حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الَّذِي تَفُوتُهُ صَلاَةُ الْعَصْرِ كَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Asr namozi qoʻldan ketgan kishi — goʻyo ahli va molidan judo boʻlgan (talangan) kabidir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аср намози қўлдан кетган киши — гўё аҳли ва молидан жудо бўлган (таланган) кабидир», дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ قُبْلَةُ الرَّجُلِ امْرَأَتَهُ وَجَسُّهَا بِيَدِهِ مِنَ الْمُلاَمَسَةِ فَمَنْ قَبَّلَ امْرَأَتَهُ أَوْ جَسَّهَا بِيَدِهِ فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday derdi: «Kishining xotinini oʻpishi va uni qoʻli bilan siypashi — mulomasa (jinsiy tegish)dandir. Kim xotinini oʻpsa yoki qoʻli bilan siypasa, unga tahorat (vojib) boʻladi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай дерди: «Кишининг хотинини ўпиши ва уни қўли билан сийпаши — муломаса (жинсий тегиш)дандир. Ким хотинини ўпса ёки қўли билан сийпаса, унга таҳорат (вожиб) бўлади».
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ بِلاَلاً يُنَادِي بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُنَادِيَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bilol kechasi azon aytadi; shuning uchun Ibn Ummu Maktum azon aytguncha yeb-ichaveringlar (saharlik qilinglar)», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Билол кечаси азон айтади; шунинг учун Ибн Умму Мактум азон айтгунча еб-ичаверинглар (саҳарлик қилинглар)», — дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا افْتَتَحَ الصَّلاَةَ رَفَعَ يَدَيْهِ حَذْوَ مَنْكِبَيْهِ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ رَفَعَهُمَا كَذَلِكَ أَيْضًا وَقَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ " . وَكَانَ لاَ يَفْعَلُ ذَلِكَ فِي السُّجُودِ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ namozni boshlaganlarida qoʻllarini yelkalari barobarigacha koʻtarardilar, rukuʼdan boshlarini koʻtarganlarida ham xuddi shunday koʻtarib: «Samiʼallohu liman hamidah, Rabbano va laka-l-hamd» (Alloh Oʻziga hamd aytganning hamdini eshitdi; ey Robbimiz, hamd Sengagina xosdir), dedilar. Sajdada esa buni qilmasdilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ намозни бошлаганларида қўлларини елкалари баробаригача кўтарардилар, рукуъдан бошларини кўтарганларида ҳам худди шундай кўтариб: «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ, Раббано ва лака-л-ҳамд» (Аллоҳ Ўзига ҳамд айтганнинг ҳамдини эшитди; эй Роббимиз, ҳамд Сенгагина хосдир), дедилар. Саждада эса буни қилмасдилар.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمُ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz jumaga kelsa, gʻusl qilsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз жумага келса, ғусл қилсин», дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ صَلاَةِ اللَّيْلِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " صَلاَةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا خَشِيَ أَحَدُكُمُ الصُّبْحَ صَلَّى رَكْعَةً وَاحِدَةً تُوتِرُ لَهُ مَا قَدْ صَلَّى " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺdan tungi namoz haqida soʻradi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Tungi namoz ikki-ikki (rakaatdan)dir. Biringiz tong (otishi)dan qoʻrqsa, bir rakaat (vitr) oʻqisin, u oʻqigan (namoz)larini toq qilib qoʻyadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺдан тунги намоз ҳақида сўради. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Тунги намоз икки-икки (ракаатдан)дир. Бирингиз тонг (отиши)дан қўрқса, бир ракаат (витр) ўқисин, у ўқиган (намоз)ларини тоқ қилиб қўяди», дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " صَلاَةُ الْجَمَاعَةِ تَفْضُلُ صَلاَةَ الْفَذِّ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةً " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Jamoat namozi yakka oʻqilgan namozdan yigirma yetti barobar afzaldir», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Жамоат намози якка ўқилган намоздан йигирма етти баробар афзалдир», — дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، كَانَ يَقُولُ أُصَلِّي صَلاَةَ الْمُسَافِرِ مَا لَمْ أُجْمِعْ مُكْثًا وَإِنْ حَبَسَنِي ذَلِكَ اثْنَتَىْ عَشْرَةَ لَيْلَةً .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday der edi: «Men (biror joyda) turib qolishni qatʼiy niyat qilmaganim — garchi bu meni oʻn ikki kecha ushlab qolsa ham — musofir namozini oʻqiyveraman».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай дер эди: «Мен (бирор жойда) туриб қолишни қатъий ният қилмаганим — гарчи бу мени ўн икки кеча ушлаб қолса ҳам — мусофир намозини ўқийвераман».
