Abdulloh ibn Umar ibn al-Xattob

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تُتْبَعَ جَنَازَةٌ مَعهَا رانة. رَوَاهُ أَحْمد وَابْن مَاجَه

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ nola qiluvchi ayol hamroh boʻlgan janoza ortidan borishni qaytardilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нола қилувчи аёл ҳамроҳ бўлган жаноза ортидан боришни қайтардилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنِ اسْتَفَادَ مَالًا فَلَا زَكَاة فِيهِ حَتَّى يحول عيه الْحَوْلُ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَذَكَرَ جَمَاعَةٌ أَنَّهُمْ وَقَفُوهُ على ابْن عمر

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim biror mol topsa, toki uning ustidan Robbi huzurida bir yil aylanmaguncha, unga zakot yoʻq», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бирор мол топса, токи унинг устидан Робби ҳузурида бир йил айланмагунча, унга закот йўқ», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم فِي الْعَمَل: «فِي كُلِّ عَشْرَةِ أَزُقٍّ زِقٌّ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: فِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَلَا يَصِحُّ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَاب كثير شَيْء

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Asalda — har oʻn meshda bir mesh (sadaqa boʻladi)», dedilar. Abu Iso aytdi: Ibn Umar hadisining isnodida (kamchilik haqida) gap bor, bu bobda Nabiy ﷺdan sahih boʻlgan biror muhim narsa yoʻq. Koʻpchilik ilm ahli nazdida shunga amal qilingan, Ahmad va Ishoq ham shuni aytadilar. Baʼzi ilm ahli esa: «Asalda hech narsa (zakot) yoʻq», dedilar. Sadaqa ibn Abdulloh hofiz (rovi) emas va Sadaqa ibn Abdullohga bu hadisni Nofiʼdan rivoyat qilishda muxolafat qilingan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Асалда — ҳар ўн мешда бир меш (садақа бўлади)», дедилар. Абу Исо айтди: Ибн Умар ҳадисининг иснодида (камчилик ҳақида) гап бор, бу бобда Набий ﷺдан саҳиҳ бўлган бирор муҳим нарса йўқ. Кўпчилик илм аҳли наздида шунга амал қилинган, Аҳмад ва Ишоқ ҳам шуни айтадилар. Баъзи илм аҳли эса: «Асалда ҳеч нарса (закот) йўқ», дедилар. Садақа ибн Абдуллоҳ ҳофиз (рови) эмас ва Садақа ибн Абдуллоҳга бу ҳадисни Нофиъдан ривоят қилишда мухолафат қилинган.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَكَاةَ الْفِطْرِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ عَلَى الْعَبْدِ وَالْحُرِّ وَالذَّكَرِ وَالْأُنْثَى وَالصَّغِيرِ وَالْكَبِيرِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَأَمَرَ بِهَا أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاس إِلَى الصَّلَاة

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ har bir musulmon — qul yoki ozod, erkak yoki ayol, yosh yoki katta — uchun zakotul-fitr sifatida bir soʼ xurmo yoki bir soʼ arpa berishni farz qildilar va uni odamlar iyd namoziga (tashqariga) chiqishdan oldin berishni buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳар бир мусулмон — қул ёки озод, эркак ёки аёл, ёш ёки катта — учун закотул-фитр сифатида бир сў хурмо ёки бир сў арпа беришни фарз қилдилар ва уни одамлар ийд намозига (ташқарига) чиқишдан олдин беришни буюрдилар.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَسْأَلُ النَّاسَ حَتَّى يَأْتِيَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَيْسَ فِي وَجْهِهِ مُزْعَةُ لحم»

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kishi (boshqalardan) soʻrayveradi — to Qiyomat kuni yuzida bir parcha (boʻlagina) goʻsht qolmagan holda kelguncha», — dedilar. Paygʻambar ﷺ qoʻshdilar: «Qiyomat kuni quyosh (odamlarga) shunchalik yaqinlashadiki, ter quloqlarning oʻrtasigacha yetib keladi; bas, barcha odamlar shu holatda turganda, ular Odam(dan), soʻng Muso(dan), soʻng Muhammad ﷺ dan yordam soʻraydi». Rivoyatchi qoʻshdi: «Muhammad ﷺ — odamlar orasida hukm chiqarilishi uchun — Alloh huzurida shafoat qiladi. U zot (oldinga) yuradi — to (jannat) eshigining halqasini ushlaguncha; soʻng Alloh uni Maqomi Mahmudga (yaʼni shafoat maqomiga) koʻtaradi. Va (oʻsha) yigʻindagi barcha odamlar Allohga hamd(lar) aytadi».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Киши (бошқалардан) сўрайверади — то Қиёмат куни юзида бир парча (бўлагина) гўшт қолмаган ҳолда келгунча», — дедилар. Пайғамбар ﷺ қўшдилар: «Қиёмат куни қуёш (одамларга) шунчалик яқинлашадики, тер қулоқларнинг ўртасигача етиб келади; бас, барча одамлар шу ҳолатда турганда, улар Одам(дан), сўнг Мусо(дан), сўнг Муҳаммад ﷺ дан ёрдам сўрайди». Ривоятчи қўшди: «Муҳаммад ﷺ — одамлар орасида ҳукм чиқарилиши учун — Аллоҳ ҳузурида шафоат қилади. У зот (олдинга) юради — то (жаннат) эшигининг ҳалқасини ушлагунча; сўнг Аллоҳ уни Мақоми Маҳмудга (яъни шафоат мақомига) кўтаради. Ва (ўша) йиғиндаги барча одамлар Аллоҳга ҳамд(лар) айтади».

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَذْكُرُ الصَّدَقَةَ وَالتَّعَفُّفَ عَنِ الْمَسْأَلَةِ: «الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى وَالْيَد الْعليا هِيَ المنفقة وَالْيَد السُّفْلى هِيَ السائلة»

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ minbar ustida turib, sadaqa va (odamlardan) tilashdan saqlanish haqida zikr qilayotib: «Yuqori qoʻl pastki qoʻldan yaxshiroqdir; yuqori qoʻl — infoq qiluvchi (beruvchi), pastki qoʻl — tilanchidir», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ минбар устида туриб, садақа ва (одамлардан) тилашдан сақланиш ҳақида зикр қилаётиб: «Юқори қўл пастки қўлдан яхшироқдир; юқори қўл — инфоқ қилувчи (берувчи), пастки қўл — тиланчидир», — дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «عُذِّبَتِ امْرَأَةٌ فِي هِرَّةٍ أَمْسَكَتْهَا حَتَّى مَاتَتْ مِنَ الْجُوعِ فَلَمْ تَكُنْ تُطْعِمُهَا وَلَا تُرْسِلُهَا فَتَأْكُلَ مِنْ خَشَاشِ الْأَرْضِ»

