Abdulloh ibn Burayda

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ الْمُثَنَّى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْمُؤْمِنُ يَمُوتُ بِعَرَقِ الْجَبِينِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لا نَعْرِفُ لِقَتَادَةَ سَمَاعًا مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Moʻmin peshanasi terlab vafot etadi», dedilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Ibn Masʼuddan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir. Baʼzi ilm ahli: «Qatodaning Abdulloh ibn Buraydadan eshitganini bilmaymiz», deganlar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мўмин пешанаси терлаб вафот этади», дедилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Ибн Масъуддан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир. Баъзи илм аҳли: «Қатоданинг Абдуллоҳ ибн Бурайдадан эшитганини билмаймиз», деганлар.

حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الْعِشَاءِ الآخِرَةِ بِالشَّمْسِ وَضُحَاهَا وَنَحْوِهَا مِنَ السُّوَرِ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَأَنَسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بُرَيْدَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَرَأَ فِي الْعِشَاءِ الآخِرَةِ بِالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الْعِشَاءِ بِسُوَرٍ مِنْ أَوْسَاطِ الْمُفَصَّلِ نَحْوِ سُورَةِ الْمُنَافِقِينَ وَأَشْبَاهِهَا ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ أَنَّهُمْ قَرَءُوا بِأَكْثَرَ مِنْ هَذَا وَأَقَلَّ فَكَأَنَّ الأَمْرَ عِنْدَهُمْ وَاسِعٌ فِي هَذَا ‏.‏ وَأَحْسَنُ شَيْءٍ فِي ذَلِكَ مَا رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَرَأَ بِالشَّمْسِ وَضُحَاهَا وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ ‏.‏

Abdulloh ibn Burayda otasi (Burayda (roziyallohu anhu))dan rivoyat qiladi. U aytdi: Rasululloh ﷺ oxirgi xuftonda {Quyoshga va uning charogʻon paytiga qasam} (Shams) va shunga oʻxshash suralarni oʻqir edilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Baro ibn Ozib va Anasdan ham (rivoyatlar bor). Abu Iso aytdi: Buraydaning hadisi hasan hadisdir. Nabiy ﷺdan oxirgi xuftonda {Tin va Zaytunga qasam} (Tin) (ni) oʻqiganlari rivoyat qilingan. Usmon ibn Affondan esa u xuftonda mufassalning oʻrtachalaridan — Munofiqun surasi va shunga oʻxshashlarni oʻqir edi (deb) rivoyat qilingan. Nabiy ﷺning sahobalari va tobeinlardan esa ular bundan koʻproq ham, ozroq ham oʻqiganlari rivoyat qilingan. Ularning nazdida bu (masala)da ish keng boʻlganga oʻxshaydi. Bu borada eng yaxshi narsa — Nabiy ﷺdan u zot {Quyoshga va uning charogʻon paytiga qasam} (Shams) va {Tin va Zaytunga qasam} (Tin) (ni) oʻqiganlari haqida rivoyat qilingan narsadir.Абдуллоҳ ибн Бурайда отаси (Бурайда (розияллоҳу анҳу))дан ривоят қилади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ охирги хуфтонда {Қуёшга ва унинг чароғон пайтига қасам} (Шамс) ва шунга ўхшаш сураларни ўқир эдилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Баро ибн Озиб ва Анасдан ҳам (ривоятлар бор). Абу Исо айтди: Бурайданинг ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Набий ﷺдан охирги хуфтонда {Тин ва Зайтунга қасам} (Тин) (ни) ўқиганлари ривоят қилинган. Усмон ибн Аффондан эса у хуфтонда муфассалнинг ўртачаларидан — Мунофиқун сураси ва шунга ўхшашларни ўқир эди (деб) ривоят қилинган. Набий ﷺнинг саҳобалари ва тобеинлардан эса улар бундан кўпроқ ҳам, озроқ ҳам ўқиганлари ривоят қилинган. Уларнинг наздида бу (масала)да иш кенг бўлганга ўхшайди. Бу борада энг яхши нарса — Набий ﷺдан у зот {Қуёшга ва унинг чароғон пайтига қасам} (Шамс) ва {Тин ва Зайтунга қасам} (Тин) (ни) ўқиганлари ҳақида ривоят қилинган нарсадир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ، وَأَبُو تُمَيْلَةَ يَحْيَى بْنُ وَاضِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ حَدِيدٍ فَقَالَ ‏"‏ مَا لِي أَرَى عَلَيْكَ حِلْيَةَ أَهْلِ النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ جَاءَهُ وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ صُفْرٍ فَقَالَ ‏"‏ مَا لِي أَجِدُ مِنْكَ رِيحَ الأَصْنَامِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ أَتَاهُ وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ ‏"‏ مَا لِي أَرَى عَلَيْكَ حِلْيَةَ أَهْلِ الْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مِنْ أَىِّ شَيْءٍ أَتَّخِذُهُ قَالَ ‏"‏ مِنْ وَرِقٍ وَلاَ تُتِمَّهُ مِثْقَالاً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ‏.