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِي الْحُبَابِ، سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي وَهُوَ عَلَى حِمَارٍ وَهُوَ مُتَوَجِّهٌ إِلَى خَيْبَرَ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday dedi: «Rasululloh ﷺni Xaybar tomonga yuzlangan holda eshak ustida namoz oʻqiyotganlarini koʻrdim».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай деди: «Расулуллоҳ ﷺни Хайбар томонга юзланган ҳолда эшак устида намоз ўқиётганларини кўрдим».
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ فِي السَّفَرِ حَيْثُ تَوَجَّهَتْ بِهِ . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَفْعَلُ ذَلِكَ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ safarda ulovi qay tomonga yuz tutsa, oʻsha tomonga (qarab) namoz oʻqir edilar. Abdulloh ibn Dinor aytdi: «Abdulloh ibn Umar ham shunday qilar edi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ сафарда улови қай томонга юз тутса, ўша томонга (қараб) намоз ўқир эдилар. Абдуллоҳ ибн Динор айтди: «Абдуллоҳ ибн Умар ҳам шундай қилар эди».
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَأْتِي قُبَاءً رَاكِبًا وَمَاشِيًا .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Quboga minib ham, piyoda ham borardilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Қубога миниб ҳам, пиёда ҳам борардилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنْ عَمِّهِ، وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِنَّ أُنَاسًا يَقُولُونَ إِذَا قَعَدْتَ عَلَى حَاجَتِكَ فَلاَ تَسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ وَلاَ بَيْتَ الْمَقْدِسِ - قَالَ عَبْدُ اللَّهِ - لَقَدِ ارْتَقَيْتُ عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ لَنَا فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى لَبِنَتَيْنِ مُسْتَقْبِلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَعَلَّكَ مِنَ الَّذِينَ يُصَلُّونَ عَلَى أَوْرَاكِهِمْ . قَالَ قُلْتُ لاَ أَدْرِي وَاللَّهِ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u shunday der edi: «Baʼzi odamlar: ‹Hojatingga oʻtirsang, qiblaga ham, Baytul-Maqdisga ham yuzlanma›, deyishadi». Abdulloh dedi: «Men uyimizning tomiga chiqdim va Rasululloh ﷺ ni ikki gʻisht ustida, Baytul-Maqdisga yuzlangan holda hojatlarini oʻtayotgan koʻrdim». Soʻng u: «Sen, ehtimol, dumbalaring ustida choʻkkalab namoz oʻqiydiganlardandirsan», dedi. (Voseʼ) dedi: «Men: ‹Vallohi, bilmayman›, dedim». Molik aytdi: U — sajda qilganda badanini yerga yopishtirib oladigan kishini nazarda tutdi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у шундай дер эди: «Баъзи одамлар: ‹Ҳожатингга ўтирсанг, қиблага ҳам, Байтул-Мақдисга ҳам юзланма›, дейишади». Абдуллоҳ деди: «Мен уйимизнинг томига чиқдим ва Расулуллоҳ ﷺ ни икки ғишт устида, Байтул-Мақдисга юзланган ҳолда ҳожатларини ўтаётган кўрдим». Сўнг у: «Сен, эҳтимол, думбаларинг устида чўккалаб намоз ўқийдиганлардандирсан», деди. (Восеъ) деди: «Мен: ‹Валлоҳи, билмайман›, дедим». Молик айтди: У — сажда қилганда баданини ерга ёпиштириб оладиган кишини назарда тутди.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى بُصَاقًا فِي جِدَارِ الْقِبْلَةِ فَحَكَّهُ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ " إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ يُصَلِّي فَلاَ يَبْصُقْ قِبَلَ وَجْهِهِ فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قِبَلَ وَجْهِهِ إِذَا صَلَّى " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ masjid devorida qibla tomonda tupuk koʻrdilar va uni qirib tashladilar. Soʻng odamlarga yuzlanib: «Biringiz namoz oʻqiyotganda, oldiga tupurmasin; chunki namozda Alloh uning oldidadir», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ масжид деворида қибла томонда тупук кўрдилар ва уни қириб ташладилар. Сўнг одамларга юзланиб: «Бирингиз намоз ўқиётганда, олдига тупурмасин; чунки намозда Аллоҳ унинг олдидадир», — дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَتَحَرَّ أَحَدُكُمْ فَيُصَلِّيَ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَلاَ عِنْدَ غُرُوبِهَا " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz atayin quyosh chiqayotgan paytda ham, botayotgan paytda ham namoz oʻqimasin», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз атайин қуёш чиқаётган