عَن عدِيِّ بنِ حاتِمٍ قَالَ: قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ فَإِنْ أَمْسَكَ عَلَيْكَ فَأَدْرَكْتَهُ حَيًّا فَاذْبَحْهُ وَإِنْ أَدْرَكْتَهُ قَدْ قَتَلَ وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْهُ فَكُلْهُ وَإِنْ أَكَلَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّمَا أَمْسَكَ عَلَى نَفْسِهِ فَإِنْ وَجَدْتَ مَعَ كَلْبِكَ كَلْبًا غَيْرَهُ وَقَدْ قَتَلَ فَلَا تَأْكُلْ فَإِنَّكَ لَا تَدْرِي أَيُّهُمَا قَتَلَ. وَإِذَا رَمَيْتَ بِسَهْمِكَ فَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ فَإِنْ غَابَ عَنْكَ يَوْمًا فَلَمْ تَجِدْ فِيهِ إِلَّا أَثَرَ سَهْمِكَ فَكُلْ إِنْ شِئْتَ وَإِنْ وَجَدْتَهُ غَرِيقًا فِي الْمَاءِ فَلَا تأكُلْ»

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga shunday dedilar: «Itingni yuborganingda Allohning nomini zikr qil. Agar (it) sen uchun (ovni) ushlasa va sen uni tirik holda topsang, uni soʻyib ol; agar uni oʻldirilgan, ammo (iting) undan yemagan holda topsang, uni yeb ol. Agar iting bilan birga undan boshqa bir itni topsang va (ov) oʻldirilgan boʻlsa, yema, chunki uni qaysi biri oʻldirganini bilmaysan. Agar oʻqingni otsang, Allohning nomini zikr qil. Agar (ov) bir kun koʻzdan gʻoyib boʻlib, soʻng unda faqat oʻzingning oʻqing izini topsang, xohlasang yeb ol; agar uni suvga choʻkkan holda topsang, yema», dedilar.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга шундай дедилар: «Итингни юборганингда Аллоҳнинг номини зикр қил. Агар (ит) сен учун (овни) ушласа ва сен уни тирик ҳолда топсанг, уни сўйиб ол; агар уни ўлдирилган, аммо (итинг) ундан емаган ҳолда топсанг, уни еб ол. Агар итинг билан бирга ундан бошқа бир итни топсанг ва (ов) ўлдирилган бўлса, ема, чунки уни қайси бири ўлдирганини билмайсан. Агар ўқингни отсанг, Аллоҳнинг номини зикр қил. Агар (ов) бир кун кўздан ғойиб бўлиб, сўнг унда фақат ўзингнинг ўқинг изини топсанг, хоҳласанг еб ол; агар уни сувга чўккан ҳолда топсанг, ема», дедилар.

وَعَنْهُ قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نُرْسِلُ الْكِلَابَ الْمُعَلَّمَةَ قَالَ: «كُلْ مَا أَمْسَكْنَ عَلَيْكَ» قُلْتُ: وَإِنْ قَتَلْنَ؟ قَالَ: «وَإِنْ قَتَلْنَ» قُلْتُ: إِنَّا نَرْمِي بِالْمِعْرَاضِ. قَالَ: «كُلُّ مَا خزق وَمَا أصَاب بعرضه فَقتله فَإِنَّهُ وقيذ فَلَا تَأْكُل»

(Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu) aytdi:) Men: «Ey Allohning Rasuli, biz oʻ rgatilgan (taʼlimli) itlarni (ovga) qoʻ yib yuborar edik (nima boʻ ladi)?» dedim. U zot: «Ular sen uchun ushlab bergan (ov)ni ye» dedilar. Men: «Ular (uni) oʻ ldirsa ham(mi)?» dedim. U zot: «Ular oʻ ldirsa ham» dedilar. Men: «Biz miʼrod (uchli tayoq) bilan otar edik (nima boʻ ladi)?» dedim. U zot: «(Miʼrod) teshib (sanchib) oʻ tgan (ov)ni ye; yon (kund) tomoni bilan teggan (ov)ni esa yema» dedilar.(Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз ў ргатилган (таълимли) итларни (овга) қў йиб юборар эдик (нима бў лади)?» дедим. У зот: «Улар сен учун ушлаб берган (ов)ни е» дедилар. Мен: «Улар (уни) ў лдирса ҳам(ми)?» дедим. У зот: «Улар ў лдирса ҳам» дедилар. Мен: «Биз миърод (учли таёқ) билан отар эдик (нима бў лади)?» дедим. У зот: «(Миърод) тешиб (санчиб) ў тган (ов)ни е; ён (кунд) томони билан тегган (ов)ни эса ема» дедилар.

وَعَن أبي ثَعْلَبَة الْخُشَنِي قَالَ: قُلْتُ: يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا بِأَرْضِ قوم أهل كتاب أَفَنَأْكَلُ فِي آنِيَتِهِمْ وَبِأَرْضِ صَيْدٍ أَصِيدُ بِقَوْسِي وَبِكَلْبِي الَّذِي لَيْسَ بِمُعَلَّمٍ وَبِكَلْبِي الْمُعَلَّمِ فَمَا يصلح؟ قَالَ: «أما ذَكَرْتَ مِنْ آنِيَةِ أَهْلِ الْكِتَابِ فَإِنْ وَجَدْتُمْ غَيْرَهَا فَلَا تَأْكُلُوا فِيهَا وَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فاغسلوها وَكُلُوا فِيهَا وَمَا صِدْتَ بِقَوْسِكَ فَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ وَمَا صِدْتَ بِكَلْبِكَ الْمُعَلَّمِ فَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ وَمَا صِدْتَ بِكَلْبِكَ غَيْرِ معلم فأدركت ذَكَاته فَكل»

(Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) aytdi:) Men: «Ey Allohning Paygʻambari, biz — ahli kitob bir qavmning yeridamiz; ularning idishlarida yeyaylikmi? (Yana) biz ov (boʻ ladigan) yerdamiz; men oʻ z yoyim bilan, oʻ rgatilmagan itim bilan va oʻ rgatilgan itim bilan ov qilaman — menga qaysi biri toʻ gʻ ri keladi (halol)?» dedim. U zot: «Ahli kitob haqida aytgan (gap)ingga (kelsa): agar ulardan boshqa (idishlar) topsangiz, ularning (idishlari)da yemanglar; agar topmasangiz, ularni yuvib, ularda yenglar. Oʻ z yoying bilan ov qilib, Allohning nomini zikr qilgan (narsa)ngni — ye; oʻ rgatilgan iting bilan ov qilib, Allohning nomini zikr qilgan (narsa)ngni — ye; oʻ rgatilmagan iting bilan ov qilib, (lekin oʻ lmay turib) uning zabhiga (boʻ gʻ izlashiga) ulgurgan boʻ lsang — ye» dedilar.(Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен: «Эй Аллоҳнинг Пайғамбари, биз — аҳли китоб бир қавмнинг еридамиз; уларнинг идишларида еяйликми? (Яна) биз ов (бў ладиган) ердамиз; мен ў з ёйим билан, ў ргатилмаган итим билан ва ў ргатилган итим билан ов қиламан — менга қайси бири тў ғ ри келади (ҳалол)?» дедим. У зот: «Аҳли китоб ҳақида айтган (гап)ингга (келса): агар улардан бошқа (идишлар) топсангиз, уларнинг (идишлари)да еманглар; агар топмасангиз, уларни ювиб, уларда енглар. Ў з ёйинг билан ов қилиб, Аллоҳнинг номини зикр қилган (нарса)нгни — е; ў ргатилган итинг билан ов қилиб, Аллоҳнинг номини зикр қилган (нарса)нгни — е; ў ргатилмаган итинг билан ов қилиб, (лекин ў лмай туриб) унинг забҳига (бў ғ излашига) улгурган бў лсанг — е» дедилар.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا رَمَيْتَ بِسَهْمِكَ فَغَابَ عَنْكَ فَأَدْرَكْتَهُ فَكُلْ مَا لَمْ يُنْتِنْ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Abu Salaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻqingni otganingda (ov) koʻzingdan gʻoyib boʻlsa, soʻng uni topib olsang, sasib qolmagan boʻlsa, uni yeyaver», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Абу Салаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўқингни отганингда (ов) кўзингдан ғойиб бўлса, сўнг уни топиб олсанг, сасиб қолмаган бўлса, уни еявер», дедилар. Муслим ривоят қилган.

وَعَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الَّذِي يُدْرِكُ صَيْدَهُ بَعْدَ ثَلَاثٍ: «فكله مَا لم ينتن» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ov qilgan ovini uch kundan keyin topgan kishi haqida: «Modomiki sasib (chirib) ketmagan ekan, uni yeyaver», dedilar.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ов қилган овини уч кундан кейин топган киши ҳақида: «Модомики сасиб (чириб) кетмаган экан, уни еявер», дедилар.

وَعَن عَائِشَة قَالَت: قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هُنَا أَقْوَامًا حَدِيثٌ عَهْدُهُمْ بِشِرْكٍ يَأْتُونَنَا بِلُحْمَانٍ لَا نَدْرِي أَيَذْكُرُونَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا أَمْ لَا؟ قَالَ: «اذْكُرُوا أَنْتُم اسمَ اللَّهِ وكلوا» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Oisha (roziyallohu anho) aytdi:) (Sahobalar): «Yo Rasululloh, bu yerda shirkka yaqin (yangi musulmon boʻlgan) baʼzi qavmlar bor; ular bizga goʻshtlar keltiradilar — biz ularga (soʻyishda) Alloh nomini zikr qilganmi yoki yoʻqmi — bilmaymiz», dedilar. U zot: «Sizlar (oʻzingiz) Alloh nomini zikr qilinglar-da, yenglar», dedilar. (Buni Muhammad ibn Abdurahmon, Darovardiy va Usoma ibn Hafs ham (rivoyat qilib) mutobaʼat qildilar.)(Оиша (розияллоҳу анҳо) айтди:) (Саҳобалар): «Ё Расулуллоҳ, бу ерда ширкка яқин (янги мусулмон бўлган) баъзи қавмлар бор; улар бизга гўштлар келтирадилар — биз уларга (сўйишда) Аллоҳ номини зикр қилганми ёки йўқми — билмаймиз», дедилар. У зот: «Сизлар (ўзингиз) Аллоҳ номини зикр қилинглар-да, енглар», дедилар. (Буни Муҳаммад ибн Абдураҳмон, Даровардий ва Усома ибн Ҳафс ҳам (ривоят қилиб) мутобаъат қилдилар.)

وَعَن أبي الطُّفَيْل قَالَ: سُئِلَ عَليّ: هَلْ خَصَّكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَيْءٍ؟ فَقَالَ: مَا خَصَّنَا بِشَيْءٍ لَمْ يَعُمَّ بِهِ النَّاسَ إِلَّا مَا فِي قِرَابِ سَيْفِي هَذَا فَأَخْرَجَ صَحِيفَةً فِيهَا: «لَعَنَ اللَّهُ مَنْ ذَبَحَ لِغَيْرِ اللَّهِ وَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ سَرَقَ مَنَارَ الْأَرْضِ وَفِي رِوَايَةٍ مَنْ غَيَّرَ مَنَارَ الْأَرْضِ وَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ لَعَنَ وَالِدَهُ وَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ آوَى مُحْدِثًا» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: undan: «Rasululloh ﷺ sizlarga (boshqalardan farqli) biror narsani xos qildilarmi?» deb soʻralganida, u: «Rasululloh ﷺ bizga hamma odamlarga umumiy qilib bermagan biror narsani xos qilmadilar, faqat mana shu qilichimning gʻilofidagi narsadan boshqa», dedi. Soʻng u bir sahifa chiqardi, unda: ‹Allohdan boshqasi uchun soʻygan kishiga Alloh laʼnat qildi, yer chegara belgisini oʻgʻirlagan kishiga Alloh laʼnat qildi, otasini laʼnatlagan kishiga Alloh laʼnat qildi, biror bidʼat sohibiga panoh bergan kishiga Alloh laʼnat qildi›, deb yozilgan edi.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ундан: «Расулуллоҳ ﷺ сизларга (бошқалардан фарқли) бирор нарсани хос қилдиларми?» деб сўралганида, у: «Расулуллоҳ ﷺ бизга ҳамма одамларга умумий қилиб бермаган бирор нарсани хос қилмадилар, фақат мана шу қиличимнинг ғилофидаги нарсадан бошқа», деди. Сўнг у бир саҳифа чиқарди, унда: ‹Аллоҳдан бошқаси учун сўйган кишига Аллоҳ лаънат қилди, ер чегара белгисини ўғирлаган кишига Аллоҳ лаънат қилди, отасини лаънатлаган кишига Аллоҳ лаънат қилди, бирор бидъат соҳибига паноҳ берган кишига Аллоҳ лаънат қилди›, деб ёзилган эди.

وَعَن رَافع بن خديج قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَاقُوا الْعَدُوَّ غَدًا وَلَيْسَتْ مَعَنَا مُدًى أَفَنَذْبَحُ بِالْقَصَبِ؟ قَالَ: " مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ فَكُلْ لَيْسَ السِّنَّ وَالظُّفُرَ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْهُ: أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ وَأَمَّا الظُّفُرُ فَمُدَى الْحَبَشِ " وَأَصَبْنَا نَهْبَ إِبِلٍ وَغَنَمٍ فَنَدَّ مِنْهَا بِعِيرٌ فَرَمَاهُ رَجُلٌ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ لِهَذِهِ الْإِبِلِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ فَإِذَا غَلَبَكُمْ مِنْهَا شَيْءٌ فَافْعَلُوا بِهِ هَكَذَا»

(Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu) aytdi:) Men: «Ey Allohning Rasuli, biz ertaga dushman bilan toʻ qnashamiz; bizda esa pichoqlar (mudya) yoʻq» dedim. U zot: «Shoshil (yoki: qonini toʻ liq oqiz)! Qonni oqizgan va ustiga Allohning nomi zikr qilingan (narsa) bilan (soʻ yilgan)ni ye — tish va tirnoqdan boshqa (bilan); senga (sababini) aytaman: tishga (kelsa) — u suyak; tirnoqqa (kelsa) — u habashalarning pichogʻ i» dedilar. (Shu payt) biz oʻ ljadan (bir necha) tuya va qoʻ y olgan edik; ulardan bir tuya qochdi; bir kishi uni oʻq bilan otdi; (shunda) u (tuya) toʻ xtadi. Rasululloh ﷺ: «Albatta bu tuyalarning — yovvoyi (hayvon)larning qochqoqlari kabi — qochqoqlari bordir; bas, ulardan biror (narsa) sizlarni yengsa (qochsa), unga mana shunday qilinglar» dedilar.(Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, биз эртага душман билан тў қнашамиз; бизда эса пичоқлар (мудя) йўқ» дедим. У зот: «Шошил (ёки: қонини тў лиқ оқиз)! Қонни оқизган ва устига Аллоҳнинг номи зикр қилинган (нарса) билан (сў йилган)ни е — тиш ва тирноқдан бошқа (билан); сенга (сабабини) айтаман: тишга (келса) — у суяк; тирноққа (келса) — у ҳабашаларнинг пичоғ и» дедилар. (Шу пайт) биз ў лжадан (бир неча) туя ва қў й олган эдик; улардан бир туя қочди; бир киши уни ўқ билан отди; (шунда) у (туя) тў хтади. Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта бу туяларнинг — ёввойи (ҳайвон)ларнинг қочқоқлари каби — қочқоқлари бордир; бас, улардан бирор (нарса) сизларни енгса (қочса), унга мана шундай қилинглар» дедилар.