‏ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُسْلِمٍ يُكْنَى أَبَا طَيْبَةَ وَهُوَ مَرْوَزِيٌّ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: «Bir kishi Nabiy ﷺning huzurlariga keldi, uning qoʻlida temirdan uzuk bor edi. Shunda u zot: ‹Nega men sening ustingda jahannam ahlining bezagini koʻryapman?› dedilar. Soʻng u misdan uzuk taqib keldi. U zot: ‹Nega men sendan butlarning hidini sezyapman?› dedilar. Soʻng u oltindan uzuk taqib keldi. U zot: ‹Nega men sening ustingda jannat ahlining bezagini koʻryapman?› dedilar. U: ‹Unda men nimadan (uzuk) qilay?› dedi. U zot: ‹Kumushdan, lekin uning ogʻirligini bir misqolga yetkazma›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Bu bobda Abdulloh ibn Amrdan ham (rivoyat bor). Abdulloh ibn Muslimning kunyasi Abu Toyba boʻlib, u marvazlikdir.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: «Бир киши Набий ﷺнинг ҳузурларига келди, унинг қўлида темирдан узук бор эди. Шунда у зот: ‹Нега мен сенинг устингда жаҳаннам аҳлининг безагини кўряпман?› дедилар. Сўнг у мисдан узук тақиб келди. У зот: ‹Нега мен сендан бутларнинг ҳидини сезяпман?› дедилар. Сўнг у олтиндан узук тақиб келди. У зот: ‹Нега мен сенинг устингда жаннат аҳлининг безагини кўряпман?› дедилар. У: ‹Унда мен нимадан (узук) қилай?› деди. У зот: ‹Кумушдан, лекин унинг оғирлигини бир мисқолга етказма›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Бу бобда Абдуллоҳ ибн Амрдан ҳам (ривоят бор). Абдуллоҳ ибн Муслимнинг куняси Абу Тойба бўлиб, у марвазликдир.

حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي بُرَيْدَةَ، يَقُولُ بَيْنَمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ وَمَعَهُ حِمَارٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ارْكَبْ ‏.‏ وَتَأَخَّرَ الرَّجُلُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لأَنْتَ أَحَقُّ بِصَدْرِ دَابَّتِكَ إِلاَّ أَنْ تَجْعَلَهُ لِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قَدْ جَعَلْتُهُ لَكَ ‏.‏ قَالَ فَرَكِبَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ yurib ketayotgan edilar, shu payt bir kishi eshagini yetaklab keldi va: «Yo Rasululloh, mining», dedi-da, oʻzi orqaga chekindi. Rasululloh ﷺ: «Sen ulovingning oldiga (minishga) haqliroqsan, agar uni menga ataganing boʻlmasa», dedilar. U: «Men uni sizga atadim», dedi. Shunda u zot mindilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan kelishi jihatidan hasan gʻaribdir. Bu bobda Qays ibn Saʼd ibn Ubodadan ham (rivoyat) bor.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ юриб кетаётган эдилар, шу пайт бир киши эшагини етаклаб келди ва: «Ё Расулуллоҳ, мининг», деди-да, ўзи орқага чекинди. Расулуллоҳ ﷺ: «Сен уловингнинг олдига (минишга) ҳақлироқсан, агар уни менга атаганинг бўлмаса», дедилар. У: «Мен уни сизга атадим», деди. Шунда у зот миндилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан келиши жиҳатидан ҳасан ғарибдир. Бу бобда Қайс ибн Саъд ибн Убодадан ҳам (ривоят) бор.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ‏ حَدَّثَنَا خَلاَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ‏ حَدَّثَنَا بَشِيرُ بْنُ الْمُهَاجِرِ، قَالَ‏ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ تَدْرُونَ مَا هَذِهِ وَمَا هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ وَرَمَى بِحَصَاتَيْنِ ‏.‏ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَذَاكَ الأَمَلُ وَهَذَاكَ الأَجَلُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