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir ayol oʻzi bogʻlab qoʻygan mushuk sababli azoblandi. U (mushukni) na yedirdi, na sugʻordi va na uni yer hashoratlaridan yesin deb qoʻyib yubordi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир аёл ўзи боғлаб қўйган мушук сабабли азобланди. У (мушукни) на едирди, на суғорди ва на уни ер ҳашоратларидан есин деб қўйиб юборди», — дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنِ اسْتَعَاذَ مِنْكُمْ بِاللَّهِ فَأَعِيذُوهُ وَمَنْ سَأَلَ بِاللَّهِ فَأَعْطُوهُ وَمَنْ دَعَاكُمْ فَأَجِيبُوهُ وَمَنْ صَنَعَ إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُوهُ فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تُرَوْا أَنْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh bilan (Allohning nomi bilan) panoh tilasa, unga panoh bering; kim Allohning nomi bilan soʻrasa, unga bering; kim sizlarni (taklif qilib) chaqirsa, ijobat qiling; kim sizlarga yaxshilik qilsa, unga (xuddi shunday) qaytaring. Agar uni mukofotlaydigan narsa topa olmasangiz, oʻzingizni uni mukofotlagandek his qilguningizcha unga duo qiling», dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ билан (Аллоҳнинг номи билан) паноҳ тиласа, унга паноҳ беринг; ким Аллоҳнинг номи билан сўраса, унга беринг; ким сизларни (таклиф қилиб) чақирса, ижобат қилинг; ким сизларга яхшилик қилса, унга (худди шундай) қайтаринг. Агар уни мукофотлайдиган нарса топа олмасангиз, ўзингизни уни мукофотлагандек ҳис қилгунингизча унга дуо қилинг», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ الْجَنَّةَ تُزَخْرَفُ لِرَمَضَانَ مِنْ رَأْسِ الْحَوْلِ إِلَى حَوْلِ قَابِلٍ» . قَالَ: " فَإِذَا كَانَ أَوَّلُ يَوْمٍ مِنْ رَمَضَانَ هَبَّتْ رِيحٌ تَحْتَ الْعَرْشِ مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ عَلَى الْحُورِ الْعِينِ فَيَقُلْنَ: يَا رَبِّ اجْعَلْ لَنَا مِنْ عِبَادِكَ أَزْوَاجًا تَقَرَّ بِهِمْ أَعْيُنُنَا وَتَقَرَّ أَعْيُنُهُمْ بِنَا ". رَوَى الْبَيْهَقِيُّ الْأَحَادِيثَ الثَّلَاثَةَ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, jannat Ramazon uchun yil boshidan keyingi yilgacha bezatiladi», dedilar va: «Ramazonning birinchi kuni boʻlganda, Arsh ostidan jannat barglaridan bir shamol esib, goʻzal koʻzli hurlar ustiga yetkazadi. Shunda ular: ‹Ey Robbim, bizga bandalaringdan juftlar ato etgin, biz ular bilan, ular biz bilan koʻz quvonchi topaylik›, deydilar», dedilar. Bayhaqiy uch hadisni «Shuʼab ul-iymon»da rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, жаннат Рамазон учун йил бошидан кейинги йилгача безатилади», дедилар ва: «Рамазоннинг биринчи куни бўлганда, Арш остидан жаннат баргларидан бир шамол эсиб, гўзал кўзли ҳурлар устига етказади. Шунда улар: ‹Эй Роббим, бизга бандаларингдан жуфтлар ато этгин, биз улар билан, улар биз билан кўз қувончи топайлик›, дейдилар», дедилар. Байҳақий уч ҳадисни «Шуъаб ул-иймон»да ривоят қилган.

عَنْ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلَالَ وَلَا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدِرُوا لَهُ» . وَفِي رِوَايَةٍ قَالَ: «الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ لَيْلَةً فَلَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا الْعِدَّةَ ثَلَاثِينَ»

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Oy (gohida) yigirma toʻqqiz kecha (yaʼni kun) boʻladi; oyni koʻrmaguncha roʻza tutmanglar; agar osmon bulutli boʻlsa, Shaʼbonni oʻttiz kun (qilib) toʻldiringlar», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ой (гоҳида) йигирма тўққиз кеча (яъни кун) бўлади; ойни кўрмагунча рўза тутманглар; агар осмон булутли бўлса, Шаъбонни ўттиз кун (қилиб) тўлдиринглар», — дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: تَرَاءَى النَّاسُ الْهِلَالَ فَأَخْبَرْتُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي رَأَيْتُهُ فَصَامَ وَأَمَرَ النَّاسَ بِصِيَامِهِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد والدارمي

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Odamlar hilolni koʻzlab qaradilar, men esa Rasululloh ﷺga uni koʻrganimni xabar berdim. Shunda u zot roʻza tutdilar va odamlarga ham roʻza tutishni buyurdilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Одамлар ҳилолни кўзлаб қарадилар, мен эса Расулуллоҳ ﷺга уни кўрганимни хабар бердим. Шунда у зот рўза тутдилар ва одамларга ҳам рўза тутишни буюрдилар.

وَعَنِ الْبُخَارِيِّ تَعْلِيقًا قَالَ: كَانَ ابْنُ عُمَرَ يَحْتَجِمُ وَهُوَ صَائِمٌ ثُمَّ تَرَكَهُ فَكَانَ يَحْتَجِمُ بِاللَّيْلِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U roʻzador holida hijoma qildirar edi, keyin buni tark etib, kechasi hijoma qildiradigan boʻldi. Buxoriy taʼliq tarzida rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У рўзадор ҳолида ҳижома қилдирар эди, кейин буни тарк этиб, кечаси ҳижома қилдирадиган бўлди. Бухорий таълиқ тарзида ривоят қилган.

عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ صِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَلْيُطْعَمْ عَنْهُ مَكَانَ كُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينٌ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: وَالصَّحِيحُ أَنه مَوْقُوف على ابْن عمر

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Kim bir oy roʻzasi zimmasida boʻlgan holda vafot etsa, uning nomidan har bir kun uchun bir miskinga taom berilsin», dedilar. Abu Iso aytdi: Ibn Umarning hadisini faqat shu yoʻldan marfuʼ (Nabiyga yetgan) holda bilamiz, sahih boʻlgani esa Ibn Umarning oʻz soʻzi sifatida (mavquf)dir. Ilm ahli bu bobda ixtilof qilganlar. Baʼzilari: «Marhum nomidan roʻza tutiladi», deganlar. Buni Ahmad va Ishoq aytadilar. Ular: «Agar marhum zimmasida nazr roʻzasi boʻlsa, uning nomidan roʻza tutiladi, agar zimmasida Ramazon qazosi boʻlsa, uning nomidan taom beriladi», dedilar. Molik, Sufyon va Shofiiy: «Hech kim hech kim nomidan roʻza tutmaydi», deganlar. (Abu Iso) aytdi: Ashʼas — u ibn Savvordir. Muhammad — mening nazarimda ibn Abdurrahmon ibn Abi Layladir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Ким бир ой рўзаси зиммасида бўлган ҳолда вафот этса, унинг номидан ҳар бир кун учун бир мискинга таом берилсин», дедилар. Абу Исо айтди: Ибн Умарнинг ҳадисини фақат шу йўлдан марфуъ (Набийга етган) ҳолда биламиз, саҳиҳ бўлгани эса Ибн Умарнинг ўз сўзи сифатида (мавқуф)дир. Илм аҳли бу бобда ихтилоф қилганлар. Баъзилари: «Марҳум номидан рўза тутилади», деганлар. Буни Аҳмад ва Ишоқ айтадилар. Улар: «Агар марҳум зиммасида назр рўзаси бўлса, унинг номидан рўза тутилади, агар зиммасида Рамазон қазоси бўлса, унинг номидан таом берилади», дедилар. Молик, Суфён ва Шофиий: «Ҳеч ким ҳеч ким номидан рўза тутмайди», деганлар. (Абу Исо) айтди: Ашъас — у ибн Саввордир. Муҳаммад — менинг назаримда ибн Абдурраҳмон ибн Аби Лайладир.

