ‹Yetti harf ustida oʻqi›, deb (xabar) qaytarildi. (Yana menga): ‹Men senga qaytargan har bir javob (oʻrniga) sen Mendan soʻraydigan bir tilak bor›, (deyildi). Men: ‹Ey Alloh! Ummatimni kechir, ummatimni kechir›, dedim. Uchinchisini esa butun xaloyiq — hatto Ibrohim (alayhissalom) ham — menga (shafoat soʻrab) yuz buradigan kunga qoldirdim», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен масжидда эдим. Бир киши кириб намоз ўқиди ва мен инкор қилган (нотаниш) бир қироат билан ўқиди. Сўнг бошқа бири кириб, ўртоғининг қироатидан ўзга бир қироат билан ўқиди. Намозни тугатганимиздан кейин биз ҳаммамиз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига кирдик. Мен: «Бу киши мен инкор қилган бир қироат билан ўқиди, бошқа бири ҳам кириб, ўртоғининг қироатидан ўзгача ўқиди», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ уларнинг икковига буюрдилар, улар ўқишди. Набий ﷺ уларнинг икковининг ишини яхши (тўғри) деб топдилар. Шунда менинг қалбимга (ваҳийни) ёлғонга чиқаришдан бир нарса — ҳатто жоҳилиятда бўлганимда ҳам бўлмаган (даражада) тушди. Расулуллоҳ ﷺ мени қоплаб олган (ҳолатни) кўргач, кўкрагимга (қўллари билан) урдилар. Шунда мен терга ғарқ бўлдим ва гўё қўрқувдан Аллоҳга — азза ва жаллага — қараб тургандек бўлдим. Сўнг менга: «Эй Убай! Менга: ‹Қуръонни бир ҳарф (қироат) устида ўқи›, деб (хабар) юборилди. Мен унга: ‹Умматимга енгил қил›, деб жавоб қайтардим. Менга иккинчи марта: ‹Уни икки ҳарф устида ўқи›, деб (хабар) қайтарилди. Мен яна унга: ‹Умматимга енгил қил›, деб жавоб қайтардим. Менга учинчи марта: ‹Етти ҳарф устида ўқи›, деб (хабар) қайтарилди. (Яна менга): ‹Мен сенга қайтарган ҳар бир жавоб (ўрнига) сен Мендан сўрайдиган бир тилак бор›, (дейилди). Мен: ‹Эй Аллоҳ! Умматимни кечир, умматимни кечир›, дедим. Учинчисини эса бутун халойиқ — ҳатто Иброҳим (алайҳиссалом) ҳам — менга (шафоат сўраб) юз бурадиган кунга қолдирдим», дедилар.
عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: لَقِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جِبْرِيلَ فَقَالَ: " يَا جِبْرِيلُ إِنِّي بُعِثْتُ إِلَى أُمَّةٍ أُمِّيِّينَ مِنْهُمُ الْعَجُوزُ وَالشَّيْخُ الْكَبِيرُ وَالْغُلَامُ وَالْجَارِيَةُ وَالرَّجُلُ الَّذِي لَمْ يَقْرَأْ كِتَابًا قَطُّ قَالَ: يَا مُحَمَّد إِن الْقُرْآن أونزل عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَفِي رِوَايَةٍ لِأَحْمَدَ وَأَبِي دَاوُدَ: قَالَ: «لَيْسَ مِنْهَا إِلَّا شَافٍ كَافٍ» . وَفِي رِوَايَةٍ لِلنَّسَائِيِّ قَالَ: " إِنَّ جِبْرِيلَ وَمِيكَائِيلَ أَتَيَانِي فَقَعَدَ جِبْرِيلُ عَنْ يَمِينِي وَمِيكَائِيلُ عَنْ يَسَارِي فَقَالَ جِبْرِيلُ: اقْرَأِ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ قَالَ مِيكَائِيلُ: اسْتَزِدْهُ حَتَّى بَلَغَ سَبْعَة أحرف فَكل حرف شاف كَاف "
Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu) aytadi: Rasululloh ﷺ Jibrilni uchratib: «Ey Jibril, men ummiy bir ummatga yuborildim, ular orasida kampir ham, qari chol ham, oʻgʻil bola ham, qiz bola ham, hech qachon kitob oʻqimagan kishi ham bor», dedilar. U: «Ey Muhammad, albatta Qurʼon yetti harf bilan nozil qilingan», dedi. Bu bobda Umar, Huzayfa ibn al-Yamon, Ummu Ayyub — u Abu Ayyub al-Ansoriyning ayoli, Samura, Ibn Abbos, Abu Hurayra, Abu Juhaym ibn al-Horis ibn as-Simma, Amr ibn al-Os va Abu Bakradan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir, u Ubay ibn Kaʼbdan bir necha yoʻl bilan rivoyat qilingan.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу) айтади: Расулуллоҳ ﷺ Жибрилни учратиб: «Эй Жибрил, мен уммий бир умматга юборилдим, улар орасида кампир ҳам, қари чол ҳам, ўғил бола ҳам, қиз бола ҳам, ҳеч қачон китоб ўқимаган киши ҳам бор», дедилар. У: «Эй Муҳаммад, албатта Қуръон етти ҳарф билан нозил қилинган», деди. Бу бобда Умар, Ҳузайфа ибн ал-Ямон, Умму Айюб — у Абу Айюб ал-Ансорийнинг аёли, Самура, Ибн Аббос, Абу Ҳурайра, Абу Жуҳайм ибн ал-Ҳорис ибн ас-Симма, Амр ибн ал-Ос ва Абу Бакрадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир, у Убай ибн Каъбдан бир неча йўл билан ривоят қилинган.
وَعَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ذَكَرَ أَحَدًا فَدَعَا لَهُ بَدَأَ بِنَفْسِهِ رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيح
Ubayy ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ birovni eslab, unga duo qilsalar, avval oʻzlaridan boshlar edilar. Termiziy rivoyat qilib: «Bu hadis hasan gʻarib sahihdir», degan.Убайй ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бировни эслаб, унга дуо қилсалар, аввал ўзларидан бошлар эдилар. Термизий ривоят қилиб: «Бу ҳадис ҳасан ғариб саҳиҳдир», деган.