HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
RoviylarРовийлар

Abu Hurayra Abdurrahmon ibn Saxr ad-Davsiy

Ulamolar xaritasida — ustozlari, shogirdlari va Rasululloh ﷺ gacha zanjiriУламолар харитасида — устозлари, шогирдлари ва Расулуллоҳ ﷺ гача занжири

Rivoyatlari 11 048 ta, 18 toʻplamda.Ривоятлари 11 048 та, 18 тўпламда. Hadislarda 637 marta tilga olingan.Ҳадисларда 637 марта тилга олинган.

RivoyatlariРивоятлари11048Haqida aytilganҲақида айтилган637
Tarjimai holТаржимаи ҳол

Imom, faqih, mujtahid, hofiz, Rasululloh ﷺning sahobasi, Abu Hurayra ad-Davsiy al-Yamoniy. Sobit hofizlarning sarvari. Uning ismi haqida koʻp qavllar bilan ixtilof qilingan; ularning eng toʻgʻrisi — Abdurahmon ibn Saxr. Ibn Gʻanm ham deyilgan. Aytilishicha, ismi Abdushams edi; Abdulloh ham deyilgan. Sukayn ham deyilgan. Omir ham deyilgan. Burayr ham deyilgan.Имом, фақиҳ, мужтаҳид, ҳофиз, Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаси, Абу Ҳурайра ад-Давсий ал-Ямоний. Собит ҳофизларнинг сарвари. Унинг исми ҳақида кўп қавллар билан ихтилоф қилинган; уларнинг энг тўғриси — Абдураҳмон ибн Сахр. Ибн Ғанм ҳам дейилган. Айтилишича, исми Абдушамс эди; Абдуллоҳ ҳам дейилган. Сукайн ҳам дейилган. Омир ҳам дейилган. Бурайр ҳам дейилган.

UlamolarУламолар · Abu Hurayra ad-Davsiy al-Yamoniy · Абу Ҳурайра ад-Давсий ал-Ямоний
Toʻplam:Тўплам:BarchasiБарчасиAhmad 3685Muslim 1286Buxoriy 966Mishkat 751Nasoiy 634Ibn Moja 619Tirmiziy 558Abu Dovud 484
Ahmad · 10129HasanҲасан

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَدَخَلَ أَعْرَابِيٌّ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَقَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَلِمُحَمَّدٍ وَلَا تَغْفِرْ لِأَحَدٍ مَعَنَا فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ لَقَدْ احْتَظَرْتَ وَاسِعًا ثُمَّ وَلَّى حَتَّى إِذَا كَانَ فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ فَشَجَ يَبُولُ فَقَامَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّمَا بُنِيَ هَذَا الْبَيْتُ لِذِكْرِ اللَّهِ وَالصَّلَاةِ وَإِنَّهُ لَا يُبَالُ فِيهِ ثُمَّ دَعَا بِسَجْلٍ مِنْ مَاءٍ فَأَفْرَغَهُ عَلَيْهِ قَالَ يَقُولُ الْأَعْرَابِيُّ بَعْدَ أَنْ فَقِهَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ بِأَبِي هُوَ وَأُمِّي فَلَمْ يَسُبَّ وَلَمْ يُؤَنِّبْ وَلَمْ يَضْرِبْ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻtirgan paytlarida bir aʼrobiy masjidga kirdi va: «Allohim, meni va Muhammadni magʻfirat qilgin, biz bilan birga boshqa hech kimni magʻfirat qilmagin», dedi. Rasululloh ﷺ kulib: «Sen keng narsani tor qilib qoʻyding», dedilar. Soʻng u burilib ketdi va masjidning bir chekkasiga borib, oyoqlarini kerib siydik chiqara boshladi. Shunda Rasululloh ﷺ uning oldiga turib borib: «Bu uy faqat Allohni zikr qilish va namoz (oʻqish) uchun bino qilingan; unda siydik chiqarilmaydi», dedilar. Soʻng bir chelak suv keltirishga buyurdilar va uni (siydik) ustiga toʻkdilar. (Roviy) aytdi: Aʼrobiy anglab yetganidan keyin shunday der edi: Nabiy ﷺ mening oldimga turib keldilar — otam va onam u zotga fido boʻlsin — soʻkmadilar ham, koyimadilar ham, urmadilar ham.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўтирган пайтларида бир аъробий масжидга кирди ва: «Аллоҳим, мени ва Муҳаммадни мағфират қилгин, биз билан бирга бошқа ҳеч кимни мағфират қилмагин», деди. Расулуллоҳ ﷺ кулиб: «Сен кенг нарсани тор қилиб қўйдинг», дедилар. Сўнг у бурилиб кетди ва масжиднинг бир чеккасига бориб, оёқларини кериб сийдик чиқара бошлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унинг олдига туриб бориб: «Бу уй фақат Аллоҳни зикр қилиш ва намоз (ўқиш) учун бино қилинган; унда сийдик чиқарилмайди», дедилар. Сўнг бир челак сув келтиришга буюрдилар ва уни (сийдик) устига тўкдилар. (Ровий) айтди: Аъробий англаб етганидан кейин шундай дер эди: Набий ﷺ менинг олдимга туриб келдилар — отам ва онам у зотга фидо бўлсин — сўкмадилар ҳам, койимадилар ҳам, урмадилар ҳам.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنْ يُنَجِّيَ أَحَدًا مِنْكُمْ عَمَلُهُ قَالَ قُلْنَا وَلَا أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَلَا أَنَا إِلَّا أَنْ يَتَغَمَّدَنِي اللَّهُ مِنْهُ بِرَحْمَةٍ وَلَكِنْ قَارِبُوا وَسَدِّدُوا

