حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ النَّخَعِيَّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ẞ: «Mening ismim bilan ism qoʻyinglar, lekin mening kunyam bilan kunya qoʻymanglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ẞ: «Менинг исмим билан исм қўйинглар, лекин менинг куням билан куня қўйманглар», дедилар.
قَالَوَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكْرَهُ الشِّكَالَ مِنْ الْخَيْلِ أَوْ الْأَشْكَالَقَالَ عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبِي شُعْبَةُ يُخْطِئُ فِي هَذَا الْقَوْلِ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ وَإِنَّمَا هُوَ سَلْمُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ النَّخَعِيُّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ẞ otlardan shikol (boʻlganini) yoqtirmas edilar. Abdulloh aytdi: Otam aytdi: Shuʼba bu soʻzda Abdulloh ibn Yazidni (aytishda) xato qiladi; u aslida Salm ibn Abdurrahmon an-Naxaʼiydir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ẞ отлардан шикол (бўлганини) ёқтирмас эдилар. Абдуллоҳ айтди: Отам айтди: Шуъба бу сўзда Абдуллоҳ ибн Язидни (айтишда) хато қилади; у аслида Салм ибн Абдурраҳмон ан-Нахаъийдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْكُفْرُ مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ وَإِنَّ السَّكِينَةَ فِي أَهْلِ الْغَنَمِ وَإِنَّ الرِّيَاءَ وَالْفَخْرَ فِي أَهْلِ الْفَدَّادِينَ أَهْلِ الْوَبَرِ وَأَهْلِ الْخَيْلِ وَيَأْتِي الْمَسِيحُ مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ وَهِمَّتُهُ الْمَدِينَةُ حَتَّى إِذَا جَاءَ دُبُرَ أُحُدٍ تَلَقَّتْهُ الْمَلَائِكَةُ فَضَرَبَتْ وَجْهَهُ قِبَلَ الشَّامِ هُنَالِكَ يُهْلَكُ هُنَالِكَ يُهْلَكُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ẞ: «Iymon yamanlikdir, kufr esa mashriq tomondadir. Vazminlik qoʻy egalarida, riyo va faxr esa baland ovozli chorvadorlarda — (tuya) juni ahlida va ot ahlidadir. Masih (Dajjol) mashriq tomondan keladi, uning maqsadi Madinadir; u Uhudning orqasiga kelganda, farishtalar uni qarshi olib, yuziga urib, Shom tomonga (buradilar). Oʻsha yerda halok boʻladi, oʻsha yerda halok boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ẞ: «Иймон яманликдир, куфр эса машриқ томондадир. Вазминлик қўй эгаларида, риё ва фахр эса баланд овозли чорвадорларда — (туя) жуни аҳлида ва от аҳлидадир. Масиҳ (Дажжол) машриқ томондан келади, унинг мақсади Мадинадир; у Уҳуднинг орқасига келганда, фаришталар уни қарши олиб, юзига уриб, Шом томонга (бурадилар). Ўша ерда ҳалок бўлади, ўша ерда ҳалок бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَا تَطْلُعُ الشَّمْسُ بِيَوْمٍ وَلَا تَغْرُبُ بِأَفْضَلَ أَوْ أَعْظَمَ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَمَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا تَفْزَعُ لِيَوْمِ الْجُمُعَةِ إِلَّا هَذَانِ الثَّقَلَانِ مِنْ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ وَعَلَى كُلِّ بَابٍ مَلَكَانِ يَكْتُبَانِ الْأَوَّلَ فَالْأَوَّلَ كَرَجُلٍ قَدَّمَ بَدَنَةً وَكَرَجُلٍ قَدَّمَ بَقَرَةً وَكَرَجُلٍ قَدَّمَ شَاةً وَكَرَجُلٍ قَدَّمَ طَيْرًا وَكَرَجُلٍ قَدَّمَ بَيْضَةً فَإِذَا قَعَدَ الْإِمَامُ طُوِيَتْ الصُّحُفُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ẞ: «Quyosh juma kunidan afzalroq — yoki: ulugʻroq — bir kunda chiqmaydi ham, botmaydi ham. Jin va insdan iborat mana shu ikki jamoadan boʻshqa har bir jonivor juma kunidan qoʻrqadi. Har bir eshikda ikki farishta boʻlib, kelganlarni birinchisidan keyin birinchisini yozib boradilar: tuya keltirgan kishi kabi, sigir keltirgan kishi kabi, qoʻy keltirgan kishi kabi, qush keltirgan kishi kabi, tuxum keltirgan kishi kabi, deb. Imom oʻtirganida esa sahifalar yigʻishtiriladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ẞ: «Қуёш жума кунидан афзалроқ — ёки: улуғроқ — бир кунда чиқмайди ҳам, ботмайди ҳам. Жин ва инсдан иборат мана шу икки жамоадан бўшқа ҳар бир жонивор жума кунидан қўрқади. Ҳар бир эшикда икки фаришта бўлиб, келганларни биринчисидан кейин биринчисини ёзиб борадилар: туя келтирган киши каби, сигир келтирган киши каби, қўй келтирган киши каби, қуш келтирган киши каби, тухум келтирган киши каби, деб. Имом ўтирганида эса саҳифалар йиғиштирилади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَظْهَرَ ثَلَاثُونَ دَجَّالُونَ كُلُّهُمْ يَزْعُمُ أَنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ وَيَفِيضَ الْمَالُ فَيَكْثُرَ وَتَظْهَرَ الْفِتَنُ وَيَكْثُرَ الْهَرْجُ قَالَ قِيلَ وَأَيُّمَا الْهَرْجُ قَالَ الْقَتْلُ الْقَتْلُ ثَلَاثًا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ẞ: «Toki oʻttizta dajjol chiqmaguncha qiyomat qoim boʻlmaydi — ularning har biri oʻzini Allohning rasuli deb daʼvo qiladi —; mol toshib koʻpaymaguncha, fitnalar zohir boʻlmaguncha va harj koʻpaymaguncha», dedilar. «Harj nima?» deyildi. U zot: «Qatl, qatl», dedilar — uch marta.