حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَنَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَزُورًا فَانْتَهَبَهَا النَّاسُ فَنَادَى مُنَادِيهِ إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يَنْهَيَانِكُمْ عَنْ النُّهْبَةِ فَجَاءَ النَّاسُ بِمَا أَخَذُوا فَقَسَمَهُ بَيْنَهُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ bir tuyani soʻydilar, odamlar esa uni talon-toroj qilib olib ketishdi. Shunda u zotning jarchisi: «Albatta Alloh va Uning Rasuli sizlarni talonchilikdan qaytaradilar», deb nido qildi. Bas, odamlar olgan narsalarini olib kelishdi, u zot esa uni ular orasida taqsimlab berdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ бир туяни сўйдилар, одамлар эса уни талон-торож қилиб олиб кетишди. Шунда у зотнинг жарчиси: «Албатта Аллоҳ ва Унинг Расули сизларни талончиликдан қайтарадилар», деб нидо қилди. Бас, одамлар олган нарсаларини олиб келишди, у зот эса уни улар орасида тақсимлаб бердилар.
حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُبَاشِرْ الْمَرْأَةُ الْمَرْأَةَ وَلَا الرَّجُلُ الرَّجُلَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ: «Ayol ayolga, erkak erkakka (yalangʻoch holda) tegib turmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл аёлга, эркак эркакка (яланғоч ҳолда) тегиб турмасин», дедилар.
حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ قَالَ أَخْبَرَنَا كَامِلٌ يَعْنِي أَبَا الْعَلَاءِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا صَالِحٍ مُؤَذِّنًا كَانَ يُؤَذِّنُ لَهُمْ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ رَأْسِ السَّبْعِينَ وَإِمَارَةِ الصِّبْيَانِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Men Rasululloh ﷺni shunday deganlarini eshitdim: «Yetmishinchi yilning boshidan va bolalarning amirligidan Allohdan panoh soʻranglar».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Мен Расулуллоҳ ﷺни шундай деганларини эшитдим: «Етмишинчи йилнинг бошидан ва болаларнинг амирлигидан Аллоҳдан паноҳ сўранглар».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا كَامِلٌ أَبُو الْعَلَاءِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ رَأْسِ السَّبْعِينَ وَمَنْ إِمَارَةِ الصِّبْيَانِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ: «Yetmishinchi yilning boshidan va bolalarning amirligidan Allohdan panoh soʻranglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Етмишинчи йилнинг бошидан ва болаларнинг амирлигидан Аллоҳдан паноҳ сўранглар», дедилар.
وَقَالَ لَا تَذْهَبُ الدُّنْيَا حَتَّى تَصِيرَ لِلُكَعِ ابْنِ لُكَعٍ
Va u zot: «Dunyo pastkashning oʻgʻli pastkashga qolmagunicha ketmaydi», dedilar.Ва у зот: «Дунё пасткашнинг ўғли пасткашга қолмагунича кетмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ أَخْبَرَنَا كَامِلٌ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقِيلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَغَارُ قَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَغَارُ وَاللَّهُ أَغْيَرُ مِنِّي وَمِنْ غَيْرَتِهِ نَهَى عَنْ الْفَوَاحِشِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺga: «Siz rashk qilmaysizmi?» deyildi. U zot: «Allohga qasamki, men albatta rashk qilaman. Alloh esa mendan ham rashkchiroqdir. Uning rashki tufayli fohisha ishlardan qaytardi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺга: «Сиз рашк қилмайсизми?» дейилди. У зот: «Аллоҳга қасамки, мен албатта рашк қиламан. Аллоҳ эса мендан ҳам рашкчироқдир. Унинг рашки туфайли фоҳиша ишлардан қайтарди», дедилар.
حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ وَأَبُو الْمُنْذِرِ إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ قَالَا ثَنَا كَامِلٌ قَالَ ثَنَا أَبُو صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَذْهَبُ الدُّنْيَا حَتَّى تَصِيرَ لِلُكَعٍ قَالَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ حَتَّى تَصِيرَ لِلُكَعِ ابْنِ لُكَعٍو قَالَ ابْنُ أَبِي بُكَيْرٍ لِلَكِيعِ ابْنِ لَكِيعٍ و قَالَ أَسْوَدُ يَعْنِي الْمُتَّهَمَ ابْنَ الْمُتَّهَمِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ: «Dunyo pastkashga qolmagunicha ketmaydi», dedilar. Ismoil ibn Umar: «pastkashning oʻgʻli pastkashga qolmagunicha», dedi. Ibn Abu Bukayr: «lakiyʼning oʻgʻli lakiyʼga», dedi. Asvad esa: «Yaʼni tuhmat ostidagining oʻgʻli tuhmat ostidagiga», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Дунё пасткашга қолмагунича кетмайди», дедилар. Исмоил ибн Умар: «пасткашнинг ўғли пасткашга қолмагунича», деди. Ибн Абу Букайр: «лакийънинг ўғли лакийъга», деди. Асвад эса: «Яъни туҳмат остидагининг ўғли туҳмат остидагига», деди.
حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ حَدَّثَنَا كَامِلٌ حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمُكْثِرِينَ هُمْ الْأَرْذَلُونَ إِلَّا مَنْ قَالَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَاقَالَ كَامِلٌ بِيَدِهِ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ وَبَيْنَ يَدَيْهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ: «Albatta (moli) koʻp boʻlganlar — oʻshalar eng past kishilardir, magar kim mana bunday, mana bunday va mana bunday qilsa (bundan mustasno)», dedilar. Komil dedi: (Yaʼni) qoʻli bilan oʻng tomoniga, chap tomoniga va oldiga (ishora qilib).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта (моли) кўп бўлганлар — ўшалар энг паст кишилардир, магар ким мана бундай, мана бундай ва мана бундай қилса (бундан мустасно)», дедилар. Комил деди: (Яъни) қўли билан ўнг томонига, чап томонига ва олдига (ишора қилиб).
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ قُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا أَعْلَمُ شَكَّ مُوسَى قَالَ ذَرَارِيُّ الْمُسْلِمِينَ فِي الْجَنَّةِ يَكْفُلُهُمْ إِبْرَاهِيَمُ عَلَيْهِ السَّلَام
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi — «bilishimcha», deb Muso shak qildi —: «Musulmonlarning bolalari jannatdadir, ularga Ibrohim alayhissalom kafil boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади — «билишимча», деб Мусо шак қилди —: «Мусулмонларнинг болалари жаннатдадир, уларга Иброҳим алайҳиссалом кафил бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي سَوْدَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا زَارَ الْمُسْلِمُ أَخَاهُ فِي اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَوْ عَادَهُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ طِبْتَ وَتَبَوَّأْتَ مِنْ الْجَنَّةِ مَنْزِلًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon kishi Alloh azza va jalla (yoʻli) uchun birodarini ziyorat qilsa yoki uni (kasalligida) yoʻqlab borsa, Alloh azza va jalla: ‹Pok boʻlding va jannatdan bir manzil egallading›, deydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон киши Аллоҳ азза ва жалла (йўли) учун биродарини зиёрат қилса ёки уни (касаллигида) йўқлаб борса, Аллоҳ азза ва жалла: ‹Пок бўлдинг ва жаннатдан бир манзил эгалладинг›, дейди», дедилар.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ يُحَدِّثُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ حُذَافَةَ السَّهْمِيَّ قَامَ يُصَلِّي فَجَهَرَ بِصَلَاتِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ حُذَافَةَ لَا تُسْمِعْنِي وَأَسْمِعْ رَبَّكَ عَزَّ وَجَلَّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Huzofa as-Sahmiy namozga turib, namozida ovozini baland qildi. Shunda Nabiy ﷺ: «Ey Ibn Huzofa, menga eshittirma, Robbing azza va jallaga eshittir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Ҳузофа ас-Саҳмий намозга туриб, намозида овозини баланд қилди. Шунда Набий ﷺ: «Эй Ибн Ҳузофа, менга эшиттирма, Роббинг азза ва жаллага эшиттир», дедилар.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ قَالَ ثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ يُحَدِّثُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَخَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا يَسْتَسْقِي فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ بِلَا أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍ ثُمَّ خَطَبَنَا وَدَعَا اللَّهَ وَحَوَّلَ وَجْهَهُ نَحْوَ الْقِبْلَةِ رَافِعًا يَدَهُ ثُمَّ قَلَبَ رِدَاءَهُ فَجَعَلَ الْأَيْمَنَ عَلَى الْأَيْسَرِ وَالْأَيْسَرَ عَلَى الْأَيْمَنِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir kuni yomgʻir soʻrash uchun chiqdilar va bizga azonsiz va iqomatsiz ikki rakat namoz oʻqib berdilar, soʻng bizga xutba qildilar hamda Allohga duo qildilar. U zot qoʻllarini koʻtargan holda yuzlarini qiblaga burdilar, soʻng ridolarini agʻdarib, oʻng tomonini chap tomonga, chap tomonini oʻng tomonga qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир куни ёмғир сўраш учун чиқдилар ва бизга азонсиз ва иқоматсиз икки ракат намоз ўқиб бердилар, сўнг бизга хутба қилдилар ҳамда Аллоҳга дуо қилдилар. У зот қўлларини кўтарган ҳолда юзларини қиблага бурдилар, сўнг ридоларини ағдариб, ўнг томонини чап томонга, чап томонини ўнг томонга қилдилар.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالشَّكِّ مِنْ إِبْرَاهِيَمَ عَلَيْهِ السَّلَام إِذْ قَالَ {رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي}
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biz Ibrohim — alayhissalom — dan koʻra shakka haqliroqmiz — u: {Rabbim, oʻliklarni qanday tiriltirishingni menga koʻrsatgin, dedi. (Alloh): Iymon keltirmadingmi? dedi. (Ibrohim): Ha, lekin qalbim xotirjam boʻlishi uchun (soʻrayapman), dedi} (deganda)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Биз Иброҳим — алайҳиссалом — дан кўра шакка ҳақлироқмиз — у: {Раббим, ўликларни қандай тирилтиришингни менга кўрсатгин, деди. (Аллоҳ): Иймон келтирмадингми? деди. (Иброҳим): Ҳа, лекин қалбим хотиржам бўлиши учун (сўраяпман), деди} (деганда)», дедилар.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ لُوطًا لَقَدْ كَانَ يَأْوِي إِلَى رُكْنٍ شَدِيدٍ وَلَوْ لَبِثْتُ فِي السِّجْنِ مَا لَبِثَ يُوسُفُ لَأَجَبْتُ الدَّاعِيَ