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Rasululloh ﷺ: «Birortangizni (oʻz) amali najot bermaydi», dedilar. Biz: «Sizni (ham)mi, yo Rasululloh?» dedik. U zot: «Meni ham — magar Alloh meni Oʻz rahmati bilan oʻrab olsa (boshqa gap). Lekin (amalda) meʼyorli va toʻgʻri boʻlinglar», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Бирортангизни (ўз) амали нажот бермайди», дедилар. Биз: «Сизни (ҳам)ми, ё Расулуллоҳ?» дедик. У зот: «Мени ҳам — магар Аллоҳ мени Ўз раҳмати билан ўраб олса (бошқа гап). Лекин (амалда) меъёрли ва тўғри бўлинглар», дедилар.

Ahmad · 10131Isnodi hasanИсноди ҳасан

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعَتَيْنِ فِي بَيْعَةٍ وَعَنْ لِبْسَتَيْنِ وَأَنْ يَحْتَبِيَ أَحَدُكُمْ فِي ثَوْبٍ وَلَيْسَ بَيْنَ فَرْجِهِ وَبَيْنَ السَّمَاءِ شَيْءٌ وَعَنْ الصَّمَّاءِ اشْتِمَالِ الْيَهُودِوَوَصَفَ لَنَا مُحَمَّدٌ جَعَلَهَا مِنْ أَحَدِ جَانِبَيْهِ ثُمَّ رَفَعَهَا

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bir savdo ichida ikki savdo (qilish)dan va ikki xil kiyinishdan — biringizning avrati bilan osmon orasida hech narsa boʻlmagan holda bitta kiyimda tizzasini quchoqlab oʻtirishidan va yahudiylarning oʻranishi boʻlmish sammoʼdan — qaytardilar. Muhammad bizga uni taʼriflab, (kiyimni) ikki yonining biriga soldi, soʻng uni koʻtardi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир савдо ичида икки савдо (қилиш)дан ва икки хил кийинишдан — бирингизнинг аврати билан осмон орасида ҳеч нарса бўлмаган ҳолда битта кийимда тиззасини қучоқлаб ўтиришидан ва яҳудийларнинг ўраниши бўлмиш саммўдан — қайтардилар. Муҳаммад бизга уни таърифлаб, (кийимни) икки ёнининг бирига солди, сўнг уни кўтарди.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى عَلَى جِنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ وَمَنْ تَبِعَهَا حَتَّى يُقْضَى دَفْنُهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ أَحَدُهُمَا أَوْ أَصْغَرُهُمَا مِثْلُ أُحُدٍ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim janozaga namoz oʻqisa, unga bir qiyrot (savob) boʻladi. Kim uni koʻmib boʻlinguncha ergashsa, unga ikki qiyrot (savob) boʻladi — ularning biri, yoki ularning kichkinasi Uhud (togʻi) kabidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жанозага намоз ўқиса, унга бир қийрот (савоб) бўлади. Ким уни кўмиб бўлингунча эргашса, унга икки қийрот (савоб) бўлади — уларнинг бири, ёки уларнинг кичкинаси Уҳуд (тоғи) кабидир», дедилар.

Ahmad · 10133SahihСаҳиҳ

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَامَ رَمَضَانَ وَقَامَهُ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَنْ قَامَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Ramazonni iymon bilan va (savobini) Allohdan umid qilib roʻza tutsa, uning oldingi gunohlari kechiriladi. Kim Qadr kechasini iymon bilan va (savobini) Allohdan umid qilib (namozga) tursa, uning oldingi gunohlari kechiriladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Рамазонни иймон билан ва (савобини) Аллоҳдан умид қилиб рўза тутса, унинг олдинги гуноҳлари кечирилади. Ким Қадр кечасини иймон билан ва (савобини) Аллоҳдан умид қилиб (намозга) турса, унинг олдинги гуноҳлари кечирилади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَكَتْ النَّارُ إِلَى رَبِّهَا عَزَّ وَجَلَّ فَقَالَتْ أَكَلَ بَعْضِي بَعْضًا فَأَذِنَ لَهَا بِنَفَسَيْنِ فَأَشَدُّ مَا تَجِدُونَ مِنْ الْحَرِّ مِنْ حَرِّهَا وَأَشَدُّ مَا تَجِدُونَ مِنْ الْبَرْدِ زَمْهَرِيرُهَا

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Doʻzax oʻz Robbi azza va jallaga shikoyat qilib: ‹Baʼzi qismim baʼzisini yeb yubordi›, dedi. Shunda (Alloh) unga ikki nafas (chiqarish)ga izn berdi. Bas, sizlar his qiladigan eng qattiq issiq uning issigʻidandir, his qiladigan eng qattiq sovuq esa uning zamhariridandir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Дўзах ўз Робби азза ва жаллага шикоят қилиб: ‹Баъзи қисмим баъзисини еб юборди›, деди. Шунда (Аллоҳ) унга икки нафас (чиқариш)га изн берди. Бас, сизлар ҳис қиладиган энг қаттиқ иссиқ унинг иссиғидандир, ҳис қиладиган энг қаттиқ совуқ эса унинг замҳариридандир».

