حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي ظِبْيَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، وَهَذَا، حَدِيثُ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَرِيَّةٍ فَصَبَّحْنَا الْحُرَقَاتِ مِنْ جُهَيْنَةَ فَأَدْرَكْتُ رَجُلاً فَقَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ . فَطَعَنْتُهُ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ فَذَكَرْتُهُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَقَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَقَتَلْتَهُ " . قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا قَالَهَا خَوْفًا مِنَ السِّلاَحِ . قَالَ " أَفَلاَ شَقَقْتَ عَنْ قَلْبِهِ حَتَّى تَعْلَمَ أَقَالَهَا أَمْ لاَ " . فَمَازَالَ يُكَرِّرُهَا عَلَىَّ حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنِّي أَسْلَمْتُ يَوْمَئِذٍ . قَالَ فَقَالَ سَعْدٌ وَأَنَا وَاللَّهِ لاَ أَقْتُلُ مُسْلِمًا حَتَّى يَقْتُلَهُ ذُو الْبُطَيْنِ . يَعْنِي أُسَامَةَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ أَلَمْ يَقُلِ اللَّهُ { وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ} فَقَالَ سَعْدٌ قَدْ قَاتَلْنَا حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ وَأَنْتَ وَأَصْحَابُكَ تُرِيدُونَ أَنْ تُقَاتِلُوا حَتَّى تَكُونَ فِتْنَةٌ .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni bir sariyya (lashkar)da (jangga) yubordilar. Biz Juhayna (qabilasi)ning Huraqot (degan joyi)ga ertalab (hujum bilan) yetib bordik. Men bir kishini (jangda) tutdim, u esa: «Lo ilaha illalloh» dedi. Shunda men uni nayza bilan sanchdim. Keyin shu (ish) koʻnglimga (gʻulgʻula) soldi; men buni Paygʻambar ﷺ ga aytdim. Rasululloh ﷺ: «U «Lo ilaha illalloh» dedi-yu, sen uni oʻldirdingmi?!» dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, u buni faqat qurol(dan) qoʻrqib aytdi», dedim. (Paygʻambar): «Uning qalbini yorib (qarab) qoʻymabsanda — buni rostdan aytganmi yoki yoʻqmi, bilishing uchun?!» dedilar. (Paygʻambar) buni menga shu qadar takrorlayverdilarki, hatto men oʻsha kuni (yangidan) musulmon boʻlgan boʻlishni orzu qildim. (Roviy) dedi: Shunda Saʼd: «Allohga qasamki, men Zul-butayn (yaʼni Usoma) bir musulmonni oʻldirmagunicha, hech bir musulmonni oʻldirmayman», dedi. (Roviy) dedi: Bir kishi: «Alloh: {Fitna (shirk) qolmaguncha va din butunlay Alloh uchun boʻlguncha, ular bilan jang qilinglar} demadimi?» dedi. Shunda Saʼd: «Biz fitna qolmasligi uchun jang qildik; sen va sheriging esa fitna (kelib chiqishi) uchun jang qilmoqchisizlar», dedi.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни бир сарийя (лашкар)да (жангга) юбордилар. Биз Жуҳайна (қабиласи)нинг Ҳурақот (деган жойи)га эрталаб (ҳужум билан) етиб бордик. Мен бир кишини (жангда) тутдим, у эса: «Ло илаҳа иллаллоҳ» деди. Шунда мен уни найза билан санчдим. Кейин шу (иш) кўнглимга (ғулғула) солди; мен буни Пайғамбар ﷺ га айтдим. Расулуллоҳ ﷺ: «У «Ло илаҳа иллаллоҳ» деди-ю, сен уни ўлдирдингми?!» дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, у буни фақат қурол(дан) қўрқиб айтди», дедим. (Пайғамбар): «Унинг қалбини ёриб (қараб) қўймабсанда — буни ростдан айтганми ёки йўқми, билишинг учун?!» дедилар. (Пайғамбар) буни менга шу қадар такрорлайвердиларки, ҳатто мен ўша куни (янгидан) мусулмон бўлган бўлишни орзу қилдим. (Ровий) деди: Шунда Саъд: «Аллоҳга қасамки, мен Зул-бутайн (яъни Усома) бир мусулмонни ўлдирмагунича, ҳеч бир