Ubay ibn Ka'b

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُمْ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَصِيرٍ، عَنْ أَبِيهِ، - قَالَ شُعْبَةُ وَقَالَ أَبُو إِسْحَاقَ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْهُ، وَمِنْ أَبِيهِ - قَالَ سَمِعْتُ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ، يَقُولُ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا صَلاَةَ الصُّبْحِ فَقَالَ ‏"‏ أَشَهِدَ فُلاَنٌ الصَّلاَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَفُلاَنٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّ هَاتَيْنِ الصَّلاَتَيْنِ مِنْ أَثْقَلِ الصَّلاَةِ عَلَى الْمُنَافِقِينَ وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِيهِمَا لأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْوًا وَالصَّفُّ الأَوَّلُ عَلَى مِثْلِ صَفِّ الْمَلاَئِكَةِ وَلَوْ تَعْلَمُونَ فَضِيلَتَهُ لاَبْتَدَرْتُمُوهُ وَصَلاَةُ الرَّجُلِ مَعَ الرَّجُلِ أَزْكَى مِنْ صَلاَتِهِ وَحْدَهُ وَصَلاَةُ الرَّجُلِ مَعَ الرَّجُلَيْنِ أَزْكَى مِنْ صَلاَتِهِ مَعَ الرَّجُلِ وَمَا كَانُوا أَكْثَرَ فَهُوَ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ‏"‏ ‏.‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ bomdod namozini oʻqidilar, soʻng: «Falonchi namozda hozir boʻldimi?» dedilar. «Yoʻq», deyishdi. «Falonchi-chi?» dedilar. «Yoʻq», deyishdi. Shunda u zot: «Bu ikki namoz munofiqlarga eng ogʻir kelgan namozdir. Agar ularda nima borligini bilsalar edi, hatto emaklab boʻlsa ham kelardilar. Birinchi saf farishtalar safiga oʻxshaydir. Agar uning fazlini bilsangiz, unga oshiqardingiz. Kishining boshqa bir kishi bilan namoz oʻqishi yolgʻiz oʻqiganidan pokizaroqdir, kishining ikki kishi bilan namoz oʻqishi bir kishi bilan oʻqiganidan pokizaroqdir. Qancha koʻp boʻlsalar, Aziz va Jalil boʻlgan Allohga shuncha suyukliroqdir», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ бомдод намозини ўқидилар, сўнг: «Фалончи намозда ҳозир бўлдими?» дедилар. «Йўқ», дейишди. «Фалончи-чи?» дедилар. «Йўқ», дейишди. Шунда у зот: «Бу икки намоз мунофиқларга энг оғир келган намоздир. Агар уларда нима борлигини билсалар эди, ҳатто эмаклаб бўлса ҳам келардилар. Биринчи саф фаришталар сафига ўхшайдир. Агар унинг фазлини билсангиз, унга ошиқардингиз. Кишининг бошқа бир киши билан намоз ўқиши ёлғиз ўқиганидан покизароқдир, кишининг икки киши билан намоз ўқиши бир киши билан ўқиганидан покизароқдир. Қанча кўп бўлсалар, Азиз ва Жалил бўлган Аллоҳга шунча суюклироқдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي التَّوْرَاةِ وَلاَ فِي الإِنْجِيلِ مِثْلَ أُمِّ الْقُرْآنِ وَهِيَ السَّبْعُ الْمَثَانِي وَهِيَ مَقْسُومَةٌ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ ‏"‏ ‏.‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla Tavrotda ham, Injilda ham Fotihatul-kitobga oʻxshashini nozil qilmagan. U sabʼul-masoniydir. U Men bilan bandam oʻrtasida boʻlingandir, bandamga soʻragani beriladi», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла Тавротда ҳам, Инжилда ҳам Фотиҳатул-китобга ўхшашини нозил қилмаган. У сабъул-масонийдир. У Мен билан бандам ўртасида бўлингандир, бандамга сўрагани берилади», дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، غُنْدَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عِنْدَ أَضَاةِ بَنِي غِفَارٍ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ أَتَاهُ الثَّانِيَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفَيْنِ قَالَ ‏"‏ أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ جَاءَهُ الثَّالِثَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى ثَلاَثَةِ أَحْرُفٍ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ جَاءَهُ الرَّابِعَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَأْمُرُكَ أَنْ تُقْرِئَ أُمَّتَكَ الْقُرْآنَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَأَيُّمَا حَرْفٍ قَرَءُوا عَلَيْهِ فَقَدْ أَصَابُوا ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا الْحَدِيثُ خُولِفَ فِيهِ الْحَكَمُ خَالَفَهُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ رَوَاهُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ مُرْسَلاً ‏.‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Banu Gʻifor koʻlmagi yonida edilar. Bas, u zotga Jibril alayhissalom kelib: «Alloh azza va jalla senga ummatingga Qurʼonni bir harf (qiroat) bilan oʻqitishni buyurmoqda», dedi. U zot: «Allohdan uning ofiyatini va magʻfiratini soʻrayman, albatta ummatim bunga toqat qila olmaydi», dedilar. Soʻng u ikkinchi marta kelib: «Alloh azza va jalla senga ummatingga Qurʼonni ikki harf bilan oʻqitishni buyurmoqda», dedi. U zot: «Allohdan uning ofiyatini va magʻfiratini soʻrayman, albatta ummatim bunga toqat qila olmaydi», dedilar. Soʻng u uchinchi marta kelib: «Alloh azza va jalla senga ummatingga Qurʼonni uch harf bilan oʻqitishni buyurmoqda», dedi. U zot: «Allohdan uning ofiyatini va magʻfiratini soʻrayman, albatta ummatim bunga toqat qila olmaydi», dedilar. Soʻng u toʻrtinchi marta kelib: «Alloh azza va jalla senga ummatingga Qurʼonni yetti harf bilan oʻqitishni buyurmoqda, ular qaysi harf bilan oʻqisalar, toʻgʻri qilibdilar», dedi.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Бану Ғифор кўлмаги ёнида эдилар. Бас, у зотга Жибрил алайҳиссалом келиб: «Аллоҳ азза ва жалла сенга умматингга Қуръонни бир ҳарф (қироат) билан ўқитишни буюрмоқда», деди. У зот: «Аллоҳдан унинг офиятини ва мағфиратини сўрайман, албатта умматим бунга тоқат қила олмайди», дедилар. Сўнг у иккинчи марта келиб: «Аллоҳ азза ва жалла сенга умматингга Қуръонни икки ҳарф билан ўқитишни буюрмоқда», деди. У зот: «Аллоҳдан унинг офиятини ва мағфиратини сўрайман, албатта умматим бунга тоқат қила олмайди», дедилар. Сўнг у учинчи марта келиб: «Аллоҳ азза ва жалла сенга умматингга Қуръонни уч ҳарф билан ўқитишни буюрмоқда», деди. У зот: «Аллоҳдан унинг офиятини ва мағфиратини сўрайман, албатта умматим бунга тоқат қила олмайди», дедилар. Сўнг у тўртинчи марта келиб: «Аллоҳ азза ва жалла сенга умматингга Қуръонни етти ҳарф билан ўқитишни буюрмоқда, улар қайси ҳарф билан ўқисалар, тўғри қилибдилар», деди.

أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرِ بْنُ نُفَيْلٍ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَعْقِلِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ أَقْرَأَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُورَةً فَبَيْنَا أَنَا فِي الْمَسْجِدِ جَالِسٌ إِذْ سَمِعْتُ رَجُلاً يَقْرَؤُهَا يُخَالِفُ قِرَاءَتِي فَقُلْتُ لَهُ مَنْ عَلَّمَكَ هَذِهِ السُّورَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقُلْتُ لاَ تُفَارِقْنِي حَتَّى نَأْتِيَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا خَالَفَ قِرَاءَتِي فِي السُّورَةِ الَّتِي عَلَّمْتَنِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اقْرَأْ يَا أُبَىُّ ‏"‏ ‏.‏ فَقَرَأْتُهَا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَحْسَنْتَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِلرَّجُلِ ‏"‏ اقْرَأْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَرَأَ فَخَالَفَ قِرَاءَتِي فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَحْسَنْتَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أُبَىُّ إِنَّهُ أُنْزِلَ الْقُرْآنُ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ كُلُّهُنَّ شَافٍ كَافٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَعْقِلُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِذَلِكَ الْقَوِيِّ ‏.‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga bir surani oʻqitdilar. Men masjidda oʻtirganimda bir kishining uni mening qiroatimdan boshqacha oʻqiyotganini eshitib qoldim. Men unga: «Bu surani senga kim oʻrgatdi?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ», dedi. Men: «Rasululloh ﷺ huzurlariga borgunimizcha mendan ajralma», dedim. Soʻng u zot huzurlariga kelib: «Ey Rasululloh, bu kishi siz menga oʻrgatgan surada mening qiroatimga xilof qiladi», dedim. Rasululloh ﷺ: «Oʻqi, ey Ubay», dedilar. Men uni oʻqidim. Rasululloh ﷺ menga: «Yaxshi qilding», dedilar. Soʻng haligi kishiga: «Oʻqi», dedilar. U oʻqidi va mening qiroatimga xilof qildi. Rasululloh ﷺ unga: «Yaxshi qilding», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Ey Ubay, albatta Qurʼon yetti harf ustida nozil qilindi, ularning barchasi shifobaxsh va kifoyadir», dedilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга бир сурани ўқитдилар. Мен масжидда ўтирганимда бир кишининг уни менинг қироатимдан бошқача ўқиётганини эшитиб қолдим. Мен унга: «Бу сурани сенга ким ўргатди?