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِرَاءٌ فِي الْقُرْآنِ كُفْرٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Qurʼon haqida tortishmoq — kufrdir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Қуръон ҳақида тортишмоқ — куфрдир», — дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ لَهُ الْحَسَنَةُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِ مِائَةِ ضِعْفٍ إِلَّا الصِّيَامَ هُوَ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla aytdi: Odam bolasining har bir amali oʻzi uchundir — bir yaxshilik oʻn baravaridan yetti yuz baravargacha (koʻpaytiriladi) — roʻzadan boshqa. U Meniki va uning (ajrini) Men beraman», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла айтди: Одам боласининг ҳар бир амали ўзи учундир — бир яхшилик ўн бараваридан етти юз бараваргача (кўпайтирилади) — рўзадан бошқа. У Меники ва унинг (ажрини) Мен бераман», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ مِنْ الْخُيَلَاءِ لَمْ يَنْظُرْ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim koʻylagini kibr-havodan (yerga) sudrab yursa, qiyomat kunida Alloh unga (rahmat nazari bilan) nazar solmaydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким кўйлагини кибр-ҳаводан (ерга) судраб юрса, қиёмат кунида Аллоҳ унга (раҳмат назари билан) назар солмайди», — дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّئُوا مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَلَوْ مِنْ تَوْرِ أَقِطٍ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Olov tegizgan narsadan tahorat olinglar — garchi bir idish quritilgan qatiq (aqit) boʻlsa ham», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Олов тегизган нарсадан таҳорат олинглар — гарчи бир идиш қуритилган қатиқ (ақит) бўлса ҳам», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا ثُوِّبَ بِالصَّلَاةِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ لَهُ ضُرَاطٌ وَإِذَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ خَطَرَ بَيْنَ أَحَدِكُمْ وَبَيْنَ نَفْسِهِ حَتَّى يُنْسِيَهُ صَلَاتَهُ فَلَا يَدْرِيَ كَمْ صَلَّى فَمَنْ وَجَدَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozga (iqoma bilan) chaqirilganda, shayton shamol chiqargan holda orqasiga qochadi. Muazzin jim boʻlganda esa, u biringiz bilan uning koʻngli orasiga kirib, namozini unga unuttiradi — hatto u necha (rakaat) oʻqiganini bilmay qoladi. Bas, kim shundan biror narsani sezsa, ikki sajda qilsin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозга (иқома билан) чақирилганда, шайтон шамол чиқарган ҳолда орқасига қочади. Муаззин жим бўлганда эса, у бирингиз билан унинг кўнгли орасига кириб, намозини унга унуттиради — ҳатто у неча (ракаат) ўқиганини билмай қолади. Бас, ким шундан бирор нарсани сезса, икки сажда қилсин», дедилар.

Ahmad · 10140SahihСаҳиҳ

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْزِلُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا لِنِصْفِ اللَّيْلِ الْآخِرِ أَوْ لِثُلُثِ اللَّيْلِ الْآخِرِ فَيَقُولُ مَنْ ذَا الَّذِي يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ مَنْ ذَا الَّذِي يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ مَنْ ذَا الَّذِي يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ حَتَّى يَطْلُعَ الْفَجْرُ أَوْ يَنْصَرِفَ الْقَارِئُ مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla har kecha tunning oxirgi yarmida yoki tunning oxirgi uchdan birida dunyo osmoniga tushadi va: ‹Menga duo qiladigan kim bor — Men unga javob bersam? Mendan soʻraydigan kim bor — Men unga bersam? Mendan magʻfirat soʻraydigan kim bor — Men uni magʻfirat qilsam?› deydi. (Bu) tong otguncha yoki qori bomdod namozidan boʻshaguncha (davom etadi)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла ҳар кеча туннинг охирги ярмида ёки туннинг охирги учдан бирида дунё осмонига тушади ва: ‹Менга дуо қиладиган ким бор — Мен унга жавоб берсам? Мендан сўрайдиган ким бор — Мен унга берсам? Мендан мағфират сўрайдиган ким бор — Мен уни мағфират қилсам?› дейди. (Бу) тонг отгунча ёки қори бомдод намозидан бўшагунча (давом этади)», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ فِيهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ وَفِيهِ أُهْبِطَ مِنْهَا وَفِيهِ تَقُومُ السَّاعَةُ وَفِيهِ سَاعَةٌ لَا يُوَافِقُهَا مُؤْمِنٌ يُصَلِّي وَقَبَضَ أَصَابِعَهُ يُقَلِّلُهَا يَسْأَلُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ خَيْرًا إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Quyosh chiqqan kunlarning eng yaxshisi — juma kunidir. Unda Odam yaratildi, unda jannatga kiritildi va unda undan tushirildi, unda qiyomat qoyim boʻladi. Unda shunday bir soat bordirki — u zot uning ozligini (bildirib) barmoqlarini yumdilar — namoz oʻqib turgan moʻmin banda unga muvofiq kelib, Alloh azza va jalladan yaxshilik soʻrasa, Alloh unga albatta uni ato qiladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Қуёш чиққан кунларнинг энг яхшиси — жума кунидир. Унда Одам яратилди, унда жаннатга киритилди ва унда ундан туширилди, унда қиёмат қойим бўлади. Унда шундай бир соат бордирки — у зот унинг озлигини (билдириб) бармоқларини юмдилар — намоз ўқиб турган мўмин банда унга мувофиқ келиб, Аллоҳ азза ва жалладан яхшилик сўраса, Аллоҳ унга албатта уни ато қилади», дедилар.