пайтда ҳам, ботаётган пайтда ҳам намоз ўқимасин», дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، كَانَ يَقُولُ لاَ تَحَرَّوْا بِصَلاَتِكُمْ طُلُوعَ الشَّمْسِ وَلاَ غُرُوبَهَا فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَطْلُعُ قَرْنَاهُ مَعَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَيَغْرُبَانِ مَعَ غُرُوبِهَا وَكَانَ يَضْرِبُ النَّاسَ عَلَى تِلْكَ الصَّلاَةِ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob shunday der edi: «Namozlaringizni atayin quyosh chiqishi va botishi (vaqtlari)ga toʻgʻrilamanglar, chunki shaytonning ikki shoxi quyosh chiqishi bilan koʻtariladi va uning botishi bilan botadi». U odamlarni oʻsha namoz uchun urar edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб шундай дер эди: «Намозларингизни атайин қуёш чиқиши ва ботиши (вақтлари)га тўғриламанглар, чунки шайтоннинг икки шохи қуёш чиқиши билан кўтарилади ва унинг ботиши билан ботади». У одамларни ўша намоз учун урар эди.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَرَادَ أَنْ يَبْتَاعَهُ فَسَأَلَ عَنْ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لاَ تَبْتَعْهُ وَلاَ تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) Alloh yoʻlida (minish uchun) bir ot berdi, soʻng uni sotib olmoqchi boʻldi. Shu haqda Rasululloh ﷺdan soʻradi. U zot: «Uni sotib olma va sadaqangga qaytma», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) Аллоҳ йўлида (миниш учун) бир от берди, сўнг уни сотиб олмоқчи бўлди. Шу ҳақда Расулуллоҳ ﷺдан сўради. У зот: «Уни сотиб олма ва садақангга қайтма», дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَضَ زَكَاةَ الْفِطْرِ مِنْ رَمَضَانَ عَلَى النَّاسِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ عَلَى كُلِّ حُرٍّ أَوْ عَبْدٍ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى مِنَ الْمُسْلِمِينَ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Ramazon fitr zakotini odamlarga — musulmonlardan har bir erkin yoki qul, erkak yoki ayolga — bir soʼ xurmo yoki bir soʼ arpa (miqdorida) farz qilganlar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Рамазон фитр закотини одамларга — мусулмонлардан ҳар бир эркин ёки қул, эркак ёки аёлга — бир соъ хурмо ёки бир соъ арпа (миқдорида) фарз қилганлар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَكَرَ رَمَضَانَ فَقَالَ " لاَ تَصُومُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلاَلَ وَلاَ تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ Ramazonni zikr qilib: «Hilolni koʻrmaguningizcha roʻza tutmanglar va uni koʻrmaguningizcha (roʻzani) ochmanglar. Agar u sizga (bulut bilan) berkitilsa, unga (kunlarni) taqdirlab (chamalab) qoʻyinglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ Рамазонни зикр қилиб: «Ҳилолни кўрмагунингизча рўза тутманглар ва уни кўрмагунингизча (рўзани) очманглар. Агар у сизга (булут билан) беркитилса, унга (кунларни) тақдирлаб (чамалаб) қўйинглар», дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ فَلاَ تَصُومُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلاَلَ وَلاَ تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Oy yigirma toʻqqiz (kun)dir. Bas, hilolni koʻrmaguningizcha roʻza tutmanglar va uni koʻrmaguningizcha (roʻzani) ochmanglar. Agar u sizga berkitilsa, unga (kunlarni) taqdirlab qoʻyinglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ой йигирма тўққиз (кун)дир. Бас, ҳилолни кўрмагунингизча рўза тутманглар ва уни кўрмагунингизча (рўзани) очманглар. Агар у сизга беркитилса, унга (кунларни) тақдирлаб қўйинглар», дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْوِصَالِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّكَ تُوَاصِلُ فَقَالَ " إِنِّي لَسْتُ كَهَيْئَتِكُمْ إِنِّي أُطْعَمُ وَأُسْقَى " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ visol (iftor qilmay ketma-ket roʻza tutish)dan qaytardilar. Shunda ular: «Yo Rasululloh, axir siz visol qilasiz-ku», dedilar. U zot: «Men sizlarga oʻxshamayman, men taomlantirilaman va sugʻorilaman», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ висол (ифтор қилмай кетма-кет рўза тутиш)дан қайтардилар. Шунда улар: «Ё Расулуллоҳ, ахир сиз висол қиласиз-ку», дедилар. У зот: «Мен сизларга ўхшамайман, мен таомлантириламан ва суғориламан», дедилар.
وَحَدَّثَنِي زِيَادٌ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " تَحَرَّوْا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي السَّبْعِ الأَوَاخِرِ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Laylat ul-Qadrni oxirgi yetti (kun)da qidiringlar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Лайлат ул-Қадрни охирги етти (кун)да қидиринглар», дедилар.
وَحَدَّثَنِي زِيَادٌ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رِجَالاً، مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُرُوا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْمَنَامِ فِي السَّبْعِ الأَوَاخِرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي أَرَى رُؤْيَاكُمْ قَدْ تَوَاطَأَتْ فِي السَّبْعِ الأَوَاخِرِ فَمَنْ كَانَ مُتَحَرِّيَهَا فَلْيَتَحَرَّهَا فِي السَّبْعِ الأَوَاخِرِ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ning ashoblaridan baʼzi kishilarga Laylat ul-Qadr tushlarida oxirgi yetti (kun)da koʻrsatildi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Koʻryapmanki, sizlarning tushlaringiz oxirgi yetti (kun)da bir-biriga muvofiq keldi. Bas, kim uni qidirsa, oxirgi yetti (kun)da qidirsin», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ нинг ашобларидан баъзи кишиларга Лайлат ул-Қадр тушларида охирги етти (кун)да кўрсатилди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Кўряпманки, сизларнинг тушларингиз охирги етти (кун)да бир-бирига мувофиқ келди. Бас, ким уни қидирса, охирги етти (кун)да қидирсин», дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ مِنَ الثِّيَابِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَلْبَسُوا الْقُمُصَ وَلاَ الْعَمَائِمَ وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ وَلاَ الْبَرَانِسَ وَلاَ الْخِفَافَ إِلاَّ أَحَدٌ لاَ يَجِدُ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ وَلاَ تَلْبَسُوا مِنَ الثِّيَابِ شَيْئًا مَسَّهُ الزَّعْفَرَانُ وَلاَ الْوَرْسُ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺdan ehromdagi kishi qanday kiyimlarni kiyishini soʻradi. Rasululloh ﷺ: «Koʻ ylaklar ham, sallalar ham, ishtonlar ham, bosh kiyimlar ham, mahsilar ham kiymanglar, faqat kavush topolmagan kishi bundan mustasno; u mahsi kiysin va uni ikki toʻpigʻidan pastroq qilib kessin. Zaʼfaron yoki vars tekkan hech narsani ham kiymanglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺдан эҳромдаги киши қандай кийимларни кийишини сўради. Расулуллоҳ ﷺ: «Кў йлаклар ҳам, саллалар ҳам, иштонлар ҳам, бош кийимлар ҳам, маҳсилар ҳам кийманглар, фақат кавуш тополмаган киши бундан мустасно; у маҳси кийсин ва уни икки тўпиғидан пастроқ қилиб кессин. Заъфарон ёки варс теккан ҳеч нарсани ҳам кийманглар», дедилар.
وَحَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَيُهِلُّ أَهْلُ الشَّامِ مِنَ الْجُحْفَةِ وَيُهِلُّ أَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ " . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَبَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " وَيُهِلُّ أَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ " .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Madina ahli Zul-Hulayfadan, Shom ahli Juhfadan, Najd ahli Qarndan ihromga kirsin», dedilar. Abdulloh ibn Umar aytdi: «Menga Rasululloh ﷺ ning: ‹Yaman ahli Yalamlamdan ihromga kirsin›, deganlari ham yetib keldi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мадина аҳли Зул-Ҳулайфадан, Шом аҳли Жуҳфадан, Нажд аҳли Қарндан иҳромга кирсин», дедилар. Абдуллоҳ ибн Умар айтди: «Менга Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Яман аҳли Яламламдан иҳромга кирсин›, деганлари ҳам етиб келди».
