Zaynab binti Abu Salama

حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، قَالَ سَمَّيْتُ ابْنَتِي بَرَّةَ فَقَالَتْ لِي زَيْنَبُ بِنْتُ أَبِي سَلَمَةَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ هَذَا الاِسْمِ وَسُمِّيتُ بَرَّةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمُ اللَّهُ أَعْلَمُ بِأَهْلِ الْبِرِّ مِنْكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا بِمَ نُسَمِّيهَا قَالَ ‏"‏ سَمُّوهَا زَيْنَبَ ‏"‏ ‏.‏

Zaynab binti Abu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: (Muhammad ibn Amr ibn Ato:) Men qizimga Barra deb nom qoʻygan edim. Shunda Zaynab binti Abu Salama menga: «Rasululloh ﷺ bu ismdan qaytargan edilar. Menga (ham) Barra deb nom qoʻyilgan edi, shunda Rasululloh ﷺ: ‹Oʻzlaringizni pok sanamanglar, Alloh sizlardan kim taqvodor (yaxshi)ligini yaxshiroq biladi›, dedilar. Shunda (sahobalar): ‹Unga nima deb nom qoʻyaylik?› dedilar. U zot: ‹Unga Zaynab deb nom qoʻyinglar›, dedilar», — dedi.Зайнаб бинти Абу Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: (Муҳаммад ибн Амр ибн Ато:) Мен қизимга Барра деб ном қўйган эдим. Шунда Зайнаб бинти Абу Салама менга: «Расулуллоҳ ﷺ бу исмдан қайтарган эдилар. Менга (ҳам) Барра деб ном қўйилган эди, шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ўзларингизни пок санаманглар, Аллоҳ сизлардан ким тақводор (яхши)лигини яхшироқ билади›, дедилар. Шунда (саҳобалар): ‹Унга нима деб ном қўяйлик?› дедилар. У зот: ‹Унга Зайнаб деб ном қўйинглар›, дедилар», — деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنِ الْحُسَيْنِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي زَيْنَبُ بِنْتُ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ امْرَأَةً، كَانَتْ تُهَرَاقُ الدَّمَ - وَكَانَتْ تَحْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ عِنْدَ كُلِّ صَلاَةٍ وَتُصَلِّيَ وَأَخْبَرَنِي أَنَّ أُمَّ بَكْرٍ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فِي الْمَرْأَةِ تَرَى مَا يَرِيبُهَا بَعْدَ الطُّهْرِ ‏"‏ إِنَّمَا هِيَ - أَوْ قَالَ إِنَّمَا هُوَ - عِرْقٌ أَوْ قَالَ عُرُوقٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ عَقِيلٍ الأَمْرَانِ جَمِيعًا وَقَالَ ‏"‏ إِنْ قَوِيتِ فَاغْتَسِلِي لِكُلِّ صَلاَةٍ وَإِلاَّ فَاجْمَعِي ‏"‏ ‏.‏ كَمَا قَالَ الْقَاسِمُ فِي حَدِيثِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْقَوْلُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ رضى الله عنهما ‏.‏

Zaynab binti Abu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi — Abu Salama aytadi: Menga Zaynab binti Abu Salama xabar berdiki, bir ayol (toʻxtovsiz) qon koʻrar edi — u Abdurahmon ibn Avfning xotini edi — Rasululloh ﷺ unga har namoz vaqtida gʻusl qilib, soʻng namoz oʻqishni buyurdilar. (Abu Salama) yana menga xabar berdiki, Umm Bakr unga (aytdi): Oisha: «Rasululloh ﷺ — poklikdan keyin oʻzini shubhaga soladigan (qon) koʻradigan ayol haqida: ‹Albatta, u — (bir) tomir (qoni)dir›, — yoki: ‹tomirlar (qoni)dir›, dedilar», — dedi. Abu Dovud aytdi: Ibn Aqilning hadisida ikkala (ish) ham (bor); u: «Agar kuching yetsa, har namozga gʻusl qil; boʻlmasa, (ikki namozni) jamla», — degan — Qosim oʻz hadisida aytganidek. Bu soʻz Said ibn Jubayrdan, u Ali va Ibn Abbosdan ham rivoyat qilingan.Зайнаб бинти Абу Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади — Абу Салама айтади: Менга Зайнаб бинти Абу Салама хабар бердики, бир аёл (тўхтовсиз) қон кўрар эди — у Абдураҳмон ибн Авфнинг хотини эди — Расулуллоҳ ﷺ унга ҳар намоз вақтида ғусл қилиб, сўнг намоз ўқишни буюрдилар. (Абу Салама) яна менга хабар бердики, Умм Бакр унга (айтди): Оиша: «Расулуллоҳ ﷺ — покликдан кейин ўзини шубҳага соладиган (қон) кўрадиган аёл ҳақида: ‹Албатта, у — (бир) томир (қони)дир›, — ёки: ‹томирлар (қони)дир›, дедилар», — деди. Абу Довуд айтди: Ибн Ақилнинг ҳадисида иккала (иш) ҳам (бор); у: «Агар кучинг етса, ҳар намозга ғусл қил; бўлмаса, (икки намозни) жамла», — деган — Қосим ўз ҳадисида айтганидек. Бу сўз Саид ибн Жубайрдан, у Али ва Ибн Аббосдан ҳам ривоят қилинган.

حَدَّثَنَا الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى، أَنْبَأَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ بِهَذِهِ الأَحَادِيثِ الثَّلاَثَةِ، قَالَ قَالَتْ زَيْنَبُ دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ تُوُفِّيَ أَبُوهَا أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍ فَدَعَتْ بِطِيبٍ فِيهِ صُفْرَةُ خَلُوقٍ أَوْ غَيْرُهُ فَدَهَنَتْ بِهِ جَارِيَةً ثُمَّ مَسَّتْ بِعَارِضَيْهَا ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏"‏ ‏.‏

Zaynab binti Abu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Paygʻambar ﷺning xotinlari Ummu Habiba (roziyallohu anho)ning otasi Abu Sufyon ibn Harb vafot etgan paytda uning huzuriga kirdim. U sargʻish xaluq yoki boshqa atirni keltirtirib, undan bir choriga surtdi, soʻng oʻz yuziga tegizdi. Keyin: ‹Vallohi, mening atirga hech qanday ehtiyojim yoʻq, faqat men Rasululloh ﷺning: ‹Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga marhum uchun uch kundan ortiq aza tutishi halol emas, magar er uchun toʻrt oyu oʻn kun (aza tutishi mumkin)›, deyayotganlarini eshitganman›, dedi», dedi.Зайнаб бинти Абу Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Пайғамбар ﷺнинг хотинлари Умму Ҳабиба (розияллоҳу анҳо)нинг отаси Абу Суфён ибн Ҳарб вафот этган пайтда унинг ҳузурига кирдим. У сарғиш халуқ ёки бошқа атирни келтиртириб, ундан бир чорига суртди, сўнг ўз юзига тегизди. Кейин: ‹Валлоҳи, менинг атирга ҳеч қандай эҳтиёжим йўқ, фақат мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга марҳум учун уч кундан ортиқ аза тутиши ҳалол эмас, магар эр учун тўрт ою ўн кун (аза тутиши мумкин)›, деяётганларини эшитганман›, деди», деди.