мусулмонни ўлдирмайман», деди. (Ровий) деди: Бир киши: «Аллоҳ: {Фитна (ширк) қолмагунча ва дин бутунлай Аллоҳ учун бўлгунча, улар билан жанг қилинглар} демадими?» деди. Шунда Саъд: «Биз фитна қолмаслиги учун жанг қилдик; сен ва шеригинг эса фитна (келиб чиқиши) учун жанг қилмоқчисизлар», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ إِحْدَى بَنَاتِهِ تَدْعُوهُ وَتُخْبِرُهُ أَنَّ صَبِيًّا لَهَا - أَوِ ابْنًا لَهَا - فِي الْمَوْتِ فَقَالَ لِلرَّسُولِ " ارْجِعْ إِلَيْهَا فَأَخْبِرْهَا إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَلَهُ مَا أَعْطَى وَكُلُّ شَىْءٍ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى فَمُرْهَا فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ " فَعَادَ الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّهَا قَدْ أَقْسَمَتْ لَتَأْتِيَنَّهَا . قَالَ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَامَ مَعَهُ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُمْ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الصَّبِيُّ وَنَفْسُهُ تَقَعْقَعُ كَأَنَّهَا فِي شَنَّةٍ فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ مَا هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " هَذِهِ رَحْمَةٌ جَعَلَهَا اللَّهُ فِي قُلُوبِ عِبَادِهِ وَإِنَّمَا يَرْحَمُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ " .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Paygʻambar ﷺ ning huzurlarida edik. Shunda qizlaridan biri u zotni chaqirib va oʻzining bir kichik bolasi — yoki bir oʻgʻli — oʻlim (toʻshagi)da ekanini xabar qilib, kishi yubordi. U zot elchiga: «Uning oldiga qayt-da, unga: ‹Albatta, Alloh olgan (narsa) ham Allohnikidir, bergan (narsa) ham Unikidir, har bir narsaning Uning huzurida belgilangan ajali bor› deb xabar ber. Bas, unga sabr qilishni va (ajrini Allohdan kutib) savobini umid qilishni buyur», — dedilar. Shunda elchi qaytib keldi-da: «(Qizingiz) albatta uning oldiga borishingizga qasam ichdi», — dedi. (Usoma) dedi: Shunda Paygʻambar ﷺ oʻrnilaridan turdilar, u zot bilan birga Saʼd ibn Uboda va Muoz ibn Jabal ham turdi, men ham ular bilan birga joʻnadim. Soʻng bola u zotga koʻtarib berildi, uning joni esa goʻyo eski meshda (qaltirayotgandek) xirillab turardi. Shunda u zotning koʻzlaridan yosh oqdi. Saʼd u zotga: «Bu nima, yo Rasululloh?» — dedi. U zot: «Bu — rahmatdir, Alloh uni bandalarining qalbiga joylagan. Albatta, Alloh bandalaridan rahmdillarigagina rahm qiladi», — dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Пайғамбар ﷺ нинг ҳузурларида эдик. Шунда қизларидан бири у зотни чақириб ва ўзининг бир кичик боласи — ёки бир ўғли — ўлим (тўшаги)да эканини хабар қилиб, киши юборди. У зот элчига: «Унинг олдига қайт-да, унга: ‹Албатта, Аллоҳ олган (нарса) ҳам Аллоҳникидир, берган (нарса) ҳам Уникидир, ҳар бир нарсанинг Унинг ҳузурида белгиланган ажали бор› деб хабар бер. Бас, унга сабр қилишни ва (ажрини Аллоҳдан кутиб) савобини умид қилишни буюр», — дедилар. Шунда элчи қайтиб келди-да: «(Қизингиз) албатта унинг олдига боришингизга қасам ичди», — деди. (Усома) деди: Шунда Пайғамбар ﷺ ўрниларидан турдилар, у зот билан бирга Саъд ибн Убода ва Муоз ибн Жабал ҳам турди, мен ҳам улар билан бирга жўнадим. Сўнг бола у зотга кўтариб берилди, унинг жони эса гўё эски мешда (қалтираётгандек) хириллаб турарди. Шунда у зотнинг кўзларидан ёш оқди. Саъд у зотга: «Бу нима, ё