- وعن المقدام بن معد يكرب رضي الله عنه، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: " ما أكل أحد طعاماً قط خيراً من أن يأكل من عمل يده، وإن نبى الله دواد صلى الله عليه وسلم كان يأكل من عمل يده". ((رواه البخاري)).
Miqdom ibn Maʼdiyakrib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Hech kim — oʻz qoʻli (mehnati) bilan topgan (taom)dan koʻra — yaxshiroq taomni (hech qachon) yemagan. Allohning paygʻambari Dovud (alayhissalom) oʻz qoʻl mehnati (bilan topgan)dan yer edi», — dedilar.Миқдом ибн Маъдиякриб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ҳеч ким — ўз қўли (меҳнати) билан топган (таом)дан кўра — яхшироқ таомни (ҳеч қачон) емаган. Аллоҳнинг пайғамбари Довуд (алайҳиссалом) ўз қўл меҳнати (билан топган)дан ер эди», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : " ما من يوم يصبح العباد فيه إلا ملكان ينزلان فيقول أحدهما: اللهم أعط منفقاً خلفاً، ويقول الآخر: اللهم أعط ممسكاً تلفاً" ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bandalar tongni qarshilagan har bir kunda albatta ikki farishta tushib keladi. Ulardan biri: ‹Ey Alloh, (yaxshilik yoʻlida) infoq qiluvchiga (sarflaganining) oʻrnini ber›, deydi. Ikkinchisi: ‹Ey Alloh, (molini) ushlab qoluvchiga talofat (yoʻqotish) ber›, deydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бандалар тонгни қаршилаган ҳар бир кунда албатта икки фаришта тушиб келади. Улардан бири: ‹Эй Аллоҳ, (яхшилик йўлида) инфоқ қилувчига (сарфлаганининг) ўрнини бер›, дейди. Иккинчиси: ‹Эй Аллоҳ, (молини) ушлаб қолувчига талофат (йўқотиш) бер›, дейди», дедилар.
- وعنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: “قال الله تعالى: انفق يا ابن آدم ينفق عليك” ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh taolo: ‹Ey Odam bolasi, infoq qil, senga ham infoq qilinur›, dedi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таоло: ‹Эй Одам боласи, инфоқ қил, сенга ҳам инфоқ қилинур›, деди», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: “ما نقصت صدقة من مال، وما زاد الله عبداً بعفو إلا عزاً، وما تواضع أحد لله إلا رفعه الله عز وجل” ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqa moldan (hech narsani) kamaytirmaydi; banda kechirim qilgani sayin Alloh uning izzatini ziyoda qiladi; va kim Alloh uchun tavozuʼ qilsa, Alloh uni yuksaltiradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақа молдан (ҳеч нарсани) камайтирмайди; банда кечирим қилгани сайин Аллоҳ унинг иззатини зиёда қилади; ва ким Аллоҳ учун тавозуъ қилса, Аллоҳ уни юксалтиради», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أنه سمع رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: “مثل البخيل والمنفق، كمثل رجلين عليهما جنتان من حديد من ثديهما إلى ترا قيهما، فأما المنفق، فلا ينفق إلا سبغت، أو وفرت على جلده حتى تخفى بنانه، وتعفو أثره، وأما البخيل، فلا يريد أن ينفق شيئاً إلا لزقت كل حلقةْ مكانها، فهو يوسعها فلا تتسع” ((متفق عليه)) .
و”الجنة” الدرع، ومعناه: أن المنفق كلما أنفق سبغت، وطالت حتى تجر وارءه، وتخفى رجليه وأثر مشيه وخطواته.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Baxil va sadaqa beruvchining misoli — ikki temir choʻlka (zirh) kiygan ikki kishining misolidek», — dedilar. Rasululloh ﷺ yana: «Sadaqa beruvchi va baxilning misoli — koʻkraklaridan boʻyin suyaklarigacha ikki temir zirh kiygan ikki kishining misolidek; sadaqa beruvchi sadaqa bermoqchi boʻlganda, (zirh) kengayadi — to butun badanini yopguncha — hatto barmoq uchlarini yopadi va izlarini (yoʻlini) bekitadi. Baxil esa (mol) sarflamoqchi boʻlganda, u (temir zirh) yopishib qoladi va har bir halqa oʻz joyiga yopishadi; u uni kengaytirmoqchi boʻladi, lekin u keng boʻlmaydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бахил ва садақа берувчининг мисоли — икки темир чўлка (зирҳ) кийган икки кишининг мисолидек», — дедилар. Расулуллоҳ ﷺ яна: «Садақа берувчи ва бахилнинг мисоли — кўкракларидан бўйин суякларигача икки темир зирҳ кийган икки кишининг мисолидек; садақа берувчи садақа бермоқчи бўлганда, (зирҳ) кенгаяди — то бутун баданини ёпгунча — ҳатто бармоқ учларини ёпади ва изларини (йўлини) бекитади. Бахил эса (мол) сарфламоқчи бўлганда, у (темир зирҳ) ёпишиб қолади ва ҳар бир ҳалқа ўз жойига ёпишади; у уни кенгайтирмоқчи бўлади, лекин у кенг бўлмайди», — дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : "من تصدق بعدل تمرة من كسب طيب، ولا يقبل إلا الطيب، فإن الله يقبلها بيمينه، ثم يربيها لصاحبها كما يربى أحدكم فلوه حتى تكون مثل الجبل " ((متفق عليه))
“الفلو” بفتح الفاء وضم اللام وتشديد الواو، ويقال أيضاً: بكسر الفاء وإسكان اللام وتخفيف الواو: وهو المهر .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim halol topgan moldan bir xurmoga teng (narsa)ni sadaqa qilsa — Alloh esa faqat halol (topilgan)ni qabul qiladi — Alloh uni oʻz oʻng (qoʻli)da oladi, soʻng — biringiz oʻz toychasini katta qilganidek — uni (sadaqani) oʻsha kishi uchun — to u togʻdek (katta) boʻlguncha — kattalashtiradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ҳалол топган молдан бир хурмога тенг (нарса)ни садақа қилса — Аллоҳ эса фақат ҳалол (топилган)ни қабул қилади — Аллоҳ уни ўз ўнг (қўли)да олади, сўнг — бирингиз ўз тойчасини катта қилганидек — уни (садақани) ўша киши учун — то у тоғдек (катта) бўлгунча — катталаштиради», — дедилар.
- وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: “بينما رجل يمشى بفلاة من الأرض، فسمع صوتاً فى سحابة: إسق حديقة فلان، فتنحى ذلك السحاب فأفرغ ماءه فى حرة، فإذا شرجة من تلك الشراح قد استوعبت ذلك الماء كله، فتتبع الماء، فإذا رجل قائم فى حديقته يحول الماء بمسحاته، فقال له: يا عبد الله ما اسمك ، قال: فلان للاسم الذى سمع فى السحابة، فقال له: يا عبد الله لم تسألني عن اسمي ؟ فقال: إنى سمعت صوتاً فى السحاب الذى هذا ماؤه يقول: اسق حديقة فلان لإسمك، فما تصنع فيها؟ فقال: أما إذا قلت هذا فإنى أنظر إلى ما يخرج منها، فأتصدق بثلثه، وآكل أنا وعيالى ثلثاً، وأرد فيها ثلثه ((رواه مسلم)).
“الحرة” الأرض الملبسة حجارة سوداء. “والشرجة” بفتح الشين المعجمة وإسكان الراء وبالجيم: هى مسيل الماء.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ shunday dedilar: «Bir kishi yerning sahrosida (ketayotgan) edi, bulutda bir ovozni eshitdi: ‹Falonchining bogʻini sugʻor!› (deyilardi). Soʻng oʻsha bulut bir tomonga surilib, suvini bir toshloq yerga toʻkdi. Shunda oʻsha ariqlardan biri butun suvni oʻziga oldi. (Kishi) suvga ergashib bordi-da, bir kishini koʻrdi: u oʻz bogʻida turib, suvni belkuragi bilan (u yoqdan bu yoqqa) burib turardi. (U) unga: ‹Ey Ollohning bandasi, isming nima?› dedi. (Bogʻbon) bulutda eshitilgan oʻsha ismni aytib: ‹Falonchiman›, dedi. Soʻng (bogʻbon) unga: ‹Ey Ollohning bandasi, nega mendan ismimni soʻrayapsan?› dedi. (Kishi): ‹Men suvi mana shu (boʻlgan) bulutda bir ovozni eshitdim, u: ‹Falonchining bogʻini — sening isming bilan — sugʻor› deyardi. Sen u (bogʻ)da nima qilasan?› dedi. (Bogʻbon): ‹Modomiki, buni aytdingmi (sen soʻraganing uchun aytaman): men undan chiqqan (hosil)ga qarayman-da, uchdan birini sadaqa qilaman, uchdan birini oʻzim va oilam yeymiz, uchdan birini esa unga (bogʻga) qaytaraman›, dedi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ шундай дедилар: «Бир киши ернинг саҳросида (кетаётган) эди, булутда бир овозни эшитди: ‹Фалончининг боғини суғор!› (дейиларди). Сўнг ўша булут бир томонга сурилиб, сувини бир тошлоқ ерга тўкди. Шунда ўша ариқлардан бири бутун сувни ўзига олди. (Киши) сувга эргашиб борди-да, бир кишини кўрди: у ўз боғида туриб, сувни белкураги билан (у ёқдан бу ёққа) буриб турарди. (У) унга: ‹Эй Оллоҳнинг бандаси, исминг нима?› деди. (Боғбон) булутда эшитилган ўша исмни айтиб: ‹Фалончиман›, деди. Сўнг (боғбон) унга: ‹Эй Оллоҳнинг бандаси, нега мендан исмимни сўраяпсан?› деди. (Киши): ‹Мен суви мана шу (бўлган) булутда бир овозни эшитдим, у: ‹Фалончининг боғини — сенинг исминг билан — суғор› деярди. Сен у (боғ)да нима қиласан?› деди. (Боғбон): ‹Модомики, буни айтдингми (сен сўраганинг учун айтаман): мен ундан чиққан (ҳосил)га қарайман-да, учдан бирини садақа қиламан, учдан бирини ўзим ва оилам еймиз, учдан бирини эса унга (боғга) қайтараман›, деди».
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: جاء رجل إلى النبي صلى الله عليه وسلم فقال: إنى مجهود، فأرسل إلى بعض نسائه، فقالت: والذى بعثك بالحق ما عندى إلا ماء، ثم أرسل إلى أخرى، فقالت مثل ذلك، حتى قلن كلهن مثل ذلك: لا والذى بعثك بالحق ما عندى إلا ماء. فقال النبي صلى الله عليه وسلم “ من يضيفه هذا الليلة؟” فقال رجل من الأنصار: أنا يا رسول الله، فانطلق به إلى رحله ، فقال لامرأته: أكرمي ضيف رسول الله صلى الله عليه وسلم
وفى رواية قال لامرأته : هل عندك شئ؟ قالت: لا، إلا قوت صبيانى. قال: فعلليهن بشئ.وإذا أرادوا العشاء فنوميهم. وإذا دخل ضيفنا فأطفئ السراج وأريه أنا نأكل، فقعدوا وأكل الضيف وبات طاويين، فلما أصبح ، غدا على النبي صلى الله عليه وسلم فقال: “لقد عجب الله من صنيعكما بضيفكما الليلة” ((متفق عليه)) .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Rasululloh ﷺ ning oldilariga kelib: «Men juda ochman (kuchdan ketganman)», dedi. Shunda u zot ayollaridan biriga (odam) yubordilar. U (ayol): «Sizni haq bilan (paygʻambar qilib) yuborgan Zot bilan qasamki, mening oldimda suvdan boshqa hech narsa yoʻq», dedi. Soʻng u zot boshqasiga yubordilar, u ham xuddi shunday dedi. Nihoyat ularning hammasi ayni shunday: «Yoʻq, sizni haq bilan yuborgan Zot bilan qasamki, mening oldimda suvdan boshqa hech narsa yoʻq», dedilar. Shunda u zot: «Bu (mehmon)ni bu kecha kim mehmon qiladi? Alloh unga rahm qilsin», dedilar. Ansorlardan bir kishi turib: «Men, ey Rasululloh!» dedi. Soʻng u (mehmonni) oʻz uyiga olib bordi va xotiniga: «Oldingda biror narsa bormi?» dedi. U (ayol): «Yoʻq, faqat bolalarimning ozigʻidan boshqa», dedi. (Er): «Ularni biror narsa bilan ovutib (uxlatib qoʻy), mehmonimiz kirsa, chirogʻni oʻchir va unga biz ham yeyayotgandek koʻrsat. U yeyish uchun (qoʻlini) choʻzganda, chiroq oldiga borib uni oʻchirib qoʻy», dedi. (Rovi) dedi: Shunday qilib, ular oʻtirdilar va mehmon yedi. Tong otgach, u (ansoriy) Nabiy ﷺ ning oldilariga bordi. U zot: «Bu kecha mehmoningizga qilgan (ikkovingiz