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ẞ: «Токи ўттизта дажжол чиқмагунча қиёмат қоим бўлмайди — уларнинг ҳар бири ўзини Аллоҳнинг расули деб даъво қилади —; мол тошиб кўпаймагунча, фитналар зоҳир бўлмагунча ва ҳарж кўпаймагунча», дедилар. «Ҳарж нима?» дейилди. У зот: «Қатл, қатл», дедилар — уч марта.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ كُلُّ صَلَاةٍ لَا يُقْرَأُ فِيهَا بِأُمِّ الْكِتَابِ فَهِيَ خِدَاجٌ فَهِيَ خِدَاجٌ فَهِيَ خِدَاجٌ غَيْرُ تَمَامٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ẞ: «Unda Ummul-kitob (Fotiha) oʻqilmagan har bir namoz nuqsonlidir, u nuqsonlidir, u nuqsonlidir, toʻliq emasdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ẞ: «Унда Уммул-китоб (Фотиҳа) ўқилмаган ҳар бир намоз нуқсонлидир, у нуқсонлидир, у нуқсонлидир, тўлиқ эмасдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَسْتَامُ الرَّجُلُ عَلَى سَوْمِ أَخِيهِ وَلَا يَخْطُبُ عَلَى خِطْبَتِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ẞ: «Kishi (oʻz) birodarining savdosi ustiga savdo qilmasin va uning sovchiligi ustiga sovchi boʻlmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ẞ: «Киши (ўз) биродарининг савдоси устига савдо қилмасин ва унинг совчилиги устига совчи бўлмасин», дедилар.
وَبِإِسْنَادِهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ فَلَا يَقُولَنَّ اللَّهُمَّ إِنْ شِئْتَ وَلَكِنْ لِيُعْظِمْ رَغْبَتَهُ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا يَتَعَاظَمُ عَلَيْهِ شَيْءٌ أَعْطَاهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ẞdan rivoyat qilinadi: U zot: «Biringiz duo qilsa, ‹Allohim, agar xohlasang› demasin, balki ragʻbatini ulugʻ qilsin. Zero, Alloh azza va jallaga Oʻzi ato etadigan hech bir narsa ulkan (ogʻir) kelmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ẞдан ривоят қилинади: У зот: «Бирингиз дуо қилса, ‹Аллоҳим, агар хоҳласанг› демасин, балки рағбатини улуғ қилсин. Зеро, Аллоҳ азза ва жаллага Ўзи ато этадиган ҳеч бир нарса улкан (оғир) келмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْغِيَابَةُ قَالَ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا لَيْسَ فِيهِ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ فِي أَخِي مَا أَقُولُ لَهُ قَالَ إِنْ كَانَ فِيهِ مَا تَقُولُ فَقَدْ اغْتَبْتَهُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ فِيهِ مَا تَقُولُ فَقَدْ بَهَتَّهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ẞ: «Gʻiybat nima ekanini bilasizlarmi?» — dedilar. Ular: «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroqdir», — dedilar. U zot: «Birodaringni unda yoʻq narsa bilan tilga olishingdir», — dedilar. «Aytsangiz-chi, agar men aytayotgan (narsa) birodarimda bor boʻlsa-chi?» — deyildi. U zot: «Agar unda sen aytayotgan (narsa) bor boʻlsa, sen uni gʻiybat qilibsan; agar unda sen aytayotgan (narsa) boʻlmasa, unga buhton qilibsan», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ẞ: «Ғийбат нима эканини биласизларми?» — дедилар. Улар: «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқдир», — дедилар. У зот: «Биродарингни унда йўқ нарса билан тилга олишингдир», — дедилар. «Айтсангиз-чи, агар мен айтаётган (нарса) биродаримда бор бўлса-чи?» — дейилди. У зот: «Агар унда сен айтаётган (нарса) бор бўлса, сен уни ғийбат қилибсан; агар унда сен айтаётган (нарса) бўлмаса, унга буҳтон қилибсан», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي الْحَارِثِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُمَا أَنَا أَنْهَاكُمْ أَنْ تَصُومُوا يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَلَكِنْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَصُومُوا يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِلَّا أَنْ تَصُومُوا قَبْلَهُ وَمَا أَنَا أُصَلِّي فِي نَعْلَيْنِ وَلَكِنْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي نَعْلَيْنِحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ زِيَادٍ الْحَارِثِيِّ قَالَ سَمِعْتُ رَجُلًا يَسْأَلُ أَبَا هُرَيْرَةَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men sizlarni juma kuni roʻza tutishdan qaytarayotganim yoʻq, lekin men Rasululloh ẞning: «Juma kuni roʻza tutmanglar, magar undan oldin (ham) roʻza tutsangiz, (mustasno)», deganlarini eshitganman. Men ikki kavushimda namoz oʻqiyotganim ham yoʻq, lekin men Rasululloh ẞning ikki kavushda