Расулуллоҳ?» — деди. У зот: «Бу — раҳматдир, Аллоҳ уни бандаларининг қалбига жойлаган. Албатта, Аллоҳ бандаларидан раҳмдилларигагина раҳм қилади», — дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، ح. وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ، أَبِي حَرْمَلَةَ عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ رَدِفْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَاتٍ فَلَمَّا بَلَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الشِّعْبَ الأَيْسَرَ الَّذِي دُونَ الْمُزْدَلِفَةِ أَنَاخَ فَبَالَ ثُمَّ جَاءَ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ الْوَضُوءَ فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا خَفِيفًا ثُمَّ قُلْتُ الصَّلاَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ " الصَّلاَةُ أَمَامَكَ " . فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى ثُمَّ رَدِفَ الْفَضْلُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَدَاةَ جَمْعٍ.
قَالَ كُرَيْبٌ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ، عَنِ الْفَضْلِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى بَلَغَ الْجَمْرَةَ .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Arafotdan (qaytishda) Rasululloh ﷺ ning ortlarida (tuyaga) mindim. Rasululloh ﷺ Muzdalifaning berisidagi chap tarafdagi togʻ darasiga yetganlarida (tuyani) choʻktirib, bavl qildilar, soʻng kelganlarida men u zotga tahorat suvini quydim, u zot yengil tahorat qildilar. Soʻng men: «Namoz (vaqti boʻldi), yo Rasululloh!» dedim. U zot: «Namoz oldingda (Muzdalifada)», dedilar. Bas, Rasululloh ﷺ minib, Muzdalifaga yetib kelguncha (yurdilar) va namoz oʻqidilar. Soʻng Jamʼ (Muzdalifa) tongida Fazl Rasululloh ﷺ ning ortlarida (tuyaga) mindi. Abdulloh ibn Abbos Fazldan (rivoyat qilib) xabar berdiki, Rasululloh ﷺ Jamra (al-Aqaba)ga yetib borgunlaricha talbiya aytishda davom etgan ekanlar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Арафотдан (қайтишда) Расулуллоҳ ﷺ нинг ортларида (туяга) миндим. Расулуллоҳ ﷺ Муздалифанинг берисидаги чап тарафдаги тоғ дарасига етганларида (туяни) чўктириб, бавл қилдилар, сўнг келганларида мен у зотга таҳорат сувини қуйдим, у зот енгил таҳорат қилдилар. Сўнг мен: «Намоз (вақти бўлди), ё Расулуллоҳ!» дедим. У зот: «Намоз олдингда (Муздалифада)», дедилар. Бас, Расулуллоҳ ﷺ миниб, Муздалифага етиб келгунча (юрдилар) ва намоз ўқидилар. Сўнг Жамъ (Муздалифа) тонгида Фазл Расулуллоҳ ﷺ нинг ортларида (туяга) минди. Абдуллоҳ ибн Аббос Фазлдан (ривоят қилиб) хабар бердики, Расулуллоҳ ﷺ Жамра (ал-Ақаба)га етиб боргунларича талбия айтишда давом этган эканлар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، مَوْلَى الزُّبَيْرِ عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ الدَّفْعَةِ مِنْ عَرَفَاتٍ إِلَى بَعْضِ تِلْكَ الشِّعَابِ لِحَاجَتِهِ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ مِنَ الْمَاءِ فَقُلْتُ أَتُصَلِّي فَقَالَ " الْمُصَلَّى أَمَامَكَ " .