وَعَن كعبِ بنِ مَالك أَنه كانَ لَهُ غَنَمٌ تُرْعَى بِسَلْعٍ فَأَبْصَرَتْ جَارِيَةٌ لَنَا بِشَاةٍ مِنْ غَنَمِنَا مَوْتًا فَكَسَرَتْ حَجَرًا فَذَبَحَتْهَا بِهِ فَسَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأمره بأكلها. رَوَاهُ البُخَارِيّ

Ibn Kaʼb ibn Molik (otasidan) rivoyat qiladi: Bizning — Salaʼ (togʻi)da yaylovda yuradigan — baʼzi qoʻylarimiz bor edi. Bizning choriyamiz (kanizimiz) bir qoʻyning oʻlayotganini koʻrib, bir tosh sindirib, u bilan qoʻyni soʻydi. Otam odamlarga: «Men Paygʻambar ﷺ dan (bu haqda) soʻramaguncha (yoki u zotga soʻrash uchun birovni joʻnatmaguncha), uni yemanglar», — dedi. Bas, u Paygʻambar ﷺ dan soʻradi (yoki soʻrash uchun birovni joʻnatdi) va Paygʻambar ﷺ unga uni yeyishga ruxsat berdilar. Ubaydulloh (rivoyatchi): «Men oʻsha qizdan hayratdaman — garchi u choriya (kaniz) boʻlsa ham, (u bilibdiki qoʻy oʻlayotganda uni soʻyish kerak)», — dedi.Ибн Каъб ибн Молик (отасидан) ривоят қилади: Бизнинг — Салаъ (тоғи)да яйловда юрадиган — баъзи қўйларимиз бор эди. Бизнинг чориямиз (канизимиз) бир қўйнинг ўлаётганини кўриб, бир тош синдириб, у билан қўйни сўйди. Отам одамларга: «Мен Пайғамбар ﷺ дан (бу ҳақда) сўрамагунча (ёки у зотга сўраш учун бировни жўнатмагунча), уни еманглар», — деди. Бас, у Пайғамбар ﷺ дан сўради (ёки сўраш учун бировни жўнатди) ва Пайғамбар ﷺ унга уни ейишга рухсат бердилар. Убайдуллоҳ (ривоятчи): «Мен ўша қиздан ҳайратдаман — гарчи у чория (каниз) бўлса ҳам, (у билибдики қўй ўлаётганда уни сўйиш керак)», — деди.

وَعَنْ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى كَتَبَ الْإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَ وَلْيُحِدَّ أَحَدُكُمْ شَفْرَتَهُ وَلْيُرِحْ ذَبِيحَتَهُ» . رَوَاهُ مُسلم

Shaddod ibn Avs (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh har bir narsada yaxshilik qilishni farz etdi. Bas, oʻldirsangiz, yaxshi oʻldiringlar; boʻgʻizlasangiz, yaxshi boʻgʻizlanglar. Biringiz pichogʻini oʻtkirlab olsin va boʻgʻizlanadigan hayvonni rohatlantirsin», dedilar.Шаддод ибн Авс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ ҳар бир нарсада яхшилик қилишни фарз этди. Бас, ўлдирсангиз, яхши ўлдиринглар; бўғизласангиз, яхши бўғизланглар. Бирингиз пичоғини ўткирлаб олсин ва бўғизланадиган ҳайвонни роҳатлантирсин», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى أَنْ تُصْبَرَ بهيمةٌ أَو غيرُها للْقَتْل

Aliy ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U zot bir iyd kunida xutbadan avval namoz bilan boshladilar, soʻng azon ham, iqoma ham aytmay namoz oʻqidilar. Soʻng: «Men Rasululloh ﷺni birov oʻz qurbonligidan biror narsani uch kundan ortiq ushlab qolishini qaytarayotganlarini eshitdim», dedilar.Алий ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У зот бир ийд кунида хутбадан аввал намоз билан бошладилар, сўнг азон ҳам, иқома ҳам айтмай намоз ўқидилар. Сўнг: «Мен Расулуллоҳ ﷺни биров ўз қурбонлигидан бирор нарсани уч кундан ортиқ ушлаб қолишини қайтараётганларини эшитдим», дедилар.

وَعَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَنَ مَنِ اتَّخَذَ شَيْئًا فِيهِ الرُّوحُ غَرَضًا

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ibn Umar Qurayshdan boʻlgan bir necha yigitning yonidan oʻtdi, ular bir qushni (nishon qilib) qoʻyib, unga (oʻq) otishayotgan edi. Ular har bir xato ketgan oʻqlarini qush egasiga beradigan qilib kelishib olishgan edi. Ibn Umarni koʻrishlari bilan tarqab ketishdi. Shunda Ibn Umar: «Buni kim qildi? Buni qilgan kishini Alloh laʼnatlasin! Albatta, Rasululloh ﷺ joni bor narsani nishon qilib olgan kishini laʼnatlaganlar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ибн Умар Қурайшдан бўлган бир неча йигитнинг ёнидан ўтди, улар бир қушни (нишон қилиб) қўйиб, унга (ўқ) отишаётган эди. Улар ҳар бир хато кетган ўқларини қуш эгасига берадиган қилиб келишиб олишган эди. Ибн Умарни кўришлари билан тарқаб кетишди. Шунда Ибн Умар: «Буни ким қилди? Буни қилган кишини Аллоҳ лаънатласин! Албатта, Расулуллоҳ ﷺ жони бор нарсани нишон қилиб олган кишини лаънатлаганлар», деди.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا تَتَّخِذُوا شَيْئًا فِيهِ الرُّوحُ غَرَضًا» . رَوَاهُ مُسلم

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Joni bor biror narsani nishon qilib olmanglar», dedilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Жони бор бирор нарсани нишон қилиб олманглар», дедилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الضَّرْبِ فِي الْوَجْهِ وَعَنِ الْوَسْمِ فِي الْوَجْه. رَوَاهُ مُسلم

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yuzga urishdan va yuzga togʻ (belgisi) bosishdan qaytardilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ юзга уришдан ва юзга тоғ (белгиси) босишдан қайтардилар.

وَعَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَيْهِ حِمَارٌ وَقَدْ وُسِمَ فِي وَجْهِهِ قَالَ: «لَعَنَ اللَّهُ الَّذِي وَسَمَهُ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning oldilaridan yuzi dogʻlangan bir eshak oʻtdi. Shunda u zot: «Uni (yuzidan) dogʻlagan kimsani Alloh laʼnatlasin!», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг олдиларидан юзи доғланган бир эшак ўтди. Шунда у зот: «Уни (юзидан) доғлаган кимсани Аллоҳ лаънатласин!», дедилар. Муслим ривоят қилган.

وَعَن أنس قَالَ: غَدَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ لِيُحَنِّكَهُ فَوَافَيْتُهُ فِي يَدِهِ الْمِيسَمُ يَسِمُ إِبِلَ الصَّدَقَة

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Abdulloh ibn Abu Talhani — unga tahnik qilish uchun — Rasululloh ﷺ ga olib bordim. (Tahnik — musulmonlar orasidagi odat boʻlib, bola tugʻilgan har safar, uni Paygʻambar ﷺ ga olib borar edilar; u zot bir parcha xurmoni chaynab, uning sharbatidan bir qismini bolaning ogʻziga solar edilar.) Men Paygʻambar ﷺ ni koʻrdim — u zotning qoʻlida tamgʻalash (belgi bosish) asbobi bor edi va u zot zakot tuyalarini tamgʻalayotgan edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Абдуллоҳ ибн Абу Талҳани — унга таҳник қилиш учун — Расулуллоҳ ﷺ га олиб бордим. (Таҳник — мусулмонлар орасидаги одат бўлиб, бола туғилган ҳар сафар, уни Пайғамбар ﷺ га олиб борар эдилар; у зот бир парча хурмони чайнаб, унинг шарбатидан бир қисмини боланинг оғзига солар эдилар.) Мен Пайғамбар ﷺ ни кўрдим — у зотнинг қўлида тамғалаш (белги босиш) асбоби бор эди ва у зот закот туяларини тамғалаётган эдилар.

وَعَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي مِرْبَدٍ فَرَأَيْتُهُ يَسِمُ شَاءَ حسبته قَالَ: فِي آذانها

(Anas (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Paygʻambar ﷺning oldiga — bir ukamni (olib) — u zot uni tahnik qilishlari uchun kirdim — u zot oʻ z qoʻ rasida (mirbad) edilar; men u zotning — bir qoʻ yni dogʻ layotganlarini — koʻ rdim; (Anas:) u zot uni quloqlarida (dogʻ layotgan edilar deb) oʻ ylayman.(Анас (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Пайғамбар ﷺнинг олдига — бир укамни (олиб) — у зот уни таҳник қилишлари учун кирдим — у зот ў з қў расида (мирбад) эдилар; мен у зотнинг — бир қў йни доғ лаётганларини — кў рдим; (Анас:) у зот уни қулоқларида (доғ лаётган эдилар деб) ў йлайман.

عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ: قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أَحَدُنَا أَصَابَ صَيْدًا وَلَيْسَ مَعَهُ سِكِّينٌ أَيَذْبَحُ بِالْمَرْوَةِ وَشِقَّةِ الْعَصَا؟ فَقَالَ: «أَمْرِرِ الدَّمَ بِمَ شِئْتَ وَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu) aytadilar: Men: «Yo Rasululloh, agar bizdan biri ov (hayvoni)ga yetib olsa-yu, oldida pichogʻi boʻlmasa, marva (oʻtkir tosh) yoki yorilgan tayoq bilan soʻysa boʻladimi?» deb soʻradim. U zot: «Xohlagan narsang bilan qonni oqizgin va Alloh azza va jallaning nomini zikr qilgin», dedilar.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Мен: «Ё Расулуллоҳ, агар биздан бири ов (ҳайвони)га етиб олса-ю, олдида пичоғи бўлмаса, марва (ўткир тош) ёки ёрилган таёқ билан сўйса бўладими?» деб сўрадим. У зот: «Хоҳлаган нарсанг билан қонни оқизгин ва Аллоҳ азза ва жалланинг номини зикр қилгин», дедилар.

وَعَن أبي العُشَراءِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمَا تَكُونُ الذَّكَاةُ إِلَّا فِي الْحَلْقِ وَاللَّبَّةِ؟ فَقَالَ: «لَوْ طَعَنْتَ فِي فَخِذِهَا لَأَجْزَأَ عَنْكَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَالدَّارِمِيُّ وَقَالَ أَبُو دَاوُدَ: وَهَذِهِ ذَكَاةُ الْمُتَرَدِّي وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا فِي الضَّرُورَة

Abul Usharo (rahimahulloh) otasidan rivoyat qiladi: U: «Yo Rasululloh, soʻyish faqat boʻgʻiz chuqurchasi yoki tomoqdan boʻladimi?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Agar uning sonidan sanchsang ham, senga kifoya qilardi», dedilar. Abu Dovud aytadi: Bu faqat (chuqurga) qulagan yoki yovvoyilashib qochgan (hayvon) haqida toʻgʻri keladi (joiz boʻladi).Абул Ушаро (раҳимаҳуллоҳ) отасидан ривоят қилади: У: «Ё Расулуллоҳ, сўйиш фақат бўғиз чуқурчаси ёки томоқдан бўладими?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар унинг сонидан санчсанг ҳам, сенга кифоя қиларди», дедилар. Абу Довуд айтади: Бу фақат (чуқурга) қулаган ёки ёввойилашиб қочган (ҳайвон) ҳақида тўғри келади (жоиз бўлади).

وَعَن عدي بن حَاتِم أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَا عَلَّمْتَ مِنْ كَلْبٍ أَوْ بَازٍ ثُمَّ أَرْسَلْتَهُ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ مِمَّا أَمْسَكَ عَلَيْكَ» . قُلْتُ: وَإِنْ قَتَلَ؟ قَالَ: «إِذَا قَتَلَهُ وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْهُ شَيْئًا فَإِنَّمَا أَمْسَكَهُ عَلَيْكَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Oʻrgatgan iting yoki lochiningni qoʻyib yuborib, Allohning nomini zikr qilgan boʻlsang, ular sen uchun ushlab bergan narsani yeyaver», dedilar. Men: «(Ovni) oʻldirib qoʻysalar ham-a?» dedim. U zot: «Uni oʻldirib, undan biron narsa yemagan boʻlsa, ular uni faqat sen uchun ushlagan boʻladi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Lochin (ovdan) yesa, unda zarari yoʻq. It (ovdan) yesa, makruh boʻladi. Agar (it ovning) qonini ichsa, unda zarari yoʻq.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Ўргатган итинг ёки лочинингни қўйиб юбориб, Аллоҳнинг номини зикр қилган бўлсанг, улар сен учун ушлаб берган нарсани еявер», дедилар. Мен: «(Овни) ўлдириб қўйсалар ҳам-а?» дедим. У зот: «Уни ўлдириб, ундан бирон нарса емаган бўлса, улар уни фақат сен учун ушлаган бўлади», дедилар. Абу Довуд айтди: Лочин (овдан) еса, унда зарари йўқ. Ит (овдан) еса, макруҳ бўлади. Агар (ит овнинг) қонини ичса, унда зарари йўқ.