namoz oʻqiyotganlarini koʻrganman. Ziyod al-Horisiy aytdi: Men bir kishining Abu Hurayradan soʻraganini eshitdim — soʻng shu maʼnoni zikr qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен сизларни жума куни рўза тутишдан қайтараётганим йўқ, лекин мен Расулуллоҳ ẞнинг: «Жума куни рўза тутманглар, магар ундан олдин (ҳам) рўза тутсангиз, (мустасно)», деганларини эшитганман. Мен икки кавушимда намоз ўқиётганим ҳам йўқ, лекин мен Расулуллоҳ ẞнинг икки кавушда намоз ўқиётганларини кўрганман. Зиёд ал-Ҳорисий айтди: Мен бир кишининг Абу Ҳурайрадан сўраганини эшитдим — сўнг шу маънони зикр қилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سَالِمًا الْبَرَّادَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَبِعَ جَنَازَةً فَصَلَّى عَلَيْهَا أَوْ قَالَ مَنْ صَلَّى عَلَيْهَا شُعْبَةُ شَكَّ فَلَهُ قِيرَاطٌ فَإِنْ شَهِدَ دَفْنَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ الْقِيرَاطُ مِثْلُ أُحُدٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Nabiy ẞning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Kim janozaga ergashib, unga (janoza) namozini oʻqisa» — yoki: «kim unga namoz oʻqisa» (Shuʼba shubha qildi) — «unga bir qiyrot (ajr) boʻladi; agar uning dafnida ham hozir boʻlsa, unga ikki qiyrot boʻladi. Qiyrot Uhud (togʻi) kabidir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Набий ẞнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Ким жанозага эргашиб, унга (жаноза) намозини ўқиса» — ёки: «ким унга намоз ўқиса» (Шуъба шубҳа қилди) — «унга бир қийрот (ажр) бўлади; агар унинг дафнида ҳам ҳозир бўлса, унга икки қийрот бўлади. Қийрот Уҳуд (тоғи) кабидир».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ أَصْدَقَ بَيْتٍ قَالَتْهُ الشُّعَرَاءُ أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مَا خَلَا اللَّهَ بَاطِلُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ẞ: «Shoirlar aytgan eng rost bayt: ‹Ogoh boʻlingki, Allohdan oʻzga har bir narsa botildir› (degan baytdir)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ẞ: «Шоирлар айтган энг рост байт: ‹Огоҳ бўлингки, Аллоҳдан ўзга ҳар бир нарса ботилдир› (деган байтдир)», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا يَحْيَى قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤَذِّنُ يُغْفَرُ لَهُ مَدَّ صَوْتِهِ وَيَشْهَدُ لَهُ كُلُّ رَطْبٍ وَيَابِسٍ وَشَاهِدُ الصَّلَاةِ يُكْتَبُ لَهُ خَمْسٌ وَعِشْرُونَ حَسَنَةً وَيُكَفَّرُ عَنْهُ مَا بَيْنَهُمَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ẞ: «Muazzin ovozi yetgan joygacha magʻfirat qilinadi va unga har bir hoʻl hamda quruq narsa guvohlik beradi. Namozga hozir boʻlgan kishiga esa yigirma besh yaxshilik yoziladi va ular orasidagi gunohlari kechiriladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ẞ: «Муаззин овози етган жойгача мағфират қилинади ва унга ҳар бир ҳўл ҳамда қуруқ нарса гувоҳлик беради. Намозга ҳозир бўлган кишига эса йигирма беш яхшилик ёзилади ва улар орасидаги гуноҳлари кечирилади», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَفْصٍ قَالَ سَمِعْتُ الْأَغَرَّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ تَوَضَّئُوا مِمَّا أَنْضَجَتْ النَّارُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ẞdan rivoyat qilinadi: U zot: «Olov pishirgan narsadan (keyin) tahorat olinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ẞдан ривоят қилинади: У зот: «Олов пиширган нарсадан (кейин) таҳорат олинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ قَالَ بَهْزٌ فِي حَدِيثِهِ قَالَ أَخْبَرَنِي حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَارَةَ بْنَ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي الْمُطَوِّسِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنِ ابْنِ الْمُطَوِّسِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَفْطَرَ يَوْمًا فِي رَمَضَانَ مِنْ غَيْرِ رُخْصَةٍ رَخَّصَهَا اللَّهُ لَمْ يَقْضِ عَنْهُ صِيَامُ الدَّهْرِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ẞdan rivoyat qilinadi: U zot: «Kim Ramazonda Alloh bergan biror ruxsatsiz bir kun roʻzasini ochsa, butun umr roʻza tutish ham uning oʻrnini toʻldirmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ẞдан ривоят қилинади: У зот: «Ким Рамазонда Аллоҳ берган бирор рухсатсиз бир кун рўзасини очса, бутун умр рўза тутиш ҳам унинг ўрнини тўлдирмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَوْلًى لِقُرَيْشٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْمَغَانِمِ حَتَّى تُقْسَمَ ثُمَّ قَالَ بَعْدَ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ وَيَعْلَمُ مَا هِيَ قَالَهَا يَزِيدُ آخِرَ مَرَّةٍ وَعَنْ بَيْعِ الثَّمَرِ حَتَّى يُحْرَزَ مِنْ كُلِّ عَارِضٍ وَأَنْ لَا يُصَلِّيَ الرَّجُلُ إِلَّا وَهُوَ مُحْتَزِمٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ẞdan rivoyat qilinadiki, u zot gʻanimatlarni taqsimlanmaguncha sotishdan qaytardilar. Soʻng Yazid ibn Xumayr: «va u (kishi) uning nima ekanini bilmaguncha», dedi — buni Yazid oxirgi marta aytdi. Yana mevani har qanday ofatdan xoli boʻlmaguncha sotishdan va kishining belini bogʻlamagan holda namoz oʻqishidan (qaytardilar).