عَنْ مَالِكٍ بَلَغَهُ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ يُسْأَلُ: هَلْ يَصُومُ أَحَدٌ عَنْ أَحَدٍ أَوْ يُصَلِّي أَحَدٌ عَنْ أَحَدٍ؟ فَيَقُولُ: لَا يَصُومُ أَحَدٌ عَنْ أَحَدٍ. وَلَا يُصَلِّي أَحَدٌ عَنْ أحد. رَوَاهُ فِي الْمُوَطَّأ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Undan: ‹Biror kishi boshqa birov oʻrniga roʻza tutadimi yoki boshqa birov oʻrniga namoz oʻqiydimi?› deb soʻralganida, u: «Hech kim boshqa birovning oʻrniga roʻza tutmaydi va hech kim boshqa birovning oʻrniga namoz oʻqimaydi», deb javob berardi. Molik «Muvatto»da rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ундан: ‹Бирор киши бошқа биров ўрнига рўза тутадими ёки бошқа биров ўрнига намоз ўқийдими?› деб сўралганида, у: «Ҳеч ким бошқа бировнинг ўрнига рўза тутмайди ва ҳеч ким бошқа бировнинг ўрнига намоз ўқимайди», деб жавоб берарди. Молик «Муватто»да ривоят қилган.

وَعَن ابْن عمر قَالَ: أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُرُوا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْمَنَامِ فِي السَّبْعِ الْأَوَاخِرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَرَى رُؤْيَاكُمْ قَدْ تَوَاطَأَتْ فِي السَّبْعِ الْأَوَاخِرِ فَمَنْ كَانَ مُتَحَرِّيهَا فَلْيَتَحَرَّهَا فِي السَّبْعِ الْأَوَاخِر»

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ ning sahobalaridan baʼzilariga tushida — Qadr kechasi Ramazonning oxirgi yetti kechasida (ekanligi) — koʻrsatildi. Allohning Rasuli ﷺ: «Koʻrinishicha, sizlarning tushlaringiz — (Qadr kechasi) oxirgi yetti kechada (ekanligi haqida) — bir-biriga muvofiq (keldi); bas, kim uni (Qadr kechasini) izlashni xohlasa, (Ramazonning) oxirgi yetti (kechasida) izlasin», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ нинг саҳобаларидан баъзиларига тушида — Қадр кечаси Рамазоннинг охирги етти кечасида (эканлиги) — кўрсатилди. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Кўринишича, сизларнинг тушларингиз — (Қадр кечаси) охирги етти кечада (эканлиги ҳақида) — бир-бирига мувофиқ (келди); бас, ким уни (Қадр кечасини) излашни хоҳласа, (Рамазоннинг) охирги етти (кечасида) изласин», — дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ فَقَالَ: «هِيَ فِي كُلِّ رَمَضَانَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَقَالَ: رَوَاهُ سُفْيَان وَشعْبَة عَن أبي إِسْحَق مَوْقُوفا على ابْن عمر

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan Qadr kechasi haqida soʻralganda: «U har Ramazonda boʻladi», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан Қадр кечаси ҳақида сўралганда: «У ҳар Рамазонда бўлади», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ عُمَرَ سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " كُنْتُ نَذَرْتُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَنْ أَعْتَكِفَ لَيْلَةً فِي الْمَسْجِد الْحَرَام؟ قَالَ: «فأوف بِنَذْرِك»

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Umar Paygʻambar ﷺ ga: «Men johiliyat davrida — Masjidul-Haromda bir kecha eʼtikofda boʻlishga — nazr qilgan edim», — dedi. Paygʻambar ﷺ unga: «Nazringni bajar», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Умар Пайғамбар ﷺ га: «Мен жоҳилият даврида — Масжидул-Ҳаромда бир кеча эътикофда бўлишга — назр қилган эдим», — деди. Пайғамбар ﷺ унга: «Назрингни бажар», — дедилар.

عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا اعْتَكَفَ طُرِحَ لَهُ فِرَاشُهُ أَوْ يُوضَعُ لَهُ سَرِيرُهُ وَرَاءَ أسطوانه التَّوْبَة. رَوَاهُ ابْن مَاجَه

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot eʼtikofga oʻtirsalar, oʻzlariga toʻshaklari toʻshalar yoki karavotlari tavba ustuni ortiga qoʻyilar edi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот эътикофга ўтирсалар, ўзларига тўшаклари тўшалар ёки каравотлари тавба устуни ортига қўйилар эди.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " لَا حَسَدَ إِلَّا على اثْنَيْنِ: رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَقُومُ بِهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَار "

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Faqat ikki narsada hasad (havas) qilsa boʻladi: Alloh Qurʼon (ilmini) ato etgan, kechalari va kunduzlari unga (oʻqib, amal qilib) turuvchi kishi; va Alloh mol ato etgan, uni kechalari va kunduzlari (xayrli yoʻlda) sarflovchi kishi», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Фақат икки нарсада ҳасад (ҳавас) қилса бўлади: Аллоҳ Қуръон (илмини) ато этган, кечалари ва кундузлари унга (ўқиб, амал қилиб) турувчи киши; ва Аллоҳ мол ато этган, уни кечалари ва кундузлари (хайрли йўлда) сарфловчи киши», — дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ تَصْدَأُ كَمَا يَصْدَأُ الْحَدِيدُ إِذَا أَصَابَهُ الْمَاءُ» . قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا جِلَاؤُهَا؟ قَالَ: «كَثْرَةُ ذِكْرِ الْمَوْتِ وَتِلَاوَةِ الْقُرْآنِ» . رَوَى الْبَيْهَقِيُّ الْأَحَادِيثَ الْأَرْبَعَةَ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, bu qalblar temirga suv tegib zanglaganidek zanglaydi», dedilar. «Ey Allohning Rasuli, uning sayqali nima?» deb soʻraldi. U zot: «Oʻlimni koʻp eslash va Qurʼon tilovat qilishdir», dedilar. Bayhaqiy «Shuʼab al-iymon»da rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, бу қалблар темирга сув тегиб занглаганидек занглайди», дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, унинг сайқали нима?» деб сўралди. У зот: «Ўлимни кўп эслаш ва Қуръон тиловат қилишдир», дедилар. Байҳақий «Шуъаб ал-иймон»да ривоят қилган.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَلَا يَسْتَطِيعُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ أَلْفَ آيَةٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ؟» قَالُوا: وَمَنْ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَقْرَأَ أَلْفَ آيَةٍ فِي كل يَوْم؟ قَالَ: " أَمَا يَسْتَطِيعُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ: (أَلْهَاكُمُ التكاثر) ؟) رَوَاهُ الْبَيْهَقِيّ فِي شعب الْإِيمَان