وَعَنْهُ قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرْمِي الصَّيْدَ فَأَجِدُ فِيهِ مِنَ الْغَدِ سَهْمِي قَالَ: «إِذَا عَلِمْتَ أَنَّ سَهْمَكَ قَتَلَهُ وَلَمْ تَرَ فِيهِ أَثَرَ سَبُعٍ فَكُلْ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ

Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men: ‹Yo Rasululloh, men ovga otaman-u, ertasiga undan oʻqimni topaman (ov oʻlgan holda)›, dedim. U zot: ‹Oʻqing uni oʻldirganini bilsang va unda yirtqich izini koʻrmasang, uni yegin›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Ahli ilmning amali shunga koʻradir. Bu bobda Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu)dan ham (rivoyat) bor.Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен: ‹Ё Расулуллоҳ, мен овга отаман-у, эртасига ундан ўқимни топаман (ов ўлган ҳолда)›, дедим. У зот: ‹Ўқинг уни ўлдирганини билсанг ва унда йиртқич изини кўрмасанг, уни егин›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Аҳли илмнинг амали шунга кўрадир. Бу бобда Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу)дан ҳам (ривоят) бор.

وَعَن جابرٍ قَالَ: نُهِينَا عَنْ صَيْدِ كَلْبِ الْمَجُوسِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bizga majusiylarning iti (tutgan) ovini (yeyish) man qilindi. Termiziy rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бизга мажусийларнинг ити (тутган) овини (ейиш) ман қилинди. Термизий ривоят қилган.

وَعَن أبي ثَعْلَبَة الْخُشَنِي قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا أَهْلُ سفر تمر الْيَهُود وَالنَّصَارَى وَالْمَجُوسِ فَلَا نَجِدُ غَيْرَ آنِيَتِهِمْ قَالَ: «فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا غَيْرَهَا فَاغْسِلُوهَا بِالْمَاءِ ثُمَّ كلوا فِيهَا وَاشْرَبُوا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men: ‹Yo Rasululloh, biz ovchi qavmmiz›, dedim. U zot: ‹Itingni qoʻyib yuborib, ustiga Allohning nomini zikr qilgan boʻlsang, u sen uchun (ovni) tutib bersa, uni yegin›, dedilar. Men: ‹Agar uni oʻldirgan boʻlsa-chi?› dedim. U zot: ‹Oʻldirgan boʻlsa ham (yegin)›, dedilar. Men: ‹Biz kamondan otadigan qavmmiz›, dedim. U zot: ‹Kamoning senga (ov) qaytarsa, uni yegin›, dedilar. Men: ‹Biz safardagi qavmmiz, yahudiy, nasroniy va majusiylarning oldidan oʻtamiz, ularning idishlaridan boshqasini topa olmaymiz›, dedim. U zot: ‹Agar undan boshqasini topmasangiz, ularni suv bilan yuvib, soʻng ularda yeb-iching›, dedilar», dedi. Bu bobda Adiy ibn Hotim (roziyallohu anhu)dan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен: ‹Ё Расулуллоҳ, биз овчи қавммиз›, дедим. У зот: ‹Итингни қўйиб юбориб, устига Аллоҳнинг номини зикр қилган бўлсанг, у сен учун (овни) тутиб берса, уни егин›, дедилар. Мен: ‹Агар уни ўлдирган бўлса-чи?› дедим. У зот: ‹Ўлдирган бўлса ҳам (егин)›, дедилар. Мен: ‹Биз камондан отадиган қавммиз›, дедим. У зот: ‹Камонинг сенга (ов) қайтарса, уни егин›, дедилар. Мен: ‹Биз сафардаги қавммиз, яҳудий, насроний ва мажусийларнинг олдидан ўтамиз, уларнинг идишларидан бошқасини топа олмаймиз›, дедим. У зот: ‹Агар ундан бошқасини топмасангиз, уларни сув билан ювиб, сўнг уларда еб-ичинг›, дедилар», деди. Бу бобда Адий ибн Ҳотим (розияллоҳу анҳу)дан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ طَعَامِ النَّصَارَى وَفِي رِوَايَةٍ: سَأَلَهُ رَجُلٌ فَقَالَ: إِنَّ مِنَ الطَّعَامِ طَعَامًا أَتَحَرَّجُ مِنْهُ فَقَالَ: «لَا يَتَخَلَّجَنَّ فِي صَدْرِكَ شَيْءٌ ضَارَعْتَ فِيهِ النَّصْرَانِيَّة» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد

Qabisa ibn Hulb (rahimahulloh) otasidan rivoyat qiladi. U: «Men Rasululloh ﷺ ni eshitdim. Bir kishi u zotdan soʻrab: ‹Taomlar ichida shunday taom borki, men undan (yeyishdan) hadiksirayman›, dedi. Shunda u zot: ‹Nasroniylarga oʻxshab qoladigan biror narsa koʻnglingda iztirob soluvchi shubha boʻlmasin›, dedilar», dedi.Қабиса ибн Ҳулб (раҳимаҳуллоҳ) отасидан ривоят қилади. У: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни эшитдим. Бир киши у зотдан сўраб: ‹Таомлар ичида шундай таом борки, мен ундан (ейишдан) ҳадиксирайман›, деди. Шунда у зот: ‹Насронийларга ўхшаб қоладиган бирор нарса кўнглингда изтироб солувчи шубҳа бўлмасин›, дедилар», деди.

وَعَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَكْلِ الْمُجَثَّمَةِ وهيَ الَّتِي تُصْبَرُ بالنَّبلِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Abu Dardo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ mujassama (oʻq bilan otib oʻldirilgan jonivor) yeyishdan qaytardilar — u oʻq bilan bogʻlab otib oʻldirilgan (jonivor)dir», dedi. Bu bobda Irbod ibn Soriya, Anas, Ibn Umar, Ibn Abbos, Jobir va Abu Hurayra (roziyallohu anhum)dan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Abu Dardoning hadisi gʻaribdir.Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ мужассама (ўқ билан отиб ўлдирилган жонивор) ейишдан қайтардилар — у ўқ билан боғлаб отиб ўлдирилган (жонивор)дир», деди. Бу бобда Ирбод ибн Сория, Анас, Ибн Умар, Ибн Аббос, Жобир ва Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳум)дан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Абу Дардонинг ҳадиси ғарибдир.

وَعَنِ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى يَوْمَ خَيْبَرَ عَنْ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنَ السِّبَاعِ وَعَنْ كُلِّ ذِي مِخْلَبٍ مِنَ الطَّيْرِ وَعَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِ وَعَنِ الْمُجَثَّمَةِ وَعَنِ الْخَلِيسَةِ وَأَنْ تُوطَأَ الْحَبَالَى حَتَّى يَضَعْنَ مَا فِي بُطُونِهِنَّ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى: سُئِلَ أَبُو عَاصِمٍ عَنِ الْمُجَثَّمَةِ فَقَالَ: أَنْ يُنْصَبَ الطَّيْرُ أَوِ الشَّيْءُ فَيُرْمَى وَسُئِلَ عَنِ الْخَلِيسَةِ فَقَالَ: الذِّئْبُ أَوِ السَّبُعُ يُدْرِكُهُ الرَّجُلُ فَيَأْخُذُ مِنْهُ فَيَمُوتُ فِي يَدِهِ قَبْلَ أَنْ يذكيها. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ummu Habiba binti Irbod (roziyallohu anho)dan, u otasidan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ Xaybar kuni yirtqichlardan tishli boʻlgan har bir (hayvon)ning goʻshtini, parrandalardan changalli boʻlgan har bir (qush)ni, xonaki eshaklarning goʻshtini, mujassama (otib oʻldirilgan jonivor)ni, xalisa (yirtqichdan tortib olingan jonivor)ni va homilador (choʻri) bilan u qornidagini tugʻib qoʻymaguncha (yaqinlik qilishni) qaytardilar. Muhammad ibn Yahyo aytdi: Abu Osimdan mujassama haqida soʻraldi, u: «Qush yoki biror narsani tikka tutib turib, soʻng otish», dedi. Undan xalisa haqida soʻraldi, u: «Boʻri yoki yirtqich (ushlagan ovga) bir kishi yetib borib, uni undan oladi-yu, u soʻyilmasdan oldin uning qoʻlida oʻlib qoladi», dedi.Умму Ҳабиба бинти Ирбод (розияллоҳу анҳо)дан, у отасидан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ Хайбар куни йиртқичлардан тишли бўлган ҳар бир (ҳайвон)нинг гўштини, паррандалардан чангалли бўлган ҳар бир (қуш)ни, хонаки эшакларнинг гўштини, мужассама (отиб ўлдирилган жонивор)ни, халиса (йиртқичдан тортиб олинган жонивор)ни ва ҳомиладор (чўри) билан у қорнидагини туғиб қўймагунча (яқинлик қилишни) қайтардилар. Муҳаммад ибн Яҳё айтди: Абу Осимдан мужассама ҳақида сўралди, у: «Қуш ёки бирор нарсани тикка тутиб туриб, сўнг отиш», деди. Ундан халиса ҳақида сўралди, у: «Бўри ёки йиртқич (ушлаган овга) бир киши етиб бориб, уни ундан олади-ю, у сўйилмасдан олдин унинг қўлида ўлиб қолади», деди.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ شَرِيطَةِ الشَّيْطَانِ. زَادَ ابْنُ عِيسَى: هِيَ الذَّبِيحَةُ يُقْطَعُ مِنْهَا الْجِلْدُ وَلَا تُفْرَى الْأَوْدَاجُ ثُمَّ تُتْرَكُ حَتَّى تَمُوتَ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ «shariitatush-shayton»dan (shayton usulidagi soʻyimdan) qaytardilar. Bu — terisi kesilib, boʻyin tomirlari uzilmay, oʻlguncha tashlab qoʻyiladigan soʻyilgan hayvondir. Abu Dovud rivoyat qilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ «шариитатуш-шайтон»дан (шайтон усулидаги сўйимдан) қайтардилар. Бу — териси кесилиб, бўйин томирлари узилмай, ўлгунча ташлаб қўйиладиган сўйилган ҳайвондир. Абу Довуд ривоят қилган.

وَعَنْ جَابِرٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «ذَكَاةُ الْجَنِينِ ذَكَاةُ أُمِّهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد والدارمي وَرَوَاهُ التِّرْمِذِيّ عَن أبي سعيد

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Janinning zabhi — onasining zabhidir», dedilar. Abu Dovud va Dorimiy rivoyat qilgan, Termiziy esa uni Abu Said (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Жаниннинг забҳи — онасининг забҳидир», дедилар. Абу Довуд ва Доримий ривоят қилган, Термизий эса уни Абу Саид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилган.

وَعَن أبي سعيدٍ الخدريِّ قَالَ: قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللَّهِ نَنْحَرُ النَّاقَةَ ونذبح الْبَقَرَة وَالشَّاة فنجد فِي بَطنهَا جَنِينا أَنُلْقِيهِ أَمْ نَأْكُلُهُ؟ قَالَ: «كُلُوهُ إِنْ شِئْتُمْ فَإِنَّ ذَكَاتَهُ ذَكَاةُ أُمِّهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَابْن مَاجَه

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytadilar: Men Rasululloh ﷺdan homila (qornidagi bola) haqida soʻradim. U zot: «Xohlasangiz, uni yenglar», dedilar. Musaddad (oʻz rivoyatida): «Biz: ‹Yo Rasululloh, biz tuyani nahr qilamiz, sigir va qoʻyni soʻyamiz, soʻng uning qornida homilani topamiz, uni tashlab yuboraylikmi yoki yeylikmi?› dedik. U zot: ‹Xohlasangiz, uni yenglar, chunki uning (soʻyilishi) onasining soʻyilishidir›, dedilar», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Мен Расулуллоҳ ﷺдан ҳомила (қорнидаги бола) ҳақида сўрадим. У зот: «Хоҳласангиз, уни енглар», дедилар. Мусаддад (ўз ривоятида): «Биз: ‹Ё Расулуллоҳ, биз туяни наҳр қиламиз, сигир ва қўйни сўямиз, сўнг унинг қорнида ҳомилани топамиз, уни ташлаб юборайликми ёки ейликми?› дедик. У зот: ‹Хоҳласангиз, уни енглар, чунки унинг (сўйилиши) онасининг сўйилишидир›, дедилар», деди.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ قَتَلَ عُصْفُورًا فَمَا فَوْقَهَا بِغَيْرِ حَقِّهَا سَأَلَهُ اللَّهُ عَنْ قَتْلِهِ» قِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا حَقُّهَا؟ قَالَ: «أَنْ يَذْبَحَهَا فَيَأْكُلَهَا وَلَا يَقْطَعَ رَأْسَهَا فَيَرْمِيَ بِهَا» . رَوَاهُ أَحْمد وَالنَّسَائِيّ والدرامي

Abdulloh ibn Amr ibn Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim bir chumchuqni yoki undan kattaroq jonivorni nohaq oʻldirsa, Alloh undan uni oʻldirgani haqida soʻraydi», dedilar. «Yo Rasululloh, uning haqi nima?» deyildi. U zot: «Uni soʻyib yeyishi, boshini kesib olib uloqtirmasligidir», dedilar. Ahmad, Nasoiy va Dorimiy rivoyat qilgan.Абдуллоҳ ибн Амр ибн Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бир чумчуқни ёки ундан каттароқ жониворни ноҳақ ўлдирса, Аллоҳ ундан уни ўлдиргани ҳақида сўрайди», дедилар. «Ё Расулуллоҳ, унинг ҳақи нима?» дейилди. У зот: «Уни сўйиб ейиши, бошини кесиб олиб улоқтирмаслигидир», дедилар. Аҳмад, Насоий ва Доримий ривоят қилган.

عَن أبي وَافد اللَّيْثِيّ قَالَ: قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَهُمْ يَجُبُّونَ أَسْنِمَةَ الْإِبِلِ وَيَقْطَعُونَ أَلْيَاتِ الْغَنَمِ فَقَالَ: «مَا يُقْطَعُ مِنَ الْبَهِيمَةِ وَهِيَ حَيَّةٌ فَهِيَ مَيْتَةٌ لَا تُؤْكَلُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد

Abu Voqid al-Laysiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Madinaga kelganlarida, ular tuyalarning oʻrkachlarini kesar va qoʻylarning dumbalarini kesib olar edilar. Shunda u zot: «Hayvon tirik holida undan kesib olingan narsa oʻlimtikdir, yeyilmaydi», dedilar. Termiziy va Abu Dovud rivoyat qilgan.Абу Воқид ал-Лайсий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Мадинага келганларида, улар туяларнинг ўркачларини кесар ва қўйларнинг думбаларини кесиб олар эдилар. Шунда у зот: «Ҳайвон тирик ҳолида ундан кесиб олинган нарса ўлимтикдир, ейилмайди», дедилар. Термизий ва Абу Довуд ривоят қилган.

عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ أَنَّهُ كَانَ يَرْعَى لِقْحَةً بِشِعْبٍ مِنْ شِعَابِ أُحُدٍ فَرَأَى بِهَا الْمَوْتَ فَلَمْ يَجِدْ مَا يَنْحَرُهَا بِهِ فَأَخَذَ وَتِدًا فَوَجَأَ بِهِ فِي لَبَّتِهَا حَتَّى أَهْرَاقَ دَمَهَا ثُمَّ أَخْبَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَهُ بِأَكْلِهَا. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَمَالِكٌ وَفِي رِوَايَته: قَالَ: فذكاها بشظاظ

Ato ibn Yasor (rahimahulloh) Banu Horisadan boʻlgan bir kishidan rivoyat qiladi: U Uhud daralaridan birida bir bogʻoz (homilador) tuyani boqib yurar edi. Tuyani oʻlim (xavfi) tutdi, u esa uni soʻyish uchun hech narsa topolmadi. Shunda bir qoziq olib, uning boʻyniga (boʻgʻiz chuqurchasiga) sanchdi, toki uning qoni toʻkilguncha. Soʻngra Paygʻambar ﷺ huzurlariga kelib, bu haqda xabar berdi. U zot unga (tuyaning goʻshtini) yeyishga buyurdilar.Ато ибн Ясор (раҳимаҳуллоҳ) Бану Ҳорисадан бўлган бир кишидан ривоят қилади: У Уҳуд дараларидан бирида бир боғоз (ҳомиладор) туяни боқиб юрар эди. Туяни ўлим (хавфи) тутди, у эса уни сўйиш учун ҳеч нарса тополмади. Шунда бир қозиқ олиб, унинг бўйнига (бўғиз чуқурчасига) санчди, токи унинг қони тўкилгунча. Сўнгра Пайғамбар ﷺ ҳузурларига келиб, бу ҳақда хабар берди. У зот унга (туянинг гўштини) ейишга буюрдилар.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «مَا من دَابَّة إِلَّا وَقَدْ ذَكَّاهَا اللَّهُ لِبَنِي آدَمَ» . رَوَاهُ الدَّارَقُطْنِيّ

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hech bir jonivor yoʻqki, Alloh uni Odam bolalari uchun (halol qilib) zabh qilib qoʻymagan boʻlsa», dedilar. Doraqutniy rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч бир жонивор йўқки, Аллоҳ уни Одам болалари учун (ҳалол қилиб) забҳ қилиб қўймаган бўлса», дедилар. Дорақутний ривоят қилган.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «مَنِ اقْتَنَى كَلْبًا إِلَّا كَلْبَ مَاشِيَةٍ أَوْ ضَارٍ نَقَصَ مِنْ عَمَلِهِ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطَانِ»

(Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Kim — chorva iti yoki ov iti boʻ lmagan — bir itni saqlasa, uning amalidan har kuni ikki qirot kamayadi» dedilar.(Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Ким — чорва ити ёки ов ити бў лмаган — бир итни сақласа, унинг амалидан ҳар куни икки қирот камаяди» дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عَلَيْهِ وَسلم: «من اتَّخَذَ كَلْبًا إِلَّا كَلْبَ مَاشِيَةٍ أَوْ صَيْدٍ أَو زرعٍ انتقَصَ منْ أجرِه كلَّ يومٍ قِيرَاط»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim chorva iti, ov iti yoki ekin itidan boshqa it saqlasa, uning ajridan har kuni bir qirot kamayadi», dedilar. Zuhriy dedi: Abu Hurayraning soʻzi Ibn Umarga zikr qilindi, shunda u: «Alloh Abu Hurayraga rahm qilsin, u ekin egasi edi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким чорва ити, ов ити ёки экин итидан бошқа ит сақласа, унинг ажридан ҳар куни бир қирот камаяди», дедилар. Зуҳрий деди: Абу Ҳурайранинг сўзи Ибн Умарга зикр қилинди, шунда у: «Аллоҳ Абу Ҳурайрага раҳм қилсин, у экин эгаси эди», деди.

وَعَن جَابر قَالَ: أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَتْلِ الْكِلَابِ حَتَّى إِنَّ الْمَرْأَةَ تَقْدَمُ منَ البادِيةِ بكلبِها فتقتلَه ثُمَّ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَتْلِهَا وَقَالَ: «عَلَيْكُمْ بِالْأَسْوَدِ الْبَهِيمِ ذِي النقطتين فَإِنَّهُ شَيْطَان» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni itlarni oʻldirishga buyurdilar, hatto ayol badiyadan iti bilan kelsa, biz uni ham oʻldirar edik. Soʻng Nabiy ﷺ ularni oʻldirishni man qildilar va: «Sizlar ikki nuqtali qop-qora itni oʻldiringlar, chunki u shaytondir», dedilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни итларни ўлдиришга буюрдилар, ҳатто аёл бадиядан ити билан келса, биз уни ҳам ўлдирар эдик. Сўнг Набий ﷺ уларни ўлдиришни ман қилдилар ва: «Сизлар икки нуқтали қоп-қора итни ўлдиринглар, чунки у шайтондир», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِقَتْلِ الْكِلَابِ إِلَّا كَلْبَ صيدٍ أَو كلب غنم أَو مَاشِيَة

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ov iti, qoʻy iti yoki chorva itidan boshqa itlarni oʻldirishga buyurdilar. Ibn Umarga: «Abu Hurayra: ‹yoki ekin iti› deb (qoʻshib) aytadi», deyildi. Shunda Ibn Umar: «Abu Hurayraning ekini bor edi-da», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ов ити, қўй ити ёки чорва итидан бошқа итларни ўлдиришга буюрдилар. Ибн Умарга: «Абу Ҳурайра: ‹ёки экин ити› деб (қўшиб) айтади», дейилди. Шунда Ибн Умар: «Абу Ҳурайранинг экини бор эди-да», деди.

عَن عبد الله بنِ مُغفَّلٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَوْلَا أَنَّ الْكِلَابَ أُمَّةٌ مِنَ الْأُمَمِ لَأَمَرْتُ بِقَتْلِهَا كُلِّهَا فَاقْتُلُوا مِنْهَا كُلَّ أَسْوَدَ بَهِيمٍ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالدَّارِمِيُّ وَزَادَ التِّرْمِذِيُّ وَالنَّسَائِيُّ: «وَمَا مِنْ أَهْلِ بَيْتٍ يَرْتَبِطُونَ كَلْبًا إِلَّا نَقَصَ مِنْ عَمَلِهِمْ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطٌ إِلَّا كَلْبَ صَيْدٍ أَوْ كَلْبَ حَرْثٍ أَوْ كَلْبَ غنم»

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) aytadi: Men Rasululloh ﷺ xutba qilayotganlarida daraxtning shoxlarini u zotning yuzlaridan koʻtarib turganlardan edim. U zot: «Agar itlar ummatlardan bir ummat boʻlmaganida, ularni oʻldirishga buyurar edim. Bas, ulardan har bir qop-qora itni oʻldiringlar. Qaysi bir uy ahli it bogʻlab qoʻysa, ov iti, ekin iti yoki qoʻy itidan boshqasi boʻlsa, har kuni ularning amalidan bir qirot kamayadi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hasan hadisdir. Bu hadis Hasandan, u Abdulloh ibn Mugʻaffaldan, u Nabiy ﷺdan boshqa yoʻl bilan ham rivoyat qilingan.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен Расулуллоҳ ﷺ хутба қилаётганларида дарахтнинг шохларини у зотнинг юзларидан кўтариб турганлардан эдим. У зот: «Агар итлар умматлардан бир уммат бўлмаганида, уларни ўлдиришга буюрар эдим. Бас, улардан ҳар бир қоп-қора итни ўлдиринглар. Қайси бир уй аҳли ит боғлаб қўйса, ов ити, экин ити ёки қўй итидан бошқаси бўлса, ҳар куни уларнинг амалидан бир қирот камаяди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳасан ҳадисдир. Бу ҳадис Ҳасандан, у Абдуллоҳ ибн Муғаффалдан, у Набий ﷺдан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ التَّحْرِيشِ بَيْنَ الْبَهَائِمِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ

Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ hayvonlarni bir-biriga gij-gijlab uriishtirishdan qaytardilar.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳайвонларни бир-бирига гиж-гижлаб урииштиришдан қайтардилар.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كُلُّ ذِي نَابٍ منَ السِّباعِ فأكلُه حرامٌ» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir oziq tishli yirtqich hayvonni yeyish haromdir», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир озиқ тишли йиртқич ҳайвонни ейиш ҳаромдир», дедилар. Муслим ривоят қилган.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ كُلِّ ذِي نَابٍ مِنَ السِّبَاعِ وَكُلِّ ذِي مِخْلَبٍ مِنَ الطَّيْرِ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yirtqichlardan boʻlgan har bir oziq tishli (hayvon)ni va parrandalardan changalli har birini (yeyishni) man qildilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ йиртқичлардан бўлган ҳар бир озиқ тишли (ҳайвон)ни ва паррандалардан чангалли ҳар бирини (ейишни) ман қилдилар.

وَعَن أبي ثَعلبةَ قَالَ: حَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لُحُومَ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِ

(Abu Saʼlaba (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ xonaki (uy) eshaklari goʻshtini harom qildilar. (Zubaydiy va Uqayl, Ibn Shihobdan unga mutobaat qildi; Molik, Maʼmar, al-Mojishun, Yunus va Ibn Ishoq, Zuhriydan: ‹Paygʻambar ﷺ qoziq tishli har bir yirtqich (hayvon)dan qaytardilar› dedi.)(Абу Саълаба (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ хонаки (уй) эшаклари гўштини ҳаром қилдилар. (Зубайдий ва Уқайл, Ибн Шиҳобдан унга мутобаат қилди; Молик, Маъмар, ал-Можишун, Юнус ва Ибн Ишоқ, Зуҳрийдан: ‹Пайғамбар ﷺ қозиқ тишли ҳар бир йиртқич (ҳайвон)дан қайтардилар› деди.)

وَعَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى يَوْمَ خَيْبَرَ عَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ الْأَهْلِيَّةِ وَأَذِنَ فِي لُحُومِ الْخَيْلِ

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybar kunida uy eshaklarining goʻshtidan qaytardilar va otlarning goʻshtiga ruxsat berdilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбар кунида уй эшакларининг гўштидан қайтардилар ва отларнинг гўштига рухсат бердилар.

وَعَن أبي قتادةَ أَنَّهُ رَأَى حِمَارًا وَحْشِيًّا فَعَقَرَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «هَلْ مَعَكُمْ مِنْ لَحْمِهِ شَيْءٌ؟» قَالَ: مَعَنَا رِجْلُهُ فَأَخَذَهَا فَأَكَلَهَا

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U bir yovvoyi eshakni koʻrib, uni ovlab soʻydi. Shunda Nabiy ﷺ: «Yoningizda uning goʻshtidan biror narsa bormi?» dedilar. U: «Yonimizda uning oyogʻi bor», dedi. Bas, u zot uni olib yedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У бир ёввойи эшакни кўриб, уни овлаб сўйди. Шунда Набий ﷺ: «Ёнингизда унинг гўштидан бирор нарса борми?» дедилар. У: «Ёнимизда унинг оёғи бор», деди. Бас, у зот уни олиб едилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

وَعَن أنس قَالَ: أَنْفَجْنَا أَرْنَبًا بِمَرِّ الظَّهْرَانِ فَأَخَذْتُهَا فَأَتَيْتُ بهَا أَبَا طلحةَ فذبحها وَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بوَرِكِها وفخذْيها فقبِله

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Marraz-Zahronda bir quyonni hurkitib chiqardik. Men uni tutib, Abu Talhaga olib keldim. U uni soʻydi va Rasululloh ﷺga uning sonini hamda ikki orqa boldirini yubordi, u zot uni qabul qildilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Марраз-Заҳронда бир қуённи ҳуркитиб чиқардик. Мен уни тутиб, Абу Талҳага олиб келдим. У уни сўйди ва Расулуллоҳ ﷺга унинг сонини ҳамда икки орқа болдирини юборди, у зот уни қабул қилдилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الضَّبُّ لَسْتُ آكُلُهُ وَلَا أُحَرِّمُهُ»

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Zabbni men yemayman ham, harom ham qilmayman», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Заббни мен емайман ҳам, ҳаром ҳам қилмайман», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

وَعَن ابنِ عبَّاسٍ: أَنَّ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ دَخَلَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مَيْمُونَةَ وَهِيَ خَالَتُهُ وَخَالَةُ ابْنِ عَبَّاسٍ فَوَجَدَ عِنْدَهَا ضَبًّا مَحْنُوذًا فَقَدَّمَتِ الضَّبَّ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ عَنِ الضَّبِّ فَقَالَ خَالِدٌ: أَحْرَامٌ الضَّبُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «لَا وَلَكِنْ لَمْ يَكُنْ بِأَرْضِ قَوْمِي فَأَجِدُنِي أَعَافُهُ» قَالَ خَالِدٌ: فَاجْتَرَرْتُهُ فَأَكَلْتُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْظُرُ إِلَيّ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Xolid ibn Valid unga xabar berishicha, u Rasululloh ﷺ bilan birga Maymuna huzuriga kirdi. U Xolidning ham, Ibn Abbosning ham xolasi edi. U zot uning oldida qovurilgan zabbni topdi. Maymuna zabbni Rasululloh ﷺga taqdim qildi. Rasululloh ﷺ qoʻllarini zabbdan tortdilar. Shunda Xolid: «Yo Rasululloh, zabb haialmi?» dedi. U zot: «Yoʻq, lekin u mening qavmimning yerida boʻlmagani uchun undan koʻnglim tortmaydi», dedilar. Xolid: «Shunda men uni oldimga tortib yedim, Rasululloh ﷺ esa menga qarab turardilar», dedi. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Холид ибн Валид унга хабар беришича, у Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Маймуна ҳузурига кирди. У Холиднинг ҳам, Ибн Аббоснинг ҳам холаси эди. У зот унинг олдида қовурилган заббни топди. Маймуна заббни Расулуллоҳ ﷺга тақдим қилди. Расулуллоҳ ﷺ қўлларини заббдан тортдилар. Шунда Холид: «Ё Расулуллоҳ, забб ҳаиалми?» деди. У зот: «Йўқ, лекин у менинг қавмимнинг ерида бўлмагани учун ундан кўнглим тортмайди», дедилар. Холид: «Шунда мен уни олдимга тортиб едим, Расулуллоҳ ﷺ эса менга қараб турардилар», деди. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

وَعَن أبي مُوسَى قَالَ: رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْكُلُ لَحْمَ الدَّجَاجِ

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni tovuq goʻshtini yeyayotgan holda koʻrdim. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни товуқ гўштини еяётган ҳолда кўрдим. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

وَعَن ابنِ أبي أوْفى قَالَ: غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبْعَ غَزَوَاتٍ كُنَّا نَأْكُلُ مَعَهُ الجرادَ

Abdulloh ibn Abu Avfo (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga yetti gʻazotda qatnashdik, (oʻshanda) chigirtka yer edik.Абдуллоҳ ибн Абу Авфо (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга етти ғазотда қатнашдик, (ўшанда) чигиртка ер эдик.