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ẞдан ривоят қилинадики, у зот ғаниматларни тақсимланмагунча сотишдан қайтардилар. Сўнг Язид ибн Хумайр: «ва у (киши) унинг нима эканини билмагунча», деди — буни Язид охирги марта айтди. Яна мевани ҳар қандай офатдан холи бўлмагунча сотишдан ва кишининг белини боғламаган ҳолда намоз ўқишидан (қайтардилар).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ فَرَاهِيجَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَوْصَانِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ يُوَرِّثُهُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ẞdan rivoyat qilinadi: U zot: «Jibril alayhissalom menga qoʻshni haqida shunchalik vasiyat qildiki, hatto men uni (qoʻshnini) merosxoʻr qilib qoʻyadi, deb oʻylab qoldim», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ẞдан ривоят қилинади: У зот: «Жибрил алайҳиссалом менга қўшни ҳақида шунчалик васият қилдики, ҳатто мен уни (қўшнини) меросхўр қилиб қўяди, деб ўйлаб қолдим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ فَرَاهِيجَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُمَا كَانَ لَنَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَعَامٌ إِلَّا الْأَسْوَدَانِ التَّمْرُ وَالْمَاءُ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ẞ zamonlarida bizda ikki qora — xurmo va suvdan boʻshqa taom yoʻq edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ẞ замонларида бизда икки қора — хурмо ва сувдан бўшқа таом йўқ эди.
وَبِإِسْنَادِهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَيُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَعْنِي اللَّهَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الصَّوْمُ هُوَ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ وَلَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ẞdan rivoyat qilinadi: Alloh azza va jalla shunday aytadi: «Roʻza — u Men uchundir va uning (mukofotini) Men beraman. Roʻzador ogʻzining hidi Alloh huzurida misk hididan xushboʻyroqdir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ẞдан ривоят қилинади: Аллоҳ азза ва жалла шундай айтади: «Рўза — у Мен учундир ва унинг (мукофотини) Мен бераман. Рўзадор оғзининг ҳиди Аллоҳ ҳузурида миск ҳидидан хушбўйроқдир».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا رَافِعٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ زَيْنَبَ كَانَ اسْمُهَا بَرَّةَ فَقِيلَ تُزَكِّي نَفْسَهَا فَسَمَّاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَيْنَبَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Zaynabning ismi Barra edi. Shunda: ‹U oʻzini pok sanamoqda›, deyildi. Bas, Rasululloh ẞ unga Zaynab deb nom qoʻydilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Зайнабнинг исми Барра эди. Шунда: ‹У ўзини пок санамоқда›, дейилди. Бас, Расулуллоҳ ẞ унга Зайнаб деб ном қўйдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَأَبُو دَاوُدَ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبَّاسٍ يَعْنِي الْجُرَيْرِيَّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عُثْمَانَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَوْصَانِي خَلِيلِي بِثَلَاثٍ الْوَتْرِ قَبْلَ النَّوْمِ وَرَكْعَتَيْ الضُّحَى وَصَوْمِ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Doʻstim ẞ menga uch narsani vasiyat qildilar: uxlashdan oldin vitr (oʻqishni), zuho (chosht)ning ikki rakaatini va har oyda uch kun roʻza tutishni.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Дўстим ẞ менга уч нарсани васият қилдилар: ухлашдан олдин витр (ўқишни), зуҳо (чошт)нинг икки ракаатини ва ҳар ойда уч кун рўза тутишни.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي شِمْرٍ الضُّبَعِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عُثْمَانَ النَّهْدِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَوْصَانِي خَلِيلِي بِثَلَاثٍ الْوَتْرِ قَبْلَ النَّوْمِ وَرَكْعَتَيْ الضُّحَى وَصَوْمِ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Doʻstim ẞ menga uch narsani vasiyat qildilar: uxlashdan oldin vitr (oʻqishni), zuho (chosht)ning ikki rakaatini va har oyda uch kun roʻza tutishni.