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz har kuni ming oyat oʻqishga qodir emasmi?» dedilar. Ular: «Har kuni ming oyatni kim ham oʻqiy oladi?» deyishdi. U zot: «Sizlardan biringiz {Alhokumut takosur}ni oʻqishga qodir emasmi?» dedilar. Bayhaqiy «Shuʼab al-iymon»da rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз ҳар куни минг оят ўқишга қодир эмасми?» дедилар. Улар: «Ҳар куни минг оятни ким ҳам ўқий олади?» дейишди. У зот: «Сизлардан бирингиз {Алҳокумут такосур}ни ўқишга қодир эмасми?» дедилар. Байҳақий «Шуъаб ал-иймон»да ривоят қилган.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّمَا مَثَلُ صَاحِبِ الْقُرْآنِ كَمَثَلِ صَاحِبِ الْإِبِلِ الْمُعَقَّلَةِ إِنْ عَاهَدَ عَلَيْهَا أَمْسَكَهَا وَإِنْ أَطْلَقَهَا ذَهَبَتْ»

(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Qurʼon sohibining (yodlovchisining) misli — faqat bogʻ langan (toʻ siq solingan) tuyalar sohibi kabidir: agar u ularni (toʻ siq bilan) saqlab tursa, ularni ushlab (saqlab) qoladi; agar ularni qoʻ yib yuborsa, ketib qoladi (qochadi)», dedilar.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръон соҳибининг (ёдловчисининг) мисли — фақат боғ ланган (тў сиқ солинган) туялар соҳиби кабидир: агар у уларни (тў сиқ билан) сақлаб турса, уларни ушлаб (сақлаб) қолади; агар уларни қў йиб юборса, кетиб қолади (қочади)», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِن يُسَافَرَ بِالْقُرْآنِ إِلَى أَرْضِ الْعَدُوِّ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. وَفِي رِوَايَةٍ لِمُسْلِمٍ: «لَا تُسَافِرُوا بِالْقُرْآنِ فَإِنِّي لَا آمن أَن يَنَالهُ الْعَدو»

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U dedi: Rasululloh ﷺ Qurʼon bilan dushman yurtiga safar qilishdan qaytardilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У деди: Расулуллоҳ ﷺ Қуръон билан душман юртига сафар қилишдан қайтардилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ الدُّعَاءَ يَنْفَعُ مِمَّا نَزَلَ وَمِمَّا لَمْ يَنْزِلْ فَعَلَيْكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِالدُّعَاءِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَرَوَاهُ أَحْمَدُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ. وَقَالَ التِّرْمِذِيّ هَذَا حَدِيث غَرِيب

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan kimga duo eshigi ochilsa, unga rahmat eshiklari ochilibdi. Allohdan soʻralgan narsalarning Unga eng mahbubi — ofiyat (sogʻ-salomatlik) soʻralishidir», dedilar. Yana Rasululloh ﷺ: «Albatta, duo tushgan (balo)ga ham, hali tushmagan (balo)ga ham foyda beradi. Bas, ey Allohning bandalari, sizlar duoni lozim tutinglar», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Biz uni faqat Abdurrahmon ibn Abu Bakr al-Qurashiyning hadisidan bilamiz — u al-Makkiy al-Mulaykiy boʻlib, hadisda zaifdir; baʼzi ahli ilm uni yodlash jihatidan zaif sanagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан кимга дуо эшиги очилса, унга раҳмат эшиклари очилибди. Аллоҳдан сўралган нарсаларнинг Унга энг маҳбуби — офият (соғ-саломатлик) сўралишидир», дедилар. Яна Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, дуо тушган (бало)га ҳам, ҳали тушмаган (бало)га ҳам фойда беради. Бас, эй Аллоҳнинг бандалари, сизлар дуони лозим тутинглар», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Биз уни фақат Абдурраҳмон ибн Абу Бакр ал-Қурашийнинг ҳадисидан биламиз — у ал-Маккий ал-Мулайкий бўлиб, ҳадисда заифдир; баъзи аҳли илм уни ёдлаш жиҳатидан заиф санаган.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ فُتِحَ لَهُ مِنْكُمْ بَابُ الدُّعَاءِ فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ وَمَا سُئِلَ اللَّهُ شَيْئًا يَعْنِي أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يُسْأَلَ الْعَافِيَةَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan kimga duo eshigi ochilsa, unga rahmat eshiklari ochilibdi. Allohdan soʻralgan narsalarning Unga eng mahbubi — ofiyat (sogʻ-salomatlik) soʻralishidir», dedilar. Yana Rasululloh ﷺ: «Albatta, duo tushgan (balo)ga ham, hali tushmagan (balo)ga ham foyda beradi. Bas, ey Allohning bandalari, sizlar duoni lozim tutinglar», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Biz uni faqat Abdurrahmon ibn Abu Bakr al-Qurashiyning hadisidan bilamiz — u al-Makkiy al-Mulaykiy boʻlib, hadisda zaifdir; baʼzi ahli ilm uni yodlash jihatidan zaif sanagan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан кимга дуо эшиги очилса, унга раҳмат эшиклари очилибди. Аллоҳдан сўралган нарсаларнинг Унга энг маҳбуби — офият (соғ-саломатлик) сўралишидир», дедилар. Яна Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, дуо тушган (бало)га ҳам, ҳали тушмаган (бало)га ҳам фойда беради. Бас, эй Аллоҳнинг бандалари, сизлар дуони лозим тутинглар», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Биз уни фақат Абдурраҳмон ибн Абу Бакр ал-Қурашийнинг ҳадисидан биламиз — у ал-Маккий ал-Мулайкий бўлиб, ҳадисда заифдир; баъзи аҳли илм уни ёдлаш жиҳатидан заиф санаган.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تُكْثِرُوا الْكَلَامَ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ فَإِنَّ كَثْرَةَ الْكَلَامِ بِغَيْرِ ذِكْرِ اللَّهِ قَسْوَةٌ لِلْقَلْبِ وَإِنَّ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنَ اللَّهِ الْقَلْبُ الْقَاسِي» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohni zikr qilishdan boshqa (gaplar bilan) soʻzni koʻpaytirmang. Chunki Allohni zikr qilishdan boshqa soʻzni koʻpaytirish qalbga qattiqlik (keltiradi). Va, albatta, Allohdan eng uzoq kishi qattiq qalbli kishidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Ibrohim ibn Abdulloh ibn Hotibning hadisidan bilamiz.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳни зикр қилишдан бошқа (гаплар билан) сўзни кўпайтирманг. Чунки Аллоҳни зикр қилишдан бошқа сўзни кўпайтириш қалбга қаттиқлик (келтиради). Ва, албатта, Аллоҳдан энг узоқ киши қаттиқ қалбли кишидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Иброҳим ибн Абдуллоҳ ибн Ҳотибнинг ҳадисидан биламиз.