qilgan) ishingizdan Alloh hayratga keldi (rozi boʻldi)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига келиб: «Мен жуда очман (кучдан кетганман)», деди. Шунда у зот аёлларидан бирига (одам) юбордилар. У (аёл): «Сизни ҳақ билан (пайғамбар қилиб) юборган Зот билан қасамки, менинг олдимда сувдан бошқа ҳеч нарса йўқ», деди. Сўнг у зот бошқасига юбордилар, у ҳам худди шундай деди. Ниҳоят уларнинг ҳаммаси айни шундай: «Йўқ, сизни ҳақ билан юборган Зот билан қасамки, менинг олдимда сувдан бошқа ҳеч нарса йўқ», дедилар. Шунда у зот: «Бу (меҳмон)ни бу кеча ким меҳмон қилади? Аллоҳ унга раҳм қилсин», дедилар. Ансорлардан бир киши туриб: «Мен, эй Расулуллоҳ!» деди. Сўнг у (меҳмонни) ўз уйига олиб борди ва хотинига: «Олдингда бирор нарса борми?» деди. У (аёл): «Йўқ, фақат болаларимнинг озиғидан бошқа», деди. (Эр): «Уларни бирор нарса билан овутиб (ухлатиб қўй), меҳмонимиз кирса, чироғни ўчир ва унга биз ҳам еяётгандек кўрсат. У ейиш учун (қўлини) чўзганда, чироқ олдига бориб уни ўчириб қўй», деди. (Рови) деди: Шундай қилиб, улар ўтирдилар ва меҳмон еди. Тонг отгач, у (ансорий) Набий ﷺ нинг олдиларига борди. У зот: «Бу кеча меҳмонингизга қилган (икковингиз қилган) ишингиздан Аллоҳ ҳайратга келди (рози бўлди)», дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم " طعام الاثنين كافي الثلاثة، وطعام الثلاثة كافي الأربعة" ((متفق عليه)) .
وفى رواية لمسلم عن جابر رضي الله عنه ، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: طعام الواحد يكفي الاثنين وطعام الاثنين يكفي الأربعة، وطعام الأربعة يكفي الثمانية.
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Ikki (kishi)ning taomi — uch (kishi)ga kifoya (yetarli); uch (kishi)ning taomi — toʻ rt (kishi)ga kifoya» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Икки (киши)нинг таоми — уч (киши)га кифоя (етарли); уч (киши)нинг таоми — тў рт (киши)га кифоя» дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه ، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: “بينما أيوب عليه السلام يغتسل عريانا، فخر عليه جراد من ذهب، فجعل أيوب يحثي فى ثوبه فناداه ربه عز وجل يا أيوب ألم أكن أغنيتك عما ترى؟! قال:بلى وعزتك، ولكن لا غنى بى عن بركتك، ((رواه البخاري)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Ayyub alayhissalom yalangʻoch gusl qilayotganida, unga oltin chigirtkalar yogʻa boshladi. Ayyub ularni kiyimiga yigʻa boshladi. Robbi unga: ‹Ey Ayyub, Men senga bularga muhtoj boʻlmaydigan (qadar) bermaganmidim?› — dedi. Ayyub: ‹Ha, izzating bilan (qasam)! Lekin men Sening barakatingdan behojat (mustagʻni) boʻla olmayman›, — dedi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Айюб алайҳиссалом яланғоч гусл қилаётганида, унга олтин чигирткалар ёға бошлади. Айюб уларни кийимига йиға бошлади. Робби унга: ‹Эй Айюб, Мен сенга буларга муҳтож бўлмайдиган (қадар) бермаганмидим?› — деди. Айюб: ‹Ҳа, иззатинг билан (қасам)! Лекин мен Сенинг баракатингдан беҳожат (мустағни) бўла олмайман›, — деди», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن فقراء المهاجرين أتوا رسول الله صلى الله عليه وسلم فقالوا: "ذهب أهل الدثور بالدرجات العلى والنعيم المقيم، فقال: "وما ذاك؟” فقالو”:يصلون كما نصلى، ويصومون كما نصوم ويتصدقون ولانتصدق، ويعتقون ولا نعتق فقال: رسول الله صلى الله عليه وسلم :” أفلا أعلمكم شيئا تدركون به من سبقكم، وتسبقون به من بعدكم ، ولا يكون أحد أفضل منكم إلا من صنع مثل ما صنعتم؟” قالوا: بلى يا رسول الله ، قال: تسبحون ، وتكبرون، وتحمدون ، دبر كل صلاة ثلاثاً وثلاثين مرة” فرجع فقراء المهاجرين إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فقالو: سمع إخواننا أهل الأموال بما فعلنا، ففعلوا مثله؟ فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم “ذلك فضل الله يؤتيه من يشاء” ((متفق عليه)) ، وهذا لفظ رواية مسلم.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Muhojirlarning kambagʻallari Rasululloh ﷺ huzuriga kelib: «Boylik egalari yuksak darajalarni va abadiy neʼmatni olib ketdilar», dedilar. (Rasululloh ﷺ): «Bu qanday boʻldi?» dedilar. Ular: «Ular biz oʻqiganday namoz oʻqiydilar, biz tutganday roʻza tutadilar, ammo ular sadaqa beradilar, biz sadaqa bera olmaymiz; ular qul ozod qiladilar, biz qul ozod qila olmaymiz», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sizlarga shunday bir narsani oʻrgataymi, u bilan oʻzingizdan oʻtib ketganlarga yetib olasizlar va oʻzingizdan keyingilardan oʻzib ketasizlar, sizlar qilgan ishni qilganlardan boshqa hech kim sizlardan afzal boʻlmaydi?» dedilar. Ular: «Albatta, yo Rasululloh!» dedilar. (Rasululloh ﷺ): «Har bir namoz ortidan oʻttiz uch marta tasbeh (Subhanalloh), takbir (Allohu akbar) va tahmid (Alhamdulilloh) aytasizlar», dedilar. Abu Solih dedi: Soʻng muhojirlarning kambagʻallari yana Rasululloh ﷺ huzuriga qaytib kelib: «Boylik egasi boʻlgan birodarlarimiz biz qilgan