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Дўстим ẞ менга уч нарсани васият қилдилар: ухлашдан олдин витр (ўқишни), зуҳо (чошт)нинг икки ракаатини ва ҳар ойда уч кун рўза тутишни.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَأَبُو النَّضْرِ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ فَقَدْ أَدْرَكَ الصَّلَاةَ وَمَنْ أَدْرَكَ رَكْعَتَيْنِ مِنْ الْعَصْرِ قَبْلَ أَنْ تَغِيبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الصَّلَاةَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ẞdan rivoyat qilinadiki, u zot: «Kim quyosh chiqishidan oldin bomdod namozidan bir rakaatga yetib olsa, bas u namozga yetibdi; kim quyosh botishidan oldin asrdan ikki rakaatga yetib olsa, bas u namozga yetibdi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ẞдан ривоят қилинадики, у зот: «Ким қуёш чиқишидан олдин бомдод намозидан бир ракаатга етиб олса, бас у намозга етибди; ким қуёш ботишидан олдин асрдан икки ракаатга етиб олса, бас у намозга етибди», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي أَهْلِ الْكِتَابِ لَا تَبْدَءُوهُمْ بِالسَّلَامِ وَإِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فِي طَرِيقٍ فَاضْطَرُّوهُمْ إِلَى أَضْيَقِهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ẞdan rivoyat qilinadiki, u zot ahli kitob haqida: «Ularga birinchi boʻlib salom bermanglar; ularni yoʻlda uchratsangiz, uning eng tor (joyi)ga siqib qoʻyinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ẞдан ривоят қилинадики, у зот аҳли китоб ҳақида: «Уларга биринчи бўлиб салом берманглар; уларни йўлда учратсангиз, унинг энг тор (жойи)га сиқиб қўйинглар», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَثَلُ الْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَثَلُ الْقَائِمِ لَا يَفْتُرُ وَمَثَلُ الصَّائِمِ لَا يُفْطِرُ حَتَّى يَرْجِعَ الْمُجَاهِدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ẞdan rivoyat qilinadiki, u zot: «Alloh yoʻlidagi mujohidning misoli — Alloh azza va jalla yoʻlidagi mujohid qaytib kelguniga qadar toʻxtamay (namozda) tik turuvchi va roʻzasini ochmay roʻza tutuvchi kishining misolidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ẞдан ривоят қилинадики, у зот: «Аллоҳ йўлидаги мужоҳиднинг мисоли — Аллоҳ азза ва жалла йўлидаги мужоҳид қайтиб келгунига қадар тўхтамай (намозда) тик турувчи ва рўзасини очмай рўза тутувчи кишининг мисолидир», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ: مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَعَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَمَّنَ الْقَارِئُ فَأَمِّنُوا فَإِنَّهُ مَنْ وَافَقَ تَأْمِينُهُ تَأْمِينَ الْمَلَائِكَةِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ẞ: «Qori omin deganda, sizlar ham omin denglar; zero, kimning omini farishtalarning omini bilan mos kelsa, uning oʻtgan gunohlari kechiriladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ẞ: «Қори омин деганда, сизлар ҳам омин денглар; зеро, кимнинг омини фаришталарнинг омини билан мос келса, унинг ўтган гуноҳлари кечирилади», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَالَ الْإِمَامُ {غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ} فَقُولُوا آمِينَ فَإِنَّهُ مَنْ وَافَقَ قَوْلُهُ قَوْلَ الْمَلَائِكَةِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Abu Solih as-Sammon (rahimahulloh)dan, u Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladiki, Rasululloh ẞ: «Imom {gʻayril-magʻdubi alayhim va lad-dollin} deganda, omin denglar. Zero kimningki soʻzi farishtalarning soʻzi bilan mos kelsa, uning oʻtgan gunohlari kechiriladi», dedilar.Абу Солиҳ ас-Саммон (раҳимаҳуллоҳ)дан, у Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ẞ: «Имом {ғайрил-мағдуби алайҳим ва лад-доллин} деганда, омин денглар. Зеро кимнингки сўзи фаришталарнинг сўзи билан мос келса, унинг ўтган гуноҳлари кечирилади», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَالَ الْإِمَامُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ فَإِنَّهُ مَنْ وَافَقَ قَوْلُهُ قَوْلَ الْمَلَائِكَةِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ẞ shunday dedilar: «Imom ‹Samiallohu liman hamidah› desa, sizlar ‹Allohumma robbano lakal-hamdu› denglar. Zero, kimning soʻzi farishtalarning soʻziga muvofiq kelsa, uning oʻtgan gunohlari kechiriladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ẞ шундай дедилар: «Имом ‹Самиаллоҳу лиман ҳамидаҳ› деса, сизлар ‹Аллоҳумма роббано лакал-ҳамду› денглар. Зеро, кимнинг сўзи фаришталарнинг сўзига мувофиқ келса, унинг ўтган гуноҳлари кечирилади».