Ahmad · 10142Isnodi sahihИсноди саҳиҳ

حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَا يَخْشَى أَحَدُكُمْ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ وَالْإِمَامُ سَاجِدٌ أَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ رَأْسَهُ رَأْسَ حِمَارٍ أَوْ صُورَتَهُ صُورَةَ حِمَارٍ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Imom sajdada turganda boshini (undan oldin) koʻtargan kishi, Alloh uning boshini eshak boshiga yoki suratini eshak suratiga aylantirib qoʻyishidan qoʻrqmaydimi?» dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Имом саждада турганда бошини (ундан олдин) кўтарган киши, Аллоҳ унинг бошини эшак бошига ёки суратини эшак суратига айлантириб қўйишидан қўрқмайдими?» дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَكِرَ فَاجْلِدُوهُ ثُمَّ إِنْ سَكِرَ فَاجْلِدُوهُ ثُمَّ إِنْ سَكِرَ فَاجْلِدُوهُ ثُمَّ إِنْ عَادَ الرَّابِعَةَ فَاضْرِبُوا عُنُقَهُ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar (kishi) mast boʻlsa, uni kaltaklanglar. Soʻng yana mast boʻlsa, uni kaltaklanglar. Soʻng yana mast boʻlsa, uni kaltaklanglar. Soʻng toʻrtinchisida qaytarsa, uning boʻynini uringlar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар (киши) маст бўлса, уни калтакланглар. Сўнг яна маст бўлса, уни калтакланглар. Сўнг яна маст бўлса, уни калтакланглар. Сўнг тўртинчисида қайтарса, унинг бўйнини уринглар», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ زِيَادٍ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْنُ الْآخِرُونَ السَّابِقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَوَّلُ زُمْرَةٍ مِنْ أُمَّتِي يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ سَبْعُونَ أَلْفًا لَا حِسَابَ عَلَيْهِمْ كُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ عَلَى صُورَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ عَلَى أَشَدِّ ضَوْءِ كَوْكَبٍ فِي السَّمَاءِ ثُمَّ هِيَ بَعْدَ ذَلِكَ مَنَازِلُ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biz (dunyoga) keyin kelganmiz, (lekin) qiyomat kunida eng oldindamiz. Ummatimdan jannatga kiradigan birinchi guruh yetmish ming (kishi) boʻlib, ularga hisob yoʻqdir. Ulardan har bir kishi toʻlin oy kechasidagi oy suratidadir. Soʻng ulardan keyingilari — osmondagi eng kuchli nur sochuvchi yulduz (kabi)dir. Soʻng undan keyingisi (turli) darajalardir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Биз (дунёга) кейин келганмиз, (лекин) қиёмат кунида энг олдиндамиз. Умматимдан жаннатга кирадиган биринчи гуруҳ етмиш минг (киши) бўлиб, уларга ҳисоб йўқдир. Улардан ҳар бир киши тўлин ой кечасидаги ой суратидадир. Сўнг улардан кейингилари — осмондаги энг кучли нур сочувчи юлдуз (каби)дир. Сўнг ундан кейингиси (турли) даражалардир», дедилар.

Ahmad · 10145Isnodi sahihИсноди саҳиҳ

حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَوَّرَ صُورَةً عُذِّبَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يَنْفُخَ فِيهَا الرُّوحَ وَلَيْسَ بِنَافِخٍ فِيهَا وَمَنْ اسْتَمَعَ إِلَى حَدِيثِ قَوْمٍ وَلَا يُعْجِبُهُمْ أَنْ يُسْتَمَعَ حَدِيثُهُمْ أُذِيبَ فِي أُذُنِهِ الْآنُكُ وَمَنْ تَحَلَّمَ كَاذِبًا دُفِعَ إِلَيْهِ شَعِيرَةٌ وَعُذِّبَ حَتَّى يَعْقِدَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا وَلَيْسَ بِعَاقِدٍ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Kim bir surat yasasa, unga ruh puflaguncha qiyomat kunida azoblanadi, u esa unga puflovchi emas. Kim bir qavmning gapiga — ular oʻz gaplari eshitilishini yoqtirmagan holda — quloq solsa, qulogʻiga eritilgan qoʻrgʻoshin quyiladi. Kim yolgʻondan tush koʻrdim desa, unga bir arpa (doni) beriladi va uning ikki uchini tugmaguncha azoblanadi, u esa (uni) tuguvchi emas», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Ким бир сурат ясаса, унга руҳ пуфлагунча қиёмат кунида азобланади, у эса унга пуфловчи эмас. Ким бир қавмнинг гапига — улар ўз гаплари эшитилишини ёқтирмаган ҳолда — қулоқ солса, қулоғига эритилган қўрғошин қуйилади. Ким ёлғондан туш кўрдим деса, унга бир арпа (дони) берилади ва унинг икки учини тугмагунча азобланади, у эса (уни) тугувчи эмас», дедилар.