وَعَن جابرٍ قَالَ: غَزَوْتُ جَيْشَ الْخَبْطِ وَأُمِّرَ عَلَيْنَا أَبُو عُبَيْدَةَ فَجُعْنَا جُوعًا شَدِيدًا فَأَلْقَى الْبَحْرُ حُوتًا مَيِّتًا لَمْ نَرَ مِثْلَهُ يُقَالُ لَهُ: الْعَنْبَرُ فَأَكَلْنَا مِنْهُ نِصْفَ شَهْرٍ فَأَخَذَ أَبُو عُبَيْدَةَ عَظْمًا مِنْ عِظَامِهِ فَمَرَّ الرَّاكِبُ تَحْتَهُ فَلَمَّا قَدِمْنَا ذَكَرْنَا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «كُلُوا رِزْقًا أَخْرَجَهُ اللَّهُ إِلَيْكُمْ وَأَطْعِمُونَا إِنْ كَانَ مَعَكُمْ» قَالَ: فَأَرْسَلْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُ فَأَكله

(Jobir (roziyallohu anhu) aytdi:) Biz Xabat qoʻshini (boʻ lib) gʻazot qildik, Abu Ubayda amir qilindi. Bizga qattiq ochlik yetdi. Dengiz bizga bir oʻlik baliq tashladi — biz uning mislini koʻrmagan edik; unga ‹anbar deyilardi. Biz undan yarim oy yedik. Abu Ubayda uning suyaklaridan bir suyakni oldi, ot-ulov uning ostidan (oʻtib) oʻtdi. Abu Zubayr menga xabar berdi: U Jobirni (shunday) deganini eshitdi: Abu Ubayda: «Yenglar», dedi. Biz Madinaga kelganimizda, buni Paygʻambar ﷺga zikr qildik. U zot: «Alloh chiqargan rizqni yenglar; agar oʻzlaringizda (bir qismi) boʻ lsa, bizga ham yediringlar», dedilar. Ulardan baʼzilari u zotga (baliqdan) bir boʻ lak keltirdi, u zot uni yedilar.(Жобир (розияллоҳу анҳу) айтди:) Биз Хабат қўшини (бў либ) ғазот қилдик, Абу Убайда амир қилинди. Бизга қаттиқ очлик етди. Денгиз бизга бир ўлик балиқ ташлади — биз унинг мислини кўрмаган эдик; унга ‹анбар дейиларди. Биз ундан ярим ой едик. Абу Убайда унинг суякларидан бир суякни олди, от-улов унинг остидан (ўтиб) ўтди. Абу Зубайр менга хабар берди: У Жобирни (шундай) деганини эшитди: Абу Убайда: «Енглар», деди. Биз Мадинага келганимизда, буни Пайғамбар ﷺга зикр қилдик. У зот: «Аллоҳ чиқарган ризқни енглар; агар ўзларингизда (бир қисми) бў лса, бизга ҳам едиринглар», дедилар. Улардан баъзилари у зотга (балиқдан) бир бў лак келтирди, у зот уни едилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا وَقَعَ الذُّبَابُ فِي إِناءِ أحدِكم فَلْيَغْمِسْهُ كُلَّهُ ثُمَّ لِيَطْرَحْهُ فَإِنَّ فِي أَحَدِ جَنَاحَيْهِ شِفَاءً وَفِي الْآخَرِ دَاءً» . رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Biringizning idishiga pashsha tushsa, uni butunlay (idishga) botirsin, soʻng uni (olib) tashlasin; chunki uning bir qanotida shifo, ikkinchisida esa dard (dardli narsa) bordir» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингизнинг идишига пашша тушса, уни бутунлай (идишга) ботирсин, сўнг уни (олиб) ташласин; чунки унинг бир қанотида шифо, иккинчисида эса дард (дардли нарса) бордир» дедилар.

وَعَن ميمونةَ أَنَّ فَأْرَةً وَقَعَتْ فِي سَمْنٍ فَمَاتَتْ فَسُئِلَ رَسُول الله صلى الله عَلَيْهِ وَسلم فَقَالَ: «ألقوها وَمَا حولهَا وكلوه» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

Maymuna (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir sichqon sariyogʻ ichiga tushib oʻldi. Rasululloh ﷺdan bu haqda soʻralganda, u zot: «Uni va atrofidagini olib tashlanglar, qolganini yenglar», dedilar. Buxoriy rivoyat qilgan.Маймуна (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир сичқон сариёғ ичига тушиб ўлди. Расулуллоҳ ﷺдан бу ҳақда сўралганда, у зот: «Уни ва атрофидагини олиб ташланглар, қолганини енглар», дедилар. Бухорий ривоят қилган.

وَعَن ابْن عمر أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: " اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ وَاقْتُلُوا ذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالْأَبْتَرَ فَإِنَّهُمَا يَطْمِسَانِ الْبَصَرَ وَيَسْتَسْقِطَانِ الْحَبَلَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ: فَبَيْنَا أَنَا أُطَارِدُ حَيَّةً أَقْتُلَهَا نَادَانِي أَبُو لُبَابَةَ: لَا تَقْتُلْهَا فَقُلْتُ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِقَتْلِ الْحَيَّاتِ. فَقَالَ: إِنَّهُ نَهَى بَعْدَ ذَلِكَ عَنْ ذَوَات الْبيُوت وَهن العوامر

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U Paygʻambar ﷺ ning minbarda xutba qilib, shunday deganini eshitdi: «Ilonlarni oʻldiringlar; Zut-tufyatayn (yaʼni orqasida ikkita oq chiziq boʻlgan ilon)ni va Abtar (yaʼni dumi kalta yoki kesik ilon)ni oʻldiringlar — chunki ular kishining koʻzini koʻr qiladi va bola tushishiga sabab boʻladi». (Abdulloh ibn Umar yana qoʻshdi:) «Bir marta men bir ilonni oʻldirish uchun quvib yurganimda, Abu Lubaba meni chaqirib: ‹Uni oʻldirma›, — dedi. Men: ‹Allohning Rasuli ﷺ bizga ilonlarni oʻldirishni buyurgan›, — dedim. U: ‹Lekin keyinroq u zot — uylarda yashaydigan ilonlarni oʻldirishni — man qildi›, — dedi» (Zuhriy: «Bunday ilonlar — avomir deb ataladi», — dedi).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У Пайғамбар ﷺ нинг минбарда хутба қилиб, шундай деганини эшитди: «Илонларни ўлдиринглар; Зут-туфятайн (яъни орқасида иккита оқ чизиқ бўлган илон)ни ва Абтар (яъни думи калта ёки кесик илон)ни ўлдиринглар — чунки улар кишининг кўзини кўр қилади ва бола тушишига сабаб бўлади». (Абдуллоҳ ибн Умар яна қўшди:) «Бир марта мен бир илонни ўлдириш учун қувиб юрганимда, Абу Лубаба мени чақириб: ‹Уни ўлдирма›, — деди. Мен: ‹Аллоҳнинг Расули ﷺ бизга илонларни ўлдиришни буюрган›, — дедим. У: ‹Лекин кейинроқ у зот — уйларда яшайдиган илонларни ўлдиришни — ман қилди›, — деди» (Зуҳрий: «Бундай илонлар — авомир деб аталади», — деди).

وَعَن أبي السَّائِب قَالَ: دَخَلْنَا عَلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فَبَيْنَمَا نحنُ جلوسٌ إِذ سمعنَا تَحت سَرِيره فَنَظَرْنَا فَإِذَا فِيهِ حَيَّةٌ فَوَثَبْتُ لِأَقْتُلَهَا وَأَبُو سَعِيدٍ يُصَلِّي فَأَشَارَ إِلَيَّ أَنِ اجْلِسْ فَجَلَسْتُ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَشَارَ إِلَى بَيْتٍ فِي الدَّارِ فَقَالَ: أَتَرَى هَذَا البيتَ؟ فَقلت: نعم فَقَالَ: كَانَ فِيهِ فَتًى مِنَّا حَدِيثُ عَهْدٍ بِعُرْسٍ قَالَ: فَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْخَنْدَقِ فَكَانَ ذَلِكَ الْفَتَى يَسْتَأْذِنُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَنْصَافِ النَّهَارِ فَيَرْجِعُ إِلَى أَهْلِهِ فَاسْتَأْذَنَهُ يَوْمًا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «خُذْ عَلَيْكَ سِلَاحَكَ فَإِنِّي أَخْشَى عَلَيْكَ قُرَيْظَةَ» . فَأَخَذَ الرَّجُلُ سِلَاحَهُ ثُمَّ رَجَعَ فَإِذَا امْرَأَتُهُ بَيْنَ الْبَابَيْنِ قَائِمَةٌ فَأَهْوَى إِلَيْهَا بِالرُّمْحِ لِيَطْعَنَهَا بِهِ وَأَصَابَتْهُ غَيْرَةٌ فَقَالَتْ لَهُ: اكْفُفْ عَلَيْكَ رُمْحَكَ وَادْخُلِ الْبَيْتَ حَتَّى تَنْظُرَ مَا الَّذِي أَخْرَجَنِي فَدَخَلَ فَإِذَا بِحَيَّةٍ عَظِيمَةٍ مُنْطَوِيَةٍ عَلَى الْفِرَاشِ فَأَهْوَى إِلَيْهَا بِالرُّمْحِ فَانْتَظَمَهَا بِهِ ثُمَّ خَرَجَ فَرَكَزَهُ فِي الدَّارِ فَاضْطَرَبَتْ عَلَيْهِ فَمَا يُدْرَى أَيُّهُمَا كَانَ أَسْرَعَ مَوْتًا: الْحَيَّةُ أَمِ الْفَتَى؟ قَالَ: فَجِئْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرْنَا ذَلِكَ لَهُ وَقُلْنَا: ادْعُ اللَّهَ يُحْيِيهِ لَنَا فَقَالَ: «اسْتَغْفِرُوا لِصَاحِبِكُمْ» ثُمَّ قَالَ: «إِنَّ لِهَذِهِ الْبُيُوتِ عَوَامِرَ فَإِذَا رأيتُم مِنْهَا شَيْئا فحرِّجوا عَلَيْهَا ثَلَاثًا فإنْ ذَهَبَ وَإِلَّا فَاقْتُلُوهُ فَإِنَّهُ كَافِرٌ» . وَقَالَ لَهُمْ: «اذْهَبُوا فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ» وَفِي رِوَايَةٍ قَالَ: «إِنَّ بالمدينةِ جِنَّاً قد أَسْلمُوا فَإِذا رأيتُم مِنْهُم شَيْئًا فَآذِنُوهُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَإِنْ بَدَا لَكُمْ بَعْدَ ذَلِكَ فَاقْتُلُوهُ فَإِنَّمَا هُوَ شَيْطَانٌ» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abus-Soib, Hishom ibn Zuhraning ozod qilgan quli Abu Said al-Xudriyning uyiga kirdi. U dedi: Men uni namoz oʻqiyotgan holatda topdim, shuning uchun namozini tamomlashini kutib oʻtirdim. Shu payt uyning bir burchagidagi xurmo shoxlarining (orasida) bir shitirlash eshitdim, qarasam — bir ilon. Men uni oʻldirmoq uchun sapchib turdim. Shunda u menga «oʻtir» deb ishora qildi, men ham oʻtirdim. (Namozdan) boʻshagach, u uydagi bir xonaga ishora qilib: «Sen bu xonani koʻryapsanmi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U dedi: «Bizda yaqinda uylangan bir yigit bor edi. Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Xandakka (jangga) chiqdik. Oʻsha yigit kunduzi (jangdan) Rasululloh ﷺ dan ruxsat soʻrab, ahliga (xotini oldiga) qaytar edi. Bir kuni undan ruxsat soʻradi, Rasululloh ﷺ unga: ‹Yoningga qurolingni ol, chunki men sen haqingda Qurayza (qabilasi)dan xavotirdaman›, dedilar. Shunda u kishi qurolini olib, soʻng (uyiga) qaytdi. Qarasa — xotini ikki eshik orasida tik turibdi. U rashk qilib, nayza bilan unga nayza sanchmoqchi boʻldi. Shunda xotini: ‹Nayzangni oʻzingdan tut (toxta) va uyga kirib, meni (uydan) nima chiqarganini koʻr›, dedi. U kirib qarasa — toʻshakka oʻralib yotgan katta bir ilon. U nayza bilan unga tashlanib, uni nayzaga sanchdi, soʻng chiqib uni hovliga sanchib qoʻydi. Shunda ilon unga (oʻralib) talvasaga tushdi va qaysi biri tezroq oʻldi — ilonmi yo yigitmi — bilib boʻlmadi». U dedi: «Biz Rasululloh ﷺ ning oldilariga kelib, buni u zotga aytdik va: ‹Allohga duo qiling, uni biz uchun tiriltirsin›, dedik. Shunda u zot: ‹Doʻstingiz uchun magʻfirat soʻranglar›, dedilar. Soʻng: ‹Madinada Islomni qabul qilgan jinlar bor. Bas, ulardan biror narsani koʻrsangiz, unga uch kun (chiqib ketishi haqida) ogohlantirib qoʻyinglar; agar shundan keyin ham sizga koʻrinsa, uni oʻldiringlar, chunki u shaytondir›, dedilar».Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абус-Соиб, Ҳишом ибн Зуҳранинг озод қилган қули Абу Саид ал-Худрийнинг уйига кирди. У деди: Мен уни намоз ўқиётган ҳолатда топдим, шунинг учун намозини тамомлашини кутиб ўтирдим. Шу пайт уйнинг бир бурчагидаги хурмо шохларининг (орасида) бир шитирлаш эшитдим, қарасам — бир илон. Мен уни ўлдирмоқ учун сапчиб турдим. Шунда у менга «ўтир» деб ишора қилди, мен ҳам ўтирдим. (Намоздан) бўшагач, у уйдаги бир хонага ишора қилиб: «Сен бу хонани кўряпсанми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У деди: «Бизда яқинда уйланган бир йигит бор эди. Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Хандакка (жангга) чиқдик. Ўша йигит кундузи (жангдан) Расулуллоҳ ﷺ дан рухсат сўраб, аҳлига (хотини олдига) қайтар эди. Бир куни ундан рухсат сўради, Расулуллоҳ ﷺ унга: ‹Ёнингга қуролингни ол, чунки мен сен ҳақингда Қурайза (қабиласи)дан хавотирдаман›, дедилар. Шунда у киши қуролини олиб, сўнг (уйига) қайтди. Қараса — хотини икки эшик орасида тик турибди. У рашк қилиб, найза билан унга найза санчмоқчи бўлди. Шунда хотини: ‹Найзангни ўзингдан тут (тохта) ва уйга кириб, мени (уйдан) нима чиқарганини кўр›, деди. У кириб қараса — тўшакка ўралиб ётган катта бир илон. У найза билан унга ташланиб, уни найзага санчди, сўнг чиқиб уни ҳовлига санчиб қўйди. Шунда илон унга (ўралиб) талвасага тушди ва қайси бири тезроқ ўлди — илонми ё йигитми — билиб бўлмади». У деди: «Биз Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига келиб, буни у зотга айтдик ва: ‹Аллоҳга дуо қилинг, уни биз учун тирилтирсин›, дедик. Шунда у зот: ‹Дўстингиз учун мағфират сўранглар›, дедилар. Сўнг: ‹Мадинада Исломни қабул қилган жинлар бор. Бас, улардан бирор нарсани кўрсангиз, унга уч кун (чиқиб кетиши ҳақида) огоҳлантириб қўйинглар; агар шундан кейин ҳам сизга кўринса, уни ўлдиринглар, чунки у шайтондир›, дедилар».