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَالَ أَحَدُكُمْ آمِينَ قَالَتْ الْمَلَائِكَةُ فِي السَّمَاءِ آمِينَ فَوَافَقَتْ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ẞ: «Biringiz omin deganda va osmondagi farishtalar omin deganda, biri ikkinchisiga toʻgʻri kelsa, uning oʻtgan gunohlari kechiriladi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ẞ: «Бирингиз омин деганда ва осмондаги фаришталар омин деганда, бири иккинчисига тўғри келса, унинг ўтган гуноҳлари кечирилади», — дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ فِي حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلَى ابْنِ أَبِي أَحْمَدَ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْعَصْرِ فَسَلَّمَ مِنْ رَكْعَتَيْنِ فَقَامَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ أَقَصُرَتْ الصَّلَاةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْ نَسِيتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ ذَلِكَ لَمْ يَكُنْ فَقَالَ قَدْ كَانَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالُوا نَعَمْ فَأَتَمَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَقِيَ مِنْ صَلَاتِهِ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ẞ bizga asr namozini oʻqidilar va ikki rakaatda salom berdilar. Shunda Zul-Yadayn turib: ‹Namoz qisqartirildimi, ey Allohning Rasuli, yoki unutdingizmi?› dedi. Rasululloh ẞ: ‹Bularning hech biri boʻlgani yoʻq›, dedilar. U: ‹Bu boʻldi, ey Allohning Rasuli›, dedi. Shunda Rasululloh ẞ odamlarga yuzlanib: ‹Zul-Yadayn rost aytdimi?› dedilar. Ular: ‹Ha›, dedilar. Shunda Rasululloh ẞ namozining qolganini toʻldirdilar, soʻng oʻtirgan holda ikki sajda qildilar».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ẞ бизга аср намозини ўқидилар ва икки ракаатда салом бердилар. Шунда Зул-Ядайн туриб: ‹Намоз қисқартирилдими, эй Аллоҳнинг Расули, ёки унутдингизми?› деди. Расулуллоҳ ẞ: ‹Буларнинг ҳеч бири бўлгани йўқ›, дедилар. У: ‹Бу бўлди, эй Аллоҳнинг Расули›, деди. Шунда Расулуллоҳ ẞ одамларга юзланиб: ‹Зул-Ядайн рост айтдими?› дедилар. Улар: ‹Ҳа›, дедилар. Шунда Расулуллоҳ ẞ намозининг қолганини тўлдирдилар, сўнг ўтирган ҳолда икки сажда қилдилар».
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ قَالَ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِي حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ غُسْلَ الْجَنَابَةِ ثُمَّ رَاحَ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَدَنَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّانِيَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَقَرَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّالِثَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ كَبْشًا قَالَ إِسْحَاقُ أَقْرَنَ وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الرَّابِعَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ دَجَاجَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الْخَامِسَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَيْضَةً فَإِذَا خَرَجَ الْإِمَامُ أَقْبَلَتْ الْمَلَائِكَةُ يَسْتَمِعُونَ الذِّكْرَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ẞ: «Kim juma kuni janobat gʻuslidek gʻusl qilib, soʻng (masjidga erta) borsa, u goʻyo bir tuya qurbon qilgandek boʻladi; kim ikkinchi soatda borsa, goʻyo bir sigir qurbon qilgandek; kim uchinchi soatda borsa, goʻyo shoxli qoʻchqor qurbon qilgandek; kim toʻrtinchi soatda borsa, goʻyo bir tovuq qurbon qilgandek; kim beshinchi soatda borsa, goʻyo bir tuxum qurbon qilgandek boʻladi. Imom (xutbaga) chiqsa, farishtalar zikrni tinglagani hozir boʻladilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ẞ: «Ким жума куни жанобат ғуслидек ғусл қилиб, сўнг (масжидга эрта) борса, у гўё бир туя қурбон қилгандек бўлади; ким иккинчи соатда борса, гўё бир сигир қурбон қилгандек; ким учинчи соатда борса, гўё шохли қўчқор қурбон қилгандек; ким тўртинчи соатда борса, гўё бир товуқ қурбон қилгандек; ким бешинчи соатда борса, гўё бир тухум қурбон қилгандек бўлади. Имом (хутбага) чиқса, фаришталар зикрни тинглагани ҳозир бўладилар», дедилар.
حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا سَيَّارٌ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَبَايَعُوا بِالْحَصَاةِ وَلَا تَنَاجَشُوا وَلَا تَبَايَعُوا بِالْمُلَامَسَةِ وَمَنْ اشْتَرَى مِنْكُمْ مُحَفَّلَةً فَكَرِهَهَا فَلْيَرُدَّهَا وَلْيَرُدَّ مَعَهَا صَاعًا مِنْ طَعَامٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ẞ: «Toshcha (otish) bilan savdo qilmanglar, bir-biringizning ustingizga soxta narx oshirmanglar, mulomasa (qoʻl tekkizish) bilan savdo qilmanglar. Sizlardan kim suti yigʻib qoʻyilgan (hayvon)ni sotib olib, uni yoqtirmasa, uni qaytarsin va u bilan birga bir soʼ taom (ham) qaytarsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ẞ: «Тошча (отиш) билан савдо қилманглар, бир-бирингизнинг устингизга сохта нарх оширманглар, муломаса (қўл теккизиш) билан савдо қилманглар. Сизлардан ким сути йиғиб қўйилган (ҳайвон)ни сотиб олиб, уни ёқтирмаса, уни қайтарсин ва у билан бирга бир сў таом (ҳам) қайтарсин», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ مَعَ كُلِّ وُضُوءٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ẞdan rivoyat qilinadi: U zot: «Agar ummatimga ogʻirlik qilmasa edi, ularga har tahorat bilan birga misvok (ishlatish)ni buyurgan boʻlardim», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ẞдан ривоят қилинади: У зот: «Агар умматимга оғирлик қилмаса эди, уларга ҳар таҳорат билан бирга мисвок (ишлатиш)ни буюрган бўлардим», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ قَالَ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا شَرِبَ الْكَلْبُ فِي إِنَاءِ أَحَدِكُمْ فَلْيَغْسِلْهُ سَبْعَ مَرَّاتٍ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ẞ: «It biringizning idishidan ichganda, uni yetti marta yuvsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ẞ: «Ит бирингизнинг идишидан ичганда, уни етти марта ювсин», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ فِي حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَإِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُمَا سَمِعَا أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ثُوِّبَ بِالصَّلَاةِ فَلَا تَأْتُوهَا وَأَنْتُمْ تَسْعَوْنَ وَأْتُوهَا وَعَلَيْكُمْ السَّكِينَةُ فَمَا أَدْرَكْتُمْ فَصَلُّوا وَمَا فَاتَكُمْ فَأَتِمُّوا فَإِنَّ أَحَدَكُمْ فِي صَلَاةٍ إِذَا مَا كَانَ يَعْمِدُ الصَّلَاةَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ẞ: «Namozga iqoma aytilsa, unga yugurib kelmanglar, balki vazminlik bilan kelinglar. Yetganingizni oʻqinglar, oʻtkazib yuborganingizni toʻldiringlar. Chunki sizdan biringiz namozni qasd qilib turgan ekan, namozda (hisoblanadi)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ẞ: «Намозга иқома айтилса, унга югуриб келманглар, балки вазминлик билан келинглар. Етганингизни ўқинглар, ўтказиб юборганингизни тўлдиринглар. Чунки сиздан бирингиз намозни қасд қилиб турган экан, намозда (ҳисобланади)», дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ وَلَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لَا يَسْمَعَ التَّأْذِينَ فَإِذَا قُضِيَ النِّدَاءُ أَقْبَلَ حَتَّى إِذَا ثُوِّبَ بِالصَّلَاةِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ وَلَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لَا يَسْمَعَ التَّأْذِينَ حَتَّى إِذَا قُضِيَ التَّثْوِيبُ أَقْبَلَ يَخْطِرُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَنَفْسِهِ يَقُولُ اذْكُرْ كَذَا اذْكُرْ كَذَا لِمَا لَمْ يَكُنْ يَذْكُرُ حَتَّى يَظَلَّ الرَّجُلُ إِنْ يَدْرِي كَمْ صَلَّى
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ẞ: «Namozga azon aytilganda, shayton azonni eshitmasin deb ovoz chiqarib shamol qoʻyib, orqasiga qochadi. Azon tugagach, qaytib keladi; iqoma aytilganda yana ovoz chiqarib shamol qoʻyib, azonni eshitmasin deb qochadi; iqoma tugagach, yana qaytib kelib, kishi bilan uning koʻngli orasiga kiradi va: ‹Ana u narsani esla, mana bu narsani esla›, deb u eslamayotgan narsalarni (esiga soladi) — hatto kishi necha rakaat oʻqiganini bilmay qoladi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ẞ: «Намозга азон айтилганда, шайтон азонни эшитмасин деб овоз чиқариб шамол қўйиб, орқасига қочади. Азон тугагач, қайтиб келади; иқома айтилганда яна овоз чиқариб шамол қўйиб, азонни эшитмасин деб қочади; иқома тугагач, яна қайтиб келиб, киши билан унинг кўнгли орасига киради ва: ‹Ана у нарсани эсла, мана бу нарсани эсла›, деб у эсламаётган нарсаларни (эсига солади) — ҳатто киши неча ракаат ўқиганини билмай қолади», — дедилар.