ishni eshitib, ular ham xuddi shunday qilibdilar», dedilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Bu Allohning fazlidir, uni Oʻzi xohlagan kishiga beradi», dedilar. Sumay dedi: Men oilamdan baʼzilariga bu hadisni aytib berdim. Shunda u: «Sen adashibsan, balki u (Nabiy ﷺ): ‹Allohga oʻttiz uch marta tasbeh aytasan, Allohga oʻttiz uch marta tahmid aytasan, Allohga oʻttiz uch marta takbir aytasan› deganlar», dedi. Men Abu Solihning oldiga qaytib, unga buni aytdim. U qoʻlimdan ushlab: «Allohu akbar va subhanalloh va alhamdulilloh, va Allohu akbar va subhanalloh va alhamdulilloh — hammasidan oʻttiz uchtaga yetkazguningcha (shunday aytasan)», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Муҳожирларнинг камбағаллари Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб: «Бойлик эгалари юксак даражаларни ва абадий неъматни олиб кетдилар», дедилар. (Расулуллоҳ ﷺ): «Бу қандай бўлди?» дедилар. Улар: «Улар биз ўқигандай намоз ўқийдилар, биз тутгандай рўза тутадилар, аммо улар садақа берадилар, биз садақа бера олмаймиз; улар қул озод қиладилар, биз қул озод қила олмаймиз», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга шундай бир нарсани ўргатайми, у билан ўзингиздан ўтиб кетганларга етиб оласизлар ва ўзингиздан кейингилардан ўзиб кетасизлар, сизлар қилган ишни қилганлардан бошқа ҳеч ким сизлардан афзал бўлмайди?» дедилар. Улар: «Албатта, ё Расулуллоҳ!» дедилар. (Расулуллоҳ ﷺ): «Ҳар бир намоз ортидан ўттиз уч марта тасбеҳ (Субҳаналлоҳ), такбир (Аллоҳу акбар) ва таҳмид (Алҳамдулиллоҳ) айтасизлар», дедилар. Абу Солиҳ деди: Сўнг муҳожирларнинг камбағаллари яна Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига қайтиб келиб: «Бойлик эгаси бўлган биродарларимиз биз қилган ишни эшитиб, улар ҳам худди шундай қилибдилар», дедилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Бу Аллоҳнинг фазлидир, уни Ўзи хоҳлаган кишига беради», дедилар. Сумай деди: Мен оиламдан баъзиларига бу ҳадисни айтиб бердим. Шунда у: «Сен адашибсан, балки у (Набий ﷺ): ‹Аллоҳга ўттиз уч марта тасбеҳ айтасан, Аллоҳга ўттиз уч марта таҳмид айтасан, Аллоҳга ўттиз уч марта такбир айтасан› деганлар», деди. Мен Абу Солиҳнинг олдига қайтиб, унга буни айтдим. У қўлимдан ушлаб: «Аллоҳу акбар ва субҳаналлоҳ ва алҳамдулиллоҳ, ва Аллоҳу акбар ва субҳаналлоҳ ва алҳамдулиллоҳ — ҳаммасидан ўттиз учтага етказгунингча (шундай айтасан)», деди.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم: قال: “بادروا بالأعمال سبعاً، هل تنتظرون إلا فقراً منسياً، أو غنى مطغياً، أو مرضاً مفسداً، أو هرماً مفنداً، أو موتاً مجهزاً، أو الدجال، فشر غائب ينتظر، أو الساعة، فالساعة أدهى وأمر؟!” ((رواه الترمذى وقال: حديث حسن)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Amallarni (qilishga) yettita (narsadan) oldin shoshiling. Sizlar unutdiruvchi qashshoqlik, yoxud tugʻyonga soluvchi boylik, yoxud (badanni) buzuvchi kasallik, yoxud (aqlni) sustaytiruvchi qarilik, yoxud nogahon kelguvchi oʻlim, yoxud Dajjoldan — bu kutilayotgan eng yomon gʻoyib (balo)dir, yoxud Qiyomatdan — Qiyomat esa eng dahshatli va eng achchiqdir — boshqa narsani kutyapsizlarmi?» dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, uni al-Aʼrajning Abu Hurayradan rivoyatidan faqat Muharrir ibn Horun hadisi orqaligina bilamiz. Bishr ibn Umar va boshqalar ham buni Muharrir ibn Horundan rivoyat qilishgan. Maʼmar ham bu hadisni Said al-Maqburiydan eshitgan bir kishidan, u Abu Hurayradan, u Paygʻambar ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilgan va «tantazirun» deb keltirgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Амалларни (қилишга) еттита (нарсадан) олдин шошилинг. Сизлар унутдирувчи қашшоқлик, ёхуд туғёнга солувчи бойлик, ёхуд (баданни) бузувчи касаллик, ёхуд (ақлни) сустайтирувчи қарилик, ёхуд ногаҳон келгувчи ўлим, ёхуд Дажжолдан — бу кутилаётган энг ёмон ғойиб (бало)дир, ёхуд Қиёматдан — Қиёмат эса энг даҳшатли ва энг аччиқдир — бошқа нарсани кутяпсизларми?» дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, уни ал-Аъражнинг Абу Ҳурайрадан ривоятидан фақат Муҳаррир ибн Ҳорун ҳадиси орқалигина биламиз. Бишр ибн Умар ва бошқалар ҳам буни Муҳаррир ибн Ҳорундан ривоят қилишган. Маъмар ҳам бу ҳадисни Саид ал-Мақбурийдан эшитган бир кишидан, у Абу Ҳурайрадан, у Пайғамбар ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилган ва «тантазирун» деб келтирган.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: “أكثروا ذكر هاذم اللذات” ((يعنى الموت)) ((رواه الترمذى وقال: حدث حسن)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Lazzatlarni uzguvchini — yaʼni oʻlimni — koʻp eslanglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Saiddan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Лаззатларни узгувчини — яъни ўлимни — кўп эсланглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Саиддан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