Ahmad · 10146SahihСаҳиҳ

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذِهِ الْحَبَّةِ السَّوْدَاءِ شِفَاءٌ مِنْ كُلِّ دَاءٍ إِلَّا السَّامَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا السَّامُ قَالَ الْمَوْتُ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Mana bu qora donada somdan boshqa har bir dardga shifo bordir», dedilar. Ular: «Yo Rasululloh, som nima?» dedilar. U zot: «Oʻlim», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мана бу қора донада сомдан бошқа ҳар бир дардга шифо бордир», дедилар. Улар: «Ё Расулуллоҳ, сом нима?» дедилар. У зот: «Ўлим», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَيَأْتِيَنَّ عَلَى أَحَدِكُمْ يَوْمٌ لَا يَرَانِي ثُمَّ لَأَنْ يَرَانِي أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَهُ مِثْلُ أَهْلِهِ وَمَالِهِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, sizlardan birortangizning ustiga shunday bir kun keladiki, u meni koʻrmaydi. Soʻng meni koʻrishi unga oʻz ahli va molidan ham mahbubroqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зотга қасамки, сизлардан бирортангизнинг устига шундай бир кун келадики, у мени кўрмайди. Сўнг мени кўриши унга ўз аҳли ва молидан ҳам маҳбуброқдир», дедилар.

Ahmad · 10148Isnodi sahihИсноди саҳиҳ

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّوْمُ جُنَّةٌ فَإِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ يَوْمًا صَائِمًا فَلَا يَرْفُثْ وَلَا يَجْهَلْ وَإِنْ امْرُؤٌ شَتَمَهُ أَوْ قَاتَلَهُ فَلْيَقُلْ إِنِّي صَائِمٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Roʻza — qalqondir. Biringiz bir kuni roʻzador boʻlsa, behayo soʻz aytmasin va nodonlik qilmasin. Agar bir kishi uni soʻksa yoki urishmoqchi boʻlsa: ‹Men roʻzadorman›, desin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Рўза — қалқондир. Бирингиз бир куни рўзадор бўлса, беҳаё сўз айтмасин ва нодонлик қилмасин. Агар бир киши уни сўкса ёки уришмоқчи бўлса: ‹Мен рўзадорман›, десин», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «(Bad) gumondan ehtiyot boʻlinglar; chunki gumon — eng yolgʻon soʻzdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «(Бад) гумондан эҳтиёт бўлинглар; чунки гумон — энг ёлғон сўздир», дедилар.

Ahmad · 10150Isnodi sahihИсноди саҳиҳ

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْوِيهِ عَنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ لِكُلِّ عَمَلٍ كَفَّارَةٌ وَالصَّوْمُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ وَلَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan — u zot uni oʻz Robbi azza va jalladan rivoyat qilgan holda — rivoyat qilinadi: (Alloh) shunday dedi: «Har bir amal uchun bir kafforat bordir; roʻza esa Meniki va uning (ajrini) Men beraman. Roʻzadorning ogʻzi hidi Allohning huzurida misk hididan xushboʻyroqdir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан — у зот уни ўз Робби азза ва жалладан ривоят қилган ҳолда — ривоят қилинади: (Аллоҳ) шундай деди: «Ҳар бир амал учун бир каффорат бордир; рўза эса Меники ва унинг (ажрини) Мен бераман. Рўзадорнинг оғзи ҳиди Аллоҳнинг ҳузурида миск ҳидидан хушбўйроқдир».