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ: «لِكُلِّ شَيْءٍ صِقَالَةٌ وَصِقَالَةُ الْقُلُوبِ ذِكْرُ اللَّهِ وَمَا مِنْ شَيْءٍ أَنْجَى مِنْ عَذَابِ اللَّهِ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ» قَالُوا: وَلَا الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ؟ قَالَ: «وَلَا أَنْ يَضْرِبَ بِسَيْفِهِ حَتَّى يَنْقَطِعَ» . رَوَاهُ الْبَيْهَقِيُّ فِي الدَّعَوَاتِ الْكَبِيرِ

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Labbayka Allohumma labbayk, labbayka lo shariyka laka labbayk, innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, lo shariyka lak (Mana men huzuringdaman, ey Allohim, mana men huzuringdaman. Mana men huzuringdaman, Sening sheriging yoʻq, mana men huzuringdaman. Albatta hamd va neʼmat Senikidir, mulk ham Senikidir, Sening sheriging yoʻq)», der edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Лаббайка Аллоҳумма лаббайк, лаббайка ло шарийка лака лаббайк, иннал-ҳамда ван-ниъмата лака вал-мулк, ло шарийка лак (Мана мен ҳузурингдаман, эй Аллоҳим, мана мен ҳузурингдаман. Мана мен ҳузурингдаман, Сенинг шеригинг йўқ, мана мен ҳузурингдаман. Албатта ҳамд ва неъмат Сеникидир, мулк ҳам Сеникидир, Сенинг шеригинг йўқ)», дер эдилар.

وَعَن ابْن عمر أَنَّهُ قَالَ: سُبْحَانَ اللَّهِ هِيَ صَلَاةُ الْخَلَائِقِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَلِمَةُ الشُّكْرِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةُ الْإِخْلَاصِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ تَمْلَأُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَإِذَا قَالَ الْعَبْدُ: لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: أسلم عَبدِي واستَسلَم. رَوَاهُ رزين

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi, u aytdi: «‹Subhanalloh› — barcha maxluqotlarning namozidir, ‹Alhamdulillah› — shukr kalimasidir, ‹La ilaha illalloh› — ixlos kalimasidir, ‹Allohu akbar› esa osmon bilan yer orasini toʻldiradi. Banda ‹La hawla wa la quvvata illa billah› deganda, Alloh taolo: ‹Bandam Menga taslim boʻldi va boʻysundi›, deydi». Razin rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади, у айтди: «‹Субҳаналлоҳ› — барча махлуқотларнинг намозидир, ‹Алҳамдулиллаҳ› — шукр калимасидир, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› — ихлос калимасидир, ‹Аллоҳу акбар› эса осмон билан ер орасини тўлдиради. Банда ‹Ла ҳаwла wа ла қуввата илла биллаҳ› деганда, Аллоҳ таоло: ‹Бандам Менга таслим бўлди ва бўйсунди›, дейди». Разин ривоят қилган.

وَعَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: مَنْ عَلِمَ أَنِّي ذُو قُدْرَةٍ عَلَى مَغْفِرَةِ الذُّنُوبِ غَفَرْتُ لَهُ وَلَا أُبَالِي مَا لم تشرك بِي شَيْئا ". رَوَاهُ فِي شرح السّنة

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Sizlarning (yaʼni musulmonlarning) davringiz — avvalgi ummatlarning davrlariga nisbatan — asr namozi bilan quyosh botishi orasidagi (qisqa) davrdek. Va sizlarning yahudiy hamda nasroniylarga nisbatan misolingiz — bir kishining misolidek: u baʼzi ishchilarni yollab: ‹Kim men uchun — har biri bir qirot (evaziga) — peshingacha ishlaydi?› — dedi. Yahudiylar — har biri bir qirot evaziga — yarim kun ishladi. Soʻng u kishi: ‹Kim men uchun — har biri bir qirot evaziga — peshindan asr (namozi)gacha ishlaydi?› — dedi. Nasroniylar — bir qirot evaziga — peshindan asrgacha ishladi. Soʻng u kishi: ‹Kim men uchun — har biri ikki qirot evaziga — asrdan quyosh botguncha ishlaydi?› — dedi», — dedi. Paygʻambar ﷺ qoʻshdi: «Asrdan quyosh botguncha ishlaydigan — sizlarsiz (yaʼni musulmonlarsiz); bas, sizlar — ikki barobar haq (savob) olasiz. Yahudiylar va nasroniylar gʻazablanib: ‹Biz koʻproq ishladik-u, lekin kamroq haq oldik›, — dedi. Alloh: ‹Men sizlarning haqqingizda sizlarga zulm qildimmi?› — dedi. Ular: ‹Yoʻq›, — dedi. Bas, Alloh: ‹Unday boʻlsa, bu — Mening fazlim (inʼomim) boʻlib, Men uni xohlagan kishimga ato etaman›, — dedi», — dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Сизларнинг (яъни мусулмонларнинг) даврингиз — аввалги умматларнинг даврларига нисбатан — аср намози билан қуёш ботиши орасидаги (қисқа) даврдек. Ва сизларнинг яҳудий ҳамда насронийларга нисбатан мисолингиз — бир кишининг мисолидек: у баъзи ишчиларни ёллаб: ‹Ким мен учун — ҳар бири бир қирот (эвазига) — пешингача ишлайди?› — деди. Яҳудийлар — ҳар бири бир қирот эвазига — ярим кун ишлади. Сўнг у киши: ‹Ким мен учун — ҳар бири бир қирот эвазига — пешиндан аср (намози)гача ишлайди?› — деди. Насронийлар — бир қирот эвазига — пешиндан асргача ишлади. Сўнг у киши: ‹Ким мен учун — ҳар бири икки қирот эвазига — асрдан қуёш ботгунча ишлайди?› — деди», — деди. Пайғамбар ﷺ қўшди: «Асрдан қуёш ботгунча ишлайдиган — сизларсиз (яъни мусулмонларсиз); бас, сизлар — икки баробар ҳақ (савоб) оласиз. Яҳудийлар ва насронийлар ғазабланиб: ‹Биз кўпроқ ишладик-у, лекин камроқ ҳақ олдик›, — деди. Аллоҳ: ‹Мен сизларнинг ҳаққингизда сизларга зулм қилдимми?› — деди. Улар: ‹Йўқ›, — деди. Бас, Аллоҳ: ‹Ундай бўлса, бу — Менинг фазлим (инъомим) бўлиб, Мен уни хоҳлаган кишимга ато этаман›, — деди», — деди.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ اللَّهَ يَقْبَلُ تَوْبَةَ الْعَبْدِ مَا لَمْ يُغَرْغِرْ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْن مَاجَه

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh bandaning tavbasini, toki u jon taslim qilmaguncha (jon halqumga kelmaguncha), qabul qiladi», dedilar. Termiziy va Ibn Moja rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ банданинг тавбасини, токи у жон таслим қилмагунча (жон ҳалқумга келмагунча), қабул қилади», дедилар. Термизий ва Ибн Можа ривоят қилган.