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Alloh Lutga rahmat qilsin; albatta u qattiq (kuchli) bir tirgakka (Allohga) suyanar edi; agar men Yusuf qolgan (muddat)cha zindonda qolganimda, (meni chaqirgan) chaqiruvchiga (darhol) javob bergan boʻlardim», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ Лутга раҳмат қилсин; албатта у қаттиқ (кучли) бир тиргакка (Аллоҳга) суянар эди; агар мен Юсуф қолган (муддат)ча зиндонда қолганимда, (мени чақирган) чақирувчига (дарҳол) жавоб берган бўлардим», дедилар.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سِيرِينَ قَالَ ثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْكُمْ أَحَدٌ يُدْخِلُهُ عَمَلُهُ الْجَنَّةَ وَلَا يُنَجِّيهِ مِنْ النَّارِ قَالُوا وَلَا أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَلَا أَنَا إِلَّا أَنْ يَتَغَمَّدَنِي رَبِّي بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ وَهْبٌ يَقْبِضُهَا وَيَبْسُطُهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ: «Sizlardan hech kimni amali jannatga kiritmaydi va uni doʻzaxdan qutqarmaydi», dedilar. Ular: «Sizni ham-a, yo Rasululloh?» dedilar. U zot: «Meni ham, magar Robbim meni Oʻz rahmati bilan oʻrasa», dedilar. Va Rasululloh ﷺ qoʻllari bilan mana bunday qildilar — Vahb (koʻrsatib), uni yumib-ochib ishora qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ҳеч кимни амали жаннатга киритмайди ва уни дўзахдан қутқармайди», дедилар. Улар: «Сизни ҳам-а, ё Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Мени ҳам, магар Роббим мени Ўз раҳмати билан ўраса», дедилар. Ва Расулуллоҳ ﷺ қўллари билан мана бундай қилдилар — Ваҳб (кўрсатиб), уни юмиб-очиб ишора қилди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَكْثَرُ عَذَابِ الْقَبْرِ فِي الْبَوْلِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Qabr azobining koʻpi siydik (dan ehtiyot boʻlmaslik) sababidandir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Қабр азобининг кўпи сийдик (дан эҳтиёт бўлмаслик) сабабидандир», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا رُزَيْقٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي سُلْمَى حَدَّثَنَا أَبُو الْمُهَزِّمِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ بِالسَّمَاءِ يَعْنِي ذَاتِ الْبُرُوجِ وَالسَّمَاءِ وَالطَّارِقِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ oxirgi xufton (namozi)da «Vas-samo», yaʼni «Zotil-buruj» va «Vas-samoi vat-toriq» (surala)rini oʻqir edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ охирги хуфтон (намози)да «Вас-само», яъни «Зотил-буруж» ва «Вас-самои ват-ториқ» (сурала)рини ўқир эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ عَبَّادٍ السَّدُوسِيُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْمُهَزِّمِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أَنْ يُقْرَأَ بِالسَّمَوَاتِ فِي الْعِشَاءِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ xufton (namozi)da «samovot» (deb boshlanuvchi surala)rni oʻqishga buyurdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ хуфтон (намози)да «самовот» (деб бошланувчи сурала)рни ўқишга буюрдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ كَرِهَ لَكُمْ ثَلَاثًا وَرَضِيَ لَكُمْ ثَلَاثًا رَضِيَ لَكُمْ أَنْ تَعْبُدُوهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَنْ تَعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَأَنْ تَنْصَحُوا لِوُلَاةِ الْأَمْرِ وَكَرِهَ لَكُمْ قِيلَ وَقَالَ وَإِضَاعَةَ الْمَالِ وَكَثْرَةَ السُّؤَالِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta Alloh sizlar uchun uch narsani yomon koʻrdi va sizlar uchun uch narsadan rozi boʻldi. Sizlar uchun Unga ibodat qilishingiz va Unga hech narsani sherik qilmasligingiz, hammangiz Allohning arqoniga mahkam yopishishingiz va ish egalariga nasihat qilishingizdan rozi boʻldi. Sizlar uchun ‹falonchi shunday dedi, falonchi bunday dedi› (degan behuda gap-soʻz)ni, molni zoye qilishni va koʻp soʻrayverishni yomon koʻrdi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта Аллоҳ сизлар учун уч нарсани ёмон кўрди ва сизлар учун уч нарсадан рози бўлди. Сизлар учун Унга ибодат қилишингиз ва Унга ҳеч нарсани шерик қилмаслигингиз, ҳаммангиз Аллоҳнинг арқонига маҳкам ёпишишингиз ва иш эгаларига насиҳат қилишингиздан рози бўлди. Сизлар учун ‹фалончи шундай деди, фалончи бундай деди› (деган беҳуда гап-сўз)ни, молни зое қилишни ва кўп сўрайверишни ёмон кўрди», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَشْرَبَ الرَّجُلُ قَائِمًا