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ مَوْلَى الْحُرَقَةِ قَالَ أَبِي وَهُوَ أَبُو الْعَلَاءِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِزْرَةُ الْمُؤْمِنِ مِنْ أَنْصَافِ السَّاقَيْنِ فَأَسْفَلَ مِنْ ذَلِكَ إِلَى مَا فَوْقَ الْكَعْبَيْنِ فَمَا كَانَ مِنْ أَسْفَلَ مِنْ ذَلِكَ فَفِي النَّارِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Abul-Qosim ﷺ: «Moʻminning izori boldirlarining oʻrtasigachadir; undan pastrogʻi — toʻpiqlardan yuqorigachadir. Undan pastda boʻlgani esa doʻzaxdadir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Абул-Қосим ﷺ: «Мўминнинг изори болдирларининг ўртасигачадир; ундан пастроғи — тўпиқлардан юқоригачадир. Ундан пастда бўлгани эса дўзахдадир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَنَّ سُنَّةَ ضَلَالٍ فَاتُّبِعَ عَلَيْهَا كَانَ عَلَيْهِ مِثْلُ أَوْزَارِهِمْ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ وَمَنْ سَنَّ سُنَّةَ هُدًى فَاتُّبِعَ عَلَيْهَا كَانَ لَهُ مِثْلُ أُجُورِهِمْ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim zalolat sunnatini boshlab bersa va unga ergashilsa, ularning gunohlari misli — ularning gunohlaridan hech narsa kamaytirilmagan holda — uning zimmasiga boʻladi. Kim hidoyat sunnatini boshlab bersa va unga ergashilsa, unga ularning ajrlari misli — ularning ajrlaridan hech narsa kamaytirilmagan holda — boʻladi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким залолат суннатини бошлаб берса ва унга эргашилса, уларнинг гуноҳлари мисли — уларнинг гуноҳларидан ҳеч нарса камайтирилмаган ҳолда — унинг зиммасига бўлади. Ким ҳидоят суннатини бошлаб берса ва унга эргашилса, унга уларнинг ажрлари мисли — уларнинг ажрларидан ҳеч нарса камайтирилмаган ҳолда — бўлади», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَدْخَلَ فَرَسًا بَيْنَ فَرَسَيْنِ وَهُوَ لَا يَأْمَنُ أَنْ يَسْبِقَ فَلَا بَأْسَ بِهِ وَمَنْ أَدْخَلَ فَرَسًا بَيْنَ فَرَسَيْنِ قَدْ أَمِنَ أَنْ يَسْبِقَ فَهُوَ قِمَارٌ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Kim ikki ot orasiga bir otni kiritsa — uning (yutishiga) ishonchi boʻlmasa — bunda hech qanday zarar yoʻq; agar (yutishiga) ishonchi boʻlsa, u qimordir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Ким икки от орасига бир отни киритса — унинг (ютишига) ишончи бўлмаса — бунда ҳеч қандай зарар йўқ; агар (ютишига) ишончи бўлса, у қимордир», дедилар.

Ahmad · 10154Isnodi sahihИсноди саҳиҳ

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَلَائِكَةُ تَلْعَنُ أَحَدَكُمْ إِذَا أَشَارَ بِحَدِيدَةٍ وَإِنْ كَانَ أَخَاهُ لِأَبِيهِ وَأُمِّهِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Biringiz temir (qurol) bilan ishora qilsa, farishtalar unga laʼnat aytadi — garchi u (ishora qilingani) ota-onasi bir birodari boʻlsa ham», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Бирингиз темир (қурол) билан ишора қилса, фаришталар унга лаънат айтади — гарчи у (ишора қилингани) ота-онаси бир биродари бўлса ҳам», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا الْعَوَّامُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُأَوْصَانِي خَلِيلِي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِثَلَاثٍ وَلَسْتُ بِتَارِكِهِنَّ فِي سَفَرٍ وَلَا حَضَرٍ أَنْ لَا أَنَامَ إِلَّا عَلَى وِتْرٍ وَأَنْ أَصُومَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ وَأَنْ لَا أَدَعَ رَكْعَتَيْ الضُّحَى فَإِنَّهَا صَلَاةُ الْأَوَّابِينَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi: Doʻstim ﷺ menga uch narsani vasiyat qildilar, men ularni safarda ham, muqim (holat)da ham tark etmayman: vitr (oʻqimasdan) uxlamaslikni, har oyda uch kun roʻza tutishni va zuho (chosht)ning ikki rakaatini tark etmaslikni — chunki u avvoblarning namozidir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди: Дўстим ﷺ менга уч нарсани васият қилдилар, мен уларни сафарда ҳам, муқим (ҳолат)да ҳам тарк этмайман: витр (ўқимасдан) ухламасликни, ҳар ойда уч кун рўза тутишни ва зуҳо (чошт)нинг икки ракаатини тарк этмасликни — чунки у аввобларнинг намозидир.

Ahmad · 10156Isnodi sahihИсноди саҳиҳ

حَدَّثَنَا يَزِيدُ وَأَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ يَزِيدُ أَخْبَرَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ مُحَمَّدٍ مَوْلَى آلِ طَلْحَةَ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَلِجُ النَّارَ أَحَدٌ بَكَى مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى يَعُودَ اللَّبَنُ فِي الضَّرْعِ وَلَا يَجْتَمِعُ غُبَارٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدُخَانُ جَهَنَّمَ فِي مَنْخِرَيْ امْرِئٍ أَبَدًا وَقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ فِي مَنْخِرَيْ مُسْلِمٍ أَبَدًا

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Alloh azza va jalladan qoʻrqib yigʻlagan kishi, sut yelinga qaytmaguncha, doʻzaxga kirmaydi. Alloh yoʻlidagi chang bilan jahannam tutuni bir kishining burun kataklarida hech qachon jamlanmaydi», dedilar. Abu Abdurrahmon al-Muqriy esa: «musulmon kishining burun kataklarida hech qachon», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Аллоҳ азза ва жалладан қўрқиб йиғлаган киши, сут елинга қайтмагунча, дўзахга кирмайди. Аллоҳ йўлидаги чанг билан жаҳаннам тутуни бир кишининг бурун катакларида ҳеч қачон жамланмайди», дедилар. Абу Абдурраҳмон ал-Муқрий эса: «мусулмон кишининг бурун катакларида ҳеч қачон», деди.