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ تَلْبِيَةَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ " . قَالَ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَزِيدُ فِيهَا لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ بِيَدَيْكَ لَبَّيْكَ وَالرَّغْبَاءُ إِلَيْكَ وَالْعَمَلُ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ning talbiyalari: «Labbayk Allohumma labbayk, labbayk, lo sharika laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, lo sharika lak (Bizmillah, senga yuz tutdim, ey Alloh, yuz tutdim, yuz tutdim, sening sheriging yoʻq, yuz tutdim, albatta hamd, neʼmat va mulk seniki, sening sheriging yoʻq)» edi. Roviy aytdi: Abdulloh ibn Umar oʻz talbiyasiga: «Labbayk, labbayk, labbayk va saʼdayk, val-xayru bi-yadayk, var-ragʻbau ilayka val-amal» degan soʻzlarni qoʻshar edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ нинг талбиялари: «Лаббайк Аллоҳумма лаббайк, лаббайк, ло шарика лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ло шарика лак (Бизмиллаҳ, сенга юз тутдим, эй Аллоҳ, юз тутдим, юз тутдим, сенинг шеригинг йўқ, юз тутдим, албатта ҳамд, неъмат ва мулк сеники, сенинг шеригинг йўқ)» эди. Ровий айтди: Абдуллоҳ ибн Умар ўз талбиясига: «Лаббайк, лаббайк, лаббайк ва саъдайк, вал-хайру би-ядайк, вар-рағбау илайка вал-амал» деган сўзларни қўшар эди.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ رَأَيْتُكَ تَصْنَعُ أَرْبَعًا لَمْ أَرَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِكَ يَصْنَعُهَا . قَالَ وَمَا هُنَّ يَا ابْنَ جُرَيْجٍ قَالَ رَأَيْتُكَ لاَ تَمَسُّ مِنَ الأَرْكَانِ إِلاَّ الْيَمَانِيَيْنِ وَرَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَرَأَيْتُكَ تَصْبُغُ بِالصُّفْرَةِ وَرَأَيْتُكَ إِذَا كُنْتَ بِمَكَّةَ أَهَلَّ النَّاسُ إِذَا رَأَوُا الْهِلاَلَ وَلَمْ تُهْلِلْ أَنْتَ حَتَّى يَكُونَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَمَّا الأَرْكَانُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمَسُّ إِلاَّ الْيَمَانِيَّيْنِ وَأَمَّا النِّعَالُ السِّبْتِيَّةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَلْبَسُ النِّعَالَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعَرٌ وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا وَأَمَّا الصُّفْرَةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْبُغُ بِهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَصْبُغَ بِهَا وَأَمَّا الإِهْلاَلُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهِلُّ حَتَّى تَنْبَعِثَ بِهِ رَاحِلَتُهُ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ubayd ibn Jurayj unga shunday dedi: «Ey Abu Abdurahmon, men sizni toʻrt narsani qilayotganingizni koʻrdimki, sheriklaringizdan birortasining buni qilayotganini koʻrmaganman», — dedi. (Abdulloh ibn Umar): «Ular nimalar, ey Ibn Jurayj?» — dedi. (Ubayd): «Men sizni (Kaʼbani tavof qilganingizda) ruknlardan faqat Yamaniy ikkovini (Yaman tomonidagi ikki burchakni) ushlayotganingizni koʻrdim; sizni sibtiy (oshlangan teridan) qilingan choriqlar kiyayotganingizni koʻrdim; sizni (soch-soqolingizni) sariq rang bilan boʻyayotganingizni koʻrdim; va sizni Makkada boʻlganingizda, odamlar (Zulhijja) hilolini koʻrishlari bilan ehrom bogʻlab talbiya aytsalar ham, siz Tarviya kuni (Zulhijjaning sakkizinchisi) boʻlguncha ehrom bogʻlamayotganingizni koʻrdim», — dedi. Shunda Abdulloh ibn Umar: «Ruknlarga kelsak, men Rasululloh ﷺ ni Yamaniy ikkovidan boshqasini ushlayotganlarini koʻrmadim. Sibtiy choriqlarga kelsak, men Rasululloh ﷺ ni yungi boʻlmagan choriqlar kiyayotganlarini va ularda (ularni kiygan holda) tahorat olayotganlarini koʻrdim, shu sababli men ham ularni kiyishni yaxshi koʻraman. Sariq rangga kelsak, men Rasululloh ﷺ ni u bilan boʻyayotganlarini koʻrdim, shu sababli men ham u bilan boʻyashni yaxshi koʻraman. Ehrom bogʻlab talbiya aytishga kelsak, men Rasululloh ﷺ ni ulovlari u zotni koʻtarib yoʻlga chiqquncha ehrom bogʻlab talbiya aytayotganlarini koʻrmadim», — dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Убайд ибн Журайж унга шундай деди: «Эй Абу Абдураҳмон, мен сизни тўрт нарсани қилаётганингизни кўрдимки, шерикларингиздан бирортасининг буни қилаётганини кўрмаганман», — деди. (Абдуллоҳ ибн Умар): «Улар нималар, эй Ибн Журайж?» — деди. (Убайд): «Мен сизни (Каъбани тавоф қилганингизда) рукнлардан фақат Яманий икковини (Яман томонидаги икки бурчакни) ушлаётганингизни кўрдим; сизни сибтий (ошланган теридан) қилинган чориқлар кияётганингизни кўрдим; сизни (соч-соқолингизни) сариқ ранг билан бўяётганингизни кўрдим; ва сизни Маккада бўлганингизда, одамлар (Зулҳижжа) ҳилолини кўришлари билан эҳром боғлаб талбия айтсалар ҳам, сиз Тарвия куни (Зулҳижжанинг саккизинчиси) бўлгунча эҳром боғламаётганингизни кўрдим», — деди. Шунда Абдуллоҳ ибн Умар: «Рукнларга келсак, мен Расулуллоҳ ﷺ ни Яманий икковидан бошқасини ушлаётганларини кўрмадим. Сибтий чориқларга келсак, мен Расулуллоҳ ﷺ ни юнги бўлмаган чориқлар кияётганларини ва уларда (уларни кийган ҳолда) таҳорат олаётганларини кўрдим, шу сабабли мен ҳам уларни кийишни яхши кўраман. Сариқ рангга келсак, мен Расулуллоҳ ﷺ ни у билан бўяётганларини кўрдим, шу сабабли мен ҳам у билан бўяшни яхши кўраман. Эҳром боғлаб талбия айтишга келсак, мен Расулуллоҳ ﷺ ни уловлари у зотни кўтариб йўлга чиққунча эҳром боғлаб талбия айтаётганларини кўрмадим», — деди.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، كَانَ يَقُولُ لاَ يَنْكِحِ الْمُحْرِمُ وَلاَ
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday der edi: «Ehromdagi kishi na uylanadi, na (birovni) uylantiradi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай дер эди: «Эҳромдаги киши на уйланади, на (бировни) уйлантиради».