وَعَنْ الشُّرْبِ مِنْ فِي السِّقَاءِ وَأَنْ يَمْنَعَ الرَّجُلُ جَارَهُ أَنْ يَضَعَ خَشَبَةً فِي حَائِطِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ kishining tik turgan holda ichishidan, mesh ogʻzidan ichishdan va kishining qoʻshnisini oʻz devoriga yogʻoch qoʻyishdan man qilishidan qaytardilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ кишининг тик турган ҳолда ичишидан, меш оғзидан ичишдан ва кишининг қўшнисини ўз деворига ёғоч қўйишдан ман қилишидан қайтардилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ شَهْرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ قَيْسٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ امْرِئٍ حَسِيبُ نَفْسِهِ لِيَشْرَبْ كُلُّ قَوْمٍ فِيمَا بَدَا لَهُمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Abdulqays elchilari kelganlarida, Rasululloh ﷺ: «Har bir kishi oʻzining hisobchisidir. Har bir qavm oʻzlariga maʼqul boʻlgan narsada ichaversin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Абдулқайс элчилари келганларида, Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир киши ўзининг ҳисобчисидир. Ҳар бир қавм ўзларига маъқул бўлган нарсада ичаверсин», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَصْحَبُ الْمَلَائِكَةُ رُفْقَةً فِيهَا جَرَسٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Ichida qoʻngʻiroq boʻlgan yoʻlovchilar (jamoasi)ga farishtalar hamroh boʻlmaydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ичида қўнғироқ бўлган йўловчилар (жамоаси)га фаришталар ҳамроҳ бўлмайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ابْنَا الْعَاصِ مُؤْمِنَانِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Osning ikki oʻgʻli moʻmindirlar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Оснинг икки ўғли мўминдирлар», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَاتَلَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فَلْيَجْتَنِبْ الْوَجْهَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz birodari bilan urushsa, yuzdan saqlansin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз биродари билан урушса, юздан сақлансин», дедилар.
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي زِيَادُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَتَتَّبِعُنَّ سُنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ شِبْرًا بِشِبْرٍ وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ وَبَاعًا فَبَاعًا حَتَّى لَوْ دَخَلُوا جُحْرَ ضَبٍّ لَدَخَلْتُمُوهُ قَالُوا وَمَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَهْلُ الْكِتَابِ قَالَ فَمَنْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, sizlar oʻzingizdan oldingilarning yoʻllariga qarich-baqarich, gaz-bagaz, quloch-baquloch ergashasiz — hatto ular kaltakesak iniga kirgan boʻlsalar ham, sizlar ham unga kirasiz», dedilar. Ular: «Ular kimlar, yo Rasululloh? Ahli kitobmi?» dedilar. U zot: «Yana kim boʻlardi?» dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, сизлар ўзингиздан олдингиларнинг йўлларига қарич-бақарич, газ-багаз, қулоч-бақулоч эргашасиз — ҳатто улар калтакесак инига кирган бўлсалар ҳам, сизлар ҳам унга кирасиз», дедилар. Улар: «Улар кимлар, ё Расулуллоҳ? Аҳли китобми?» дедилар. У зот: «Яна ким бўларди?» дедилар.
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ مَوْلًى لِأُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِي فَقَالَ خَلَقَ اللَّهُ التُّرْبَةَ يَوْمَ السَّبْتِ وَخَلَقَ الْجِبَالَ فِيهَا يَوْمَ الْأَحَدِ وَخَلَقَ الشَّجَرَ فِيهَا يَوْمَ الِاثْنَيْنِ وَخَلَقَ الْمَكْرُوهَ يَوْمَ الثُّلَاثَاءِ وَخَلَقَ النُّورَ يَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ وَبَثَّ فِيهَا الدَّوَابَّ يَوْمَ الْخَمِيسِ وَخَلَقَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام بَعْدَ الْعَصْرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ آخِرَ الْخَلْقِ فِي آخِرِ سَاعَةٍ مِنْ سَاعَاتِ الْجُمُعَةِ فِيمَا بَيْنَ الْعَصْرِ إِلَى اللَّيْلِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qoʻlimdan ushlab, dedilar: «Alloh azza va jalla tuproqni shanba kuni yaratdi, unda togʻlarni yakshanba kuni yaratdi, daraxtni dushanba kuni yaratdi, yomon (mashaqqatli) narsalarni seshanba kuni yaratdi, nurni chorshanba kuni yaratdi, hayvonlarni unga payshanba kuni yoydi va Odamni — alayhissalom — juma kuni asrdan keyin, maxluqotning eng oxirida, juma soatlarining eng oxirgi soatida, asr bilan kech oʻrtasida yaratdi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қўлимдан ушлаб, дедилар: «Аллоҳ азза ва жалла тупроқни шанба куни яратди, унда тоғларни якшанба куни яратди, дарахтни душанба куни яратди, ёмон (машаққатли) нарсаларни сешанба куни яратди, нурни чоршанба куни яратди, ҳайвонларни унга пайшанба куни ёйди ва Одамни — алайҳиссалом — жума куни асрдан кейин, махлуқотнинг энг охирида, жума соатларининг энг охирги соатида, аср билан кеч ўртасида яратди».
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا عِيسَى يَعْنِي بْنَ الْمُسَيَّبِ حَدَّثَنِي أَبُو زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْتِي دَارَ قَوْمٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَدُونَهُمْ دَارٌ قَالَ فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ تَأْتِي دَارَ فُلَانٍ وَلَا تَأْتِي دَارَنَا قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَنَّ فِي دَارِكُمْ كَلْبًا قَالُوا فَإِنَّ فِي دَارِهِمْ سِنَّوْرًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ السِّنَّوْرَ سَبُعٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ansorlardan bir qavmning uyiga borar, undan berida esa yana bir uy bor edi (biroq u zot u yerga bormas edilar). Bu ularga ogʻir botdi. Shunda ular: «Yo Rasululloh, subhanalloh, siz falonchining uyiga borasiz-u, bizning uyimizga bormaysiz?» dedilar. Nabiy ﷺ: «Chunki uyingizda it bor», dedilar. Ular: «Ularning uyida esa mushuk bor-ku», dedilar. Nabiy ﷺ: «Mushuk yirtqichdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ансорлардан бир қавмнинг уйига борар, ундан берида эса яна бир уй бор эди (бироқ у зот у ерга бормас эдилар). Бу уларга оғир ботди. Шунда улар: «Ё Расулуллоҳ, субҳаналлоҳ, сиз фалончининг уйига борасиз-у, бизнинг уйимизга бормайсиз?» дедилар. Набий ﷺ: «Чунки уйингизда ит бор», дедилар. Улар: «Уларнинг уйида эса мушук бор-ку», дедилар. Набий ﷺ: «Мушук йиртқичдир», дедилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شُبْرُمَةَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُعْدِي شَيْءٌ شَيْئًا لَا يُعْدِي شَيْءٌ شَيْئًا ثَلَاثًا قَالَ فَقَامَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ النُّقْبَةَ تَكُونُ بِمِشْفَرِ الْبَعِيرِ أَوْ بِعَجْبِهِ فَتَشْمَلُ الْإِبِلَ جَرَبًا قَالَ فَسَكَتَ سَاعَةً فَقَالَ مَا أَعْدَى الْأَوَّلَ لَا عَدْوَى وَلَا صَفَرَ وَلَا هَامَةَ خَلَقَ اللَّهُ كُلَّ نَفْسٍ فَكَتَبَ حَيَاتَهَا وَمَوْتَهَا وَمُصِيبَاتِهَا وَرِزْقَهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ: «Hech narsa hech narsaga yuqmaydi, hech narsa hech narsaga yuqmaydi», deb uch marta aytdilar. Shunda bir aʼrobiy turib: «Yo Rasululloh, tuyaning labida yoki dumgʻazasida bir yara boʻladi-yu, butun tuyalarni qoʻtir qilib yuboradi-ku?» dedi. U zot bir muddat sukut qilib turdilar, soʻng: «Birinchisiga kim yuqtirdi? Yuqish yoʻq, safar (oyining shumligi) yoʻq, hama (boyoʻgʻli) yoʻq. Alloh har bir jonni yaratdi va uning hayotini, oʻlimini, musibatlarini va rizqini yozib qoʻydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳеч нарса ҳеч нарсага юқмайди, ҳеч нарса ҳеч нарсага юқмайди», деб уч марта айтдилар. Шунда бир аъробий туриб: «Ё Расулуллоҳ, туянинг лабида ёки думғазасида бир яра бўлади-ю, бутун туяларни қўтир қилиб юборади-ку?» деди. У зот бир муддат сукут қилиб турдилар, сўнг: «Биринчисига ким юқтирди? Юқиш йўқ, сафар (ойининг шумлиги) йўқ, ҳама (бойўғли) йўқ. Аллоҳ ҳар бир жонни яратди ва унинг ҳаётини, ўлимини, мусибатларини ва ризқини ёзиб қўйди», дедилар.
حَدَّثَنَا هَاشِمٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شُبْرُمَةَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ النَّاسِ أَحَقُّ مِنِّي بِحُسْنِ الصُّحْبَةِ قَالَ أُمُّكَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ ثُمَّ أُمُّكَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ ثُمَّ أُمُّكَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ أَبَاكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Bir kishi: «Yo Rasululloh, odamlarning qaysi biri mendan yaxshi suhbatga haqliroq?» dedi. U zot: «Onang», dedilar. U: «Soʻng kim?» dedi. U zot: «Soʻng onang», dedilar. U: «Soʻng kim?» dedi. U zot: «Soʻng onang», dedilar. U: «Soʻng kim?» dedi. U zot: «Otang», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Бир киши: «Ё Расулуллоҳ, одамларнинг қайси бири мендан яхши суҳбатга ҳақлироқ?» деди. У зот: «Онанг», дедилар. У: «Сўнг ким?» деди. У зот: «Сўнг онанг», дедилар. У: «Сўнг ким?» деди. У зот: «Сўнг онанг», дедилар. У: «Сўнг ким?» деди. У зот: «Отанг», дедилар.
حَدَّثَنَا رِبْعِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ ثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضِرْسُ الْكَافِرِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِثْلُ أُحُدٍ وَعَرْضُ جِلْدِهِ سَبْعُونَ ذِرَاعًا وَفَخِذُهُ مِثْلُ وَرِقَانَ وَمَقْعَدُهُ مِنْ النَّارِ مِثْلُ مَا بَيْنِي وَبَيْنَ الرَّبَذَةِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni kofirning ozigʻ tishi Uhud (togʻi)day, terisining qalinligi yetmish gaz, soni Varqon (togʻi)day va doʻzaxdagi oʻrni men bilan Rabaza orasidagi (masofa)day boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни кофирнинг озиғ тиши Уҳуд (тоғи)дай, терисининг қалинлиги етмиш газ, сони Варқон (тоғи)дай ва дўзахдаги ўрни мен билан Рабаза орасидаги (масофа)дай бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا رِبْعِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَعَطَسَ رَجُلَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدُهُمَا أَشْرَفُ مِنْ الْآخَرِ فَعَطَسَ الشَّرِيفُ فَلَمْ يَحْمَدْ اللَّهَ فَلَمْ يُشَمِّتْهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَطَسَ الْآخَرُ فَحَمِدَ اللَّهَ فَشَمَّتَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ الشَّرِيفُ عَطَسْتُ عِنْدَكَ فَلَمْ تُشَمِّتْنِي وَعَطَسَ هَذَا عِنْدَكَ فَشَمَّتَّهُ قَالَ فَقَالَ إِنَّ هَذَا ذَكَرَ اللَّهَ فَذَكَرْتُهُ وَإِنَّكَ نَسِيتَ اللَّهَ فَنَسِيتُكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Nabiy ﷺning huzurlarida ikki kishi aksa urdi, ulardan biri ikkinchisidan obroʻliroq edi. Obroʻlisi aksa urdi-yu, Allohga hamd aytmadi, shuning uchun Nabiy ﷺ unga (rahm) duosini qilmadilar. Boshqasi aksa urib, Allohga hamd aytdi, Nabiy ﷺ unga (rahm) duosini qildilar. Shunda obroʻli kishi: «Men huzuringizda aksa urdim, menga duo qilmadingiz; bu esa huzuringizda aksa urdi, unga duo qildingiz», dedi. U zot: «Albatta bu kishi Allohni yod etdi, men uni yod etdim; sen esa Allohni unutding, men ham seni unutdim», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Набий ﷺнинг ҳузурларида икки киши акса урди, улардан бири иккинчисидан обрўлироқ эди. Обрўлиси акса урди-ю, Аллоҳга ҳамд айтмади, шунинг учун Набий ﷺ унга (раҳм) дуосини қилмадилар. Бошқаси акса уриб, Аллоҳга ҳамд айтди, Набий ﷺ унга (раҳм) дуосини қилдилар. Шунда обрўли киши: «Мен ҳузурингизда акса урдим, менга дуо қилмадингиз; бу эса ҳузурингизда акса урди, унга дуо қилдингиз», деди. У зот: «Албатта бу киши Аллоҳни ёд этди, мен уни ёд этдим; сен эса Аллоҳни унутдинг, мен ҳам сени унутдим», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحٌ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ ظَالِمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا الْقَاسِمِ الصَّادِقَ الْمَصْدُوقَ يَقُولُ هَلَاكُ أُمَّتِي عَلَى رُءُوسِ غِلْمَةٍ أُمَرَاءَ سُفَهَاءَ مِنْ قُرَيْشٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Marvon ibn Hakamga aytib berib dedi: Men Rasululloh ﷺni — Abul-Qosim, rostgoʻy va (rostligi) tasdiqlangan zotni — shunday deganlarini eshitdim: «Ummatimning halokati Qurayshdan boʻlgan yosh, ahmoq amirlarning boshchiligida boʻladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Марвон ибн Ҳакамга айтиб бериб деди: Мен Расулуллоҳ ﷺни — Абул-Қосим, ростгўй ва (ростлиги) тасдиқланган зотни — шундай деганларини эшитдим: «Умматимнинг ҳалокати Қурайшдан бўлган ёш, аҳмоқ амирларнинг бошчилигида бўлади».
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ مَرْزُوقٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِمَا أَمَرَ بِهِ الْمُرْسَلِينَ فَقَالَ {يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنْ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ} وَقَالَ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ} ثُمَّ ذَكَرَ الرَّجُلَ يُطِيلُ السَّفَرَ أَشْعَثَ أَغْبَرَ ثُمَّ يَمُدُّ يَدَيْهِ إِلَى السَّمَاءِ يَا رَبِّ يَا رَبِّ وَمَطْعَمُهُ حَرَامٌ وَمَشْرَبُهُ حَرَامٌ وَمَلْبَسُهُ حَرَامٌ وَغُذِّيَ بِالْحَرَامِ فَأَنَّى يُسْتَجَابُ لِذَلِكَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ey odamlar! Albatta Alloh pokdir, U pokdan boshqasini qabul qilmaydi. Albatta Alloh paygʻambarlarni buyurgan narsasi bilan moʻminlarni ham buyurib: {Ey paygʻambarlar! Pok narsalardan yenglar va yaxshi amal qilinglar! Albatta Men sizlar qiladigan ishlarni bilguvchidirman}, dedi. Yana: {Ey iymon keltirganlar! Sizlarni rizqlantirgan narsalarimizning pokizalaridan yenglar}, dedi», dedilar. Soʻng u zot uzoq safar qiladigan, sochlari toʻzgʻigan, changga belangan, qoʻllarini osmonga choʻzib: ‹Yo Rabbi, yo Rabbi!› (deb yolboradigan), holbuki yegani harom, ichgani harom, kiygani harom va (butun) gʻizosi haromdan boʻlgan kishini zikr qilib: «Endi bunga qanday ijobat etilsin?!», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Эй одамлар! Албатта Аллоҳ покдир, У покдан бошқасини қабул қилмайди. Албатта Аллоҳ пайғамбарларни буюрган нарсаси билан мўминларни ҳам буюриб: {Эй пайғамбарлар! Пок нарсалардан енглар ва яхши амал қилинглар! Албатта Мен сизлар қиладиган ишларни билгувчидирман}, деди. Яна: {Эй иймон келтирганлар! Сизларни ризқлантирган нарсаларимизнинг покизаларидан енглар}, деди», дедилар. Сўнг у зот узоқ сафар қиладиган, сочлари тўзғиган, чангга беланган, қўлларини осмонга чўзиб: ‹Ё Рабби, ё Рабби!› (деб ёлборадиган), ҳолбуки егани ҳаром, ичгани ҳаром, кийгани ҳаром ва (бутун) ғизоси ҳаромдан бўлган кишини зикр қилиб: «Энди бунга қандай ижобат этилсин?!», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَفْضُلُ صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ عَلَى الْوَحْدَةِ سَبْعًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ: «Jamoat namozi yolgʻiz (oʻqilgan namoz)dan yigirma yetti daraja afzaldir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Жамоат намози ёлғиз (ўқилган намоз)дан йигирма етти даража афзалдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ وَابْنُ أَبِي بُكَيْرٍ عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُوَطِّنُ قَالَ ابْنُ أَبِي بَكْرٍ لَا يُوَطِّنُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ الْمَسَاجِدَ لِلصَّلَاةِ وَالذِّكْرِ إِلَّا تَبَشْبَشَ اللَّهُ بِهِ حَتَّى يَخْرُجَ كَمَا يَتَبَشْبَشُ أَهْلُ الْغَائِبِ بِغَائِبِهِمْ إِذَا قَدِمَ عَلَيْهِمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) dedi: Rasululloh ﷺ: «Musulmon kishi namoz va zikr uchun masjidlarni oʻziga makon qilib olar ekan, u chiqquniga qadar Alloh undan mamnun boʻlib turadi — xuddi gʻoyib boʻlgan kishining ahli u qaytib kelganida quvonganidek», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мусулмон киши намоз ва зикр учун масжидларни ўзига макон қилиб олар экан, у чиққунига қадар Аллоҳ ундан мамнун бўлиб туради — худди ғойиб бўлган кишининг аҳли у қайтиб келганида қувонганидек», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَمْعَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ أَبَا قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُبَايَعُ لِرَجُلٍ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْمَقَامِ وَلَنْ يَسْتَحِلَّ الْبَيْتَ إِلَّا أَهْلُهُ فَإِذَا اسْتَحَلُّوهُ فَلَا تَسْأَلْ عَنْ هَلَكَةِ الْعَرَبِ ثُمَّ تَأْتِي الْحَبَشَةُ فَيُخَرِّبُونَهُ خَرَابًا لَا يَعْمُرُ بَعْدَهُ أَبَدًا وَهُمْ الَّذِينَ يَسْتَخْرِجُونَ كَنْزَهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Rukn bilan Maqom orasida bir kishiga bayʼat qilinadi. Baytning hurmatini uning ahlidan boshqa hech kim buzmaydi. Ular uning hurmatini buzganlarida esa, arablarning halokati haqida soʻrama. Soʻng habashlar kelib, uni shunday vayron qiladilarki, undan keyin u aslo obod boʻlmaydi. Uning xazinasini chiqaradiganlar ham oʻshalardir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Рукн билан Мақом орасида бир кишига байъат қилинади. Байтнинг ҳурматини унинг аҳлидан бошқа ҳеч ким бузмайди. Улар унинг ҳурматини бузганларида эса, арабларнинг ҳалокати ҳақида сўрама. Сўнг ҳабашлар келиб, уни шундай вайрон қиладиларки, ундан кейин у асло обод бўлмайди. Унинг хазинасини чиқарадиганлар ҳам ўшалардир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّهُ كَانَ يَنْعَتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ شَبْحَ الذِّرَاعَيْنِ أَهْدَبَ أَشْفَارِ الْعَيْنَيْنِ بَعِيدَ مَا بَيْنَ الْمَنْكِبَيْنِ يُقْبِلُ جَمِيعًا وَيُدْبِرُ جَمِيعًا بِأَبِي هُوَ وَأُمِّي لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلَا مُتَفَحِّشًا وَلَا صَخَّابًا فِي الْأَسْوَاقِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺni tavsiflab, shunday der edi: U zotning bilaklari baquvvat, koʻzlarining kipriklari uzun, yelkalari orasi keng edi; (birovga) butunlay yuzlanar, butunlay orqaga qaytar edilar. Otam-onam u zotga fido boʻlsin, u zot qoʻpol ham, qoʻpollik qiluvchi ham, bozorlarda baqiruvchi ham emas edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺни тавсифлаб, шундай дер эди: У зотнинг билаклари бақувват, кўзларининг киприклари узун, елкалари ораси кенг эди; (бировга) бутунлай юзланар, бутунлай орқага қайтар эдилар. Отам-онам у зотга фидо бўлсин, у зот қўпол ҳам, қўполлик қилувчи ҳам, бозорларда бақирувчи ҳам эмас эдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ قَالَ ثَنَا الْمُبَارَكُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ ذَكَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْعَبْدَ الْمَمْلُوكَ لَيُحَاسَبُ بِصَلَاتِهِ فَإِنْ نَقَصَ مِنْهَا شَيْئًا قِيلَ لَهُ نَقَصْتَ مِنْهَا فَيَقُولُ يَا رَبِّ سَلَّطْتَ عَلَيَّ مَلِيكًا شَغَلَنِي عَنْ صَلَاتِي فَيَقُولُ قَدْ رَأَيْتُكَ تَسْرِقُ مِنْ مَالِهِ لِنَفْسِكَ فَهَلَّا سَرَقْتَ لِنَفْسِكَ مِنْ عَمَلِكَ أَوْ عَمَلِهِ قَالَ فَيَتَّخِذُ اللَّهُ عَلَيْهِ الْحُجَّةَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Nabiy ﷺdan zikr qildiki, u zot: «Albatta, mamluk qul oʻz namozi haqida hisob qilinadi. Agar undan biror narsani kamaytirgan boʻlsa, unga: ‹Sen undan kamaytirding›, deyiladi. U: ‹Ey Rabbim, Sen mening ustimga bir xoʻjayinni hokim qilding, u meni namozimdan mashgʻul qildi›, deydi. (Alloh): ‹Men seni oʻz nafsing uchun uning molidan oʻgʻirlayotganingni koʻrgan edim. Nega oʻzing uchun oʻz amalingdan yoki uning amalidan oʻgʻirlamading?›, deydi», dedilar. (Rovi) dedi: Bas, Alloh unga qarshi hujjatni oladi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Набий ﷺдан зикр қилдики, у зот: «Албатта, мамлук қул ўз намози ҳақида ҳисоб қилинади. Агар ундан бирор нарсани камайтирган бўлса, унга: ‹Сен ундан камайтирдинг›, дейилади. У: ‹Эй Раббим, Сен менинг устимга бир хўжайинни ҳоким қилдинг, у мени намозимдан машғул қилди›, дейди. (Аллоҳ): ‹Мен сени ўз нафсинг учун унинг молидан ўғирлаётганингни кўрган эдим. Нега ўзинг учун ўз амалингдан ёки унинг амалидан ўғирламадинг?›, дейди», дедилар. (Рови) деди: Бас, Аллоҳ унга қарши ҳужжатни олади.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ بْنُ فُضَالَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ سُلَامَى مِنْ ابْنِ آدَمَ صَدَقَةٌ حِينَ يُصْبِحُ فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ سَلَامَكَ عَلَى عِبَادِ اللَّهِ صَدَقَةٌ وَإِمَاطَتَكَ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ صَدَقَةٌ وَإِنَّ أَمْرَكَ بِالْمَعْرُوفِ صَدَقَةٌ وَنَهْيَكَ عَنْ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌوَحَدَّثَ أَشْيَاءَ مِنْ نَحْوِ هَذَا لَمْ أَحْفَظْهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Odam farzandining har bir boʻgʻini uchun tong otgan kuni sadaqa (lozim)dir», dedilar. Bu musulmonlarga ogʻir botdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Albatta, Allohning bandalariga salom berishing sadaqadir, yoʻldan azoni olib tashlashing sadaqadir, maʼrufga buyurishing sadaqadir va munkardan qaytarishing sadaqadir», dedilar. Va u shunga oʻxshash yana bir necha narsani soʻzlab berdi, men ularni yodlab qolmadim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Одам фарзандининг ҳар бир бўғини учун тонг отган куни садақа (лозим)дир», дедилар. Бу мусулмонларга оғир ботди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳнинг бандаларига салом беришинг садақадир, йўлдан азони олиб ташлашинг садақадир, маъруфга буюришинг садақадир ва мункардан қайтаришинг садақадир», дедилар. Ва у шунга ўхшаш яна бир неча нарсани сўзлаб берди, мен уларни ёдлаб қолмадим.
حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا يَلْبَسُ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا مَنْ لَا يَرْجُو أَنْ يَلْبَسَهُ فِي الْآخِرَةِ إِنَّمَا يَلْبَسُ الْحَرِيرَ مَنْ لَا خَلَاقَ لَهُقَالَ الْحَسَنُ فَمَا بَالُ أَقْوَامٍ يَبْلُغُهُمْ هَذَا عَنْ نَبِيِّهِمْ فَيَجْعَلُونَ حَرِيرًا فِي ثِيَابِهِمْ وَفِي بُيُوتِهِمْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ﷺni: «Dunyoda shoyi (ipak)ni faqat uni oxiratda kiyishni umid qilmaydigan kishi kiyadi. Shoyini faqat (oxiratda) nasibasi yoʻq kishi kiyadi», deb aytayotganlarini eshitdim. Hasan dedi: Oʻz Paygʻambaridan bu (soʻz) yetib turib, kiyimlarida va uylarida shoyi ishlatadigan qavmlarga nima boʻldi?Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ﷺни: «Дунёда шойи (ипак)ни фақат уни охиратда кийишни умид қилмайдиган киши кияди. Шойини фақат (охиратда) насибаси йўқ киши кияди», деб айтаётганларини эшитдим. Ҳасан деди: Ўз Пайғамбаридан бу (сўз) етиб туриб, кийимларида ва уйларида шойи ишлатадиган қавмларга нима бўлди?