- عن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: “لا يتمن أحدكم الموت إما محسناً فلعله يزداد، وإما مسيئاً فلعله يستعتب” ((متفق عليه)) .وهذا لفظ البخاري
وفى رواية لمسلم عن أبي هريرة رضي الله عنه عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: “لا يتمن أحدكم الموت، ولا يدع به من قبل أن يأتيه، إنه إذا مات انقطع عمله، وإنه لا يزيد المؤمن عمره إلا خيراً”.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizdan birortangiz oʻlimni orzu qilmasin va u (oʻlim) kelishidan oldin uni (oʻlimni) tilab duo qilmasin. Chunki sizdan biri oʻlsa, amali toʻxtaydi. Moʻminning umri esa unga faqat yaxshilikni ziyoda qiladi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сиздан бирортангиз ўлимни орзу қилмасин ва у (ўлим) келишидан олдин уни (ўлимни) тилаб дуо қилмасин. Чунки сиздан бири ўлса, амали тўхтайди. Мўминнинг умри эса унга фақат яхшиликни зиёда қилади», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "ما بعث الله نبياً إلا رعى الغنم” فقال أصحابه: أنت؟ قال: كنت أرعاها على قراريط لأهل مكة”. ((رواه البخاري)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Alloh hech bir paygʻambarni — qoʻy boqmagan holda — yubormagan», — dedilar. Sahobalar u zotdan: «Siz ham shunday qildingizmi?» — deb soʻradi. Paygʻambar ﷺ: «Ha, men Makka ahlining qoʻylarini bir necha qirot (haqi) evaziga boqar edim», — deb javob berdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ ҳеч бир пайғамбарни — қўй боқмаган ҳолда — юбормаган», — дедилар. Саҳобалар у зотдан: «Сиз ҳам шундай қилдингизми?» — деб сўради. Пайғамбар ﷺ: «Ҳа, мен Макка аҳлининг қўйларини бир неча қирот (ҳақи) эвазига боқар эдим», — деб жавоб бердилар.
- وعنه عن رسول الله صلى الله عليه وسلم أنه قال: “من خير معاش الناس رجل ممسك عنان فرسه فى سبيل الله، يطير على متنه، كلما سمع هيعه أو فزعة، طار عليه يبتغى القتل، أو الموت مظانه، أو رجل فى غنيمة فى رأس شعفة من هذه الشعف، أو بطن واد من هذه الأودية يقيم الصلاة، ويؤتى الزكاة، ويعبد ربه حتى يأتيه اليقين، ليس من الناس إلا فى خير” ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Odamlarning eng yaxshi tirikchilik qiladigani — Allohning yoʻlida otining jilovini ushlab turgan, (jangga shay) uning ustida uchib yuradigan, har qachon (dushman) haqida xavotirli xabar yoxud yordamga chaqiriqni eshitsa, oʻlim kutilayotgan joylarda qatl boʻlish va oʻlimni izlab unga otilib boradigan kishidir; yoxud bu togʻlardan birining choʻqqisida yoki bu vodiylardan birining ichida oʻz qoʻylari bilan boʻlib, namozni toʻkis ado etadigan, zakot beradigan va oʻlim (yaqin) kelmaguncha Robbiga ibodat qiladigan kishidir. Bu odamlar faqat yaxshilik ichida boʻladilar».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Одамларнинг энг яхши тирикчилик қиладигани — Аллоҳнинг йўлида отининг жиловини ушлаб турган, (жангга шай) унинг устида учиб юрадиган, ҳар қачон (душман) ҳақида хавотирли хабар ёхуд ёрдамга чақириқни эшитса, ўлим кутилаётган жойларда қатл бўлиш ва ўлимни излаб унга отилиб борадиган кишидир; ёхуд бу тоғлардан бирининг чўққисида ёки бу водийлардан бирининг ичида ўз қўйлари билан бўлиб, намозни тўкис адо этадиган, закот берадиган ва ўлим (яқин) келмагунча Роббига ибодат қиладиган кишидир. Бу одамлар фақат яхшилик ичида бўладилар».
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: “ما نقصت صدقة من مال، و ما زادالله عبداً بعفو إلا عزاً، وما تواضع أحد لله إلا رفعه الله” ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sadaqa moldan (hech narsani) kamaytirmaydi; banda kechirim qilgani sayin Alloh uning izzatini ziyoda qiladi; va kim Alloh uchun tavozuʼ qilsa, Alloh uni yuksaltiradi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Садақа молдан (ҳеч нарсани) камайтирмайди; банда кечирим қилгани сайин Аллоҳ унинг иззатини зиёда қилади; ва ким Аллоҳ учун тавозуъ қилса, Аллоҳ уни юксалтиради», — дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: “ما بعث الله نبياً إلا رعى الغنم” قال أصحابه: وأنت؟ فقال: نعم كنت أرعاها على قراريط لأهل مكة” ((رواه البخاري)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Alloh hech bir paygʻambarni — qoʻy boqmagan holda — yubormagan», — dedilar. Sahobalar u zotdan: «Siz ham shunday qildingizmi?» — deb soʻradi. Paygʻambar ﷺ: «Ha, men Makka ahlining qoʻylarini bir necha qirot (haqi) evaziga boqar edim», — deb javob berdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ ҳеч бир пайғамбарни — қўй боқмаган ҳолда — юбормаган», — дедилар. Саҳобалар у зотдан: «Сиз ҳам шундай қилдингизми?» — деб сўради. Пайғамбар ﷺ: «Ҳа, мен Макка аҳлининг қўйларини бир неча қирот (ҳақи) эвазига боқар эдим», — деб жавоб бердилар.
- وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: لو دعيت إلى كراع أو ذراع لأجبت ولو أهدى إلى ذراع أو كراع لقبلت”. ((رواه البخاري)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi)ki, u zot: «Agar men kuroʼ (qoʻ yning oyoq qismi taomi)ga chaqirilsam, albatta ijobat qilgan (borgan) boʻ lar edim; va agar menga bir ziroʼ (qoʻ l-yelka goʻshti) hadya qilinsa, albatta qabul qilgan boʻ lar edim», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди)ки, у зот: «Агар мен курў (қў йнинг оёқ қисми таоми)га чақирилсам, албатта ижобат қилган (борган) бў лар эдим; ва агар менга бир зирў (қў л-елка гўшти) ҳадя қилинса, албатта қабул қилган бў лар эдим», дедилар.
- وعن أبى هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: “لا ينظر الله يوم القيامة إلى من جر إزاره بطراً” ((متفق عليه))
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Alloh qiyomat kuni izorini manmanlik (kibr) bilan sudragan kishiga (rahmat nazari bilan) boqmaydi» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ қиёмат куни изорини манманлик (кибр) билан судраган кишига (раҳмат назари билан) боқмайди» дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: “ثلاثة لا يكلمهم الله يوم القيامة، ولايزكيهم، ولا ينظر إليهم ، ولهم عذاب أليم: شيخ زان وملك كذاب، وعائل مستكبر” ((رواه مسلم))
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uch (toifa) borki, Alloh qiyomat kuni ularga gapirmaydi va ularni poklamaydi — Abu Muoviya: «va ularga qaramaydi» dedi —; ular uchun alamli azob bordir: zinokor qari (chol), yolgʻonchi podshoh va manman (takabbur) kambagʻal», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч (тоифа) борки, Аллоҳ қиёмат куни уларга гапирмайди ва уларни покламайди — Абу Муовия: «ва уларга қарамайди» деди —; улар учун аламли азоб бордир: зинокор қари (чол), ёлғончи подшоҳ ва манман (такаббур) камбағал», дедилар.
- وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: “قال الله عز وجل: العز إزاري والكبرياء ردائي، فمن ينازعني في واحد منهما فقد عذبته” ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla shunday dedi: ‹Izzat — Mening izorim, kibriyo — Mening ridomdir. Kim ulardan biri xususida Men bilan talashsa, uni azoblayman›», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла шундай деди: ‹Иззат — Менинг изорим, кибриё — Менинг ридомдир. Ким улардан бири хусусида Мен билан талашса, уни азоблайман›», дедилар.
- وعنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال:"بينما رجل يمشى في حلة تعجبه نفسه، مرجل رأسه، يختال في مشيته، إذ خسف الله به، فهو يتجلجل في الأرض إلى يوم القيامة” ((متفق عليه)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kishi oʻzini manman qilib, sochini taragan holda, kerilib yurib borarkan, Alloh uni (yerga) yuttirdi. Endi u qiyomat kunigacha yer ostiga choʻkib boraveradi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир киши ўзини манман қилиб, сочини тараган ҳолда, керилиб юриб бораркан, Аллоҳ уни (ерга) юттирди. Энди у қиёмат кунигача ер остига чўкиб бораверади», дедилар.
- وعن أبى هريرة رضي الله عنه قال: سئل رسول الله صلى الله عليه وسلم عن أكثر ما يدخل الناس الجنة؟ قال: “تقوى الله وحسن الخلق” وسئل عن أكثر ما يدخل الناس النار، قال: “الفم والفرج”. ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن صحيح)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺdan odamlarni eng koʻp jannatga kiritadigan narsa haqida soʻralganda, u zot: «Allohga taqvo va goʻzal xulq», dedilar. Yana u zotdan odamlarni eng koʻp doʻzaxga kiritadigan narsa haqida soʻralganda, u zot: «Ogʻiz va avrat (jinsiy aʼzo)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahih gʻaribdir. Abdulloh ibn Idris esa, u ibn Yazid ibn Abdurrahmon al-Avdiydir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺдан одамларни энг кўп жаннатга киритадиган нарса ҳақида сўралганда, у зот: «Аллоҳга тақво ва гўзал хулқ», дедилар. Яна у зотдан одамларни энг кўп дўзахга киритадиган нарса ҳақида сўралганда, у зот: «Оғиз ва аврат (жинсий аъзо)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳ ғарибдир. Абдуллоҳ ибн Идрис эса, у ибн Язид ибн Абдурраҳмон ал-Авдийдир.
- وعنه قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: “أكمل المؤمنين إيماناً أحسنهم خلقاً وخياركم خياركم لنسائهم”. ((رواه الترمذي وقال: حديث حسن صحيح)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminlarning iymoni eng kamoli — axloqi eng goʻzal boʻlganidir. Sizlarning yaxshilaringiz — ayollariga axloqi jihatidan yaxshi boʻlganlaringizdir», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Oisha va Ibn Abbosdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning bu hadisi hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминларнинг иймони энг камоли — ахлоқи энг гўзал бўлганидир. Сизларнинг яхшиларингиз — аёлларига ахлоқи жиҳатидан яхши бўлганларингиздир», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Оиша ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг бу ҳадиси ҳасан саҳиҳдир.
- وعن أبى هريرة رضي الله عنه قال: بال أعرابى في المسجد فقام الناس إليه ليقعوا فيه، فقال النبى صلى الله عليه وسلم: “دعوه وأريقوا على بوله سجلاً من ماء، أو ذنوباً من ماء، فإنما بعثتم ميسرين ولم تبعثوا معسرين” ((رواه البخارى)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir aʼrobiy turib, masjidda siya boshladi. Odamlar uni (toʻxtatishga) ushladilar, lekin Paygʻambar ﷺ uni qoldirishni va u siygan joyga bir chelak (yoki idish) suv quyishni buyurdilar. Soʻng Paygʻambar ﷺ: «Sizlar (ishni) yengillashtirgani yuborilgansizlar, qiyinlashtirgani emas», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир аъробий туриб, масжидда сия бошлади. Одамлар уни (тўхтатишга) ушладилар, лекин Пайғамбар ﷺ уни қолдиришни ва у сийган жойга бир челак (ёки идиш) сув қуйишни буюрдилар. Сўнг Пайғамбар ﷺ: «Сизлар (ишни) енгиллаштиргани юборилгансизлар, қийинлаштиргани эмас», — дедилар.