Buraydah (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Nabiy ﷺ ikkita maydato tosh otib: «Bu nima-yu, bu nima ekanini bilasizlarmi?» dedilar. (Sahobalar:) «Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biladilar», dedilar. U zot: «Manavisi — orzu, manavisi esa — ajaldir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻldan hasan gʻaribdir.Бурайдаҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Набий ﷺ иккита майдато тош отиб: «Бу нима-ю, бу нима эканини биласизларми?» дедилар. (Саҳобалар:) «Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ биладилар», дедилар. У зот: «Манависи — орзу, манависи эса — ажалдир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ҳасан ғарибдир.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ نَاجِيَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ أَبِي طَيْبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِي يَمُوتُ بِأَرْضٍ إِلاَّ بُعِثَ قَائِدًا وَنُورًا لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏ ‏. هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ أَبِي طَيْبَةَ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً وَهُوَ أَصَحُّ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sahobalarimdan biron kishi qaysi yerda vafot etsa, qiyomat kuni oʻsha (yer ahli) uchun yoʻlboshchi va nur qilib qayta tiriltiriladi», dedilar. Bu hadis gʻaribdir. Bu hadis Abdulloh ibn Muslim Abu Taybadan, u Ibn Buraydadan, u Paygʻambar ﷺdan mursal koʻrinishda ham rivoyat qilingan va u (rivoyat) sahihroqdir.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Саҳобаларимдан бирон киши қайси ерда вафот этса, қиёмат куни ўша (ер аҳли) учун йўлбошчи ва нур қилиб қайта тирилтирилади», дедилар. Бу ҳадис ғарибдир. Бу ҳадис Абдуллоҳ ибн Муслим Абу Тайбадан, у Ибн Бурайдадан, у Пайғамбар ﷺдан мурсал кўринишда ҳам ривоят қилинган ва у (ривоят) саҳиҳроқдир.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّارُ الْبَغْدَادِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، عَنْ ثَوَابِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَخْرُجُ يَوْمَ الْفِطْرِ حَتَّى يَطْعَمَ وَلاَ يَطْعَمُ يَوْمَ الأَضْحَى حَتَّى يُصَلِّيَ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بُرَيْدَةَ بْنِ حُصَيْبٍ الأَسْلَمِيِّ حَدِيثٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَقَالَ مُحَمَّدٌ لاَ أَعْرِفُ لِثَوَابِ بْنِ عُتْبَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏ وَقَدِ اسْتَحَبَّ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لاَ يَخْرُجَ يَوْمَ الْفِطْرِ حَتَّى يَطْعَمَ شَيْئًا وَيُسْتَحَبُّ لَهُ أَنْ يُفْطِرَ عَلَى تَمْرٍ وَلاَ يَطْعَمَ يَوْمَ الأَضْحَى حَتَّى يَرْجِعَ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ fitr kuni biror narsa yemaguncha chiqmas, azha kuni esa namoz oʻqimaguncha biror narsa yemas edilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Ali va Anasdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Burayda ibn Husayb al-Aslamiyning hadisi gʻarib hadisdir. Muhammad aytdi: Men Savob ibn Utbaning bu hadisdan boshqasini bilmayman. Baʼzi ilm ahllari fitr kuni biror narsa yemaguncha chiqmaslikni mustahab koʻrganlar va uning xurmo bilan iftor qilishi (yeyishni boshlashi) mustahab, azha kuni esa qaytib kelmaguncha biror narsa yemaslik (mustahab) deganlar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ фитр куни бирор нарса емагунча чиқмас, азҳа куни эса намоз ўқимагунча бирор нарса емас эдилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Али ва Анасдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бурайда ибн Ҳусайб ал-Асламийнинг ҳадиси ғариб ҳадисдир. Муҳаммад айтди: Мен Савоб ибн Утбанинг бу ҳадисдан бошқасини билмайман. Баъзи илм аҳллари фитр куни бирор нарса емагунча чиқмасликни мустаҳаб кўрганлар ва унинг хурмо билан ифтор қилиши (ейишни бошлаши) мустаҳаб, азҳа куни эса қайтиб келмагунча бирор нарса емаслик (мустаҳаб) деганлар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ أَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ تَصَدَّقْتُ عَلَى أُمِّي بِجَارِيَةٍ وَإِنَّهَا مَاتَتْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَجَبَ أَجْرُكِ وَرَدَّهَا عَلَيْكِ الْمِيرَاثُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا كَانَ عَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ أَفَأَصُومُ عَنْهَا قَالَ ‏"‏ صُومِي عَنْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا لَمْ تَحُجَّ قَطُّ أَفَأَحُجُّ عَنْهَا قَالَ ‏"‏ نَعَمْ حُجِّي عَنْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَلاَ يُعْرَفُ هَذَا مِنْ حَدِيثِ بُرَيْدَةَ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَطَاءٍ ثِقَةٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ ثُمَّ وَرِثَهَا حَلَّتْ لَهُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا الصَّدَقَةُ شَيْءٌ جَعَلَهَا لِلَّهِ فَإِذَا وَرِثَهَا فَيَجِبُ أَنْ يَصْرِفَهَا فِي مِثْلِهِ ‏.‏ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَزُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ ‏.‏

Abdulloh ibn Burayda otasi (Burayda roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi: U aytdi: Men Paygʻambar ﷺning huzurlarida oʻtirgan edim, shu asnoda bir ayol kelib: «Yo Rasululloh, men onamga bir choʻrini sadaqa qilgan edim, u (onam) vafot etdi», dedi. U zot: «Ajring sobit boʻldi, meros uni senga qaytardi», dedilar. Ayol: «Yo Rasululloh, uning zimmasida bir oylik roʻza bor edi, men uning oʻrniga roʻza tutaymi?» dedi. U zot: «Uning oʻrniga roʻza tut», dedilar. Ayol: «Yo Rasululloh, u hech haj qilmagan, men uning oʻrniga haj qilaymi?» dedi. U zot: «Ha, uning oʻrniga haj qil», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu Buraydaning hadisidan faqat shu yoʻnalishdan maʼlumdir. Abdulloh ibn Ato hadis ahli nazdida ishonchli (siqa)dir. Ilm ahlining koʻpchiligi nazdida amal shu (hadis) ustidadir: kishi biror narsani sadaqa qilib, soʻng unga meros boʻlib oʻtsa, u oʻziga halol boʻladi. Baʼzilar esa: «Sadaqa Alloh uchun atalgan bir narsadir, bas, unga meros boʻlsa, uni shunga oʻxshashga sarflashi vojibdir», deganlar. Bu hadisni Sufyon Savriy va Zuhayr ibn Muoviya Abdulloh ibn Atodan rivoyat qilganlar.Абдуллоҳ ибн Бурайда отаси (Бурайда розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади: У айтди: Мен Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларида ўтирган эдим, шу аснода бир аёл келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен онамга бир чўрини садақа қилган эдим, у (онам) вафот этди», деди. У зот: «Ажринг собит бўлди, мерос уни сенга қайтарди», дедилар. Аёл: «Ё Расулуллоҳ, унинг зиммасида бир ойлик рўза бор эди, мен унинг ўрнига рўза тутайми?» деди. У зот: «Унинг ўрнига рўза тут», дедилар. Аёл: «Ё Расулуллоҳ, у ҳеч ҳаж қилмаган, мен унинг ўрнига ҳаж қилайми?» деди. У зот: «Ҳа, унинг ўрнига ҳаж қил», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу Бурайданинг ҳадисидан фақат шу йўналишдан маълумдир. Абдуллоҳ ибн Ато ҳадис аҳли наздида ишончли (сиқа)дир. Илм аҳлининг кўпчилиги наздида амал шу (ҳадис) устидадир: киши бирор нарсани садақа қилиб, сўнг унга мерос бўлиб ўтса, у ўзига ҳалол бўлади. Баъзилар эса: «Садақа Аллоҳ учун аталган бир нарсадир, бас, унга мерос бўлса, уни шунга ўхшашга сарфлаши вожибдир», деганлар. Бу ҳадисни Суфён Саврий ва Зуҳайр ибн Муовия Абдуллоҳ ибн Атодан ривоят қилганлар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ، ‏.‏ قَالَ وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَلَمْ تَحُجَّ أَفَأَحُجُّ عَنْهَا قَالَ ‏"‏ نَعَمْ حُجِّي عَنْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abdulloh ibn Burayda otasi (Burayda (roziyallohu anhu))dan rivoyat qilib aytadi: Bir ayol Nabiy ﷺ huzuriga kelib: «Onam vafot etdi, biroq hajj qilmagan edi, men uning oʻrniga hajj qilaymi?» dedi. U zot: «Ha, uning oʻrniga hajj qil», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абдуллоҳ ибн Бурайда отаси (Бурайда (розияллоҳу анҳу))дан ривоят қилиб айтади: Бир аёл Набий ﷺ ҳузурига келиб: «Онам вафот этди, бироқ ҳажж қилмаган эди, мен унинг ўрнига ҳажж қилайми?» деди. У зот: «Ҳа, унинг ўрнига ҳажж қил», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.