قَالَتْ زَيْنَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حِينَ تُوُفِّيَ أَخُوهَا فَدَعَتْ بِطِيبٍ فَمَسَّتْ مِنْهُ ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي فِي الطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثِ لَيَالٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏"‏ ‏.‏

Zaynab binti Abu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Akasi vafot etgan paytda Zaynab binti Jahsh (roziyallohu anho)ning huzuriga kirdim. U atir keltirtirib, undan (oʻziga) surtdi, soʻng: ‹Vallohi, mening atirga hech qanday ehtiyojim yoʻq, faqat men Rasululloh ﷺning: ‹Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga marhum uchun uch kechadan ortiq aza tutishi halol emas, magar er uchun toʻrt oyu oʻn kun (aza tutishi mumkin)›, deyayotganlarini eshitganman›, dedi», dedi.Зайнаб бинти Абу Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Акаси вафот этган пайтда Зайнаб бинти Жаҳш (розияллоҳу анҳо)нинг ҳузурига кирдим. У атир келтиртириб, ундан (ўзига) суртди, сўнг: ‹Валлоҳи, менинг атирга ҳеч қандай эҳтиёжим йўқ, фақат мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга марҳум учун уч кечадан ортиқ аза тутиши ҳалол эмас, магар эр учун тўрт ою ўн кун (аза тутиши мумкин)›, деяётганларини эшитганман›, деди», деди.

قَالَتْ زَيْنَبُ وَسَمِعْتُ أُمِّي أُمَّ سَلَمَةَ، تَقُولُ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنَتِي تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا وَقَدِ اشْتَكَتْ عَيْنَيْهَا أَفَنَكْحَلُهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ ‏"‏ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّمَا هِيَ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا وَقَدْ كَانَتْ إِحْدَاكُنَّ فِي الْجَاهِلِيَّةِ تَرْمِي بِالْبَعْرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ فُرَيْعَةَ بِنْتِ مَالِكٍ أُخْتِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَحَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْنَبَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ - وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْمُتَوَفَّى عَنْهَا زَوْجُهَا تَتَّقِي فِي عِدَّتِهَا الطِّيبَ وَالزِّينَةَ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏

Zaynab binti Abu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U: «Onam Ummu Salama (roziyallohu anho)ning bunday deganini eshitdim: Bir ayol Rasululloh ﷺ huzuriga kelib: ‹Ey Allohning Rasuli, qizimning eri vafot etdi, koʻzlari ham ogʻrib turibdi, unga surma surtsak boʻladimi?› dedi. Rasululloh ﷺ: ‹Yoʻq›, dedilar. Ayol ikki yoki uch marta (soʻradi), har safar u zot: ‹Yoʻq›, dedilar. Soʻng u zot: ‹U faqat toʻrt oyu oʻn kundir. Holbuki, johiliyatda sizlardan biringiz bir yil tugaganda (azaning tugaganligiga ishorat qilib) tuyaning tezagini otardi›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Zaynabning hadisi hasan sahihdir. Paygʻambar ﷺ ashoblari va boshqalar huzurida amal shunga koʻradir: eri vafot etgan ayol iddasida atir va ziynatdan saqlanadi. Bu Sufyon as-Savriy, Molik ibn Anas, Shofeʼiy, Ahmad va Ishoqning soʻzidir.Зайнаб бинти Абу Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У: «Онам Умму Салама (розияллоҳу анҳо)нинг бундай деганини эшитдим: Бир аёл Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, қизимнинг эри вафот этди, кўзлари ҳам оғриб турибди, унга сурма суртсак бўладими?› деди. Расулуллоҳ ﷺ: ‹Йўқ›, дедилар. Аёл икки ёки уч марта (сўради), ҳар сафар у зот: ‹Йўқ›, дедилар. Сўнг у зот: ‹У фақат тўрт ою ўн кундир. Ҳолбуки, жоҳилиятда сизлардан бирингиз бир йил тугаганда (азанинг тугаганлигига ишорат қилиб) туянинг тезагини отарди›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Зайнабнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Пайғамбар ﷺ ашоблари ва бошқалар ҳузурида амал шунга кўрадир: эри вафот этган аёл иддасида атир ва зийнатдан сақланади. Бу Суфён ас-Саврий, Молик ибн Анас, Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир.