وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَلِجُ النَّارَ مَنْ بَكَى مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ حَتَّى يَعُودَ اللَّبَنُ فِي الضَّرْعِ وَلَا يَجْتَمِعَ عَلَى عَبْدٍ غُبَارٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدُخَانُ جَهَنَّمَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَزَادَ النَّسَائِيُّ فِي أُخْرَى: «فِي مَنْخِرَيْ مُسْلِمٍ أَبَدًا» وَفِي أُخْرَى: «فِي جَوْفِ عَبْدٍ أَبَدًا وَلَا يَجْتَمِعُ الشُّحُّ وَالْإِيمَانُ فِي قَلْبِ عَبْدٍ أَبَدًا»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohdan qoʻrqib yigʻlagan kishi sut yelinga qaytmaguncha doʻzaxga kirmaydi. Alloh yoʻlidagi (gʻuborli) chang bilan jahannam tutuni bir joyda jam boʻlmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Rayhona va Ibn Abbosdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Muhammad ibn Abdurrahmon — Tolha oilasining ozod qilgan qulidir, u madinalik, ishonchli kishidir. Undan Shuʼba va Sufyon as-Savriy rivoyat qilishgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳдан қўрқиб йиғлаган киши сут елинга қайтмагунча дўзахга кирмайди. Аллоҳ йўлидаги (ғуборли) чанг билан жаҳаннам тутуни бир жойда жам бўлмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Райҳона ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Муҳаммад ибн Абдурраҳмон — Толҳа оиласининг озод қилган қулидир, у мадиналик, ишончли кишидир. Ундан Шуъба ва Суфён ас-Саврий ривоят қилишган.
وَعَن أبي هريرةَ قَالَ: مَرَّ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشِعْبٍ فِيهِ عُيَيْنَةٌ مِنْ مَاءٍ عَذْبَةٌ فَأَعْجَبَتْهُ فَقَالَ: لَوِ اعْتَزَلْتُ النَّاسَ فَأَقَمْتُ فِي هَذَا الشِّعْبِ فَذَكَرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «لَا تَفْعَلْ فَإِنَّ مَقَامَ أَحَدِكُمْ فِي سَبِيلِ الله أفضل من صلَاته سَبْعِينَ عَامًا أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَيُدْخِلَكُمُ الْجَنَّةَ؟ اغْزُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ قَاتَلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَوَاقَ نَاقَةٍ وَجَبت لَهُ الْجنَّة» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning sahobalaridan bir kishi ichida chuchuk suvli kichik buloq boʻlgan bir soylikdan oʻtdi va suvning shirinligi unga maʼqul kelib: «Agar odamlardan chetlanib, shu soylikda turib qolsam (qani edi). Lekin Rasululloh ﷺdan izn soʻramagunimcha bunday qilmayman», dedi. Soʻng buni Rasululloh ﷺga aytdi. Shunda u zot: «Bunday qilma! Chunki sizlardan biringizning Alloh yoʻlida turishi uyida yetmish yil namoz oʻqishidan afzaldir. Alloh sizlarni magʻfirat qilib, jannatga kiritishini istamaysizlarmi?! Alloh yoʻlida jang qilinglar! Kim Alloh yoʻlida tuya sogʻib boʻlguncha (qisqa fursat) jang qilsa, unga jannat vojib boʻladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаларидан бир киши ичида чучук сувли кичик булоқ бўлган бир сойликдан ўтди ва сувнинг ширинлиги унга маъқул келиб: «Агар одамлардан четланиб, шу сойликда туриб қолсам (қани эди). Лекин Расулуллоҳ ﷺдан изн сўрамагунимча бундай қилмайман», деди. Сўнг буни Расулуллоҳ ﷺга айтди. Шунда у зот: «Бундай қилма! Чунки сизлардан бирингизнинг Аллоҳ йўлида туриши уйида етмиш йил намоз ўқишидан афзалдир. Аллоҳ сизларни мағфират қилиб, жаннатга киритишини истамайсизларми?! Аллоҳ йўлида жанг қилинглар! Ким Аллоҳ йўлида туя соғиб бўлгунча (қисқа фурсат) жанг қилса, унга жаннат вожиб бўлади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " عَرَضَ عَلَيَّ أَوَّلُ ثَلَاثَةٍ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ: شَهِيدٌ وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ وَعَبَدٌ أَحْسَنَ عبادةَ اللَّهِ ونصح لمواليه ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Menga jannatga birinchi kiradigan uch kishi koʻrsatildi: shahid, iffatli boʻlib (tilanchilikdan) saqlangan kishi va Allohga ibodatni chiroyli ado etib, xojalariga nasihatgoʻy boʻlgan qul», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Менга жаннатга биринчи кирадиган уч киши кўрсатилди: шаҳид, иффатли бўлиб (тиланчиликдан) сақланган киши ва Аллоҳга ибодатни чиройли адо этиб, хожаларига насиҳатгўй бўлган қул», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ لَقِيَ اللَّهَ بِغَيْرِ أَثَرٍ مِنْ جِهَادٍ لَقِيَ اللَّهَ وَفِيهِ ثُلْمَةٌ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَابْن مَاجَه
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohga jihoddan biror asar (nishon)siz roʻbaroʻ kelsa, Allohga (diniy) nuqson bilan roʻbaroʻ keladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis al-Valid ibn Muslimning Ismoil ibn Rofiʼdan (qilgan) rivoyati boʻyicha gʻaribdir. Ismoil ibn Rofiʼni hadis ahlidan baʼzilari zaif sanagan. (Abu Iso) dedi: Men Muhammad (al-Buxoriy)ning: «U ishonchli, hadisi oʻrtacha (muqorib)dir», deganini eshitdim. Bu hadis Abu Hurayradan, Paygʻambar ﷺdan boshqa yoʻl bilan ham rivoyat qilingan. Salmonning hadisiga kelsak, uning isnodi uzluksiz emas; Muhammad ibn al-Munkadir Salmon al-Forisiyga yetishmagan. Bu hadis Ayyub ibn Musodan, u Makhuldan, u Shurahbil ibn as-Simtdan, u Salmondan, u Paygʻambar ﷺdan shunga oʻxshash (maʼnoda) ham rivoyat qilingan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳга жиҳоддан бирор асар (нишон)сиз рўбарў келса, Аллоҳга (диний) нуқсон билан рўбарў келади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ал-Валид ибн Муслимнинг Исмоил ибн Рофиъдан (қилган) ривояти бўйича ғарибдир. Исмоил ибн Рофиъни ҳадис аҳлидан баъзилари заиф санаган. (Абу Исо) деди: Мен Муҳаммад (ал-Бухорий)нинг: «У ишончли, ҳадиси ўртача (муқориб)дир», деганини эшитдим. Бу ҳадис Абу Ҳурайрадан, Пайғамбар ﷺдан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган. Салмоннинг ҳадисига келсак, унинг исноди узлуксиз эмас; Муҳаммад ибн ал-Мункадир Салмон ал-Форисийга етишмаган. Бу ҳадис Айюб ибн Мусодан, у Макҳулдан, у Шураҳбил ибн ас-Симтдан, у Салмондан, у Пайғамбар ﷺдан шунга ўхшаш (маънода) ҳам ривоят қилинган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَجُلًا قَالَ: يَا رسولَ الله رجلٌ يُرِيدُ الْجِهَادَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَهُوَ يَبْتَغِي عَرَضاً من عرَضِ الدُّنْيَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا أجر لَهُ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi: «Ey Allohning Rasuli, bir kishi Alloh yoʻlida jihod qilmoqchi, ammo u dunyo matosidan biror narsani ham koʻzlamoqda (bunga nima deysiz)?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Unga ajr yoʻq», dedilar. Bu odamlarga ogʻir botdi va ular u kishiga: «Rasululloh ﷺning oldilariga qayt, ehtimol sen savolingni u zotga yaxshi tushuntirmagandirsan», dedilar. Shunda u: «Ey Allohning Rasuli, bir kishi Alloh yoʻlida jihod qilmoqchi, ammo u dunyo matosidan biror narsani ham koʻzlamoqda», dedi. U zot: «Unga ajr yoʻq», dedilar. Ular yana u kishiga: «Rasululloh ﷺning oldilariga qayt», dedilar. Shunda u (savolni) uchinchi marta aytdi. U zot unga: «Unga ajr yoʻq», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши: «Эй Аллоҳнинг Расули, бир киши Аллоҳ йўлида жиҳод қилмоқчи, аммо у дунё матосидан бирор нарсани ҳам кўзламоқда (бунга нима дейсиз)?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Унга ажр йўқ», дедилар. Бу одамларга оғир ботди ва улар у кишига: «Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига қайт, эҳтимол сен саволингни у зотга яхши тушунтирмагандирсан», дедилар. Шунда у: «Эй Аллоҳнинг Расули, бир киши Аллоҳ йўлида жиҳод қилмоқчи, аммо у дунё матосидан бирор нарсани ҳам кўзламоқда», деди. У зот: «Унга ажр йўқ», дедилар. Улар яна у кишига: «Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига қайт», дедилар. Шунда у (саволни) учинчи марта айтди. У зот унга: «Унга ажр йўқ», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنِ احْتَبَسَ فَرَسًا فِي سَبِيل الله إِيمَانًا وتصْديقاً بوَعْدِه فإِنَّ شِبَعَه ورِيَّه ورَوْثَه وبَوْلَه فِي مِيزَانه يَوْم الْقِيَامَة» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Agar kishi — Allohga iymoni va Uning vaʼdasiga ishonchi (ixlosi) sababli — Alloh yoʻlida (jihod uchun) bir ot saqlasa, u Qiyomat kuni — oʻsha ot yeb yoki ichgan (narsa)si uchun, uning najasi va siydigi uchun (ham) — mukofotlanadi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Агар киши — Аллоҳга иймони ва Унинг ваъдасига ишончи (ихлоси) сабабли — Аллоҳ йўлида (жиҳод учун) бир от сақласа, у Қиёмат куни — ўша от еб ёки ичган (нарса)си учун, унинг нажаси ва сийдиги учун (ҳам) — мукофотланади», — деди.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا سَبَقَ إِلَّا فِي نَصْلٍ أَوْ خُفٍّ أَوْ حَافِرٍ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ: ‹Faqat tuya, ot poygasi yoki oʻq otish musobaqasidagina garov (boylash) joizdir›, dedilar», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ: ‹Фақат туя, от пойгаси ёки ўқ отиш мусобақасидагина гаров (бойлаш) жоиздир›, дедилар», деди.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَصْحَبُ الْمَلَائِكَةُ رُفْقَةً فِيهَا كَلْبٌ وَلَا جَرَسٌ» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farishtalar ichida it yoki qoʻngʻiroq boʻlgan yoʻldosh (hamroh)larga hamroh boʻlmaydilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фаришталар ичида ит ёки қўнғироқ бўлган йўлдош (ҳамроҳ)ларга ҳамроҳ бўлмайдилар», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا سَافَرْتُمْ فِي الْخِصْبِ فَأَعْطُوا الْإِبِلَ حَقَّهَا مِنَ الْأَرْضِ وَإِذَا سَافَرْتُمْ فِي السَّنَةِ فَأَسْرِعُوا عَلَيْهَا السَّيْرَ وَإِذَا عَرَّسْتُمْ بِاللَّيْلِ فَاجْتَنِبُوا الطَّرِيقَ فَإِنَّهَا طُرُقُ الدَّوَابِّ وَمَأْوَى الْهَوَامِّ بِاللَّيْلِ» . وَفِي رِوَايَةٍ: «إِذَا سَافَرْتُمْ فِي السَّنَةِ فَبَادِرُوا بِهَا نِقْيَهَا» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Oʻt-oʻlani moʻl yerda safar qilsangiz, tuyalarga yerdan oʻz nasibasini (yegani) bering; qahatchilik yilida safar qilsangiz, ularni tezroq haydab oʻting; tunda toʻxtab tunamoqchi boʻlsangiz, yoʻldan chetlaning, chunki u tunda hasharot-jonivorlarning makonidir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ўт-ўлани мўл ерда сафар қилсангиз, туяларга ердан ўз насибасини (егани) беринг; қаҳатчилик йилида сафар қилсангиз, уларни тезроқ ҳайдаб ўтинг; тунда тўхтаб тунамоқчи бўлсангиз, йўлдан четланинг, чунки у тунда ҳашарот-жониворларнинг маконидир», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «السَّفَرُ قِطْعَةٌ مِنَ الْعَذَابِ يَمْنَعُ أَحَدَكُمْ نَوْمَهُ وَطَعَامَهُ وَشَرَابه فَإِذا قضى نهمه من وَجهه فليعجل إِلَى أَهله»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Safar — bir parcha azob(dir) — chunki u kishining uyqusi, yeyish-ichishini buzadi. Bas, qachon ishingizni bajarib boʻlsangiz, oilangizga (qaytishga) shoshilinglar», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Сафар — бир парча азоб(дир) — чунки у кишининг уйқуси, ейиш-ичишини бузади. Бас, қачон ишингизни бажариб бўлсангиз, оилангизга (қайтишга) шошилинглар», — деди.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا تَتَّخِذُوا ظُهُورَ دَوَابِّكُمْ مَنَابِرَ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى إِنَّمَا سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُبَلِّغَكُمْ إِلَى بَلَدٍ لَمْ تَكُونُوا بَالِغِيهِ إِلَّا بِشِقِّ الْأَنْفُسِ وَجَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فَعَلَيْهَا فَاقْضُوا حَاجَاتِكُمْ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ: «Ulovlaringizning yelkalarini minbar qilib olishdan saqlaninglar. Zero, Alloh ularni sizlarga shu uchun boʻysundirgan: ular sizlarni jonlaringizni qiynamasdan yeta olmaydigan shaharlaringizga yetkazib qoʻysinlar. Va U sizlarga yerni (qaror) qildi, bas, hojatlaringizni shu yerda bajaringlar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ: «Уловларингизнинг елкаларини минбар қилиб олишдан сақланинглар. Зеро, Аллоҳ уларни сизларга шу учун бўйсундирган: улар сизларни жонларингизни қийнамасдан ета олмайдиган шаҳарларингизга етказиб қўйсинлар. Ва У сизларга ерни (қарор) қилди, бас, ҳожатларингизни шу ерда бажаринглар», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَصْحَبُ الْمَلَائِكَةُ رُفْقَةً فِيهَا جِلْدُ نَمِرٍ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farishtalar ichida it yoki qoʻngʻiroq boʻlgan yoʻldosh (hamroh)larga hamroh boʻlmaydilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фаришталар ичида ит ёки қўнғироқ бўлган йўлдош (ҳамроҳ)ларга ҳамроҳ бўлмайдилар», дедилар.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «عَجِبَ اللَّهُ مِنْ قَوْمٍ يُدْخَلُونَ الْجَنَّةَ فِي السَّلَاسِلِ» . وَفِي رِوَايَةٍ: «يُقَادُونَ إِلى الجنَّةِ بالسلاسل» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Alloh — jannatga zanjirband (kishanlangan) holda kiradigan kishilardan — hayratlanadi (yaʼni asir tushib, soʻng Islomni qabul qilib, jannatga kiradiganlardan)», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳ — жаннатга занжирбанд (кишанланган) ҳолда кирадиган кишилардан — ҳайратланади (яъни асир тушиб, сўнг Исломни қабул қилиб, жаннатга кирадиганлардан)», — деди.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْلًا قِبَلَ نَجْدٍ فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ مِنْ بَنِي حَنِيفَةَ يُقَالُ لَهُ: ثُمَامَةُ بْنُ أُثَالٍ سَيِّدُ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَرَبَطُوهُ بِسَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ فَخَرَجَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «مَاذَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ؟» فَقَالَ: عنْدي يَا مُحَمَّد خير إِن نقْتل تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ كُنْتُ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ فَتَرَكَهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى كَانَ الْغَدُ فَقَالَ لَهُ: «مَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ؟» فَقَالَ: عِنْدِي مَا قُلْتُ لَكَ: إِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ كنتَ تريدُ المالَ فسَلْ تعط مِنْهُ مَا شِئْتَ. فَتَرَكَهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى كَانَ بَعْدَ الْغَدِ فَقَالَ لَهُ: «مَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ؟» فَقَالَ: عِنْدِي مَا قُلْتُ لَكَ: إِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَطْلَقُوا ثُمَامَةَ» فَانْطَلَقَ إِلَى نَخْلٍ قَرِيبٍ مِنَ الْمَسْجِدِ فَاغْتَسَلَ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَقَالَ: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَن مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ مَا كَانَ عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ وَجْهٌ أَبْغَضُ إِلَيَّ مِنْ وَجْهِكَ فَقَدْ أَصْبَحَ وَجْهُكَ أَحَبَّ الْوُجُوهِ كُلِّهَا إِلَيَّ وَاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ دِينٍ أَبْغَضَ إِلَيَّ مِنْ دِينِكَ فَأَصْبَحَ دِينُكَ أَحَبَّ الدِّينِ كُلِّهِ إِلَيَّ وَوَاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ بَلَدٌ أَبْغَضَ إِلَيَّ مِنْ بَلَدِكَ فَأَصْبَحَ بَلَدُكَ أَحَبَّ الْبِلَادِ كُلِّهَا إِلَيَّ. وَإِنَّ خَيْلَكَ أَخَذَتْنِي وَأَنَا أُرِيدَ الْعُمْرَةَ فَمَاذَا تَرَى؟ فَبَشَّرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَرَهُ أَنْ يَعْتَمِرَ فَلَمَّا قَدِمَ مَكَّةَ قَالَ لَهُ قَائِلٌ: أَصَبَوْتَ؟ فَقَالَ: لَا وَلَكِنَّى أَسْلَمْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ لَا يَأْتِيكُمْ مِنَ الْيَمَامَةِ حَبَّةُ حِنْطَةٍ حَتَّى يَأْذَنَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ. رَوَاهُ مُسلم وَاخْتَصَرَهُ البُخَارِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Najd tomon otliq qoʻshin yubordilar. Ular Banu Hanifa qabilasidan boʻlgan, Yamoma ahlining sayyidi Sumoma ibn Usol degan bir kishini (asir qilib) olib keldilar. Uni masjid ustunlaridan biriga bogʻlab qoʻyishdi. Rasululloh ﷺ uning oldiga chiqib: «Ey Sumoma, sen nima deysan?» — dedilar. U: «Ey Muhammad, mening (oldimda) yaxshilik bor. Agar oʻldirsang, qoni boʻyniga olingan birovni oʻldirgan boʻlasan; agar inʼom qilsang (afv etsang), shukr qiluvchiga inʼom qilgan boʻlasan; agar mol istasang, soʻra, undan xohlaganingcha berilasan», — dedi. Rasululloh ﷺ uni indamasdan qoldirdilar, indinga (boʻlgach yana kelib): «Ey Sumoma, sen nima deysan?» — dedilar. U: «Senga aytganimni (aytaman): agar inʼom qilsang, shukr qiluvchiga inʼom qilgan boʻlasan; agar oʻldirsang, qoni boʻyniga olingan birovni oʻldirgan boʻlasan; agar mol istasang, soʻra, undan xohlaganingcha berilasan», — dedi. Rasululloh ﷺ uni yana qoldirdilar, ertasi kun (boʻlgach kelib): «Ey Sumoma, sen nima deysan?» — dedilar. U: «(Oldimda) senga aytganim bor: agar inʼom qilsang, shukr qiluvchiga inʼom qilgan boʻlasan; agar oʻldirsang, qoni boʻyniga olingan birovni oʻldirgan boʻlasan; agar mol istasang, soʻra, undan xohlaganingcha berilasan», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sumomani ozod qilinglar!» — dedilar. U masjidga yaqin bir xurmozorga borib gʻusl qildi, soʻng masjidga kirib: «Guvohlik beramanki, Allohdan oʻzga iloh yoʻq va guvohlik beramanki, Muhammad Uning bandasi va elchisidir. Ey Muhammad, Alloh haqqi, yer yuzida menga sening yuzingdan koʻra yomonroq koʻrinadigan yuz yoʻq edi; endi sening yuzing barcha yuzlarning ichida menga eng sevimlisi boʻlib qoldi. Alloh haqqi, menga sening diningdan koʻra yomonroq koʻrinadigan din yoʻq edi; endi sening dining barcha dinlarning ichida menga eng sevimlisi boʻlib qoldi. Alloh haqqi, menga sening yurtingdan koʻra yomonroq koʻrinadigan yurt yoʻq edi; endi sening yurting barcha yurtlarning ichida menga eng sevimlisi boʻlib qoldi. Sening otliq qoʻshining meni (asir qilib) tutgan edi, holbuki men umra (qilish)ni istab kelayotgan edim. Endi nima deysan?» — dedi. Rasululloh ﷺ unga (yaxshilik) xushxabarini berdilar va umra qilishga buyurdilar. U Makkaga yetib borganida, bir kishi unga: «Diningdan qaytdingmi (boshqa dinga oʻtdingmi)?» — dedi. U: «Yoʻq, balki men Rasululloh ﷺ bilan birga musulmon boʻldim. Alloh haqqi, Yamomadan sizlarga bir dona bugʻdoy doni ham kelmaydi, toki Rasululloh ﷺ unga (kelishiga) izn bermagunlaricha», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Нажд томон отлиқ қўшин юбордилар. Улар Бану Ҳанифа қабиласидан бўлган, Ямома аҳлининг саййиди Сумома ибн Усол деган бир кишини (асир қилиб) олиб келдилар. Уни масжид устунларидан бирига боғлаб қўйишди. Расулуллоҳ ﷺ унинг олдига чиқиб: «Эй Сумома, сен нима дейсан?» — дедилар. У: «Эй Муҳаммад, менинг (олдимда) яхшилик бор. Агар ўлдирсанг, қони бўйнига олинган бировни ўлдирган бўласан; агар инъом қилсанг (афв этсанг), шукр қилувчига инъом қилган бўласан; агар мол истасанг, сўра, ундан хоҳлаганингча бериласан», — деди. Расулуллоҳ ﷺ уни индамасдан қолдирдилар, индинга (бўлгач яна келиб): «Эй Сумома, сен нима дейсан?» — дедилар. У: «Сенга айтганимни (айтаман): агар инъом қилсанг, шукр қилувчига инъом қилган бўласан; агар ўлдирсанг, қони бўйнига олинган бировни ўлдирган бўласан; агар мол истасанг, сўра, ундан хоҳлаганингча бериласан», — деди. Расулуллоҳ ﷺ уни яна қолдирдилар, эртаси кун (бўлгач келиб): «Эй Сумома, сен нима дейсан?» — дедилар. У: «(Олдимда) сенга айтганим бор: агар инъом қилсанг, шукр қилувчига инъом қилган бўласан; агар ўлдирсанг, қони бўйнига олинган бировни ўлдирган бўласан; агар мол истасанг, сўра, ундан хоҳлаганингча бериласан», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сумомани озод қилинглар!» — дедилар. У масжидга яқин бир хурмозорга бориб ғусл қилди, сўнг масжидга кириб: «Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва гувоҳлик бераманки, Муҳаммад Унинг бандаси ва элчисидир. Эй Муҳаммад, Аллоҳ ҳаққи, ер юзида менга сенинг юзингдан кўра ёмонроқ кўринадиган юз йўқ эди; энди сенинг юзинг барча юзларнинг ичида менга энг севимлиси бўлиб қолди. Аллоҳ ҳаққи, менга сенинг динингдан кўра ёмонроқ кўринадиган дин йўқ эди; энди сенинг дининг барча динларнинг ичида менга энг севимлиси бўлиб қолди. Аллоҳ ҳаққи, менга сенинг юртингдан кўра ёмонроқ кўринадиган юрт йўқ эди; энди сенинг юртинг барча юртларнинг ичида менга энг севимлиси бўлиб қолди. Сенинг отлиқ қўшининг мени (асир қилиб) тутган эди, ҳолбуки мен умра (қилиш)ни истаб келаётган эдим. Энди нима дейсан?» — деди. Расулуллоҳ ﷺ унга (яхшилик) хушхабарини бердилар ва умра қилишга буюрдилар. У Маккага етиб борганида, бир киши унга: «Динингдан қайтдингми (бошқа динга ўтдингми)?» — деди. У: «Йўқ, балки мен Расулуллоҳ ﷺ билан бирга мусулмон бўлдим. Аллоҳ ҳаққи, Ямомадан сизларга бир дона буғдой дони ҳам келмайди, токи Расулуллоҳ ﷺ унга (келишига) изн бермагунларича», — деди.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ الْمَرْأَةَ لَتَأْخُذُ لِلْقَوْمِ» يَعْنِي تُجيرُ على الْمُسلمين. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, ayol kishi ham qavm uchun (omonlik) oladi», dedilar, yaʼni u musulmonlar nomidan omonlik beradi. Termiziy rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, аёл киши ҳам қавм учун (омонлик) олади», дедилар, яъни у мусулмонлар номидан омонлик беради. Термизий ривоят қилган.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «فَلَمْ تَحِلَّ الْغَنَائِمُ لِأَحَدٍ مِنْ قَبْلِنَا ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ رَأَى ضعفنا وعجزنا فطيها لنا»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bizdan oldingilardan hech kimga oʻljalar halol boʻlmagan edi. Bu — Allohning bizning zaifligimiz va ojizligimizni koʻrib, ularni bizga halol qilgani sababidandir», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Биздан олдингилардан ҳеч кимга ўлжалар ҳалол бўлмаган эди. Бу — Аллоҳнинг бизнинг заифлигимиз ва ожизлигимизни кўриб, уларни бизга ҳалол қилгани сабабидандир», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَيُّمَا قَرْيَةٍ أَتَيْتُمُوهَا وأقمتمْ فِيهَا فَسَهْمُكُمْ فِيهَا وَأَيُّمَا قَرْيَةٍ عَصَتِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّ خُمُسَهَا لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ ثُمَّ هِيَ لَكُمْ» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qaysi bir qishloqqa kelib, unda (tinch yoʻl bilan) joylashsangiz, undan sizga (oʻz) ulushingiz bordir. Qaysi bir qishloq Allohga va Uning Rasuliga (qarshi chiqib) itoatsizlik qilsa, uning xumsi Alloh va Uning Rasuliga, soʻngra (qolgani) sizlarnikidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қайси бир қишлоққа келиб, унда (тинч йўл билан) жойлашсангиз, ундан сизга (ўз) улушингиз бордир. Қайси бир қишлоқ Аллоҳга ва Унинг Расулига (қарши чиқиб) итоатсизлик қилса, унинг хумси Аллоҳ ва Унинг Расулига, сўнгра (қолгани) сизларникидир», дедилар.
وَعَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَذَكَرَ الْغُلُولَ فَعَظَّمَهُ وَعَظَّمَ أَمْرَهُ ثُمَّ قَالَ: " لَا أُلْفِيَنَّ أَحَدَكُمْ يَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى رَقَبَتِهِ بَعِيرٌ لَهُ رُغَاءٌ يَقُولُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغِثْنِي فَأَقُولُ: لَا أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ أَبْلَغْتُكَ. لَا أُلْفِيَنَّ أَحَدَكُمْ يَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى رَقَبَتِهِ فُرْسٌ لَهُ حَمْحَمَةٌ فَيَقُولُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغِثْنِي فَأَقُولُ: لَا أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ أَبْلَغْتُكَ لَا أُلْفِيَنَّ أَحَدَكُمْ يَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى رَقَبَتِهِ شَاةٌ لَهَا ثُغَاءٌ يَقُولُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغِثْنِي فَأَقُولُ: لَا أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ أَبْلَغْتُكَ لَا أُلْفِيَنَّ أَحَدَكُمْ يَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى رَقَبَتِهِ نَفْسٌ لَهَا صِيَاحٌ فَيَقُولُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغِثْنِي فَأَقُولُ: لَا أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ أَبْلَغْتُكَ لَا أُلْفِيَنَّ أَحَدَكُمْ يَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى رَقَبَتِهِ رِقَاعٌ تَخْفُقُ فَيَقُولُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغِثْنِي فَأَقُولُ: لَا أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا قَدْ أَبْلَغْتُكَ لَا أُلْفِيَنَّ أَحَدَكُمْ يَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى رَقَبَتِهِ صَامِتٌ فَيَقُولُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغِثْنِي فَأَقُولُ: لَا أَمْلِكُ لَكَ شَيْئا قد أبلغتك ". وَهَذَا لفظ مُسلم وَهُوَ أتم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ oramizda turib, gʻulul (oʻljadan oʻgʻirlash)ni eslatib, uni ulugʻ (gunoh) deb koʻrsatdilar va uning ishini ulugʻ qildilar. Soʻng: «Sizlardan birortangizni qiyomat kunida boʻyniga ovoz chiqarib boʻkirayotgan tuyani koʻtarib kelganini, ‹Yo Rasululloh, menga yordam bering!› deyayotganini, men esa: ‹Men sen uchun hech narsaga ega emasman, men senga (haqiqatni) yetkazgan edim!› deyishimni koʻrmay! Sizlardan birortangizni qiyomat kunida boʻyniga kishnayotgan otni koʻtarib kelganini, ‹Yo Rasululloh, menga yordam bering!› deyayotganini, men esa: ‹Men sen uchun hech narsaga ega emasman, men senga yetkazgan edim!› deyishimni koʻrmay! Sizlardan birortangizni qiyomat kunida boʻyniga maʼrayotgan qoʻyni koʻtarib kelganini, ‹Yo Rasululloh, menga yordam bering!› deyayotganini, men esa: ‹Men sen uchun hech narsaga ega emasman, men senga yetkazgan edim!› deyishimni koʻrmay! Sizlardan birortangizni qiyomat kunida boʻyniga qichqirayotgan jonni (odamni) koʻtarib kelganini, ‹Yo Rasululloh, menga yordam bering!› deyayotganini, men esa: ‹Men sen uchun hech narsaga ega emasman, men senga yetkazgan edim!› deyishimni koʻrmay! Sizlardan birortangizni qiyomat kunida boʻyniga hilpirab turgan kiyim-kechaklarni koʻtarib kelganini, ‹Yo Rasululloh, menga yordam bering!› deyayotganini, men esa: ‹Men sen uchun hech narsaga ega emasman, men senga yetkazgan edim!› deyishimni koʻrmay! Sizlardan birortangizni qiyomat kunida boʻyniga jim turuvchi (oltin-kumush)ni koʻtarib kelganini, ‹Yo Rasululloh, menga yordam bering!› deyayotganini, men esa: ‹Men sen uchun hech narsaga ega emasman, men senga yetkazgan edim!› deyishimni koʻrmay!», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ орамизда туриб, ғулул (ўлжадан ўғирлаш)ни эслатиб, уни улуғ (гуноҳ) деб кўрсатдилар ва унинг ишини улуғ қилдилар. Сўнг: «Сизлардан бирортангизни қиёмат кунида бўйнига овоз чиқариб бўкираётган туяни кўтариб келганини, ‹Ё Расулуллоҳ, менга ёрдам беринг!› деяётганини, мен эса: ‹Мен сен учун ҳеч нарсага эга эмасман, мен сенга (ҳақиқатни) етказган эдим!› дейишимни кўрмай! Сизлардан бирортангизни қиёмат кунида бўйнига кишнаётган отни кўтариб келганини, ‹Ё Расулуллоҳ, менга ёрдам беринг!› деяётганини, мен эса: ‹Мен сен учун ҳеч нарсага эга эмасман, мен сенга етказган эдим!› дейишимни кўрмай! Сизлардан бирортангизни қиёмат кунида бўйнига маъраётган қўйни кўтариб келганини, ‹Ё Расулуллоҳ, менга ёрдам беринг!› деяётганини, мен эса: ‹Мен сен учун ҳеч нарсага эга эмасман, мен сенга етказган эдим!› дейишимни кўрмай! Сизлардан бирортангизни қиёмат кунида бўйнига қичқираётган жонни (одамни) кўтариб келганини, ‹Ё Расулуллоҳ, менга ёрдам беринг!› деяётганини, мен эса: ‹Мен сен учун ҳеч нарсага эга эмасман, мен сенга етказган эдим!› дейишимни кўрмай! Сизлардан бирортангизни қиёмат кунида бўйнига ҳилпираб турган кийим-кечакларни кўтариб келганини, ‹Ё Расулуллоҳ, менга ёрдам беринг!› деяётганини, мен эса: ‹Мен сен учун ҳеч нарсага эга эмасман, мен сенга етказган эдим!› дейишимни кўрмай! Сизлардан бирортангизни қиёмат кунида бўйнига жим турувчи (олтин-кумуш)ни кўтариб келганини, ‹Ё Расулуллоҳ, менга ёрдам беринг!› деяётганини, мен эса: ‹Мен сен учун ҳеч нарсага эга эмасман, мен сенга етказган эдим!› дейишимни кўрмай!», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " غَزَا نَبِيٌّ مِنَ الْأَنْبِيَاءِ فَقَالَ لِقَوْمِهِ: لَا يَتْبَعُنِي رَجُلٌ مَلَكَ بُضْعَ امْرَأَةٍ وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يَبْنِيَ بِهَا وَلَمَّا يَبْنِ بِهَا وَلَا أَحَدٌ بَنَى بُيُوتًا وَلَمْ يَرْفَعْ سُقُوفَهَا وَلَا رَجُلٌ اشْتَرَى غَنَمًا أَوْ خَلِفَاتٍ وَهُوَ يَنْتَظِرُ وِلَادَهَا فَغَزَا فَدَنَا مِنَ الْقَرْيَةِ صَلَاةَ الْعَصْرِ أَوْ قَرِيبًا مِنْ ذَلِكَ فَقَالَ لِلشَّمْسِ: إِنَّكِ مَأْمُورَةٌ وَأَنَا مَأْمُورٌ اللَّهُمَّ احْبِسْهَا عَلَيْنَا فَحُبِسَتْ حَتَّى فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَجَمَعَ الْغَنَائِمَ فَجَاءَتْ يَعْنِي النَّارَ لِتَأْكُلَهَا فَلَمْ تَطْعَمْهَا فَقَالَ: إِنَّ فِيكُمْ غُلُولًا فَلْيُبَايِعْنِي مِنْ كُلِّ قَبِيلَةٍ رَجُلٌ فَلَزِقَتْ يدُ رجلٍ بيدِه فَقَالَ: فيكُم الغُلولُ فجاؤوا بِرَأْسٍ مِثْلِ رَأْسِ بَقَرَةٍ مِنَ الذَّهَبِ فَوَضَعَهَا فَجَاءَتِ النَّارُ فَأَكَلَتْهَا ". زَادَ فِي رِوَايَةٍ: «فَلَمْ تَحِلَّ الْغَنَائِمُ لِأَحَدٍ قَبْلَنَا ثُمَّ أَحَلَّ اللَّهُ لَنَا الْغَنَائِمَ رَأَى ضَعْفَنَا وَعَجْزَنَا فَأَحَلَّهَا لَنَا»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Paygʻambarlardan bir Paygʻambar muqaddas harbiy yurish (jihod) qildi va u oʻz izdoshlariga: ‹Bir ayolga uylangan va u bilan (hali) qovushmoqchi boʻlib, buni hali qilmagan kishi — men bilan birga bormasin; uy qurgan, lekin uning tomini bitkazmagan kishi (ham); qoʻylari yoki urgʻochi tuyalari boʻlib, ularning bolalashini kutayotgan kishi (ham bormasin)›, — dedi. Bas, paygʻambar yurishni amalga oshirdi va u asr namozi vaqtida (yoki unga yaqin paytda) oʻsha shaharga yetganda, quyoshga: ‹Ey quyosh! Sen Allohning amri ostidasan va men (ham) Allohning amri ostidaman. Allohim! Uni (yaʼni quyoshni) botishdan toʻxtat›, — dedi. Bas, u (quyosh) — Alloh uni gʻolib qilguncha — toʻxtatildi. Soʻng u oʻljani toʻpladi va olov — uni yondirish uchun — keldi, lekin uni yondirmadi. U (paygʻambar oʻz kishilariga): ‹Sizlardan baʼzilaringiz oʻljadan biror narsa oʻgʻirlagan. Bas, har qabiladan bir kishi — men bilan qoʻl berib koʻrishib — bayʼat bersin›, — dedi. (Ular shunday qildi va) bir kishining qoʻli ularning paygʻambari qoʻliga yopishib qoldi. Soʻng oʻsha paygʻambar (u kishiga): ‹Oʻgʻrilikni sening qavming qilgan. Bas, qabilangning barcha kishilari — men bilan qoʻl berib koʻrishib — bayʼat bersin›, — dedi. Ikki yoki uch kishining qoʻli ularning paygʻambari qoʻliga yopishib qoldi va u: ‹Oʻgʻrilikni sizlar qilgansiz›, — dedi. Soʻng ular — sigirning boshidek — bir oltin boshni keltirib, uni oʻsha yerga qoʻydi va olov kelib, oʻljani yeb (kuydirib) yubordi. Paygʻambar ﷺ qoʻshdi: ‹Soʻng Alloh bizning zaifligimiz va ojizligimizni koʻrdi, bas, U bizga oʻljani halol qildi›», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Пайғамбарлардан бир Пайғамбар муқаддас ҳарбий юриш (жиҳод) қилди ва у ўз издошларига: ‹Бир аёлга уйланган ва у билан (ҳали) қовушмоқчи бўлиб, буни ҳали қилмаган киши — мен билан бирга бормасин; уй қурган, лекин унинг томини битказмаган киши (ҳам); қўйлари ёки урғочи туялари бўлиб, уларнинг болалашини кутаётган киши (ҳам бормасин)›, — деди. Бас, пайғамбар юришни амалга оширди ва у аср намози вақтида (ёки унга яқин пайтда) ўша шаҳарга етганда, қуёшга: ‹Эй қуёш! Сен Аллоҳнинг амри остидасан ва мен (ҳам) Аллоҳнинг амри остидаман. Аллоҳим! Уни (яъни қуёшни) ботишдан тўхтат›, — деди. Бас, у (қуёш) — Аллоҳ уни ғолиб қилгунча — тўхтатилди. Сўнг у ўлжани тўплади ва олов — уни ёндириш учун — келди, лекин уни ёндирмади. У (пайғамбар ўз кишиларига): ‹Сизлардан баъзиларингиз ўлжадан бирор нарса ўғирлаган. Бас, ҳар қабиладан бир киши — мен билан қўл бериб кўришиб — байъат берсин›, — деди. (Улар шундай қилди ва) бир кишининг қўли уларнинг пайғамбари қўлига ёпишиб қолди. Сўнг ўша пайғамбар (у кишига): ‹Ўғриликни сенинг қавминг қилган. Бас, қабилангнинг барча кишилари — мен билан қўл бериб кўришиб — байъат берсин›, — деди. Икки ёки уч кишининг қўли уларнинг пайғамбари қўлига ёпишиб қолди ва у: ‹Ўғриликни сизлар қилгансиз›, — деди. Сўнг улар — сигирнинг бошидек — бир олтин бошни келтириб, уни ўша ерга қўйди ва олов келиб, ўлжани еб (куйдириб) юборди. Пайғамбар ﷺ қўшди: ‹Сўнг Аллоҳ бизнинг заифлигимиз ва ожизлигимизни кўрди, бас, У бизга ўлжани ҳалол қилди›», — деди.
عَن أبي هُرَيْرَة قَالَ: بَيْنَا نَحْنُ فِي الْمَسْجِدِ خَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «انْطَلِقُوا إِلَى يهود» فخرجنا مَعَه حَتَّى جِئْنَا بَيت الْمدَارِس فَقَامَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «يَا مَعْشَرَ يَهُودَ أَسْلِمُوا تَسْلَمُوا اعْلَمُوا أَنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ وَأَنِّي أُرِيدُ أَنْ أُجْلِيَكُمْ مِنْ هَذِهِ الْأَرْضِ. فَمَنْ وَجَدَ مِنْكُمْ بِمَالِهِ شَيْئا فليبعه»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: «Biz masjidda boʻlsak, Rasululloh ﷺ chiqib: ‹Yahudiylar tomon yuringlar› dedilar. Biz u zot bilan birga chiqdik. Toki ularning ilm uyiga (madrasalariga) yetib keldik. Nabiy ﷺ turib, ularga: ‹Ey yahudiylar jamoasi, Islomni qabul qilinglar, salomat boʻlasizlar› deb nido qildilar. Ular: ‹Yetkazding, ey Abul-Qosim› dedilar. Rasululloh ﷺ ularga: ‹Men shuni istayman; Islomni qabul qilinglar, salomat boʻlasizlar› dedilar. Ular: ‹Yetkazding, ey Abul-Qosim› dedilar. Rasululloh ﷺ ularga: ‹Men shuni istayman› dedilar. Soʻngra buni uchinchi marta aytdilar va: ‹Bilinglarki, yer Alloh va Uning Rasuliniki. Men sizlarni bu yerdan koʻchirib chiqarishni istayman. Sizlardan kim oʻz molidan biror narsani topsa, uni sotib qoʻysin. Aks holda, bilinglarki, yer Alloh va Uning Rasuliniki› dedilar.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: «Биз масжидда бўлсак, Расулуллоҳ ﷺ чиқиб: ‹Яҳудийлар томон юринглар› дедилар. Биз у зот билан бирга чиқдик. Токи уларнинг илм уйига (мадрасаларига) етиб келдик. Набий ﷺ туриб, уларга: ‹Эй яҳудийлар жамоаси, Исломни қабул қилинглар, саломат бўласизлар› деб нидо қилдилар. Улар: ‹Етказдинг, эй Абул-Қосим› дедилар. Расулуллоҳ ﷺ уларга: ‹Мен шуни истайман; Исломни қабул қилинглар, саломат бўласизлар› дедилар. Улар: ‹Етказдинг, эй Абул-Қосим› дедилар. Расулуллоҳ ﷺ уларга: ‹Мен шуни истайман› дедилар. Сўнгра буни учинчи марта айтдилар ва: ‹Билингларки, ер Аллоҳ ва Унинг Расулиники. Мен сизларни бу ердан кўчириб чиқаришни истайман. Сизлардан ким ўз молидан бирор нарсани топса, уни сотиб қўйсин. Акс ҳолда, билингларки, ер Аллоҳ ва Унинг Расулиники› дедилар.»
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «النَّاسُ مَعَادِنُ كَمَعَادِنِ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الْإِسْلَامِ إِذَا فَقِهُوا» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlar oltin va kumush konlari kabi turli konlardir. Ularning johiliyatdagi yaxshilari, dinni yaxshi anglaganlarida, Islomdagi ham yaxshilaridir», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамлар олтин ва кумуш конлари каби турли конлардир. Уларнинг жоҳилиятдаги яхшилари, динни яхши англаганларида, Исломдаги ҳам яхшиларидир», дедилар. Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةِ أَشْيَاءَ: صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ أوعلم ينْتَفع بِهِ أوولد صَالح يَدْعُو لَهُ)
رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Inson vafot etganida, amali uch narsadan boshqa uziladi: sadaqai joriya, foydalaniladigan ilm yoki unga duo qiladigan solih farzand», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Инсон вафот этганида, амали уч нарсадан бошқа узилади: садақаи жория, фойдаланиладиган илм ёки унга дуо қиладиган солиҳ фарзанд», дедилар. Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْكَلِمَةُ الْحِكْمَةُ ضَالَّةُ الْحَكِيمِ فَحَيْثُ وَجَدَهَا فَهُوَ أَحَقُّ بِهَا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ الْفَضْلِ الرَّاوِي يضعف فِي الحَدِيث
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Hikmatli soʻz — moʻminning yoʻqotgan narsasidir, qayerdan topsa, oʻsha narsaga u eng haqlidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻl bilangina bilamiz. Ibrohim ibn al-Fazl al-Madaniy al-Maxzumiy hifzi (yodlash quvvati) tomonidan hadisda zaif sanaladi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳикматли сўз — мўминнинг йўқотган нарсасидир, қаердан топса, ўша нарсага у энг ҳақлидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўл билангина биламиз. Иброҳим ибн ал-Фазл ал-Маданий ал-Махзумий ҳифзи (ёдлаш қуввати) томонидан ҳадисда заиф саналади.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " خَصْلَتَانِ لَا تَجْتَمِعَانِ فِي مُنَافِقٍ: حُسْنُ سَمْتٍ وَلَا فِقْهٌ فِي الدّين ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ikki xislat munofiqda jamlanmaydi: chiroyli xulq va dinda fiqh (chuqur tushuncha)», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Biz bu hadisni Avfning hadisidan faqat shu shayx Xalaf ibn Ayyub al-Omiriyning hadisi orqali bilamiz.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Икки хислат мунофиқда жамланмайди: чиройли хулқ ва динда фиқҳ (чуқур тушунча)», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Биз бу ҳадисни Авфнинг ҳадисидан фақат шу шайх Халаф ибн Айюб ал-Омирийнинг ҳадиси орқали биламиз.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «من سُئِلَ عَنْ عِلْمٍ عَلِمَهُ ثُمَّ كَتَمَهُ أُلْجِمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِلِجَامٍ مِنْ نَارٍ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِيّ
وَرَوَاهُ ابْن مَاجَه عَن أنس
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimdan oʻzi biladigan ilm haqida soʻralsa-yu, soʻng uni yashirsa, qiyomat kunida unga olovdan jilov solinadi», dedilar. Bu bobda Jobir va Abdulloh ibn Amrdan ham (rivoyatlar bor). Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning hadisi hasan hadisdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимдан ўзи биладиган илм ҳақида сўралса-ю, сўнг уни яширса, қиёмат кунида унга оловдан жилов солинади», дедилар. Бу бобда Жобир ва Абдуллоҳ ибн Амрдан ҳам (ривоятлар бор). Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси ҳасан ҳадисдир.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ تَعَلَّمَ عِلْمًا مِمَّا يُبْتَغَى بِهِ وَجْهُ اللَّهِ لَا يَتَعَلَّمُهُ إِلَّا لِيُصِيبَ بِهِ عَرَضًا مِنَ الدُّنْيَا لَمْ يَجِدْ عَرْفَ الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» . يَعْنِي رِيحَهَا. رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْن مَاجَه
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Allohning yuzi (roziligi) uchun oʻrganiladigan ilmni faqat dunyo manfaatiga erishish uchun oʻrgansa, qiyomat kuni jannatning hidini topmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳнинг юзи (розилиги) учун ўрганиладиган илмни фақат дунё манфаатига эришиш учун ўрганса, қиёмат куни жаннатнинг ҳидини топмайди», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْمِرَاءُ فِي الْقُرْآنِ كُفْرٌ» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُد
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qurʼon haqida bahslashish kufrdir», dedilar. Ahmad va Abu Dovud rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръон ҳақида баҳслашиш куфрдир», дедилар. Аҳмад ва Абу Довуд ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ أَفْتَى بِغَيْرِ عِلْمٍ كَانَ إِثْمُهُ عَلَى مَنْ أَفْتَاهُ وَمَنْ أَشَارَ عَلَى أَخِيهِ بِأَمْرٍ يَعْلَمُ أَنَّ الرُّشْدَ فِي غَيْرِهِ فَقَدْ خانه» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kimga ilmsiz holda fatvo berilsa, uning gunohi unga fatvo bergan kishining zimmasiga boʻladi». Sulaymon al-Mahriy oʻz rivoyatida shu (jumlani) ziyoda qildi: «Kimki birodariga, toʻgʻrilik undan boshqasida ekanini bila turib, biror ish toʻgʻrisida maslahat bersa, unga xiyonat qilgan boʻladi». Bu — Sulaymonning lafzidir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Кимга илмсиз ҳолда фатво берилса, унинг гуноҳи унга фатво берган кишининг зиммасига бўлади». Сулаймон ал-Маҳрий ўз ривоятида шу (жумлани) зиёда қилди: «Кимки биродарига, тўғрилик ундан бошқасида эканини била туриб, бирор иш тўғрисида маслаҳат берса, унга хиёнат қилган бўлади». Бу — Сулаймоннинг лафзидир.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «تَعَلَّمُوا الْفَرَائِضَ وَالْقُرْآنَ وَعَلِّمُوا النَّاسَ فَإِنِّي مَقْبُوضٌ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farzlarni va Qurʼonni oʻrganinglar hamda odamlarga oʻrgatinglar. Chunki men olib ketilaman», dedilar. Termiziy rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарзларни ва Қуръонни ўрганинглар ҳамда одамларга ўргатинглар. Чунки мен олиб кетиламан», дедилар. Термизий ривоят қилган.
وَعَن أبي هُرَيْرَة رِوَايَةً: «يُوشِكُ أَنْ يَضْرِبَ النَّاسُ أَكْبَادَ الْإِبِلِ يَطْلُبُونَ الْعِلْمَ فَلَا يَجِدُونَ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْ عَالم الْمَدِينَة» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ فِي جَامِعِهِ. قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ: إِنَّهُ مَالِكُ بْنُ أنس وَمثله عَن عبد الرَّزَّاق قَالَ اسحق بْنُ مُوسَى: وَسَمِعْتُ ابْنَ عُيَيْنَةَ أَنَّهُ قَالَ: هُوَ الْعُمَرِيُّ الزَّاهِدُ وَاسْمُهُ عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عبد الله
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Yaqinda kishilar ilm izlab tuyalarning jigarlarini uradilar (yaʼni tuyalarda safarga chiqadilar), lekin Madina olimidan koʻra bilimliroq birovni topmaydilar». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir va u Ibn Uyaynaning hadisidir. Ibn Uyaynadan rivoyat qilinishicha, undan: «Madina olimi kim?» deb soʻralganda, u: «U Molik ibn Anasdir», degan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Яқинда кишилар илм излаб туяларнинг жигарларини урадилар (яъни туяларда сафарга чиқадилар), лекин Мадина олимидан кўра билимлироқ бировни топмайдилар». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир ва у Ибн Уяйнанинг ҳадисидир. Ибн Уяйнадан ривоят қилинишича, ундан: «Мадина олими ким?» деб сўралганда, у: «У Молик ибн Анасдир», деган.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ مِمَّا يَلْحَقُ الْمُؤْمِنَ مِنْ عَمَلِهِ وَحَسَنَاتِهِ بَعْدَ مَوْتِهِ عِلْمًا علمه ونشره وَولدا صَالحا تَركه ومصحفا وَرَّثَهُ أَوْ مَسْجِدًا بَنَاهُ أَوْ بَيْتًا لِابْنِ السَّبِيلِ بَنَاهُ أَوْ نَهْرًا أَجْرَاهُ أَوْ صَدَقَةً أخرجهَا من مَاله فِي صِحَّته وحياته يلْحقهُ من بعد مَوته» . رَوَاهُ بن مَاجَه وَالْبَيْهَقِيّ فِي شعب الْإِيمَان
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Muʼminga oʻlimidan keyin uning amali va yaxshiliklaridan yetib turadigan narsalar: oʻrgatib, yoygan ilmi, oʻzidan keyin qoldirgan solih farzandi, meros qoldirgan mushafi, qurgan masjidi, yoki yoʻlovchilar uchun qurgan uyi, yoki oqizgan daryosi, yoki sogʻ va tirikligida molidan chiqargan sadaqasidir. Bular oʻlimidan keyin unga yetib turadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Муъминга ўлимидан кейин унинг амали ва яхшиликларидан етиб турадиган нарсалар: ўргатиб, ёйган илми, ўзидан кейин қолдирган солиҳ фарзанди, мерос қолдирган мушафи, қурган масжиди, ёки йўловчилар учун қурган уйи, ёки оқизган дарёси, ёки соғ ва тириклигида молидан чиқарган садақасидир. Булар ўлимидан кейин унга етиб туради», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: «حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِعَاءَيْنِ فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَبَثَثْتُهُ فِيكُمْ وَأَمَّا الْآخَرُ فَلَوْ بَثَثْتُهُ قُطِعَ هَذَا الْبُلْعُومُ يَعْنِي مجْرى الطَّعَام» رَوَاهُ البُخَارِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ dan ikki (xil) ilmni yodlab oldim. Birini sizlarga yetkazdim; agar ikkinchisini yetkazsam, bu boʻgʻzim kesilar edi (yaʼni oʻldirilar edim).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ дан икки (хил) илмни ёдлаб олдим. Бирини сизларга етказдим; агар иккинчисини етказсам, бу бўғзим кесилар эди (яъни ўлдирилар эдим).
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ جُبِّ الْحَزَنِ» قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا جُبُّ الْحَزَنِ؟ قَالَ: «وَادٍ فِي جَهَنَّمَ تَتَعَوَّذُ مِنْهُ جَهَنَّم كل يَوْم أَرْبَعمِائَة مرّة» . قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَنْ يَدْخُلُهَا قَالَ: «الْقُرَّاءُ الْمُرَاءُونَ بِأَعْمَالِهِمْ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَكَذَا ابْنُ مَاجَهْ وَزَادَ فِيهِ: «وَإِنَّ مِنْ أَبْغَضِ الْقُرَّاءِ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى الَّذِينَ يَزُورُونَ الْأُمَرَاءَ» . قَالَ الْمُحَارِبِيُّ: يَعْنِي الجورة
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ollohdan ‹Jubbul huzn›dan panoh soʻranglar», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, ‹Jubbul huzn› nima?» dedilar. U zot: «Jahannamdagi bir vodiy boʻlib, jahannam undan har kuni yuz marta (Ollohdan) panoh soʻraydi», dedilar. Biz: «Yo Rasululloh, unga kim kiradi?» dedik. U zot: «Amallarini riyo qilgan qorilar», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Оллоҳдан ‹Жуббул ҳузн›дан паноҳ сўранглар», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, ‹Жуббул ҳузн› нима?» дедилар. У зот: «Жаҳаннамдаги бир водий бўлиб, жаҳаннам ундан ҳар куни юз марта (Оллоҳдан) паноҳ сўрайди», дедилар. Биз: «Ё Расулуллоҳ, унга ким киради?» дедик. У зот: «Амалларини риё қилган қорилар», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَثَلُ عِلْمٍ لَا يُنْتَفَعُ بِهِ كَمَثَلِ كَنْزٍ لَا يُنْفَقُ مِنْهُ فِي سَبِيل الله» . رَوَاهُ الدَّارمِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Foydalanilmaydigan ilmning misoli — Alloh yoʻlida undan hech narsa sarflanmaydigan xazinaning misoli kabidir», dedilar. Dorimiy rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фойдаланилмайдиган илмнинг мисоли — Аллоҳ йўлида ундан ҳеч нарса сарфланмайдиган хазинанинг мисоли кабидир», дедилар. Доримий ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عَلَيْهِ وَسلم: «من اتَّخَذَ كَلْبًا إِلَّا كَلْبَ مَاشِيَةٍ أَوْ صَيْدٍ أَو زرعٍ انتقَصَ منْ أجرِه كلَّ يومٍ قِيرَاط»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim chorva iti, ov iti yoki ekin itidan boshqa it saqlasa, uning ajridan har kuni bir qirot kamayadi», dedilar. Zuhriy dedi: Abu Hurayraning soʻzi Ibn Umarga zikr qilindi, shunda u: «Alloh Abu Hurayraga rahm qilsin, u ekin egasi edi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким чорва ити, ов ити ёки экин итидан бошқа ит сақласа, унинг ажридан ҳар куни бир қирот камаяди», дедилар. Зуҳрий деди: Абу Ҳурайранинг сўзи Ибн Умарга зикр қилинди, шунда у: «Аллоҳ Абу Ҳурайрага раҳм қилсин, у экин эгаси эди», деди.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كُلُّ ذِي نَابٍ منَ السِّباعِ فأكلُه حرامٌ» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir oziq tishli yirtqich hayvonni yeyish haromdir», dedilar. Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир озиқ тишли йиртқич ҳайвонни ейиш ҳаромдир», дедилар. Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا وَقَعَ الذُّبَابُ فِي إِناءِ أحدِكم فَلْيَغْمِسْهُ كُلَّهُ ثُمَّ لِيَطْرَحْهُ فَإِنَّ فِي أَحَدِ جَنَاحَيْهِ شِفَاءً وَفِي الْآخَرِ دَاءً» . رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Biringizning idishiga pashsha tushsa, uni butunlay (idishga) botirsin, soʻng uni (olib) tashlasin; chunki uning bir qanotida shifo, ikkinchisida esa dard (dardli narsa) bordir» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингизнинг идишига пашша тушса, уни бутунлай (идишга) ботирсин, сўнг уни (олиб) ташласин; чунки унинг бир қанотида шифо, иккинчисида эса дард (дардли нарса) бордир» дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ قَتَلَ وَزَغًا فِي أولَّ ضَرْبَة كتبت لَهُ مِائَةُ حَسَنَةٍ وَفِي الثَّانِيَةِ دُونَ ذَلِكَ وَفِي الثَّالِثَة دون ذَلِك» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dan Xolidning Suhayldan (rivoyat qilgan) hadisi maʼnosida (rivoyat qilindi); faqat Jarir yolgʻiz boʻlib, uning hadisida (shunday kelgan): «Kim kaltakesakni birinchi urishda oʻldirsa, unga yuzta savob yoziladi; ikkinchisida undan kamroq; uchinchisida undan ham kamroq (yoziladi)».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дан Холиднинг Суҳайлдан (ривоят қилган) ҳадиси маъносида (ривоят қилинди); фақат Жарир ёлғиз бўлиб, унинг ҳадисида (шундай келган): «Ким калтакесакни биринчи уришда ўлдирса, унга юзта савоб ёзилади; иккинчисида ундан камроқ; учинчисида ундан ҳам камроқ (ёзилади)».
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا وَقَعَتِ الْفَأْرَةُ فِي السَّمْنِ فَإِنْ كَانَ جَامِدًا فَأَلْقُوهَا وَمَا حَوْلَهَا وَإِنْ كَانَ مَائِعًا فَلَا تَقْرَبُوهُ» . رَوَاهُ أَحْمد وَأَبُو دَاوُد
وَرَوَاهُ الدَّارمِيّ عَن ابْن عَبَّاس
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U shunday dedi: Rasululloh ﷺ: «Sichqon sariyogʻga tushib qolsa, agar (sariyogʻ) qotgan boʻlsa, sichqonni va uning atrofidagini tashlanglar; agar (sariyogʻ) suyuq boʻlsa, unga yaqinlashmanglar», dedilar. Hasan aytdi: Abdurrazzoq dedi: «Goho Maʼmar buni az-Zuhriydan, u Ubaydulloh ibn Abdullohdan, u Ibn Abbosdan, u Maymunadan, u Paygʻambar ﷺdan rivoyat qilar edi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сичқон сариёғга тушиб қолса, агар (сариёғ) қотган бўлса, сичқонни ва унинг атрофидагини ташланглар; агар (сариёғ) суюқ бўлса, унга яқинлашманглар», дедилар. Ҳасан айтди: Абдурраззоқ деди: «Гоҳо Маъмар буни аз-Зуҳрийдан, у Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан, у Ибн Аббосдан, у Маймунадан, у Пайғамбар ﷺдан ривоят қилар эди».
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا سَالَمْنَاهُمْ مُنْذُ حَارَبْنَاهُمْ وَمَنْ تَرَكَ شَيْئًا مِنْهُمْ خِيفَةً فَلَيْسَ منَّا» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biz ular (ilonlar) bilan urushganimizdan beri ular bilan sulh tuzmadik. Kim ulardan birortasini qoʻrqib (oʻldirmay) qoldirsa, u bizdan emas», dedilar. Abu Dovud rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Биз улар (илонлар) билан урушганимиздан бери улар билан сулҳ тузмадик. Ким улардан бирортасини қўрқиб (ўлдирмай) қолдирса, у биздан эмас», дедилар. Абу Довуд ривоят қилган.