حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي صَالِحٍ - عَنْ سَعِيدٍ الأَعْشَى، - قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهُوَ سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُكْمِلٍ الزُّهْرِيُّ - عَنْ أَيُّوبَ بْنِ بَشِيرٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ عَالَ ثَلاَثَ بَنَاتٍ فَأَدَّبَهُنَّ وَزَوَّجَهُنَّ وَأَحْسَنَ إِلَيْهِنَّ فَلَهُ الْجَنَّةُ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim uchta qizni boqib, ularni tarbiyalasa, ularni turmushga bersa va ularga yaxshilik qilsa, unga jannat (vojib) boʻladi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким учта қизни боқиб, уларни тарбияласа, уларни турмушга берса ва уларга яхшилик қилса, унга жаннат (вожиб) бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا فِي مَجْلِسٍ مِنْ مَجَالِسِ الأَنْصَارِ فَجَاءَ أَبُو مُوسَى فَزِعًا فَقُلْنَا لَهُ مَا أَفْزَعَكَ قَالَ أَمَرَنِي عُمَرُ أَنْ آتِيَهُ فَأَتَيْتُهُ فَاسْتَأْذَنْتُ ثَلاَثًا فَلَمْ يُؤْذَنْ لِي فَرَجَعْتُ فَقَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَأْتِيَنِي قُلْتُ قَدْ جِئْتُ فَاسْتَأْذَنْتُ ثَلاَثًا فَلَمْ يُؤْذَنْ لِي وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا اسْتَأْذَنَ أَحَدُكُمْ ثَلاَثًا فَلَمْ يُؤْذَنْ لَهُ فَلْيَرْجِعْ " . قَالَ لَتَأْتِيَنِّي عَلَى هَذَا بِالْبَيِّنَةِ قَالَ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ لاَ يَقُومُ مَعَكَ إِلاَّ أَصْغَرُ الْقَوْمِ . قَالَ فَقَامَ أَبُو سَعِيدٍ مَعَهُ فَشَهِدَ لَهُ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men ansorlarning bir majlisida oʻtirgan edim. Shu payt Abu Muso qoʻrqqan holda keldi. Biz unga: ‹Seni nima qoʻrqitdi?› dedik. U: ‹Umar menga huzuriga borishimni buyurgan edi. Men uning oldiga bordim-da, uch marta izn soʻradim, ammo menga izn berilmadi, shuning uchun qaytib ketdim. (Keyin) u: ‹Nega oldimga kelmading?› dedi. Men: ‹Keldim-ku, uch marta izn soʻradim, ammo menga izn berilmadi. Rasululloh ﷺ esa: ‹Biringiz uch marta izn soʻrasayu unga izn berilmasa, qaytib ketsin›, deganlar›, dedim. (Umar): ‹Bu haqda menga albatta dalil keltirgin›, dedi›, dedi». (Abu Muso shu gaplarni aytgach,) Abu Said: «Sen bilan (guvohlik berishga) qavmning eng kichigidan boshqasi turmaydi», dedi. Soʻng Abu Said u bilan birga turib, unga guvohlik berdi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен ансорларнинг бир мажлисида ўтирган эдим. Шу пайт Абу Мусо қўрққан ҳолда келди. Биз унга: ‹Сени нима қўрқитди?› дедик. У: ‹Умар менга ҳузурига боришимни буюрган эди. Мен унинг олдига бордим-да, уч марта изн сўрадим, аммо менга изн берилмади, шунинг учун қайтиб кетдим. (Кейин) у: ‹Нега олдимга келмадинг?› деди. Мен: ‹Келдим-ку, уч марта изн сўрадим, аммо менга изн берилмади. Расулуллоҳ ﷺ эса: ‹Бирингиз уч марта изн сўрасаю унга изн берилмаса, қайтиб кетсин›, деганлар›, дедим. (Умар): ‹Бу ҳақда менга албатта далил келтиргин›, деди›, деди». (Абу Мусо шу гапларни айтгач,) Абу Саид: «Сен билан (гувоҳлик беришга) қавмнинг энг кичигидан бошқаси турмайди», деди. Сўнг Абу Саид у билан бирга туриб, унга гувоҳлик берди.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ أَهْلَ، قُرَيْظَةَ لَمَّا نَزَلُوا عَلَى حُكْمِ سَعْدٍ أَرْسَلَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ عَلَى حِمَارٍ أَقْمَرَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ " . أَوْ " إِلَى خَيْرِكُمْ " . فَجَاءَ حَتَّى قَعَدَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Qurayza ahli Saʼdning hukmiga roziligini bildirib taslim boʻlganlarida, Paygʻambar ﷺ unga (Saʼdga) odam yubordilar. U oppoq eshakka minib keldi. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Sayyidingiz tomon turinglar», — yoki: «Yaxshingiz tomon turinglar», — dedilar. U kelib, Rasululloh ﷺning yonlariga oʻtirdi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Қурайза аҳли Саъднинг ҳукмига розилигини билдириб таслим бўлганларида, Пайғамбар ﷺ унга (Саъдга) одам юбордилар. У оппоқ эшакка миниб келди. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Саййидингиз томон туринглар», — ёки: «Яхшингиз томон туринглар», — дедилар. У келиб, Расулуллоҳ ﷺнинг ёнларига ўтирди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّهُ، انْطَلَقَ هُوَ وَصَاحِبٌ لَهُ إِلَى أَبِي سَعِيدٍ يَعُودَانِهِ فَخَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِ فَلَقِينَا صَاحِبًا لَنَا وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيْهِ فَأَقْبَلْنَا نَحْنُ فَجَلَسْنَا فِي الْمَسْجِدِ فَجَاءَ فَأَخْبَرَنَا أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْهَوَامَّ مِنَ الْجِنِّ فَمَنْ رَأَى فِي بَيْتِهِ شَيْئًا فَلْيُحَرِّجْ عَلَيْهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَإِنْ عَادَ فَلْيَقْتُلْهُ فَإِنَّهُ شَيْطَانٌ " .
Muhammad ibn Abu Yahyo otasidan naql qilib aytadi: Men bir sherigim bilan Abu Saidning oldiga uni (kasal holatida) yoʻqlagani bordik. Soʻng uning huzuridan chiqdik va bir sherigimizni uchratdik, u esa uning oldiga kirmoqchi edi. Biz qaytib kelib, masjidda oʻtirdik. Keyin u (sherigimiz) qaytib kelib, bizga xabar berdiki, u Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan shunday deganini eshitibdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, (uydagi) zaharli jonivorlar jinlardandir. Kim oʻz uyida ulardan birortasini koʻrsa, unga uch marta ogohlantirish bersin. Agar yana qaytib kelsa, uni oʻldirsin, chunki u shaytondir», dedilar.Муҳаммад ибн Абу Яҳё отасидан нақл қилиб айтади: Мен бир шеригим билан Абу Саиднинг олдига уни (касал ҳолатида) йўқлагани бордик. Сўнг унинг ҳузуридан чиқдик ва бир шеригимизни учратдик, у эса унинг олдига кирмоқчи эди. Биз қайтиб келиб, масжидда ўтирдик. Кейин у (шеригимиз) қайтиб келиб, бизга хабар бердики, у Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан шундай деганини эшитибди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, (уйдаги) заҳарли жониворлар жинлардандир. Ким ўз уйида улардан бирортасини кўрса, унга уч марта огоҳлантириш берсин. Агар яна қайтиб келса, уни ўлдирсин, чунки у шайтондир», дедилар.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ : اعْتَكَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ فَسَمِعَهُمْ يَجْهَرُونَ بِالْقِرَاءَةِ، فَكَشَفَ السِّتْرَ وَقَالَ : " أَلاَ إِنَّ كُلَّكُمْ مُنَاجٍ رَبَّهُ فَلاَ يُؤْذِيَنَّ بَعْضُكُمْ بَعْضًا، وَلاَ يَرْفَعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَعْضٍ فِي الْقِرَاءَةِ " . أَوْ قَالَ : " فِي الصَّلاَةِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) shunday dedi: «Rasululloh ﷺ masjidda eʼtikofda edilar. U zot (odamlarning) qiroatni ovoz chiqarib oʻqiyotganlarini eshitib, pardani ochdilar-da: ‹Ogoh boʻlinglar! Albatta, har biringiz Robbingizga munojot qilmoqdasiz, bas, baʼzingiz baʼzingizga ozor bermangiz va qiroatda baʼzingiz baʼzingizdan (ovozni) koʻtarmangiz›, dedilar.» Yoki: «‹…namozda›, dedilar», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) шундай деди: «Расулуллоҳ ﷺ масжидда эътикофда эдилар. У зот (одамларнинг) қироатни овоз чиқариб ўқиётганларини эшитиб, пардани очдилар-да: ‹Огоҳ бўлинглар! Албатта, ҳар бирингиз Роббингизга муножот қилмоқдасиз, бас, баъзингиз баъзингизга озор бермангиз ва қироатда баъзингиз баъзингиздан (овозни) кўтармангиз›, дедилар.» Ёки: «‹…намозда›, дедилар», деди.