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ», деди. Мен: «Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига боргунимизча мендан ажралма», дедим. Сўнг у зот ҳузурларига келиб: «Эй Расулуллоҳ, бу киши сиз менга ўргатган сурада менинг қироатимга хилоф қилади», дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Ўқи, эй Убай», дедилар. Мен уни ўқидим. Расулуллоҳ ﷺ менга: «Яхши қилдинг», дедилар. Сўнг ҳалиги кишига: «Ўқи», дедилар. У ўқиди ва менинг қироатимга хилоф қилди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Яхши қилдинг», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Убай, албатта Қуръон етти ҳарф устида нозил қилинди, уларнинг барчаси шифобахш ва кифоядир», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ زُبَيْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُوتِرُ بِثَلاَثِ رَكَعَاتٍ كَانَ يَقْرَأُ فِي الأُولَى بِـ ‏{‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏}‏ وَفِي الثَّانِيَةِ بِـ ‏{‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏}‏ وَفِي الثَّالِثَةِ بِـ ‏{‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏}‏ وَيَقْنُتُ قَبْلَ الرُّكُوعِ فَإِذَا فَرَغَ قَالَ عِنْدَ فَرَاغِهِ ‏"‏ سُبْحَانَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ يُطِيلُ فِي آخِرِهِنَّ ‏.‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ vitrni uch rakaat qilib oʻqir edilar. Birinchi rakaatda {Sabbihisma robbikal aʼlaa} ni, ikkinchisida {Qul yaa ayyuhal kaafiruun} ni, uchinchisida {Qul huvallohu ahad} ni oʻqir, rukudan avval qunut qilar, tugatganlarida oxirida: «Subhaanal malikil quddus», deb uch marta aytar, ularning oxirgisini choʻzardilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ витрни уч ракаат қилиб ўқир эдилар. Биринчи ракаатда {Саббиҳисма роббикал аълаа} ни, иккинчисида {Қул яа айюҳал каафируун} ни, учинчисида {Қул ҳуваллоҳу аҳад} ни ўқир, рукудан аввал қунут қилар, тугатганларида охирида: «Субҳаанал маликил қуддус», деб уч марта айтар, уларнинг охиргисини чўзардилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى مِنَ الْوَتْرِ بِـ ‏{‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏}‏ وَفِي الثَّانِيَةِ بِـ ‏{‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏}‏ وَفِي الثَّالِثَةِ بِـ ‏{‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏}‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu) shunday dedi: Rasululloh ﷺ vitrning birinchi rakaatida {Sabbihisma robbikal aʼlaa} ni, ikkinchisida {Qul yaa ayyuhal kaafiruun} ni, uchinchisida {Qul huvallohu ahad} ni oʻqir edilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ витрнинг биринчи ракаатида {Саббиҳисма роббикал аълаа} ни, иккинчисида {Қул яа айюҳал каафируун} ни, учинчисида {Қул ҳуваллоҳу аҳад} ни ўқир эдилар.

أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَزْرَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الْوَتْرِ بِـ ‏{‏ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ‏}‏ وَفِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ بِـ ‏{‏ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ‏}‏ وَفِي الثَّالِثَةِ بِـ ‏{‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ‏}‏ وَلاَ يُسَلِّمُ إِلاَّ فِي آخِرِهِنَّ وَيَقُولُ يَعْنِي بَعْدَ التَّسْلِيمِ ‏"‏ سُبْحَانَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثًا ‏.‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu) shunday dedi: Rasululloh ﷺ vitrda {Sabbihisma robbikal aʼlaa} ni, ikkinchi rakaatda {Qul yaa ayyuhal kaafiruun} ni, uchinchisida {Qul huvallohu ahad} ni oʻqir, faqat oxirida salom berar va salomdan keyin: «Subhaanal malikil quddus», deb uch marta aytar edilar.Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу) шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ витрда {Саббиҳисма роббикал аълаа} ни, иккинчи ракаатда {Қул яа айюҳал каафируун} ни, учинчисида {Қул ҳуваллоҳу аҳад} ни ўқир, фақат охирида салом берар ва саломдан кейин: «Субҳаанал маликил қуддус», деб уч марта айтар эдилар.