قَالَ قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ: مَالِكٌ وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا السَّائِبِ مَوْلَى هِشَامِ بْنِ زُهْرَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى صَلَاةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَهِيَ خِدَاجٌ هِيَ خِدَاجٌ هِيَ خِدَاجٌ غَيْرُ تَمَامٍ فَقُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ إِنِّي أَحْيَانًا أَكُونُ وَرَاءَ الْإِمَامِ قَالَ فَغَمَزَ ذِرَاعِي وَقَالَ اقْرَأْ بِهَا يَا فَارِسِيُّ فِي نَفْسِكَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَسَمْتُ الصَّلَاةَ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي نِصْفَيْنِ فَنِصْفُهَا لِي وَنِصْفُهَا لِعَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْرَءُوا يَقُولُ الْعَبْدُ {الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ} يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ حَمِدَنِي عَبْدِي يَقُولُ الْعَبْدُ {الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ} يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَثْنَى عَلَيَّ عَبْدِي يَقُولُ الْعَبْدُ {مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ} يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مَجَّدَنِي عَبْدِي يَقُولُ الْعَبْدُ {إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ} يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ هَذِهِ الْآيَةُ بَيْنِي وَبَيْنَ عَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ يَقُولُ الْعَبْدُ {اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ} فَهَؤُلَاءِ لِعَبْدِي وَلِعَبْدِي مَا سَأَلَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ẞ: «Kim bir namoz oʻqib, unda Fotiha surasini oʻqimasa, u namoz nuqsonlidir, u nuqsonlidir, u nuqsonlidir, toʻliq emasdir», dedilar. Men: «Ey Abu Hurayra, men baʼzan imomning orqasida boʻlaman», dedim. U bilagimni qisib: «Uni ichingda oʻqi, ey forslik! Chunki men Rasululloh ẞ shunday deyayotganini eshitdim: ‹Alloh azza va jalla aytadi: Men namozni Oʻzim bilan bandam oʻrtasida ikki boʻlakka boʻldim, uning yarmi Meniki, yarmi bandamniki, bandamga soʻragani beriladi›», dedi. Rasululloh ẞ dedilar: «Oʻqinglar. Banda: {Alhamdu lillahi robbil aalamiyn}, deydi. Alloh azza va jalla: ‹Bandam Menga hamd aytdi›, deydi. Banda: {ar-Rohmanir Rohiym}, deydi. Alloh azza va jalla: ‹Bandam Meni maqtadi›, deydi. Banda: {Maliki yavmid diyn}, deydi. Alloh azza va jalla: ‹Bandam Meni ulugʻladi›, deydi. Banda: {Iyyaka naʼbudu va iyyaka nastaiyn}, deydi. Alloh azza va jalla: ‹Bu oyat Men bilan bandam oʻrtasidadir, bandamga soʻragani beriladi›, deydi. Banda: {Ihdinas sirotol mustaqiym. Sirotollaziyna anʼamta alayhim gʻayril magʻdubi alayhim val az-zoolliyn}, deydi. Bular esa bandamniki, bandamga soʻragani beriladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ẞ: «Ким бир намоз ўқиб, унда Фотиҳа сурасини ўқимаса, у намоз нуқсонлидир, у нуқсонлидир, у нуқсонлидир, тўлиқ эмасдир», дедилар. Мен: «Эй Абу Ҳурайра, мен баъзан имомнинг орқасида бўламан», дедим. У билагимни қисиб: «Уни ичингда ўқи, эй форслик! Чунки мен Расулуллоҳ ẞ шундай деяётганини эшитдим: ‹Аллоҳ азза ва жалла айтади: Мен намозни Ўзим билан бандам ўртасида икки бўлакка бўлдим, унинг ярми Меники, ярми бандамники, бандамга сўрагани берилади›», деди. Расулуллоҳ ẞ дедилар: «Ўқинглар. Банда: {Алҳамду лиллаҳи роббил ааламийн}, дейди. Аллоҳ азза ва жалла: ‹Бандам Менга ҳамд айтди›, дейди. Банда: {ар-Роҳманир Роҳийм}, дейди. Аллоҳ азза ва жалла: ‹Бандам Мени мақтади›, дейди. Банда: {Малики явмид дийн}, дейди. Аллоҳ азза ва жалла: ‹Бандам Мени улуғлади›, дейди. Банда: {Ийяка наъбуду ва ийяка настаийн}, дейди. Аллоҳ азза ва жалла: ‹Бу оят Мен билан бандам ўртасидадир, бандамга сўрагани берилади›, дейди. Банда: {Иҳдинас сиротол мустақийм. Сиротоллазийна анъамта алайҳим ғайрил мағдуби алайҳим вал аз-зооллийн}, дейди. Булар эса бандамники, бандамга сўрагани берилади».
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَجَّاجٌ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ حَجَّاجٌ مِنْ النَّخْعِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَمَّوْا بِاسْمِي وَلَا تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ẞ: «Mening ismim bilan ism qoʻyinglar, lekin mening kunyam bilan kunya qoʻymanglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ẞ: «Менинг исмим билан исм қўйинглар, лекин менинг куням билан куня қўйманглар», дедилар.
وَكَانَ يَكْرَهُ الشِّكَالَ مِنْ الْخَيْلِقَالَ حَجَّاجٌ يَعْنِي إِحْدَى رِجْلَيْهِ سَوَادٌ أَوْ بَيَاضٌ
Va u zot otlardan shikolni yoqtirmas edilar. Hajjoj aytdi: yaʼni (otning) oyoqlaridan birida qoralik yoki oqlik boʻlishini (yoqtirmas edilar).Ва у зот отлардан шиколни ёқтирмас эдилар. Ҳажжож айтди: яъни (отнинг) оёқларидан бирида қоралик ёки оқлик бўлишини (ёқтирмас эдилар).
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ قَالَ شُعْبَةُ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيَّ بَعْدَمَا كَبِرَ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَسْفَلُ مِنْ الْكَعْبَيْنِ مِنْ الْإِزَارِ فِي النَّارِ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Men Rasululloh ẞning: «Izorning toʻpiqlardan past (tushgan) qismi doʻzaxdadir», deganlarini eshitdim.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен Расулуллоҳ ẞнинг: «Изорнинг тўпиқлардан паст (тушган) қисми дўзахдадир», деганларини эшитдим.