Ahmad · 10157ZaifЗаиф

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى عَلَى جِنَازَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَلَا شَيْءَ لَهُ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim masjidda janoza namozini oʻqisa, unga hech qanday (savob) boʻlmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким масжидда жаноза намозини ўқиса, унга ҳеч қандай (савоб) бўлмайди», дедилар.

Ahmad · 10158Isnodi sahihИсноди саҳиҳ

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَمْ يَدَعْ قَوْلَ الزُّورِ وَالْعَمَلَ بِهِ وَالْجَهْلَ فَلَيْسَ لِلَّهِ حَاجَةٌ أَنْ يَدَعَ طَعَامَهُ وَشَرَابَهُ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimki yolgʻon soʻzni, unga amal qilishni va johillikni tark etmasa, uning taomi va ichimligini tark etishiga Allohning hojati yoʻq», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки ёлғон сўзни, унга амал қилишни ва жоҳилликни тарк этмаса, унинг таоми ва ичимлигини тарк этишига Аллоҳнинг ҳожати йўқ», дедилар.

Ahmad · 10159Isnodi sahihИсноди саҳиҳ

حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَأْتِيَنَّ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ لَا يُبَالِي الْمَرْءُ أَبِحَلَالٍ أَخَذَ الْمَالَ أَمْ بِحَرَامٍ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, odamlarga shunday bir zamon keladiki, (oʻshanda) kishi molni halol yoʻl bilan oldimi yoki harom yoʻl bilanmi — parvo qilmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, одамларга шундай бир замон келадики, (ўшанда) киши молни ҳалол йўл билан олдими ёки ҳаром йўл биланми — парво қилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ وَأَبُو عَامَرٍ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ عَجْلَانَ مَوْلَى الْمُشْمَعِلِّ وَقَالَ أَبُو عَامَرٍ مَوْلَى حَكِيمٍ وَقَالَ أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ مَوْلَى حَمَاسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسَابَّ وَأَنْتَ صَائِمٌ فَإِنْ شَتَمَكَ أَحَدٌ فَقُلْ إِنِّي صَائِمٌ وَإِنْ كُنْتَ قَائِمًا فَاقْعُدْ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Roʻzador holingda soʻkishma. Agar kimdir senga soʻkinsa: ‹Men roʻzadorman›, degin. Agar tik turgan boʻlsang, oʻtir. Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, roʻzadorning ogʻzi hidi Allohning huzurida misk hididan xushboʻyroqdir».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Рўзадор ҳолингда сўкишма. Агар кимдир сенга сўкинса: ‹Мен рўзадорман›, дегин. Агар тик турган бўлсанг, ўтир. Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зот билан қасамки, рўзадорнинг оғзи ҳиди Аллоҳнинг ҳузурида миск ҳидидан хушбўйроқдир».

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ عَجْلَانَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنِّي لَأَنْظُرُ إِلَى مَا وَرَائِي كَمَا أَنْظُرُ إِلَى مَا بَيْنَ يَدَيَّ فَسَوُّوا صُفُوفَكُمْ وَأَحْسِنُوا رُكُوعَكُمْ وَسُجُودَكُمْ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, men orqamdagini xuddi oldimdagini koʻrgandek koʻraman. Bas, saflaringizni toʻgʻrilanglar, rukuʼ va sajdalaringizni chiroyli qilinglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зот билан қасамки, мен орқамдагини худди олдимдагини кўргандек кўраман. Бас, сафларингизни тўғриланглар, рукуъ ва саждаларингизни чиройли қилинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ عَجْلَانَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ رُكُوبِ الْبَدَنَةِ فَقَالَ ارْكَبْهَا قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ارْكَبْهَا وَيْلَكَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺdan badana (qurbonlik tuyasi)ga minish haqida soʻraldi. U zot: «Unga min», dedilar. U: «U — badanadir», dedi. U zot: «Unga min, voy senga!» dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺдан бадана (қурбонлик туяси)га миниш ҳақида сўралди. У зот: «Унга мин», дедилар. У: «У — баданадир», деди. У зот: «Унга мин, вой сенга!» дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ عَجْلَانَ وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ الْمَعْنَى عَنْ عَجْلَانَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الْمَمْلُوكِ يَصْنَعُ طَعَامَكَ وَيُعَانِيهِ فَادْعُهُ فَإِنْ أَبَى فَأَطْعِمْهُ فِي يَدِهِ وَإِذَا ضَرَبْتُمُوهُمْ فَلَا تَضْرِبُوهُمْ عَلَى وُجُوهِهِمْ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ qul haqida: «U senga taom tayyorlaydi va uning mashaqqatini tortadi — bas, uni (dasturxonga) chaqir. Agar bosh tortsa, unga (taomdan) qoʻliga tutqaz. Ularni urganingizda esa, yuzlariga urmanglar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ қул ҳақида: «У сенга таом тайёрлайди ва унинг машаққатини тортади — бас, уни (дастурхонга) чақир. Агар бош тортса, унга (таомдан) қўлига тутқаз. Уларни урганингизда эса, юзларига урманглар», дедилар.

Ahmad · 10164Isnodi sahihИсноди саҳиҳ

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ وَقَفَتْ الْمَلَائِكَةُ عَلَى أَبْوَابِ الْمَسْجِدِ فَيَكْتُبُونَ الْأَوَّلَ فَالْأَوَّلَ فَمَثَلُ الْمُهَجِّرِ إِلَى الْجُمُعَةِ كَمَثَلِ الَّذِي يُهْدِي بَدَنَةً ثُمَّ كَالَّذِي يُهْدِي بَقَرَةً ثُمَّ كَالَّذِي يُهْدِي كَبْشًا ثُمَّ كَالَّذِي يُهْدِي دَجَاجَةً ثُمَّ كَالَّذِي يُهْدِي بَيْضَةً فَإِذَا خَرَجَ الْإِمَامُ وَقَعَدَ عَلَى الْمِنْبَرِ طَوَوْا صُحُفَهُمْ وَجَلَسُوا يَسْتَمِعُونَ الذِّكْرَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Juma kuni boʻlganda, farishtalar masjid eshiklarida turadi va (kelganlarni) birinchidan boshlab navbatma-navbat yozadi. Jumaga erta kelgan kishining misoli — tuya (qurbonlik) qilgan kishining misolidek; soʻng sigir qilgandek, soʻng qoʻchqor qilgandek, soʻng tovuq qilgandek, soʻng tuxum (sadaqa) qilgandek. Imom chiqib minbarga oʻtirganda esa, ular varaqlarini yigʻishtirib, zikrni tinglab oʻtiradilar», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Жума куни бўлганда, фаришталар масжид эшикларида туради ва (келганларни) биринчидан бошлаб навбатма-навбат ёзади. Жумага эрта келган кишининг мисоли — туя (қурбонлик) қилган кишининг мисолидек; сўнг сигир қилгандек, сўнг қўчқор қилгандек, сўнг товуқ қилгандек, сўнг тухум (садақа) қилгандек. Имом чиқиб минбарга ўтирганда эса, улар варақларини йиғиштириб, зикрни тинглаб ўтирадилар», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنِ أَبِي الْوَلِيدِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ الْمِسْكِينُ بِالطَّوَّافِ عَلَيْكُمْ أَنْ تُطْعِمُوهُ لُقْمَةً لُقْمَةً إِنَّمَا الْمِسْكِينُ الْمُتَعَفِّفُ الَّذِي لَا يَسْأَلُ النَّاسَ إِلْحَافًا

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Miskin — sizlarning atrofingizda aylanib yurib, bir-ikki luqma berishingiz (bilan qaytadigan kishi) emas. Miskin — iffat saqlagan, odamlardan yopishib soʻramaydigan kishidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Мискин — сизларнинг атрофингизда айланиб юриб, бир-икки луқма беришингиз (билан қайтадиган киши) эмас. Мискин — иффат сақлаган, одамлардан ёпишиб сўрамайдиган кишидир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ أَبِي الْوَلِيدِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي أُحُدًا ذَهَبًا يَمُرُّ بِي ثَالِثَةٌ عِنْدِي مِنْهُ دِينَارٌ إِلَّا شَيْءٌ أُعِدُّهُ لِغَرِيمٍ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: U zot: «Menda Uhud (togʻi)cha oltin boʻlib, uning bir dinori yonimda turgan holda uch (kun) oʻtishini yoqtirmayman — magar qarzdorga (toʻlash uchun) tayyorlab qoʻygan narsam boʻlsa (boshqa gap)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: У зот: «Менда Уҳуд (тоғи)ча олтин бўлиб, унинг бир динори ёнимда турган ҳолда уч (кун) ўтишини ёқтирмайман — магар қарздорга (тўлаш учун) тайёрлаб қўйган нарсам бўлса (бошқа гап)», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ شَكَوْتُ إِلَى عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَوْمًا مَنَعُونِي مَاءً فَقَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ الْمَسْعُودِيُّ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَدْ رَفَعَهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَلَا يُمْنَعُ فَضْلُ مَاءٍ بَعْدَ أَنْ يُسْتَغْنَى عَنْهُ وَلَا فَضْلُ مَرْعَى

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ortiqcha suv — undan ehtiyoj qolmaganidan keyin — man qilinmaydi, ortiqcha oʻtloq ham (man qilinmaydi)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ортиқча сув — ундан эҳтиёж қолмаганидан кейин — ман қилинмайди, ортиқча ўтлоқ ҳам (ман қилинмайди)», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا الْمَسْعُودِيُّ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَرَأَى رَجُلًا قَدْ خَرَجَ مِنْ الْمَسْجِدِ وَقَدْ أُذِّنَ فِيهِ فَقَالَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ عَصَى أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Abu Hurayra (roziyallohu anhu) masjidda azon aytilganidan keyin undan chiqib ketayotgan bir kishini koʻrib: «Bunisi esa Abul-Qosimga ﷺ osiylik qildi», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) масжидда азон айтилганидан кейин ундан чиқиб кетаётган бир кишини кўриб: «Буниси эса Абул-Қосимга ﷺ осийлик қилди», деди.