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ لاَ يَحْتَجِمُ الْمُحْرِمُ إِلاَّ مِمَّا لاَ بُدَّ لَهُ مِنْهُ . قَالَ مَالِكٌ لاَ يَحْتَجِمُ الْمُحْرِمُ إِلاَّ مِنْ ضَرُورَةٍ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday der edi: «Ehromdagi kishi zarurat boʻlmasa hijoma qildirmaydi». Molik aytdi: «Ehromdagi kishi faqat zaruratdan hijoma qildiradi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай дер эди: «Эҳромдаги киши зарурат бўлмаса ҳижома қилдирмайди». Молик айтди: «Эҳромдаги киши фақат заруратдан ҳижома қилдиради».
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خَمْسٌ مِنَ الدَّوَابِّ لَيْسَ عَلَى الْمُحْرِمِ فِي قَتْلِهِنَّ جُنَاحٌ الْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْعَقْرَبُ وَالْفَأْرَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Beshta jonivor borki, ularni oʻldirishda ehromdagi kishiga gunoh yoʻq: qargʻa, kalxat, chayon, sichqon va qopagʻon it», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бешта жонивор борки, уларни ўлдиришда эҳромдаги кишига гуноҳ йўқ: қарға, калхат, чаён, сичқон ва қопағон ит», дедилар.
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خَمْسٌ مِنَ الدَّوَابِّ مَنْ قَتَلَهُنَّ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ الْعَقْرَبُ وَالْفَأْرَةُ وَالْغُرَابُ وَالْحِدَأَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Beshta jonivor borki, kim ularni ehromda boʻlib oʻldirsa, unga gunoh yoʻq: chayon, sichqon, qargʻa, kalxat va qopagʻon it», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бешта жонивор борки, ким уларни эҳромда бўлиб ўлдирса, унга гуноҳ йўқ: чаён, сичқон, қарға, калхат ва қопағон ит», дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ قَالَ الْمُحْصَرُ بِمَرَضٍ لاَ يَحِلُّ حَتَّى يَطُوفَ بِالْبَيْتِ وَيَسْعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَإِذَا اضْطُرَّ إِلَى لُبْسِ شَىْءٍ مِنَ الثِّيَابِ الَّتِي لاَ بُدَّ لَهُ مِنْهَا أَوِ الدَّوَاءِ صَنَعَ ذَلِكَ وَافْتَدَى .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Kasallik sababli toʻsilib qolgan kishi Baytni tavof qilib, Safo bilan Marva orasida saʼy qilmaguncha ehromdan halol boʻlmaydi. Agar oʻziga zarur boʻlgan biror kiyimni kiyishga yoki dori ishlatishga majbur boʻlsa, buni qiladi va fidya toʻlaydi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Касаллик сабабли тўсилиб қолган киши Байтни тавоф қилиб, Сафо билан Марва орасида саъй қилмагунча эҳромдан ҳалол бўлмайди. Агар ўзига зарур бўлган бирор кийимни кийишга ёки дори ишлатишга мажбур бўлса, буни қилади ва фидя тўлайди».