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Arafotdan yoʻlga chiqqanlaridan soʻng hojatlari uchun oʻsha daralardan biriga burildilar. Men u zotning (qoʻllariga) suv quydim va: «Namoz oʻqiysizmi?» — dedim. U zot: «Namoz joyi oldingdadir», — dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Арафотдан йўлга чиққанларидан сўнг ҳожатлари учун ўша даралардан бирига бурилдилар. Мен у зотнинг (қўлларига) сув қуйдим ва: «Намоз ўқийсизми?» — дедим. У зот: «Намоз жойи олдингдадир», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ سَمِعْتُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، يَقُولُ أَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَاتٍ فَلَمَّا انْتَهَى إِلَى الشِّعْبِ نَزَلَ فَبَالَ - وَلَمْ يَقُلْ أُسَامَةُ أَرَاقَ الْمَاءَ - قَالَ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا لَيْسَ بِالْبَالِغِ - قَالَ - فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الصَّلاَةَ . قَالَ " الصَّلاَةُ أَمَامَكَ " . قَالَ ثُمَّ سَارَ حَتَّى بَلَغَ جَمْعًا فَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ Arafotdan (qaytib) yoʻlga chiqdilar. Daraga yetganlarida tushib bavl qildilar — Usoma ‹suv toʻkdilar› demadi. Soʻng suv soʻrab, mukammal boʻlmagan bir tahorat oldilar. Men: ‹Yo Rasululloh! Namoz (vaqti boʻldi)›, — dedim. U zot: ‹Namoz oldingdadir›, — dedilar. Soʻng yoʻl yurib, Jamʼga (Muzdalifaga) yetdilar va Magʻrib hamda Isho (namozlarini) oʻqidilar».Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ Арафотдан (қайтиб) йўлга чиқдилар. Дарага етганларида тушиб бавл қилдилар — Усома ‹сув тўкдилар› демади. Сўнг сув сўраб, мукаммал бўлмаган бир таҳорат олдилар. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ! Намоз (вақти бўлди)›, — дедим. У зот: ‹Намоз олдингдадир›, — дедилар. Сўнг йўл юриб, Жамъга (Муздалифага) етдилар ва Мағриб ҳамда Ишо (намозларини) ўқидилар».
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا أَتَى النَّقْبَ الَّذِي يَنْزِلُهُ الأُمَرَاءُ نَزَلَ فَبَالَ - وَلَمْ يَقُلْ أَهْرَاقَ - ثُمَّ دَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا خَفِيفًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الصَّلاَةَ . فَقَالَ " الصَّلاَةُ أَمَامَكَ " .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ amirlar tushadigan (togʻ) yoʻlagiga yetganlarida tushib bavl qildilar — (Usoma) «suv toʻkdilar» demadi. Soʻng tahorat suvini soʻrab, yengil bir tahorat oldilar. Men: «Yo Rasululloh! Namoz (vaqti boʻldi)», — dedim. U zot: «Namoz oldingdadir», — dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ амирлар тушадиган (тоғ) йўлагига етганларида тушиб бавл қилдилар — (Усома) «сув тўкдилар» демади. Сўнг таҳорат сувини сўраб, енгил бир таҳорат олдилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ! Намоз (вақти бўлди)», — дедим. У зот: «Намоз олдингдадир», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءٍ، مَوْلَى سِبَاعٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّهُ كَانَ رَدِيفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أَفَاضَ مِنْ عَرَفَةَ فَلَمَّا جَاءَ الشِّعْبَ أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ ثُمَّ ذَهَبَ إِلَى الْغَائِطِ فَلَمَّا رَجَعَ صَبَبْتُ عَلَيْهِ مِنَ الإِدَاوَةِ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ رَكِبَ ثُمَّ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَجَمَعَ بِهَا بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ Arafotdan qaytayotganlarida ortlarida (ulovda) hamroh edi. (U zot) tor darani yetib kelganlarida ulovlarini choʻktirdilar, soʻng hojat chiqarish uchun bordilar. Qaytib kelganlarida men idishdan suv quydim, u zot tahorat oldilar, soʻng ulovga mindilar, soʻng Muzdalifaga keldilar va u yerda Magʻrib bilan Xufton (namozlari)ni birga oʻqidilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ Арафотдан қайтаётганларида ортларида (уловда) ҳамроҳ эди. (У зот) тор дарани етиб келганларида уловларини чўктирдилар, сўнг ҳожат чиқариш учун бордилар. Қайтиб келганларида мен идишдан сув қуйдим, у зот таҳорат олдилар, сўнг уловга миндилар, сўнг Муздалифага келдилар ва у ерда Мағриб билан Хуфтон (намозлари)ни бирга ўқидилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ، الرَّزَّاقِ - قَالَ ابْنُ مِهْرَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، - عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيْنَ تَنْزِلُ غَدًا وَذَلِكَ فِي حَجَّتِهِ حِينَ دَنَوْنَا مِنْ مَكَّةَ . فَقَالَ " وَهَلْ تَرَكَ لَنَا عَقِيلٌ مَنْزِلاً " .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Yo Rasululloh! Ertaga qayerda tushasiz?» dedim — bu uning hajida, biz Makkaga yaqinlashganimizda edi. Shunda u (Rasululloh ﷺ): «Aqil bizga biron makon (turar joy) qoldirdimi?» — dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Ё Расулуллоҳ! Эртага қаерда тушасиз?» дедим — бу унинг ҳажида, биз Маккага яқинлашганимизда эди. Шунда у (Расулуллоҳ ﷺ): «Ақил бизга бирон макон (турар жой) қолдирдими?» — дедилар.
وَحَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَفْصَةَ، وَزَمْعَةُ، بْنُ صَالِحٍ قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ، بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيْنَ تَنْزِلُ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَذَلِكَ زَمَنَ الْفَتْحِ . قَالَ " وَهَلْ تَرَكَ لَنَا عَقِيلٌ مِنْ مَنْزِلٍ " .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Yo Rasululloh! Inshoolloh, ertaga qayerda tushasiz?» — bu Fath (Makka fathi) zamonida edi. (Rasululloh ﷺ): «Aqil bizga biron makon qoldirdimi?» — dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Ё Расулуллоҳ! Иншооллоҳ, эртага қаерда тушасиз?» — бу Фатҳ (Макка фатҳи) замонида эди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Ақил бизга бирон макон қолдирдими?» — дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ، حُسَيْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ وَلاَ يَرِثُ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ " .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Musulmon kofirga voris boʻlmaydi, kofir ham musulmonga voris boʻlmaydi», — dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мусулмон кофирга ворис бўлмайди, кофир ҳам мусулмонга ворис бўлмайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ رَافِعٍ - قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ حِمَارًا عَلَيْهِ إِكَافٌ تَحْتَهُ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ وَأَرْدَفَ وَرَاءَهُ أُسَامَةَ وَهُوَ يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ وَذَاكَ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ حَتَّى مَرَّ بِمَجْلِسٍ فِيهِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ فِيهِمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ وَفِي الْمَجْلِسِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ ثُمَّ قَالَ لاَ تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا . فَسَلَّمَ عَلَيْهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ أَيُّهَا الْمَرْءُ لاَ أَحْسَنَ مِنْ هَذَا إِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَلاَ تُؤْذِنَا فِي مَجَالِسِنَا وَارْجِعْ إِلَى رَحْلِكَ فَمَنْ جَاءَكَ مِنَّا فَاقْصُصْ عَلَيْهِ . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ اغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ . قَالَ فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَتَوَاثَبُوا فَلَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ ثُمَّ رَكِبَ دَابَّتَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ " أَىْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ إِلَى مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ - يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ - قَالَ كَذَا وَكَذَا " . قَالَ اعْفُ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاصْفَحْ فَوَاللَّهِ لَقَدْ أَعْطَاكَ اللَّهُ الَّذِي أَعْطَاكَ وَلَقَدِ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبُحَيْرَةِ أَنْ يُتَوِّجُوهُ فَيُعَصِّبُوهُ بِالْعِصَابَةِ فَلَمَّا رَدَّ اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَهُ شَرِقَ بِذَلِكَ فَذَلِكَ فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ . فَعَفَا عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tagiga fadakiy gilam toʻshalgan, ustiga egar qoʻyilgan eshakka minib, Usomani ortlariga mindirib olgan holda Bani Horis ibn Xazraj (mahallasi)dagi Saʼd ibn Ubodaning hol-ahvolini soʻrab borardilar. Bu Badr jangidan oldin edi. (Yoʻlda) musulmonlar, butparast mushriklar va yahudiylar aralashib oʻtirgan bir majlis yonidan oʻtdilar. Ular orasida Abdulloh ibn Ubay ham bor edi, majlisda Abdulloh ibn Ravoha ham bor edi. Hayvonning changi majlisni qoplaganda Abdulloh ibn Ubay ridosi bilan burnini berkitib, soʻng: «Bizning ustimizga chang sochmanglar», dedi. Nabiy ﷺ ularga salom berdilar, soʻng toʻxtab, (eshakdan) tushdilar va ularni Allohga (din)ga chaqirdilar hamda ularga Qurʼon oʻqib berdilar. Shunda Abdulloh ibn Ubay: «Ey kishi! Bundan yaxshiroq narsa yoʻq. Agar aytayotganing haq boʻlsa, bizni majlislarimizda bezovta qilma, oʻz manzilingga qayt; bizdan kim oldingga kelsa, oʻshanga (buni) soʻzlab ber», dedi. Abdulloh ibn Ravoha esa: «Bizning majlislarimizga kelib turing, biz buni yaxshi koʻramiz», dedi. (Roviy) dedi: Shunda musulmonlar, mushriklar va yahudiylar bir-birlarini soʻkib, hatto bir-birlariga tashlanmoqchi boʻlib qoldilar. Nabiy ﷺ ularni tinchlantirishda davom etdilar, soʻng hayvonlariga minib, Saʼd ibn Ubodaning oldiga kirib bordilar va: «Ey Saʼd! Abu Hubob — yaʼni Abdulloh ibn Ubayni nazarda tutdilar — nima deganini eshitmadingmi? U mana bunday-mana bunday dedi», dedilar. (Saʼd): «Yo Rasululloh! Uni avf eting va kechiring. Allohga qasamki, Alloh Sizga (haqiqatni) berdiki, bergan narsasini berdi. Bu (Madina) ahli uni (Abdulloh ibn Ubayni) toj kiydirib, salla oʻrab (boshliq qilib) koʻtarmoqchi boʻlib kelishib turgan edilar. Alloh Sizga ato etgan haq bilan buni bekor qilganda, u bunga ich-etini yedi. Mana shu sababli u Siz koʻrgan ishni qildi», dedi. Shunda Nabiy ﷺ uni avf etdilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тагига фадакий гилам тўшалган, устига эгар қўйилган эшакка миниб, Усомани ортларига миндириб олган ҳолда Бани Ҳорис ибн Хазраж (маҳалласи)даги Саъд ибн Убоданинг ҳол-аҳволини сўраб борардилар. Бу Бадр жангидан олдин эди. (Йўлда) мусулмонлар, бутпараст мушриклар ва яҳудийлар аралашиб ўтирган бир мажлис ёнидан ўтдилар. Улар орасида Абдуллоҳ ибн Убай ҳам бор эди, мажлисда Абдуллоҳ ибн Равоҳа ҳам бор эди. Ҳайвоннинг чанги мажлисни қоплаганда Абдуллоҳ ибн Убай ридоси билан бурнини беркитиб, сўнг: «Бизнинг устимизга чанг сочманглар», деди. Набий ﷺ уларга салом бердилар, сўнг тўхтаб, (эшакдан) тушдилар ва уларни Аллоҳга (дин)га чақирдилар ҳамда уларга Қуръон ўқиб бердилар. Шунда Абдуллоҳ ибн Убай: «Эй киши! Бундан яхшироқ нарса йўқ. Агар айтаётганинг ҳақ бўлса, бизни мажлисларимизда безовта қилма, ўз манзилингга қайт; биздан ким олдингга келса, ўшанга (буни) сўзлаб бер», деди. Абдуллоҳ ибн Равоҳа эса: «Бизнинг мажлисларимизга келиб туринг, биз буни яхши кўрамиз», деди. (Ровий) деди: Шунда мусулмонлар, мушриклар ва яҳудийлар бир-бирларини сўкиб, ҳатто бир-бирларига ташланмоқчи бўлиб қолдилар. Набий ﷺ уларни тинчлантиришда давом этдилар, сўнг ҳайвонларига миниб, Саъд ибн Убоданинг олдига кириб бордилар ва: «Эй Саъд! Абу Ҳубоб — яъни Абдуллоҳ ибн Убайни назарда тутдилар — нима деганини эшитмадингми? У мана бундай-мана бундай деди», дедилар. (Саъд): «Ё Расулуллоҳ! Уни авф этинг ва кечиринг. Аллоҳга қасамки, Аллоҳ Сизга (ҳақиқатни) бердики, берган нарсасини берди. Бу (Мадина) аҳли уни (Абдуллоҳ ибн Убайни) тож кийдириб, салла ўраб (бошлиқ қилиб) кўтармоқчи бўлиб келишиб турган эдилар. Аллоҳ Сизга ато этган ҳақ билан буни бекор қилганда, у бунга ич-этини еди. Мана шу сабабли у Сиз кўрган ишни қилди», деди. Шунда Набий ﷺ уни авф этдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ، -
وَنَسَبَهُ ابْنُ قَعْنَبٍ فَقَالَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقُرَشِيُّ - عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ،
بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الطَّاعُونُ
آيَةُ الرِّجْزِ ابْتَلَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِهِ نَاسًا مِنْ عِبَادِهِ فَإِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ فَلاَ تَدْخُلُوا عَلَيْهِ وَإِذَا
وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلاَ تَفِرُّوا مِنْهُ " . هَذَا حَدِيثُ الْقَعْنَبِيِّ وَقُتَيْبَةَ نَحْوَهُ .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Toun — azob alomatidir, Alloh azza va jalla u bilan bandalaridan baʼzi odamlarni sinadi. Bas, qachon uni (paydo boʻlganini) eshitsanglar, unga kirmanglar; qachon u biror yerda paydo boʻlsa va siz oʻsha yerda boʻlsangiz, undan qochmanglar», — dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тоун — азоб аломатидир, Аллоҳ азза ва жалла у билан бандаларидан баъзи одамларни синади. Бас, қачон уни (пайдо бўлганини) эшитсанглар, унга кирманглар; қачон у бирор ерда пайдо бўлса ва сиз ўша ерда бўлсангиз, ундан қочманглар», — дедилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ،
عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أُسَامَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ هَذَا الطَّاعُونَ
رِجْزٌ سُلِّطَ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ أَوْ عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ فَإِذَا كَانَ بِأَرْضٍ فَلاَ تَخْرُجُوا مِنْهَا
فِرَارًا مِنْهُ وَإِذَا كَانَ بِأَرْضٍ فَلاَ تَدْخُلُوهَا " .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, bu toun — sizdan oldingilarga yoki Bani Isroilga solingan azobdir. Bas, qachon u biror yerda boʻlsa, undan qochib oʻsha yerdan chiqmanglar; qachon u biror yerda boʻlsa, u yerga kirmanglar», — dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, бу тоун — сиздан олдингиларга ёки Бани Исроилга солинган азобдир. Бас, қачон у бирор ерда бўлса, ундан қочиб ўша ердан чиқманглар; қачон у бирор ерда бўлса, у ерга кирманглар», — дедилар.