وَعَن أم شريك: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِقَتْلِ الْوَزَغِ وَقَالَ: «كَانَ يَنْفُخُ عَلَى إِبْرَاهِيم»

Ummu Sharik (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ salamandr (gekkon kaltakesagi)ni oʻldirishni buyurdi va: «U (yaʼni salamandr) Ibrohimga (yoqilgan) olovni puflagan edi», — dedi.Умму Шарик (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ саламандр (геккон калтакесаги)ни ўлдиришни буюрди ва: «У (яъни саламандр) Иброҳимга (ёқилган) оловни пуфлаган эди», — деди.

وَعَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِقَتْلِ الْوَزَغِ وَسَمَّاهُ فُوَيْسِقًا. رَوَاهُ مُسْلِمٌ

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon bilan jang qilish kufr, uni soʻkish esa fosiqlikdir», dedilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон билан жанг қилиш куфр, уни сўкиш эса фосиқликдир», дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ قَتَلَ وَزَغًا فِي أولَّ ضَرْبَة كتبت لَهُ مِائَةُ حَسَنَةٍ وَفِي الثَّانِيَةِ دُونَ ذَلِكَ وَفِي الثَّالِثَة دون ذَلِك» . رَوَاهُ مُسلم

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dan Xolidning Suhayldan (rivoyat qilgan) hadisi maʼnosida (rivoyat qilindi); faqat Jarir yolgʻiz boʻlib, uning hadisida (shunday kelgan): «Kim kaltakesakni birinchi urishda oʻldirsa, unga yuzta savob yoziladi; ikkinchisida undan kamroq; uchinchisida undan ham kamroq (yoziladi)».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дан Холиднинг Суҳайлдан (ривоят қилган) ҳадиси маъносида (ривоят қилинди); фақат Жарир ёлғиз бўлиб, унинг ҳадисида (шундай келган): «Ким калтакесакни биринчи уришда ўлдирса, унга юзта савоб ёзилади; иккинчисида ундан камроқ; учинчисида ундан ҳам камроқ (ёзилади)».

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " قَرَصَتْ نَمْلَةٌ نَبِيًّا من الأنبياءِ فأمرَ بقربةِ النَّمْلِ فَأُحْرِقَتْ فَأَوْحَى اللَّهُ تَعَالَى إِلَيْهِ: أَنْ قَرَصَتْكَ نَمْلَةٌ أَحْرَقْتَ أُمَّةً مِنَ الْأُمَمِ تُسَبِّحُ؟ "

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Paygʻambarlardan bir paygʻambarni chumoli chaqdi. Shunda u chumolilar uyasiga buyurib, uni yoqib yubordi. Bas, Alloh taolo unga vahiy qildi: ‹Seni bitta chumoli chaqqani uchun tasbeh aytadigan ummatlardan bir ummatni yoqib yubordingmi?!›» dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Пайғамбарлардан бир пайғамбарни чумоли чақди. Шунда у чумолилар уясига буюриб, уни ёқиб юборди. Бас, Аллоҳ таоло унга ваҳий қилди: ‹Сени битта чумоли чаққани учун тасбеҳ айтадиган умматлардан бир умматни ёқиб юбордингми?!›» дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا وَقَعَتِ الْفَأْرَةُ فِي السَّمْنِ فَإِنْ كَانَ جَامِدًا فَأَلْقُوهَا وَمَا حَوْلَهَا وَإِنْ كَانَ مَائِعًا فَلَا تَقْرَبُوهُ» . رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ الدَّارمِيّ عَن ابْن عَبَّاس

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U shunday dedi: Rasululloh ﷺ: «Sichqon sariyogʻga tushib qolsa, agar (sariyogʻ) qotgan boʻlsa, sichqonni va uning atrofidagini tashlanglar; agar (sariyogʻ) suyuq boʻlsa, unga yaqinlashmanglar», dedilar. Hasan aytdi: Abdurrazzoq dedi: «Goho Maʼmar buni az-Zuhriydan, u Ubaydulloh ibn Abdullohdan, u Ibn Abbosdan, u Maymunadan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilar edi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сичқон сариёғга тушиб қолса, агар (сариёғ) қотган бўлса, сичқонни ва унинг атрофидагини ташланглар; агар (сариёғ) суюқ бўлса, унга яқинлашманглар», дедилар. Ҳасан айтди: Абдурраззоқ деди: «Гоҳо Маъмар буни аз-Зуҳрийдан, у Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан, у Ибн Аббосдан, у Маймунадан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилар эди».

وَعَنْ سَفِينَةَ قَالَ: أَكَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَحْمَ حُبَارَى. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Safiyna (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u aytdi: «Men Rasululloh ﷺ bilan birga toʻrgʻay (hubaro) goʻshtini yedim».Сафийна (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у айтди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга тўрғай (ҳубаро) гўштини едим».

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَكْلِ الْجَلَّالَةِ وَأَلْبَانِهَا. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي دَاوُدَ: قَالَ: نُهِيَ عَنْ ركوبِ الْجَلالَة

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U: «Rasululloh ﷺ jalloladan (najosat yeb ozuqalanadigan hayvondan) va uning sutidan yeyish hamda ichishni qaytardilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У: «Расулуллоҳ ﷺ жаллоладан (нажосат еб озуқаланадиган ҳайвондан) ва унинг сутидан ейиш ҳамда ичишни қайтардилар», деди.

وَعَن عبدِ الرَّحمنِ بنِ شِبْلٍ: أَنَّ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ أَكْلِ لَحْمِ الضَّبِّ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ

Abdurrahmon ibn Shibl (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kaltakesak goʻshtini yeyishdan qaytardilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Абдурраҳмон ибн Шибл (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ калтакесак гўштини ейишдан қайтардилар. Абу Довуд ривоят қилган.

وَعَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ أَكْلِ الْهِرَّةِ وَأَكْلِ ثَمَنِهَا. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالتِّرْمِذِيُّ

Humayd (Anasdan) rivoyat qiladi: Anas: «Paygʻambar ﷺ xurmoni — to u deyarli pishmaguncha — sotishdan qaytardi», — dedi. Biz Anasdan: «‹Deyarli pishgan› nima degani?» — deb soʻradik. U: «Ular qizarib, sargʻayadi. Paygʻambar ﷺ yana: ‹Agar Alloh daraxtdagi mevani halok qilsa, sotuvchi qanday qilib oʻz birodari (boshqa kishi)ning pulini olishga haqli boʻladi?› — dedilar», — deb javob berdi.Ҳумайд (Анасдан) ривоят қилади: Анас: «Пайғамбар ﷺ хурмони — то у деярли пишмагунча — сотишдан қайтарди», — деди. Биз Анасдан: «‹Деярли пишган› нима дегани?» — деб сўрадик. У: «Улар қизариб, сарғаяди. Пайғамбар ﷺ яна: ‹Агар Аллоҳ дарахтдаги мевани ҳалок қилса, сотувчи қандай қилиб ўз биродари (бошқа киши)нинг пулини олишга ҳақли бўлади?› — дедилар», — деб жавоб берди.

وَعنهُ حَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي يَوْمَ خَيْبَرَ الْحُمُرَ الْإِنْسِيَّةَ وَلُحُومَ الْبِغَالِ وَكُلَّ ذِي نَابٍ مِنَ السِّبَاعِ وَكُلَّ ذِي مِخْلَبٍ مِنَ الطَّيْرِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيث غَرِيب

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Rasululloh ﷺ — Xaybar kunida — uy eshaklarini, xachirlarning goʻshtini, yirtqich hayvonlardan boʻlgan har bir oziq tishli (jonzot)ni va qushlardan boʻlgan har bir changalli (jonzot)ni harom qildilar. Abu Iso aytdi: Jobirning hadisi hasan gʻaribdir.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Расулуллоҳ ﷺ — Хайбар кунида — уй эшакларини, хачирларнинг гўштини, йиртқич ҳайвонлардан бўлган ҳар бир озиқ тишли (жонзот)ни ва қушлардан бўлган ҳар бир чангалли (жонзот)ни ҳаром қилдилар. Абу Исо айтди: Жобирнинг ҳадиси ҳасан ғарибдир.

وَعَن خالدِ بْنِ الْوَلِيدِ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ أَكْلِ لُحُومِ الْخَيْلِ والبِغالِ والحميرِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Xolid ibn Validdan (roziyallohu anhu) rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ otlar, xachirlar va eshaklarning goʻshtini yeyishdan qaytardilar. Hayva (oʻz rivoyatida): «Va yirtqich hayvonlardan tishi boʻlgan har bir hayvonni (man etdilar)», deb (soʻz) qoʻshdi. Abu Dovud aytdi: Bu Molikning soʻzidir. Abu Dovud aytdi: Ot goʻshtini (yeyishda) zarar yoʻq, lekin amal bunga koʻra emas. Abu Dovud aytdi: Bu (hadis) mansux (bekor qilingan)dir. Nabiy ﷺ ning sahobalaridan bir jamoa ot goʻshtini yeganlar. Ular orasida Ibn Zubayr, Fazola ibn Ubayd, Anas ibn Molik, Abu Bakrning qizi Asmo, Suvayd ibn Gʻafala va Alqama bor. Quraysh Rasululloh ﷺ davrida otlarni soʻyar edi.Холид ибн Валиддан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ отлар, хачирлар ва эшакларнинг гўштини ейишдан қайтардилар. Ҳайва (ўз ривоятида): «Ва йиртқич ҳайвонлардан тиши бўлган ҳар бир ҳайвонни (ман этдилар)», деб (сўз) қўшди. Абу Довуд айтди: Бу Моликнинг сўзидир. Абу Довуд айтди: От гўштини (ейишда) зарар йўқ, лекин амал бунга кўра эмас. Абу Довуд айтди: Бу (ҳадис) мансух (бекор қилинган)дир. Набий ﷺ нинг саҳобаларидан бир жамоа от гўштини еганлар. Улар орасида Ибн Зубайр, Фазола ибн Убайд, Анас ибн Молик, Абу Бакрнинг қизи Асмо, Сувайд ибн Ғафала ва Алқама бор. Қурайш Расулуллоҳ ﷺ даврида отларни сўяр эди.

وَعَنْهُ قَالَ: غَزَوْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ خَيْبَرَ فَأَتَتِ الْيَهُودُ فَشَكَوْا أَنَّ النَّاسَ قَدْ أَسْرَعُوا إِلَى خَضَائِرِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَلَا لَا يَحِلُّ أَمْوَالُ المعاهِدينَ إِلاَّ بحقِّها» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Xolid ibn al-Valid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bilan birga Xaybarda jang qildim. Yahudiylar kelib, odamlar ularning qoʻralariga (mol-mulkiga) shoshilib bostirib kirayotganidan shikoyat qilishdi. Shunda Rasululloh ﷺ: ‹Ogʻoh boʻlinglar! Ahdlashganlar (zimmiylar)ning mollari haqsiz ravishda sizlarga halol boʻlmaydi. Xonaki eshaklar, ularning otlari va xachirlari, yirtqichlardan tishi (qoziq tishi) boʻlgan har bir hayvon hamda qushlardan changali boʻlgan har bir qush sizlarga harom qilingan›, dedilar».Холид ибн ал-Валид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Хайбарда жанг қилдим. Яҳудийлар келиб, одамлар уларнинг қўраларига (мол-мулкига) шошилиб бостириб кираётганидан шикоят қилишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: ‹Оғоҳ бўлинглар! Аҳдлашганлар (зиммийлар)нинг моллари ҳақсиз равишда сизларга ҳалол бўлмайди. Хонаки эшаклар, уларнинг отлари ва хачирлари, йиртқичлардан тиши (қозиқ тиши) бўлган ҳар бир ҳайвон ҳамда қушлардан чангали бўлган ҳар бир қуш сизларга ҳаром қилинган›, дедилар».

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " أُحِلَّتْ لَنَا مَيْتَتَانِ وَدَمَانِ: الْمَيْتَتَانِ: الْحُوتُ وَالْجَرَادُ وَالدَّمَانِ: الْكَبِدُ وَالطِّحَالُ ". رَوَاهُ أحمدُ وابنُ مَاجَه وَالدَّارَقُطْنِيّ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bizga ikki oʻlimtik va ikki qon halol qilindi. Ikki oʻlimtik — baliq va chigirtka, ikki qon esa — jigar va taloq», dedilar. Ahmad, Ibn Moja va Doraqutniy rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бизга икки ўлимтик ва икки қон ҳалол қилинди. Икки ўлимтик — балиқ ва чигиртка, икки қон эса — жигар ва талоқ», дедилар. Аҳмад, Ибн Можа ва Дорақутний ривоят қилган.