وَعَن ابْن عمر قَالَ: إِنْ كُنَّا لَنَعُدُّ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَجْلِسِ يَقُولُ: «رَبِّ اغْفِرْ لِي وَتُبْ عَلَيَّ إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الْغَفُورُ» مِائَةَ مَرَّةٍ. رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺning bir majlisda: «Robbigʻfir liy va tub alayya innaka antat-Tavvobur-Rohiym (Ey Robbim, meni magʻfirat qil va tavbamni qabul et. Albatta, Sen tavbalarni qabul etuvchi, mehribonsan)», deb yuz marta aytganlarini sanardik.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺнинг бир мажлисда: «Роббиғфир лий ва туб алайя иннака антат-Таввобур-Роҳийм (Эй Роббим, мени мағфират қил ва тавбамни қабул эт. Албатта, Сен тавбаларни қабул этувчи, меҳрибонсан)», деб юз марта айтганларини санардик.

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ غَزَوَاتِهِ فَمَرَّ بِقَوْمٍ فَقَالَ: «مَنِ الْقَوْمُ؟» قَالُوا: نَحْنُ الْمُسْلِمُونَ وَامْرَأَةٌ تَحْضِبُ بِقِدْرِهَا وَمَعَهَا ابْنٌ لَهَا فَإِذَا ارْتَفَعَ وَهَجٌ تَنَحَّتْ بِهِ فَأَتَتِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ؟ قَالَ: «نَعَمْ» قَالَتْ: بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَلَيْسَ اللَّهُ أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ؟ قَالَ: «بَلَى» قَالَتْ: أَلَيْسَ اللَّهُ أَرْحَمَ بِعِبَادِهِ مِنَ الْأُم على وَلَدهَا؟ قَالَ: «بَلَى» قَالَتْ: إِنَّ الْأُمَّ لَا تُلْقِي وَلَدَهَا فِي النَّارِ فَأَكَبَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبْكِي ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ إِلَيْهَا فَقَالَ: " إِنَّ اللَّهَ لَا يُعَذِّبُ مِنْ عِبَادِهِ إِلَّا الْمَارِدَ الْمُتَمَرِّدَ الَّذِي يَتَمَرَّدُ عَلَى اللَّهِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ: لَا إِلَهَ إِلَّا الله ". رَوَاهُ ابْن مَاجَه

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan gʻazotlaridan birida edik. U zot bir qavmning yonidan oʻtdilar va: «Bular qanaqa odamlar?» dedilar. Ular: «Biz musulmonlarmiz», dedilar. Bir ayol tandirini yoqar, yonida oʻgʻli ham bor edi. Tandirning oloviu balandlagach, ayol oʻgʻlini nari surdi. Soʻng u Nabiy ﷺ huzuriga kelib: «Siz Allohning Rasulimisiz?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Ayol: «Otam va onam sizga fido boʻlsin, Alloh rahm qiluvchilarning eng rahmlisi emasmi?» dedi. U zot: «Ha, shundaydir», dedilar. Ayol: «Alloh oʻz bandalariga onaning bolasiga boʻlgan rahmidan koʻra rahmliroq emasmi?» dedi. U zot: «Ha, shundaydir», dedilar. Ayol: «Ona esa oʻz farzandini olovga tashlamaydi-ku», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ boshlarini egib yigʻladilar, soʻng boshlarini unga qarab koʻtardilar va: «Alloh oʻz bandalaridan faqat Allohga qarshi bosh koʻtargan, ‹La ilaha illalloh› deyishdan bosh tortgan itoatsiz, isyonkorni azoblaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан ғазотларидан бирида эдик. У зот бир қавмнинг ёнидан ўтдилар ва: «Булар қанақа одамлар?» дедилар. Улар: «Биз мусулмонлармиз», дедилар. Бир аёл тандирини ёқар, ёнида ўғли ҳам бор эди. Тандирнинг оловиу баландлагач, аёл ўғлини нари сурди. Сўнг у Набий ﷺ ҳузурига келиб: «Сиз Аллоҳнинг Расулимисиз?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Аёл: «Отам ва онам сизга фидо бўлсин, Аллоҳ раҳм қилувчиларнинг энг раҳмлиси эмасми?» деди. У зот: «Ҳа, шундайдир», дедилар. Аёл: «Аллоҳ ўз бандаларига онанинг боласига бўлган раҳмидан кўра раҳмлироқ эмасми?» деди. У зот: «Ҳа, шундайдир», дедилар. Аёл: «Она эса ўз фарзандини оловга ташламайди-ку», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бошларини эгиб йиғладилар, сўнг бошларини унга қараб кўтардилар ва: «Аллоҳ ўз бандаларидан фақат Аллоҳга қарши бош кўтарган, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› дейишдан бош тортган итоатсиз, исёнкорни азоблайди», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَعُ هَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ حِينَ يُمْسِي وَحِينَ يُصْبِحُ: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَافِيَةَ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَالْعَافِيَةَ فِي دِينِي وَدُنْيَايَ وَأَهْلِي وَمَالِي اللَّهُمَّ اسْتُرْ عَوْرَاتِي وَآمِنْ رَوْعَاتِي اللَّهُمَّ احْفَظْنِي مِنْ بَيْنِ يَدِي وَمِنْ خَلْفِي وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي وَمِنْ فَوْقِي وَأَعُوذُ بِعَظَمَتِكَ أَن أُغتالَ من تحتي» . قَالَ وَكِيع يَعْنِي الْخَسْف رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) shunday deganlar: Allohning Rasuli ﷺ kechga va tongga yetganlarida ushbu duolarni aytishni tark etmas edilar: «Allohumma, men Sendan dunyo va oxiratda ofiyat (sogʻ-salomatlik) soʻrayman. Allohumma, men Sendan dinim, dunyoyim, ahlim va molimda afv va ofiyat soʻrayman. Allohumma, mening avratimni (Usmonning rivoyatida ‹avratlarimni›) berkit va qoʻrquvlarimni omon qil. Allohumma, meni oldimdan, orqamdan, oʻngimdan, chapimdan va ustimdan saqla, ostimdan birdan halok etilishimdan ulugʻligingga panoh tilayman.» Abu Dovud aytdi: Vakiʼ aytdi: Yaʼni, yerga yutilishdan (panoh tilash demoqdir).Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) шундай деганлар: Аллоҳнинг Расули ﷺ кечга ва тонгга етганларида ушбу дуоларни айтишни тарк этмас эдилар: «Аллоҳумма, мен Сендан дунё ва охиратда офият (соғ-саломатлик) сўрайман. Аллоҳумма, мен Сендан диним, дунёйим, аҳлим ва молимда афв ва офият сўрайман. Аллоҳумма, менинг авратимни (Усмоннинг ривоятида ‹авратларимни›) беркит ва қўрқувларимни омон қил. Аллоҳумма, мени олдимдан, орқамдан, ўнгимдан, чапимдан ва устимдан сақла, остимдан бирдан ҳалок этилишимдан улуғлигингга паноҳ тилайман.» Абу Довуд айтди: Вакиъ айтди: Яъни, ерга ютилишдан (паноҳ тилаш демоқдир).

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَخَذَ مَضْجَعَهُ مِنَ اللَّيْلِ قَالَ: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَفَانِي وَآوَانِي وَأَطْعَمَنِي وَسَقَانِي وَالَّذِي مَنَّ عَلَيَّ فَأَفْضَلَ وَالَّذِي أَعْطَانِي فَأَجْزَلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ اللَّهُمَّ رَبَّ كُلِّ شَيْءٍ وَمَلِيكَهُ وَإِلَهَ كُلِّ شَيْءٍ أَعُوذُ بِكَ مِنَ النَّارِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilishicha, Rasululloh ﷺ oʻrinlariga yotganlarida: «Alhamdu lillahillaziy kafaniy va aavaniy va atʼamaniy va saqoniy, vallaziy manna alayya fa afzala, vallaziy aʼtoniy fa ajzala. Alhamdu lillahi ala kulli hal. Allohumma Rabba kulli shayʼin va malikahu va ilaha kulli shayʼin, aʼuzu bika minan-nar (Menga kifoya qilgan, meni qoʻrigan, meni taomlantirgan, meni sugʻorgan, menga inʼom qilib (uni) mukammal qilgan va menga ato etib (uni) moʻl qilgan Zotga hamdlar boʻlsin. Har bir holatda Allohga hamdlar boʻlsin. Ey Alloh, har bir narsaning Rabbi va Egasi, har bir narsaning Ilohi, men Senga sigʻinib doʻzaxdan panoh tilayman)», der edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилишича, Расулуллоҳ ﷺ ўринларига ётганларида: «Алҳамду лиллаҳиллазий кафаний ва ааваний ва атъаманий ва сақоний, валлазий манна алайя фа афзала, валлазий аътоний фа ажзала. Алҳамду лиллаҳи ала кулли ҳал. Аллоҳумма Рабба кулли шайъин ва маликаҳу ва илаҳа кулли шайъин, аъузу бика минан-нар (Менга кифоя қилган, мени қўриган, мени таомлантирган, мени суғорган, менга инъом қилиб (уни) мукаммал қилган ва менга ато этиб (уни) мўл қилган Зотга ҳамдлар бўлсин. Ҳар бир ҳолатда Аллоҳга ҳамдлар бўлсин. Эй Аллоҳ, ҳар бир нарсанинг Рабби ва Эгаси, ҳар бир нарсанинг Илоҳи, мен Сенга сиғиниб дўзахдан паноҳ тилайман)», дер эдилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا اسْتَوَى عَلَى بَعِيرِهِ خَارِجًا إِلَى السَّفَرِ كَبَّرَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ: (سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ) اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ فِي سَفَرِنَا هَذَا الْبِرَّ وَالتَّقْوَى وَمِنَ الْعَمَلِ مَا تَرْضَى اللَّهُمَّ هَوِّنْ عَلَيْنَا سَفَرَنَا هَذَا وَاطْوِ لَنَا بُعْدَهُ اللَّهُمَّ أَنْتَ الصَّاحِبُ فِي السَّفَرِ وَالْخَلِيفَةُ فِي الْأَهْلِ وَالْمَالِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ وَعْثَاءِ السَّفَرِ وَكَآبَةِ الْمَنْظَرِ وَسُوءِ الْمُنْقَلَبِ فِي الْمَالِ والأهلِ ". وإِذا رجعَ قالَهنَّ وزادَ فيهِنَّ: «آيِبُونَ تائِبُونَ عابِدُونَ لربِّنا حامدون» . رَوَاهُ مُسلم

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safarga chiqib, tuyasiga mingashib joylashganlarida, uch marta takbir aytar, soʻng: «Bizga buni boʻysundirgan Zot poktur, biz buni boʻysundirishga qodir emas edik; albatta, biz Robbimiz tomonga qaytguvchimiz. Allohim! Biz Sendan bu safarimizda yaxshilikni, taqvoni va Oʻzing rozi boʻladigan amalni soʻraymiz. Allohim! Bu safarimizni bizga yengil qil va uning uzoqligini bizdan yigʻishtirib qoʻy. Allohim! Safarda hamroh, ahl-oilada oʻrinbosar Oʻzingsan. Allohim! Safarning mashaqqatidan, koʻrinishning gʻamginligidan hamda molu ahlga (qaytganda yuz beradigan) yomon oʻzgarishdan Senga panoh tilayman», — derdilar. (Safardan) qaytganlarida ham shularni aytar, ularga: «(Biz) qaytguvchimiz, tavba qilguvchimiz, ibodat qilguvchimiz, Robbimizga hamd aytguvchimiz», (degan soʻzlarni) qoʻshar edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиқиб, туясига мингашиб жойлашганларида, уч марта такбир айтар, сўнг: «Бизга буни бўйсундирган Зот поктур, биз буни бўйсундиришга қодир эмас эдик; албатта, биз Роббимиз томонга қайтгувчимиз. Аллоҳим! Биз Сендан бу сафаримизда яхшиликни, тақвони ва Ўзинг рози бўладиган амални сўраймиз. Аллоҳим! Бу сафаримизни бизга енгил қил ва унинг узоқлигини биздан йиғиштириб қўй. Аллоҳим! Сафарда ҳамроҳ, аҳл-оилада ўринбосар Ўзингсан. Аллоҳим! Сафарнинг машаққатидан, кўринишнинг ғамгинлигидан ҳамда молу аҳлга (қайтганда юз берадиган) ёмон ўзгаришдан Сенга паноҳ тилайман», — дердилар. (Сафардан) қайтганларида ҳам шуларни айтар, уларга: «(Биз) қайтгувчимиз, тавба қилгувчимиз, ибодат қилгувчимиз, Роббимизга ҳамд айтгувчимиз», (деган сўзларни) қўшар эдилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَفَلَ مِنْ غَزْوٍ أَوْ حَجٍّ أَوْ عُمْرَةٍ يُكَبِّرُ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ مِنَ الْأَرْضِ ثَلَاثَ تَكْبِيرَاتٍ ثُمَّ يَقُولُ: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كلِّ شيءٍ قديرٌ آيِبونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ سَاجِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ صَدَقَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ»

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ gʻazot, haj yoki umradan qaytgan har safar, har bir balandlikka (chiqqanda) uch marta takbir aytar, soʻng: «Laa ilaaha illalloh, vahdahu laa shariyka lah, lahul-mulku va lahul-hamdu va huva alaa kulli shay-in qadiyr. Aayibuna, taaibuna, aabiduna, saajiduna, li-Robbinaa haamiduun. Sadaqallohu vaʼdah, va nasara abdah, va hazamal-ahzaaba vahdah (Allohdan oʻzga (haq) iloh yoʻq, U yagonadir, Uning sherigi yoʻq; mulk Unikidir va hamd Ungadir, U har bir narsaga qodirdir. Biz — (gunohlardan) qaytuvchilar, tavba qiluvchilar, ibodat qiluvchilar, sajda qiluvchilar va Robbimizga hamd aytuvchilarmiz. Alloh oʻz vaʼdasini rost qildi, oʻz bandasiga yordam berdi va (kofir) guruhlarni yolgʻiz oʻzi tor-mor qildi)», — der edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ ғазот, ҳаж ёки умрадан қайтган ҳар сафар, ҳар бир баландликка (чиққанда) уч марта такбир айтар, сўнг: «Лаа илааҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу лаа шарийка лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду ва ҳува алаа кулли шай-ин қадийр. Аайибуна, тааибуна, аабидуна, саажидуна, ли-Роббинаа ҳаамидуун. Садақаллоҳу ваъдаҳ, ва насара абдаҳ, ва ҳазамал-аҳзааба ваҳдаҳ (Аллоҳдан ўзга (ҳақ) илоҳ йўқ, У ягонадир, Унинг шериги йўқ; мулк Уникидир ва ҳамд Унгадир, У ҳар бир нарсага қодирдир. Биз — (гуноҳлардан) қайтувчилар, тавба қилувчилар, ибодат қилувчилар, сажда қилувчилар ва Роббимизга ҳамд айтувчилармиз. Аллоҳ ўз ваъдасини рост қилди, ўз бандасига ёрдам берди ва (кофир) гуруҳларни ёлғиз ўзи тор-мор қилди)», — дер эдилар.

وَعَنْ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " مَنْ دَخَلَ السُّوقَ فَقَالَ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ أَلْفَ أَلْفَ حَسَنَةٍ وَمَحَا عَنْهُ أَلْفَ أَلْفَ سَيِّئَةٍ وَرَفَعَ لَهُ أَلْفَ أَلْفَ دَرَجَةٍ وَبَنَى لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَفِي شَرْحِ السُّنَّةِ: «مَنْ قَالَ فِي سُوقٍ جَامِعٍ يباعُ فِيهِ» بدل «من دخل السُّوق»

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim bozorga kirib: ‹La ilaha illalloh vahdahu la sharika lah, lahul-mulku va lahul-hamdu, yuhyi va yumitu, va huva hayyun la yamutu, biyadihil-xayru, va huva ala kulli shayʼin qadir (Yolgʻiz Allohdan boshqa hech iloh yoʻq, Uning sherigi yoʻq, mulk Uniki, hamd Uniki, U tiriltiradi va oʻldiradi, U tirikdir, oʻlmaydi, yaxshilik Uning qoʻlidadir va U har narsaga qodirdir)› desa, Alloh unga ming-ming yaxshilik yozadi, undan ming-ming yomonlikni oʻchiradi va uni ming-ming daraja koʻtaradi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Bu hadisni Amr ibn Dinor — u Zubayr xonadonining ishbilarmoni edi — Solim ibn Abdullohdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бозорга кириб: ‹Ла илаҳа иллаллоҳ ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамду, юҳйи ва юмиту, ва ҳува ҳайюн ла ямуту, биядиҳил-хайру, ва ҳува ала кулли шайъин қадир (Ёлғиз Аллоҳдан бошқа ҳеч илоҳ йўқ, Унинг шериги йўқ, мулк Уники, ҳамд Уники, У тирилтиради ва ўлдиради, У тирикдир, ўлмайди, яхшилик Унинг қўлидадир ва У ҳар нарсага қодирдир)› деса, Аллоҳ унга минг-минг яхшилик ёзади, ундан минг-минг ёмонликни ўчиради ва уни минг-минг даража кўтаради», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Бу ҳадисни Амр ибн Динор — у Зубайр хонадонининг ишбилармони эди — Солим ибн Абдуллоҳдан шунга ўхшаш ривоят қилган.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَدَّعَ رَجُلًا أَخَذَ بِيَدِهِ فَلَا يَدَعُهَا حَتَّى يَكُونَ الرَّجُلُ هُوَ يَدَعُ يَدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقُولُ: «أَسْتَوْدِعُ اللَّهَ دِينَكَ وَأَمَانَتَكَ وَآخِرَ عَمَلِكَ» وَفِي رِوَايَة «خَوَاتِيم عَمَلِكَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ وَفِي روايتهما لم يذكر: «وَآخر عَمَلك»

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kishi bilan xayrlashganlarida, uning qoʻlidan ushlar va u kishi Nabiy ﷺning qoʻllarini qoʻyib yubormaguncha qoʻyib yubormas edilar hamda: «Astavdiullaha dinaka va amanataka va oxira amalika (dining, omonating va amalingning oxirini Allohga topshiraman)», der edilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis bu yoʻldan gʻaribdir. Bu hadis Ibn Umardan boshqa yoʻl bilan ham rivoyat qilingan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир киши билан хайрлашганларида, унинг қўлидан ушлар ва у киши Набий ﷺнинг қўлларини қўйиб юбормагунча қўйиб юбормас эдилар ҳамда: «Аставдиуллаҳа динака ва аманатака ва охира амалика (дининг, омонатинг ва амалингнинг охирини Аллоҳга топшираман)», дер эдилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис бу йўлдан ғарибдир. Бу ҳадис Ибн Умардан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَافَرَ فَأَقْبَلَ اللَّيْلُ قَالَ: «يَا أَرْضُ رَبِّي وَرَبُّكِ اللَّهُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّكِ وَشَرِّ مَا فِيكِ وَشَرِّ مَا خُلِقَ فِيكِ وَشَرِّ مَا يَدِبُّ عَلَيْكِ وَأَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ أَسَدٍ وَأَسْودَ وَمِنَ الْحَيَّةِ وَالْعَقْرَبِ وَمِنْ شَرِّ سَاكِنِ الْبَلَدِ وَمِنْ والدٍ وَمَا ولد» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ safarga chiqsalar va tun yaqinlashganda: «Ey yer! Mening Robbim ham, sening Robbing ham Allohdir. Sening yomonligingdan, ichingdagi narsaning yomonligidan, ichingda yaratilgan narsaning yomonligidan va sening ustingda surgalanib yuradigan narsaning yomonligidan Allohdan panoh soʻrayman. Sherdan, qora ilondan, ilon va chayondan, shaharda yashovchidan (jindan) hamda otadan va u tugʻdirgan narsadan Allohdan panoh soʻrayman», deb aytar edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сафарга чиқсалар ва тун яқинлашганда: «Эй ер! Менинг Роббим ҳам, сенинг Роббинг ҳам Аллоҳдир. Сенинг ёмонлигингдан, ичингдаги нарсанинг ёмонлигидан, ичингда яратилган нарсанинг ёмонлигидан ва сенинг устингда сургаланиб юрадиган нарсанинг ёмонлигидан Аллоҳдан паноҳ сўрайман. Шердан, қора илондан, илон ва чаёндан, шаҳарда яшовчидан (жиндан) ҳамда отадан ва у туғдирган нарсадан Аллоҳдан паноҳ сўрайман», деб айтар эдилар.

وَعَن عبد بنِ عمرَ قَالَ: كَانَ مِنْ دُعَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ سوسلم: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ وَجَمِيعِ سَخَطِكَ» . رَوَاهُ مُسلم

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning duolaridan biri shu edi: «Allohim! Albatta, men neʼmatingning zavolidan, ofiyatingning oʻzgarishidan, qahringning toʻsatdan kelishidan va Sening barcha gʻazabingdan Senga panoh tilayman».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг дуоларидан бири шу эди: «Аллоҳим! Албатта, мен неъматингнинг заволидан, офиятингнинг ўзгаришидан, қаҳрингнинг тўсатдан келишидан ва Сенинг барча ғазабингдан Сенга паноҳ тилайман».