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ قَالَ مَنْ حُبِسَ دُونَ الْبَيْتِ بِمَرَضٍ فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ حَتَّى يَطُوفَ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: «Kim Baytga yetmasidan kasallik sababli toʻsilib qolsa, Baytni tavof qilib, Safo bilan Marva orasida saʼy qilmaguncha ehromdan halol boʻlmaydi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: «Ким Байтга етмасидан касаллик сабабли тўсилиб қолса, Байтни тавоф қилиб, Сафо билан Марва орасида саъй қилмагунча эҳромдан ҳалол бўлмайди».
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، قَالَ لاَ يَصْدُرَنَّ أَحَدٌ مِنَ الْحَاجِّ حَتَّى يَطُوفَ بِالْبَيْتِ فَإِنَّ آخِرَ النُّسُكِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ . قَالَ مَالِكٌ فِي قَوْلِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَإِنَّ آخِرَ النُّسُكِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ إِنَّ ذَلِكَ - فِيمَا نُرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ - لِقَوْلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى {وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ} وَقَالَ {ثُمَّ مَحِلُّهَا إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ} فَمَحِلُّ الشَّعَائِرِ كُلِّهَا وَانْقِضَاؤُهَا إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu): «Hech kim hojilardan Baytni tavof qilmaguncha (hajdan) qaytib ketmasin, chunki ibodatlarning oxirgisi — Baytni tavof qilishdir», dedi. Molik Umar ibn al-Xattobning «ibodatlarning oxirgisi Baytni tavof qilishdir» degan soʻzi haqida aytdi: «Bizningcha — Alloh yaxshiroq biluvchi — bu Alloh taboraka va taoloning: {Kim Allohning shioralarini ulugʻlasa, bu qalblar taqvosidandir} (Haj, 32) degani hamda: {Soʻngra ularning (soʻyiladigan) joyi qadim (Kaʼba) Bayti tomonidadir} degani sababidandir. Demak, barcha shioralarning joyi va ularning nihoyasi qadim Bayt tomonidadir».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу): «Ҳеч ким ҳожилардан Байтни тавоф қилмагунча (ҳаждан) қайтиб кетмасин, чунки ибодатларнинг охиргиси — Байтни тавоф қилишдир», деди. Молик Умар ибн ал-Хаттобнинг «ибодатларнинг охиргиси Байтни тавоф қилишдир» деган сўзи ҳақида айтди: «Бизнингча — Аллоҳ яхшироқ билувчи — бу Аллоҳ таборака ва таолонинг: {Ким Аллоҳнинг шиораларини улуғласа, бу қалблар тақвосидандир} (Ҳаж, 32) дегани ҳамда: {Сўнгра уларнинг (сўйиладиган) жойи қадим (Каъба) Байти томонидадир} дегани сабабидандир. Демак, барча шиораларнинг жойи ва уларнинг ниҳояси қадим Байт томонидадир».
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اللَّهُمَّ ارْحَمِ الْمُحَلِّقِينَ " . قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " اللَّهُمَّ ارْحَمِ الْمُحَلِّقِينَ " . قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " وَالْمُقَصِّرِينَ " .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohim, sochini oldirganlarga rahm qilgin», dedilar. Ular (sahobalar): «Qisqartirganlarga (ham), yo Rasululloh!» dedilar. (U zot:) «Allohim, sochini oldirganlarga rahm qilgin», dedilar. Ular: «Qisqartirganlarga (ham), yo Rasululloh!» dedilar. (U zot:) «Va qisqartirganlarga (ham)», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳим, сочини олдирганларга раҳм қилгин», дедилар. Улар (саҳобалар): «Қисқартирганларга (ҳам), ё Расулуллоҳ!» дедилар. (У зот:) «Аллоҳим, сочини олдирганларга раҳм қилгин», дедилар. Улар: «Қисқартирганларга (ҳам), ё Расулуллоҳ!» дедилар. (У зот:) «Ва қисқартирганларга (ҳам)», дедилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، قَالَ مَنْ ضَفَرَ رَأْسَهُ فَلْيَحْلِقْ وَلاَ تَشَبَّهُوا بِالتَّلْبِيدِ .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu): «Kim boshini oʻrsa (soch oʻrsa), (hajda) oldirsin va (sochni) yelimlab qoʻyishga oʻxshatmanglar (talbidga taqlid qilmanglar)», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу): «Ким бошини ўрса (соч ўрса), (ҳажда) олдирсин ва (сочни) елимлаб қўйишга ўхшатманглар (талбидга тақлид қилманглар)», деди.