- وعن أبى هريرة رضي الله عنه أن رجلاً قال للنبى صلى الله عليه وسلم: أوصنى قال: “لا تغضب” فردد مراراً، قال: “لا تغضب”. ((رواه البخارى)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qilishicha,) bir kishi Paygʻambar ﷺga: «Menga (biror) nasihat qiling» dedi. (U zot:) «Gʻazablanma» dedilar. U (soʻrovni) bir necha bor takrorladi, (har safar u zot:) «Gʻazablanma» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилишича,) бир киши Пайғамбар ﷺга: «Менга (бирор) насиҳат қилинг» деди. (У зот:) «Ғазабланма» дедилар. У (сўровни) бир неча бор такрорлади, (ҳар сафар у зот:) «Ғазабланма» дедилар.
- وعن أبى هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: ليس الشديد بالصرعة، إنما الشديد الذى يملك نفسه عند الغضب” ((متفق عليه))
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Kuchli (pahlavon) — (kurashda odamlarni) yiqitadigan (kishi) emas; kuchli (pahlavon) — gʻazab paytida oʻzini tuta oladigan kishidir» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Кучли (паҳлавон) — (курашда одамларни) йиқитадиган (киши) эмас; кучли (паҳлавон) — ғазаб пайтида ўзини тута оладиган кишидир» дедилар.
- وعن أبى هريرة رضي الله عنه أن رجلاً قال: يا رسول الله إن لى قرابة أصلهم ويقطعونى، وأحسن إليهم ويسيئون إلى، وأحلم عنهم ويجهلون على! فقال: “لئن كنت كما قلت فكأنما تسفهم المل ولا يزال معك من الله تعالى ظهير عليهم ما دمت على ذلك” ((رواه مسلم)) وقد سبق شرحه في “باب صلة الأرحام”.
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi: «Yo Rasululloh! Mening qarindoshlarim bor, men ular bilan aloqani ulayman, ular esa meni uzadilar; men ularga yaxshilik qilaman, ular menga yomonlik qiladilar; men ularga halimlik (sabr) qilaman, ular menga nodonlik qiladilar», dedi. Shunda u zot: «Agar sen aytganingdek boʻlsa, sen goʻyo ularning (yuziga) issiq kul yedirayotgandeksan. Sen shu (yaxshi yoʻlda) turar ekansan, Alloh tomonidan sen bilan birga ularga qarshi yordamchi (boʻlib turuvchi farishta) doimo qoladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ! Менинг қариндошларим бор, мен улар билан алоқани улайман, улар эса мени узадилар; мен уларга яхшилик қиламан, улар менга ёмонлик қиладилар; мен уларга ҳалимлик (сабр) қиламан, улар менга нодонлик қиладилар», деди. Шунда у зот: «Агар сен айтганингдек бўлса, сен гўё уларнинг (юзига) иссиқ кул едираётгандексан. Сен шу (яхши йўлда) турар экансан, Аллоҳ томонидан сен билан бирга уларга қарши ёрдамчи (бўлиб турувчи фаришта) доимо қолади», дедилар.
- وعن أبى هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "كانت بنو إسرائيل تسوسهم الأنبياء، كلما هلك نبى خلفه نبى، وإنه لا نبى بعدى وسيكون بعدى خلفاء فيكثرون” قالوا: يا رسول الله فما تأمرنا؟ قال: "أوفوا ببيعة الأول فالأول، ثم أعطوهم حقهم، واسألوا الله الذى لكم ، فإن الله سائلهم عما استرعاهم” ((متفق عليه))
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Bani Isroil — paygʻambarlar tomonidan boshqarilar va hidoyat qilinardi: qachon bir paygʻambar vafot etsa, boshqasi uning oʻrnini egallardi. Mendan keyin paygʻambar boʻlmaydi, lekin — soni koʻpayib boradigan — xalifalar boʻladi», — dedi. Odamlar: «Yo Rasululloh! Bizga nima qilishni buyurasiz?» — dedi. U zot: «Birinchi boʻlib bayʼat berilgan (xalifa)ga itoat qilinglar. Ularning (yaʼni xalifalarning) haqqini ado etinglar — chunki Alloh ulardan — Oʻzi ularning qoʻliga (qaramogʻiga) bergan (kishilarni) boshqarish haqida — soʻraydi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бани Исроил — пайғамбарлар томонидан бошқарилар ва ҳидоят қилинарди: қачон бир пайғамбар вафот эца, бошқаси унинг ўрнини эгалларди. Мендан кейин пайғамбар бўлмайди, лекин — сони кўпайиб борадиган — халифалар бўлади», — деди. Одамлар: «Ё Расулуллоҳ! Бизга нима қилишни буюрасиз?» — деди. У зот: «Биринчи бўлиб байъат берилган (халифа)га итоат қилинглар. Уларнинг (яъни халифаларнинг) ҳаққини адо этинглар — чунки Аллоҳ улардан — Ўзи уларнинг қўлига (қарамоғига) берган (кишиларни) бошқариш ҳақида — сўрайди», — деди.