وَعَن أبي الزُّبيرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم: «مَا ألقاهُ البحرُ وجزر عَنْهُ الْمَاءُ فَكُلُوهُ وَمَا مَاتَ فِيهِ وَطَفَا فَلَا تَأْكُلُوهُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ مُحْيِي السُّنَّةِ: الْأَكْثَرُونَ عَلَى أَنَّهُ مَوْقُوفٌ على جَابر

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dengiz (sohilga) uloqtirgan va suvi qaytib ketib (quruqlikda qolgan) narsani yenglar, uning ichida oʻlib, (suv yuzasiga) qalqib chiqqan narsani esa yemanglar», dedilar. Abu Dovud va Ibn Moja rivoyat qilgan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Денгиз (соҳилга) улоқтирган ва суви қайтиб кетиб (қуруқликда қолган) нарсани енглар, унинг ичида ўлиб, (сув юзасига) қалқиб чиққан нарсани эса еманглар», дедилар. Абу Довуд ва Ибн Можа ривоят қилган.

وَعَن سلمَان قَالَ: سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْجَرَادِ فَقَالَ: «أَكْثَرُ جُنُودِ اللَّهِ لَا آكُلُهُ وَلَا أُحَرِّمُهُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدُ وَقَالَ محيي السّنة: ضَعِيف

Salmon al-Forsiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺdan chigirtka (yeyish) haqida soʻralganda, u zot: ‹U Allohning eng koʻp lashkaridir. Men uni yemayman ham, harom ham qilmayman›, dedilar». Abu Dovud aytadi: buni al-Muʼtamir otasidan, u Abu Usmondan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qilgan, Salmonni zikr qilmagan.Салмон ал-Форсий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺдан чигиртка (ейиш) ҳақида сўралганда, у зот: ‹У Аллоҳнинг энг кўп лашкаридир. Мен уни емайман ҳам, ҳаром ҳам қилмайман›, дедилар». Абу Довуд айтади: буни ал-Муътамир отасидан, у Абу Усмондан, у Набий ﷺдан ривоят қилган, Салмонни зикр қилмаган.

وَعَن زيدِ بن خالدٍ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ سَبِّ الدِّيكِ وَقَالَ: «إِنَّهُ يُؤَذِّنُ للصَّلاةِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Zayd ibn Xolid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ xoʻrozni soʻkishdan qaytardilar va: «Chunki u namozga (chorlab) azon aytadi», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Зайд ибн Холид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ хўрозни сўкишдан қайтардилар ва: «Чунки у намозга (чорлаб) азон айтади», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.

وَعَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَسُبُّوا الدِّيكَ فَإِنَّهُ يُوقِظُ للصلاةِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Zayd ibn Xolid (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Xoʻrozni soʻkmanglar, chunki u namozga (uygʻotish uchun) bong uradi.»Зайд ибн Холид (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Хўрозни сўкманглар, чунки у намозга (уйғотиш учун) бонг уради.»

وَعَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ: قَالَ أَبُو لَيْلَى: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا ظَهَرَتِ الْحَيَّةُ فِي الْمَسْكَنِ فَقُولُوا لَهَا: إِنَّا نَسْأَلُكِ بِعَهْدِ نُوحٍ وَبِعَهْدِ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ أَنْ لَا تُؤْذِينَا فَإِنْ عَادَتْ فَاقْتُلُوهَا ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ

Abu Laylo (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar uyda ilon paydo boʻlsa, unga: ‹Biz sendan Nuhning ahdi va Sulaymon ibn Dovudning ahdi haqqi-hurmati bizga aziyat bermasligingni soʻraymiz›, denglar. Agar u qaytsa (yana paydo boʻlsa), uni oʻldiringlar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni Sobit al-Bunoniyning hadisidan faqat ushbu yoʻl bilan — Ibn Abu Layloning hadisidan bilamiz.Абу Лайло (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар уйда илон пайдо бўлса, унга: ‹Биз сендан Нуҳнинг аҳди ва Сулаймон ибн Довуднинг аҳди ҳаққи-ҳурмати бизга азият бермаслигингни сўраймиз›, денглар. Агар у қайтса (яна пайдо бўлса), уни ўлдиринглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни Собит ал-Бунонийнинг ҳадисидан фақат ушбу йўл билан — Ибн Абу Лайлонинг ҳадисидан биламиз.

وَعَن عكرمةَ عَن ابنِ عبَّاسٍ قَالَ: لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا رَفَعَ الْحَدِيثَ: أَنَّهُ كَانَ يَأْمُرُ بِقَتْلِ الْحَيَّاتِ وَقَالَ: «مَنْ تَرَكَهُنَّ خَشْيَةَ ثَائِرٍ فَلَيْسَ مِنَّا» . رَوَاهُ فِي شَرْحِ السّنة

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U zot ilonlarni oʻldirishga buyurar va: «Kim (ilonning) qasos olishidan qoʻrqib ularni (tirik) qoldirsa, u bizdan emas», deb aytar edilar. Sharhus-sunnada rivoyat qilingan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У зот илонларни ўлдиришга буюрар ва: «Ким (илоннинг) қасос олишидан қўрқиб уларни (тирик) қолдирса, у биздан эмас», деб айтар эдилар. Шарҳус-суннада ривоят қилинган.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا سَالَمْنَاهُمْ مُنْذُ حَارَبْنَاهُمْ وَمَنْ تَرَكَ شَيْئًا مِنْهُمْ خِيفَةً فَلَيْسَ منَّا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biz ular (ilonlar) bilan urushganimizdan beri ular bilan sulh tuzmadik. Kim ulardan birortasini qoʻrqib (oʻldirmay) qoldirsa, u bizdan emas», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Биз улар (илонлар) билан урушганимиздан бери улар билан сулҳ тузмадик. Ким улардан бирортасини қўрқиб (ўлдирмай) қолдирса, у биздан эмас», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.

وَعَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ كُلَّهُنَّ فَمَنْ خَافَ ثَأْرَهُنَّ فَلَيْسَ مِنِّي» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hamma ilonlarni oʻldiringlar. Kim ularning oʻchidan qoʻrqsa, u mendan emas», dedilar.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳамма илонларни ўлдиринглар. Ким уларнинг ўчидан қўрқса, у мендан эмас», дедилар.

وَعَن العبَّاسِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نُرِيدُ أَنْ نَكْنُسَ زَمْزَمَ وَإِنَّ فِيهَا مِنْ هَذِهِ الْجِنَّانِ يَعْنِي الْحَيَّاتِ الصِّغَارِ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَتْلِهِنَّ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abbos ibn Abdulmuttalib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺga: «Biz Zamzamni tozalamoqchimiz, unda esa shu jinnonlardan (yaʼni kichik ilonlardan) bor», dedi. Shunda Nabiy ﷺ ularni oʻldirishga buyurdilar.Аббос ибн Абдулмутталиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺга: «Биз Замзамни тозаламоқчимиз, унда эса шу жиннонлардан (яъни кичик илонлардан) бор», деди. Шунда Набий ﷺ уларни ўлдиришга буюрдилар.

وَعَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسلم قَالَ: «اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ كُلَّهَا إِلَّا الْجَانَّ الْأَبْيَضَ الَّذِي كَأَنَّهُ قضيب فضَّة» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: «Hamma ilonlarni oʻldiringlar, faqat kumush tayoqchaga oʻxshagan oppoq jonni (oq ilonni) bundan mustasno qiling», dedi. Abu Dovud aytadi: Bir kishi menga: «Oq ilon yurishida egri-bugri qilib (sudralib) yurmaydi. Agar bu toʻgʻri boʻlsa, inshaalloh, u (oq ilon)dagi bir belgi boʻlardi», dedi.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: «Ҳамма илонларни ўлдиринглар, фақат кумуш таёқчага ўхшаган оппоқ жонни (оқ илонни) бундан мустасно қилинг», деди. Абу Довуд айтади: Бир киши менга: «Оқ илон юришида эгри-бугри қилиб (судралиб) юрмайди. Агар бу тўғри бўлса, иншааллоҳ, у (оқ илон)даги бир белги бўларди», деди.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا وَقَعَ الذُّبَابُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَامْقُلُوهُ فَإِنَّ فِي أَحَدِ جَنَاحَيْهِ دَاءً وَفِي الْآخَرِ شِفَاءً فَإِنَّهُ يَتَّقِي بِجَنَاحِهِ الَّذِي فِيهِ الدَّاءُ فَلْيَغْمِسْهُ كُلَّهُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Biringizning idishingizga pashsha tushib qolsa, uni (idishga) toʻliq botiringlar. Chunki uning bir qanotida dard (kasallik), boshqasida shifo bordir. U dard boʻlgan qanoti bilan (oʻzini) himoya qiladi. Shuning uchun uni butunlay botirsin».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Бирингизнинг идишингизга пашша тушиб қолса, уни (идишга) тўлиқ ботиринглар. Чунки унинг бир қанотида дард (касаллик), бошқасида шифо бордир. У дард бўлган қаноти билан (ўзини) ҳимоя қилади. Шунинг учун уни бутунлай ботирсин».

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا وَقَعَ الذُّبَابُ فِي الطَّعَامِ فَامْقُلُوهُ فَإِنَّ فِي أَحَدِ جَنَاحَيْهِ سُمًّا وَفِي الْآخَرِ شِفَاءً وَإِنَّهُ يُقَدِّمُ السَّمَّ وَيُؤَخِّرُ الشِّفَاءَ» . رَوَاهُ فِي شرح السّنة

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Biringizning idishiga pashsha tushsa, uni (idishga) botirib olsin», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бирингизнинг идишига пашша тушса, уни (идишга) ботириб олсин», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَتْلِ أَرْبَعٍ مِنَ الدَّوَابِّ: النَّمْلَةِ وَالنَّحْلَةِ وَالْهُدْهُدُ وَالصُّرَدُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالدَّارِمِيُّ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ jonzotlardan toʻrttasini — chumoli, asalari, sassiqpopushak va surad qushini oʻldirishdan qaytardilar.»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ жонзотлардан тўрттасини — чумоли, асалари, сассиқпопушак ва сурад қушини ўлдиришдан қайтардилар.»

عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ يَأْكُلُونَ أَشْيَاءَ وَيَتْرُكُونَ أَشْيَاءَ تَقَذُّرًا فَبَعَثَ اللَّهُ نَبِيَّهُ وَأَنْزَلَ كِتَابَهُ وَأَحَلَّ حَلَالَهُ وَحَرَّمَ حَرَامَهُ فَمَا أَحَلَّ فَهُوَ حَلَالٌ وَمَا حَرَّمَ فَهُوَ حَرَامٌ وَمَا سَكَتَ عَنْهُ فهوَ عفْوٌ وتَلا (قُلْ لَا أَجِدُ فِيمَا أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلَى طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَو دَمًا) رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, u aytdi: «Johiliyat ahli baʼzi narsalarni yer, baʼzi narsalarni esa jirkanib tark qilar edi. Soʻng Alloh taolo Oʻz Nabiysini ﷺ yubordi va Oʻz Kitobini nozil qildi, halolini halol, haromini harom qildi. Bas, U halol qilgan narsa haloldir, U harom qilgan narsa haromdir, U haqida sukut qilgan (jim turgan) narsa esa avf (kechirilgan)dir». Va u: {Ayt: ‹Menga vahy qilingan narsada harom qilingan narsani topmadim›} ojatini oxirigacha tilovat qildi.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, у айтди: «Жоҳилият аҳли баъзи нарсаларни ер, баъзи нарсаларни эса жирканиб тарк қилар эди. Сўнг Аллоҳ таоло Ўз Набийсини ﷺ юборди ва Ўз Китобини нозил қилди, ҳалолини ҳалол, ҳаромини ҳаром қилди. Бас, У ҳалол қилган нарса ҳалолдир, У ҳаром қилган нарса ҳаромдир, У ҳақида сукут қилган (жим турган) нарса эса авф (кечирилган)дир». Ва у: {Айт: ‹Менга ваҳй қилинган нарсада ҳаром қилинган нарсани топмадим›} ожатини охиригача тиловат қилди.

وَعَن زاهرٍ الأسلميِّ قَالَ: إِنِّي لَأُوقِدُ تَحْتَ الْقُدُورِ بِلُحُومِ الْحُمُرِ إِذْ نَادَى مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَاكُمْ عَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ. رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Zohir al-Aslamiy — u daraxt (bayʼatida) qatnashganlardan edi — aytdi:) Men eshak goʻshtlari (solingan) qozon tagida olov yoqib turganimda, Rasululloh ﷺning bir jarchisi: «Albatta Rasululloh ﷺ sizlarni eshak goʻshtlaridan qaytaradilar», deb nido qildi.(Зоҳир ал-Асламий — у дарахт (байъатида) қатнашганлардан эди — айтди:) Мен эшак гўштлари (солинган) қозон тагида олов ёқиб турганимда, Расулуллоҳ ﷺнинг бир жарчиси: «Албатта Расулуллоҳ ﷺ сизларни эшак гўштларидан қайтарадилар», деб нидо қилди.

وَعَن أبي ثعلبةَ الخُشَنيَّ يَرْفَعُهُ: «الْجِنُّ ثَلَاثَةُ أَصْنَافٍ صِنْفٌ لَهُمْ أَجْنِحَةٌ يَطِيرُونَ فِي الْهَوَاءِ وَصِنْفٌ حَيَّاتٌ وَكِلَابٌ وَصِنْفٌ يُحلُّونَ ويظعنونَ» . رَوَاهُ فِي شرح السنَّة

Abu Saʼlaba al-Xushaniy (roziyallohu anhu) marfuʼ tarzda rivoyat qiladi: «Jinlar uch xil boʻladi: bir xili qanotlari boʻlib, havoda uchadi; bir xili ilonlar va itlardir; bir xili esa (bir joyda) qoʻnib turadi va (yana) koʻchib yuradi». Sharhus-sunnada rivoyat qilingan.Абу Саълаба ал-Хушаний (розияллоҳу анҳу) марфуъ тарзда ривоят қилади: «Жинлар уч хил бўлади: бир хили қанотлари бўлиб, ҳавода учади; бир хили илонлар ва итлардир; бир хили эса (бир жойда) қўниб туради ва (яна) кўчиб юради». Шарҳус-суннада ривоят қилинган.