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرٍو وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ،
أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ رَسُولِ
اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " إِنَّ هَذَا الْوَجَعَ أَوِ السَّقَمَ رِجْزٌ عُذِّبَ بِهِ بَعْضُ الأُمَمِ
قَبْلَكُمْ ثُمَّ بَقِيَ بَعْدُ بِالأَرْضِ فَيَذْهَبُ الْمَرَّةَ وَيَأْتِي الأُخْرَى فَمَنْ سَمِعَ بِهِ بِأَرْضٍ فَلاَ يَقْدَمَنَّ
عَلَيْهِ وَمَنْ وَقَعَ بِأَرْضٍ وَهُوَ بِهَا فَلاَ يُخْرِجَنَّهُ الْفِرَارُ مِنْهُ " .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta bu ogʼriq yoki bu kasallik bir balodirki, sizlardan oldingi baʼzi ummatlar u bilan azoblangan. Soʼng u yer yuzida qolib ketgan: u bir martda ketadi, boshqa martda yana keladi. Bas, kim uning bir yerda (borligini) eshitsa, u yerga aslo bormasin. Kim u boʼlgan yerda turgan boʼlsa, undan qochib chiqib ketmasin», dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта бу оғриқ ёки бу касаллик бир балодирки, сизлардан олдинги баъзи умматлар у билан азобланган. Сўнг у ер юзида қолиб кетган: у бир мартда кетади, бошқа мартда яна келади. Бас, ким унинг бир ерда (борлигини) эшитса, у ерга асло бормасин. Ким у бўлган ерда турган бўлса, ундан қочиб чиқиб кетмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا
مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ،
بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، كُلُّهُمْ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ
- وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ،
قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قُمْتُ عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَا عَامَّةُ مَنْ دَخَلَهَا
الْمَسَاكِينُ وَإِذَا أَصْحَابُ الْجَدِّ مَحْبُوسُونَ إِلاَّ أَصْحَابَ النَّارِ فَقَدْ أُمِرَ بِهِمْ إِلَى النَّارِ وَقُمْتُ
عَلَى بَابِ النَّارِ فَإِذَا عَامَّةُ مَنْ دَخَلَهَا النِّسَاءُ " .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men jannat eshigi oldida turdim. Bir qarasam, unga kirganlarning aksariyati miskinlar (kambagʻallar) edi. Boyliklar egalari esa (hisob uchun) ushlab turilgan edi; faqat doʻzax ahli boʻlsa, ular doʻzaxga (haydalishga) buyurilgan edi. Soʻng men doʻzax eshigi oldida turdim. Bir qarasam, unga kirganlarning aksariyati ayollar edi», — dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен жаннат эшиги олдида турдим. Бир қарасам, унга кирганларнинг аксарияти мискинлар (камбағаллар) эди. Бойликлар эгалари эса (ҳисоб учун) ушлаб турилган эди; фақат дўзах аҳли бўлса, улар дўзахга (ҳайдалишга) буюрилган эди. Сўнг мен дўзах эшиги олдида турдим. Бир қарасам, унга кирганларнинг аксарияти аёллар эди», — дедилар.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، وَمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ،
عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم "
مَا تَرَكْتُ بَعْدِي فِتْنَةً هِيَ أَضَرُّ عَلَى الرِّجَالِ مِنَ النِّسَاءِ " .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men oʻzimdan keyin erkaklar uchun ayollardan koʻra zararliroq biror fitnani qoldirmadim», — dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ўзимдан кейин эркаклар учун аёллардан кўра зарарлироқ бирор фитнани қолдирмадим», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ،
- وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبِي شَيْبَةَ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ،
عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ أُسَامَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَشْرَفَ عَلَى أُطُمٍ مِنْ
آطَامِ الْمَدِينَةِ ثُمَّ قَالَ " هَلْ تَرَوْنَ مَا أَرَى إِنِّي لأَرَى مَوَاقِعَ الْفِتَنِ خِلاَلَ بُيُوتِكُمْ كَمَوَاقِعِ
الْقَطْرِ " .
Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Madina qalʼalaridan biriga chiqdilar, soʻng: «Men koʻrayotgan narsani sizlar koʻryapsizlarmi? Men fitnalar tushadigan joylarni uy-joylaringiz orasida yomgʻir tomchilari tushadigan joylar kabi koʻryapman», — dedilar.Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Мадина қалъаларидан бирига чиқдилар, сўнг: «Мен кўраётган нарсани сизлар кўряпсизларми? Мен фитналар тушадиган жойларни уй-жойларингиз орасида ёмғир томчилари тушадиган жойлар каби кўряпман», — дедилар.