- وعن أبى هريرة رضي الله عنه، عن النبى صلى الله عليه وسلم قال: “سبعة يظلهم الله في ظله يوم لا ظل إلا ظله: إمام عادل، وشاب نشأ في عبادة الله تعالى، ورجل قلبه معلق بالمساجد، ورجلان تحابا في الله اجتمعا عليه وتفرقا عليه، ورجل دعته امرأة ذات منصب وجمال، فقال: إنى أخاف الله، ورجل تصدق بصدقة فأخفاها حتى لا تعلم شماله ما تنفق يمينه، ورجل ذكر الله خالياً ففاضت عيناه” ((متفق عليه))
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Yetti (toifa) kishini Alloh — Oʻz soyasidan boshqa soya boʻlmagan kunda — Oʻz soyasida soyalaydi: (1) odil rahbar (imom); (2) Allohga ibodatda (yaʼni bolaligidan Allohga ixlos bilan) tarbiyalangan yigit; (3) qalbi masjidga bogʻlangan kishi (yaʼni besh vaqt namozni jamoat bilan masjidda oʻqiydigan); (4) bir-birini faqat Alloh uchun sevgan va Alloh yoʻlida (gina) uchrashib, ajraladigan ikki kishi; (5) obroʻ-nasabli goʻzal ayolning (zinoga) chaqirigʻini rad etib: ‹Men Allohdan qoʻrqaman›, — degan kishi; (6) shunchalik maxfiy sadaqa qiladigan kishiki, chap qoʻli oʻng qoʻli nima berganini bilmaydi (yaʼni u sadaqani yashirin qiladi); (7) yolgʻizlikda Allohni yodga olib, koʻzlari yoshga toʻlgan kishi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Етти (тоифа) кишини Аллоҳ — Ўз соясидан бошқа соя бўлмаган кунда — Ўз соясида соялайди: (1) одил раҳбар (имом); (2) Аллоҳга ибодатда (яъни болалигидан Аллоҳга ихлос билан) тарбияланган йигит; (3) қалби масжидга боғланган киши (яъни беш вақт намозни жамоат билан масжидда ўқийдиган); (4) бир-бирини фақат Аллоҳ учун севган ва Аллоҳ йўлида (гина) учрашиб, ажраладиган икки киши; (5) обрў-насабли гўзал аёлнинг (зинога) чақириғини рад этиб: ‹Мен Аллоҳдан қўрқаман›, — деган киши; (6) шунчалик махфий садақа қиладиган кишики, чап қўли ўнг қўли нима берганини билмайди (яъни у садақани яширин қилади); (7) ёлғизликда Аллоҳни ёдга олиб, кўзлари ёшга тўлган киши», — дедилар.
- وعن أبى هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم “عليك السمع والطاعة في عسرك ويسرك ومنشطك، ومكرهك وأثرة عليك” ((رواه مسلم)).
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Senga (rahbarni) eshitish va unga itoat qilish (vojibdir): qiyinchiligingda ham, yengilligingda ham, xohishingga muvofiq kelganida ham, yoqmaganida ham, hatto (haqqing) seningdan ustun koʻrilganida (boshqasiga berib qoʻyilganida) ham», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сенга (раҳбарни) эшитиш ва унга итоат қилиш (вожибдир): қийинчилигингда ҳам, енгиллигингда ҳам, хоҳишингга мувофиқ келганида ҳам, ёқмаганида ҳам, ҳатто (ҳаққинг) сенингдан устун кўрилганида (бошқасига бериб қўйилганида) ҳам», дедилар.
- وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: “من أطاعني فقد أطاع الله، ومن عصاني فقد عصى الله، ومن يطع الأمير فقد أطاعني، ومن يعص الأمير فقد عصاني” ((متفق عليه)) .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Allohning Rasuli ﷺ ning shunday deganini eshitdim: «Biz (dunyoga kelishda) oxirgimiz, lekin (jannatga kirishda) eng oldingimiz (boʻlamiz)». Paygʻambar ﷺ yana: «Kim menga itoat qilsa, Allohga itoat qiladi; kim menga osiylik qilsa, Allohga osiylik qiladi. Kim rahbarga (amirga) itoat qilsa, menga itoat qiladi; kim rahbarga osiylik qilsa, menga osiylik qiladi. Imom (rahbar) — bir qalqon (panoh)dek(dir): uning (himoyasi) ostida jang qilinadi va u orqali (dushmandan) saqlaniladi. Agar imom odamlarni taqvoga buyursa va adolat bilan hukm qilsa, u shuning uchun mukofotlanadi; agar buning aksini qilsa, u shuning (gunohi) uchun javobgar boʻladi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг шундай деганини эшитдим: «Биз (дунёга келишда) охиргимиз, лекин (жаннатга киришда) энг олдингимиз (бўламиз)». Пайғамбар ﷺ яна: «Ким менга итоат қилса, Аллоҳга итоат қилади; ким менга осийлик қилса, Аллоҳга осийлик қилади. Ким раҳбарга (амирга) итоат қилса, менга итоат қилади; ким раҳбарга осийлик қилса, менга осийлик қилади. Имом (раҳбар) — бир қалқон (паноҳ)дек(дир): унинг (ҳимояси) остида жанг қилинади ва у орқали (душмандан) сақланилади. Агар имом одамларни тақвога буюрса ва адолат билан ҳукм қилса, у шунинг учун мукофотланади; агар бунинг аксини қилса, у шунинг (гуноҳи) учун жавобгар бўлади», — деди.
- وعن أبى هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: “إنكم ستحرصون على الإمارة، وستكون ندامة يوم القيامة” ((رواه البخارى)).
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qiladi:) U zot: «Albatta, sizlar imoratga (hokimlikka) ochkoʻzlik (hirs) qilasizlar; (lekin) u Qiyomat kuni nadomat (pushaymonlik) boʻladi. (U) — naqadar yaxshi emizuvchi (boshlanishi shirin), naqadar yomon koʻkrakdan ajratuvchi (oqibati achchiq)dir!», dedilar. (Muhammad ibn Bashshor aytdi: Bizga Abdulloh ibn Humron, (unga) Abdulhamid, (u) Said al-Maqburiydan, (u) Umar ibn Hakamdan, (u) Abu Hurayradan uning (oʻz) soʻzini (mavquf) rivoyat qildi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилади:) У зот: «Албатта, сизлар иморатга (ҳокимликка) очкўзлик (ҳирс) қиласизлар; (лекин) у Қиёмат куни надомат (пушаймонлик) бўлади. (У) — нақадар яхши эмизувчи (бошланиши ширин), нақадар ёмон кўкракдан ажратувчи (оқибати аччиқ)дир!», дедилар. (Муҳаммад ибн Башшор айтди: Бизга Абдуллоҳ ибн Ҳумрон, (унга) Абдулҳамид, (у) Саид ал-Мақбурийдан, (у) Умар ибн Ҳакамдан, (у) Абу Ҳурайрадан унинг (ўз) сўзини (мавқуф) ривоят қилди.)