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ الْكَعْبَةَ هُوَ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَبِلاَلُ بْنُ رَبَاحٍ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْحَجَبِيُّ فَأَغْلَقَهَا عَلَيْهِ وَمَكَثَ فِيهَا . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَسَأَلْتُ بِلاَلاً حِينَ خَرَجَ مَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ جَعَلَ عَمُودًا عَنْ يَمِينِهِ وَعَمُودَيْنِ عَنْ يَسَارِهِ وَثَلاَثَةَ أَعْمِدَةٍ وَرَاءَهُ - وَكَانَ الْبَيْتُ يَوْمَئِذٍ عَلَى سِتَّةِ أَعْمِدَةٍ - ثُمَّ صَلَّى .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Usoma ibn Zayd (roziyallohu anhumo), Bilol ibn Raboh (roziyallohu anhu) va Usmon ibn Talha al-Hajabiy (roziyallohu anhu) bilan birga Kaʼbaga kirdilar, eshikni yopdilar va ichkarida (bir muddat) turdilar. Abdulloh dedi: «Bilol chiqqanida undan: ‹Rasululloh ﷺ (ichkarida) nima qildilar?› deb soʻradim. U: ‹U zot bir ustunni oʻng tomonlariga, ikki ustunni chap tomonlariga va uch ustunni ortlariga qilib turdilar — oʻsha kuni Bayt oltita ustun ustida edi — soʻng namoz oʻqidilar›, dedi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Усома ибн Зайд (розияллоҳу анҳумо), Билол ибн Рабоҳ (розияллоҳу анҳу) ва Усмон ибн Талҳа ал-Ҳажабий (розияллоҳу анҳу) билан бирга Каъбага кирдилар, эшикни ёпдилар ва ичкарида (бир муддат) турдилар. Абдуллоҳ деди: «Билол чиққанида ундан: ‹Расулуллоҳ ﷺ (ичкарида) нима қилдилар?› деб сўрадим. У: ‹У зот бир устунни ўнг томонларига, икки устунни чап томонларига ва уч устунни ортларига қилиб турдилар — ўша куни Байт олтита устун устида эди — сўнг намоз ўқидилар›, деди».
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِالْمُزْدَلِفَةِ جَمِيعًا .
Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Muzdalifada shom va xufton namozlarini birga (jamlab) oʻqidilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Муздалифада шом ва хуфтон намозларини бирга (жамлаб) ўқидилар.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَاخَ بِالْبَطْحَاءِ الَّتِي بِذِي الْحُلَيْفَةِ فَصَلَّى بِهَا . قَالَ نَافِعٌ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَفْعَلُ ذَلِكَ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Zul-Hulayfadagi Bathoda tuyasini choʻktirib, oʻsha yerda namoz oʻqidilar. Nofeʼ aytdi: «Abdulloh ibn Umar ham shunday qilardi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Зул-Ҳулайфадаги Батҳода туясини чўктириб, ўша ерда намоз ўқидилар. Нофеъ айтди: «Абдуллоҳ ибн Умар ҳам шундай қиларди».
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، قَالَ لاَ يَبِيتَنَّ أَحَدٌ مِنَ الْحَاجِّ لَيَالِيَ مِنًى مِنْ وَرَاءِ الْعَقَبَةِ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu): «Hojilardan hech biri Mino kechalarini Aqabaning ortida oʻtkazmasin», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу): «Ҳожилардан ҳеч бири Мино кечаларини Ақабанинг ортида ўтказмасин», деди.
حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، خَطَبَ النَّاسَ بِعَرَفَةَ وَعَلَّمَهُمْ أَمْرَ الْحَجِّ وَقَالَ لَهُمْ فِيمَا قَالَ إِذَا جِئْتُمْ مِنًى فَمَنْ رَمَى الْجَمْرَةَ فَقَدْ حَلَّ لَهُ مَا حَرُمَ عَلَى الْحَاجِّ إِلاَّ النِّسَاءَ وَالطِّيبَ لاَ يَمَسَّ أَحَدٌ نِسَاءً وَلاَ طِيبًا حَتَّى يَطُوفَ بِالْبَيْتِ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) Arafada odamlarga xutba qilib, ularga haj amrini oʻrgatdi va aytgan gaplari orasida shularni dedi: «Minoga kelganingizda, kim jamrani toshboʻron qilsa, hojiga harom boʻlgan narsalar unga halol boʻladi — faqat ayollar va xushbuʼy (atir) bundan mustasno. Baytni tavof qilmaguncha hech kim ayolga ham, atirga ham tegmasin».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) Арафада одамларга хутба қилиб, уларга ҳаж амрини ўргатди ва айтган гаплари орасида шуларни деди: «Минога келганингизда, ким жамрани тошбўрон қилса, ҳожига ҳаром бўлган нарсалар унга ҳалол бўлади — фақат аёллар ва хушбуъй (атир) бундан мустасно. Байтни тавоф қилмагунча ҳеч ким аёлга ҳам, атирга ҳам тегмасин».