عَن سلمانَ بن عامرٍ الضَّبي قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَعَ الْغُلَامِ عَقِيقَةٌ فَأَهْرِيقُوا عَنْهُ دَمًا وأمِيطوا عَنهُ الْأَذَى» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Salmon ibn Omir ad-Dabbiy (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Rasululloh ﷺni: «Bola bilan (birga) aqiqa (qurbonligi) bordir; bas, u uchun qon (qurbon) toʻ kinglar va undan aziyat (najosat-soch)ni ketkazinglar» deb aytayotganlarini eshitdim. (Habib ibnush-Shahid: «Menga Ibn Sirin — al-Hasandan: ‹aqiqa hadisini kimdan eshitding?› deb soʻrashni buyurdi; men undan soʻradim; u: ‹Samura ibn Jundabdan› dedi» dedi.)(Салмон ибн Омир ад-Даббий (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺни: «Бола билан (бирга) ақиқа (қурбонлиги) бордир; бас, у учун қон (қурбон) тў кинглар ва ундан азият (нажосат-соч)ни кетказинглар» деб айтаётганларини эшитдим. (Ҳабиб ибнуш-Шаҳид: «Менга Ибн Сирин — ал-Ҳасандан: ‹ақиқа ҳадисини кимдан эшитдинг?› деб сўрашни буюрди; мен ундан сўрадим; у: ‹Самура ибн Жундабдан› деди» деди.)

وَعَنْ عَائِشَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُؤْتَى بِالصِّبْيَانِ فَيُبَرِّكُ عَلَيْهِمْ وَيُحَنِّكُهُمْ. رَوَاهُ مُسلم

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ huzurlariga chaqaloqlar olib kelinar, u zot ularga baraka tilar va ularni tahnik qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига чақалоқлар олиб келинар, у зот уларга барака тилар ва уларни таҳник қилар эдилар.

وَعَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهَا حَمَلَتْ بِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ بِمَكَّةَ قَالَتْ: فَوَلَدْتُ بِقُبَاءَ ثُمَّ أَتَيْتُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَضَعْتُهُ فِي حِجْرِهِ ثُمَّ دَعَا بِتَمْرَةٍ فَمَضَغَهَا ثُمَّ تَفَلَ فِي فِيهِ ثُمَّ حَنَّكَهُ ثُمَّ دَعَا لَهُ وبرك عَلَيْهِ فَكَانَ أَوَّلَ مَوْلُودٍ وُلِدَ فِي الْإِسْلَامِ

(Asmoʼ bint Abu Bakr (roziyallohu anhumo) rivoyat qildi)ki, u Abdulloh ibn Zubayrga Makkada homilador boʻ ldi. U aytdi: «Men homilam toʻ lgan (oxirlagan) holda (Makkadan) chiqdim va Madinaga keldim; Quboʼda tushdim va Quboʼda tugʻ dim. Soʻng men uni Rasululloh ﷺning oldiga olib keldim va uni u zotning hujralariga (tizzalariga) qoʻ ydim. U zot bir xurmo soʻrab, uni chaynadilar, soʻng (uning) ogʻ ziga (oʻ z) tuparlarini soldilar; bas, uning qorniga kirgan ilk narsa — Rasululloh ﷺning tupari boʻ ldi. Soʻng u zot uni xurmo bilan tahnik qildilar, soʻng unga duo qilib, baraka tiladilar. U — Islomda tugʻ ilgan ilk bola edi; shu sababli (musulmonlar) unga qattiq xursand boʻ ldi — chunki ularga: ‹Yahudiylar sizlarni sehrlab qoʻ ydi; (endi) sizlarga bola tugʻ ilmaydi› deyilgan edi.»(Асмў бинт Абу Бакр (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилди)ки, у Абдуллоҳ ибн Зубайрга Маккада ҳомиладор бў лди. У айтди: «Мен ҳомилам тў лган (охирлаган) ҳолда (Маккадан) чиқдим ва Мадинага келдим; Қубўда тушдим ва Қубўда туғ дим. Сўнг мен уни Расулуллоҳ ﷺнинг олдига олиб келдим ва уни у зотнинг ҳужраларига (тиззаларига) қў йдим. У зот бир хурмо сўраб, уни чайнадилар, сўнг (унинг) оғ зига (ў з) тупарларини солдилар; бас, унинг қорнига кирган илк нарса — Расулуллоҳ ﷺнинг тупари бў лди. Сўнг у зот уни хурмо билан таҳник қилдилар, сўнг унга дуо қилиб, барака тиладилар. У — Исломда туғ илган илк бола эди; шу сабабли (мусулмонлар) унга қаттиқ хурсанд бў лди — чунки уларга: ‹Яҳудийлар сизларни сеҳрлаб қў йди; (энди) сизларга бола туғ илмайди› дейилган эди.»

عَن أُمِّ كُرْزٍ قَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «أَقِرُّوا الطَّيْرَ عَلَى مَكِنَاتِهَا» . قَالَتْ: وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: «عَنِ الْغُلَامِ شَاتَانِ وَعَنِ الْجَارِيَةِ شَاةٌ وَلَا يَضُرُّكُمْ ذُكْرَانًا كُنَّ أَوْ إِنَاثًا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وللترمذي وَالنَّسَائِيّ من قَوْله: يَقُول: «عَن الْغُلَام» إِلَّا آخِره وَقَالَ التِّرْمِذِيّ: هَذَا صَحِيح

Ummu Kurz (roziyallohu anho) shunday dedi: Nabiy ﷺ ning: «Qushlarni oʻz uyalarida (tinch) qoldiringlar», deganlarini eshitdim. Yana u zotning: «Oʻgʻil bola uchun ikkita qoʻy, qiz bola uchun bitta qoʻy (soʻyiladi); ularning erkak yoki urgʻochi boʻlishi sizga zarar qilmaydi», deganlarini ham eshitdim, dedi.Умму Курз (розияллоҳу анҳо) шундай деди: Набий ﷺ нинг: «Қушларни ўз уяларида (тинч) қолдиринглар», деганларини эшитдим. Яна у зотнинг: «Ўғил бола учун иккита қўй, қиз бола учун битта қўй (сўйилади); уларнинг эркак ёки урғочи бўлиши сизга зарар қилмайди», деганларини ҳам эшитдим, деди.

وَعَن الحسنِ عَن سَمُرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْغُلَامُ مُرْتَهَنٌ بِعَقِيقَتِهِ تُذْبَحُ عَنْهُ يَوْمَ السَّابِعِ وَيُسَمَّى وَيُحْلَقُ رَأْسُهُ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ لَكِنْ فِي رِوَايَتِهِمَا «رَهِينَةٌ» بدل «مرتهنٌ» وَفِي رِوَايَة لِأَحْمَد وَأبي دَاوُد: «وَيُدْمَى» مَكَانَ: «وَيُسَمَّى» وَقَالَ أَبُو دَاوُدَ: «وَيُسَمَّى» أصحُّ

Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir bola oʻz aqiqasi bilan garovga qoʻyilgandir: yettinchi kuni u uchun (aqiqa) soʻyiladi, unga ism qoʻyiladi va boshi qirtishlanadi», dedilar. Ahmad, Termiziy, Abu Dovud va Nasoiy rivoyat qilgan.Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир бола ўз ақиқаси билан гаровга қўйилгандир: еттинчи куни у учун (ақиқа) сўйилади, унга исм қўйилади ва боши қиртишланади», дедилар. Аҳмад, Термизий, Абу Довуд ва Насоий ривоят қилган.

وَعَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ عَليّ بن أبي طَالب قَالَ: عَقَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْحَسَنِ بِشَاةٍ وَقَالَ: «يَا فَاطِمَةُ احْلِقِي رَأْسَهُ وَتَصَدَّقِي بِزِنَةِ شَعْرِهِ فِضَّةً» فَوَزَنَّاهُ فَكَانَ وَزْنُهُ دِرْهَمًا أَوْ بَعْضَ دِرْهَمٍ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَإِسْنَادُهُ لَيْسَ بِمُتَّصِلٍ لِأَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ لَمْ يُدْرِكْ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ Hasan uchun bir qoʻy bilan aqiqa qilib, ‹Ey Fotima! Uning boshini qirdir va sochining vazniga teng kumushni sadaqa qil›, dedilar», dedi. (Roviy) aytdi: «Shunda u (sochni) tortdi, vazni bir dirham yoki dirhamning bir qismicha chiqdi.» Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, isnodi muttasil (uzluksiz) emas. Abu Jaʼfar Muhammad ibn Ali ibn Husayn Ali ibn Abu Tolibga yetishmagan.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ Ҳасан учун бир қўй билан ақиқа қилиб, ‹Эй Фотима! Унинг бошини қирдир ва сочининг вазнига тенг кумушни садақа қил›, дедилар», деди. (Ровий) айтди: «Шунда у (сочни) тортди, вазни бир дирҳам ёки дирҳамнинг бир қисмича чиқди.» Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, исноди муттасил (узлуксиз) эмас. Абу Жаъфар Муҳаммад ибн Али ибн Ҳусайн Али ибн Абу Толибга етишмаган.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَقَّ عَنِ الْحَسَنِ وَالْحُسَيْنِ كَبْشًا كَبْشًا. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَعِنْدَ النَّسَائِيِّ: كبشين كبشين

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Hasan va Husayn (roziyallohu anhumo) uchun bittadan qoʻchqor aqiqa qildilar.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Ҳасан ва Ҳусайн (розияллоҳу анҳумо) учун биттадан қўчқор ақиқа қилдилар.

وَعَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ: سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْعَقِيقَةِ فَقَالَ: «لَا يُحِبُّ اللَّهُ الْعُقُوقَ» كَأَنَّهُ كَرِهَ الِاسْمَ وَقَالَ: «مَنْ وُلِدَ لَهُ وَلَدٌ فَأَحَبَّ أَنْ يَنْسِكَ عَنْهُ فَلْيَنْسِكْ عَنِ الْغُلَامِ شَاتَيْنِ وَعَنِ الْجَارِيَةِ شَاةً» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Amr ibn Shuayb otasidan, u esa, oʻylashimcha, bobosidan rivoyat qilib aytadi: Rasululloh ﷺ dan aqiqa haqida soʻraldi. Shunda u zot: «Alloh uquqni (oqlik, qarindoshlik aloqasini uzishni) yaxshi koʻrmaydi», dedilar — goʻyo u zot bu nomni yoqtirmaganday boʻldilar — va: «Kimning farzandi tugʻilsa va u uning uchun qurbonlik soʻymoqchi boʻlsa, soʻysin: oʻgʻil bola uchun (bir-biriga) teng ikkita qoʻy, qiz bola uchun esa bitta qoʻy (soʻyiladi)», dedilar. U zotdan faraʼ haqida ham soʻraldi. U zot: «Faraʼ haqdir; lekin uni qoldirib, toki u (yetilgan) ibn maxoz yoki ibn labun (bir yoki ikki yashar tuya) boʻlguncha kutib, soʻng uni bevaga berishing yoki Alloh yoʻlida (jihodga) minib chiqishing — uni soʻyib, goʻshtini juniga yopishtirib qoʻyishing, idishingni agʻdarib (boʻsh qoldirishing) va tuyangni (bolasidan) ayirib qoʻyishingdan koʻra yaxshiroqdir», dedilar.Амр ибн Шуайб отасидан, у эса, ўйлашимча, бобосидан ривоят қилиб айтади: Расулуллоҳ ﷺ дан ақиқа ҳақида сўралди. Шунда у зот: «Аллоҳ уқуқни (оқлик, қариндошлик алоқасини узишни) яхши кўрмайди», дедилар — гўё у зот бу номни ёқтирмагандай бўлдилар — ва: «Кимнинг фарзанди туғилса ва у унинг учун қурбонлик сўймоқчи бўлса, сўйсин: ўғил бола учун (бир-бирига) тенг иккита қўй, қиз бола учун эса битта қўй (сўйилади)», дедилар. У зотдан фараъ ҳақида ҳам сўралди. У зот: «Фараъ ҳақдир; лекин уни қолдириб, токи у (етилган) ибн махоз ёки ибн лабун (бир ёки икки яшар туя) бўлгунча кутиб, сўнг уни бевага беришинг ёки Аллоҳ йўлида (жиҳодга) миниб чиқишинг — уни сўйиб, гўштини жунига ёпиштириб қўйишинг, идишингни ағдариб (бўш қолдиришинг) ва туянгни (боласидан) айириб қўйишингдан кўра яхшироқдир», дедилар.

وَعَن أبي رافعٍ قَالَ: رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أذَّنَ فِي أُذُنِ الحسنِ ابنِ عليٍّ حِينَ وَلَدَتْهُ فَاطِمَةُ بِالصَّلَاةِ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ. وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَيْثُ حسن صَحِيح

Abu Rofiʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: Men Rasululloh ﷺning Fotima Hasan ibn Alini tugʻqanlarida, uning qulogʻiga namozga (chaqirib) azon aytganlarini koʻrdim.Абу Рофиъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг Фотима Ҳасан ибн Алини туғқанларида, унинг қулоғига намозга (чақириб) азон айтганларини кўрдим.

عَن بُريدةَ قَالَ: كُنَّا فِي الْجَاهِلَيَّةِ إِذَا وُلِدَ لِأَحَدِنَا غلامٌ ذَبَحَ شاةٌ ولطَّخَ رأسَه بدمه فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ كُنَّا نَذْبَحُ الشَّاةَ يَوْمَ السَّابِعِ وَنَحْلِقُ رَأْسَهُ وَنُلَطِّخُهُ بِزَعْفَرَانٍ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَزَاد رزين: ونُسمِّيه

Abdulloh ibn Burayda aytadi: Otam Burayda (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: Biz johiliyat davrida birortamizning oʻgʻil farzandi tugʻilsa, bir qoʻy soʻyib, uning boshini (qoʻyning) qoniga belar edik. Alloh Islomni keltirgach esa, biz bir qoʻy soʻyib, uning boshini qirtishlaydigan va zaʼfaron bilan moylaydigan boʻldik.Абдуллоҳ ибн Бурайда айтади: Отам Бурайда (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Биз жоҳилият даврида бирортамизнинг ўғил фарзанди туғилса, бир қўй сўйиб, унинг бошини (қўйнинг) қонига белар эдик. Аллоҳ Исломни келтиргач эса, биз бир қўй сўйиб, унинг бошини қиртишлайдиган ва заъфарон билан мойлайдиган бўлдик.