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْتَكِفُ الْعَشْرَ الأَوْسَطَ مِنْ رَمَضَانَ فَاعْتَكَفَ عَامًا حَتَّى إِذَا كَانَتْ لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَهِيَ اللَّيْلَةُ الَّتِي يَخْرُجُ فِيهَا مِنَ اعْتِكَافِهِ قَالَ " مَنْ كَانَ اعْتَكَفَ مَعِي فَلْيَعْتَكِفِ الْعَشْرَ الأَوَاخِرَ وَقَدْ رَأَيْتُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ ثُمَّ أُنْسِيتُهَا وَقَدْ رَأَيْتُنِي أَسْجُدُ مِنْ صَبِيحَتِهَا فِي مَاءٍ وَطِينٍ فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ وَالْتَمِسُوهَا فِي كُلِّ وِتْرٍ " . قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَمُطِرَتِ السَّمَاءُ مِنْ تِلْكَ اللَّيْلَةِ وَكَانَ الْمَسْجِدُ عَلَى عَرِيشٍ فَوَكَفَ الْمَسْجِدُ . فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَأَبْصَرَتْ عَيْنَاىَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَى جَبْهَتِهِ وَأَنْفِهِ أَثَرُ الْمَاءِ وَالطِّينِ مِنْ صَبِيحَةِ إِحْدَى وَعِشْرِينَ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ Ramazonning oʻrta oʻn kunligida (masjidda) iʼtikof oʻtirar edilar. Bir yili (odatdagidek) iʼtikof oʻtirdilar, qachonki yigirma birinchi kecha boʻlganda — bu u zot iʼtikofdan chiqadigan kecha edi — u zot: «Kim men bilan iʼtikof oʻtirgan boʻlsa, oxirgi oʻn kunlikda (ham) iʼtikof oʻtirsin. Men bu kechani (Qadr kechasini) koʻrgan edim, soʻngra u menga unutdirildi. Va men oʻzimni uning ertasi tongida suv va loy ichida sajda qilayotganimni koʻrdim. Bas, uni oxirgi oʻn kunlikda izlanglar va uni har bir toq (kecha)da izlanglar», dedilar. Abu Said aytdi: Oʻsha kechadan (boshlab) osmondan yomgʻir yogʻdi. Masjid esa (shox-shabbadan qilingan) soyabon ostida edi, shu sababli masjid (tomidan suv) tomchiladi. Abu Said aytdi: Bas, koʻzlarim Rasululloh ﷺni koʻrdi — yigirma birinchi (kecha) tongida u zotning peshonalari va burunlarida suv va loy izi bor edi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ Рамазоннинг ўрта ўн кунлигида (масжидда) иътикоф ўтирар эдилар. Бир йили (одатдагидек) иътикоф ўтирдилар, қачонки йигирма биринчи кеча бўлганда — бу у зот иътикофдан чиқадиган кеча эди — у зот: «Ким мен билан иътикоф ўтирган бўлса, охирги ўн кунликда (ҳам) иътикоф ўтирсин. Мен бу кечани (Қадр кечасини) кўрган эдим, сўнгра у менга унутдирилди. Ва мен ўзимни унинг эртаси тонгида сув ва лой ичида сажда қилаётганимни кўрдим. Бас, уни охирги ўн кунликда изланглар ва уни ҳар бир тоқ (кеча)да изланглар», дедилар. Абу Саид айтди: Ўша кечадан (бошлаб) осмондан ёмғир ёғди. Масжид эса (шох-шаббадан қилинган) соябон остида эди, шу сабабли масжид (томидан сув) томчилади. Абу Саид айтди: Бас, кўзларим Расулуллоҳ ﷺни кўрди — йигирма биринчи (кеча) тонгида у зотнинг пешоналари ва бурунларида сув ва лой изи бор эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ وَالْتَمِسُوهَا فِي التَّاسِعَةِ وَالسَّابِعَةِ وَالْخَامِسَةِ " . قَالَ قُلْتُ يَا أَبَا سَعِيدٍ إِنَّكُمْ أَعْلَمُ بِالْعَدَدِ مِنَّا . قَالَ أَجَلْ . قُلْتُ مَا التَّاسِعَةُ وَالسَّابِعَةُ وَالْخَامِسَةُ قَالَ إِذَا مَضَتْ وَاحِدَةٌ وَعِشْرُونَ فَالَّتِي تَلِيهَا التَّاسِعَةُ وَإِذَا مَضَى ثَلاَثٌ وَعِشْرُونَ فَالَّتِي تَلِيهَا السَّابِعَةُ وَإِذَا مَضَى خَمْسٌ وَعِشْرُونَ فَالَّتِي تَلِيهَا الْخَامِسَةُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ لاَ أَدْرِي أَخَفِيَ عَلَىَّ مِنْهُ شَىْءٌ أَمْ لاَ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi, u shunday dedi: Rasululloh ﷺ: «Uni (Qadr kechasini) Ramazonning oxirgi oʻn kunligida izlanglar, uni toʻqqizinchi, yettinchi va beshinchi (kecha)da izlanglar», dedilar. (Abu Nazra) aytdi: Men: «Ey Abu Said! Sizlar son (hisob) ishida bizdan koʻra biluvchiroqsiz», dedim. U: «Ha», dedi. Men: «Toʻqqizinchi, yettinchi va beshinchi (kecha) nima?» dedim. U: «Yigirma birinchi (kecha) oʻtsa, undan keyingisi toʻqqizinchidir; yigirma uchinchi (kecha) oʻtsa, undan keyingisi yettinchidir; yigirma beshinchi (kecha) oʻtsa, undan keyingisi beshinchidir», dedi. Abu Dovud aytdi: Men undan biror narsa menga mahfiy qolganmi yoki yoʻqmi, bilmayman.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади, у шундай деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Уни (Қадр кечасини) Рамазоннинг охирги ўн кунлигида изланглар, уни тўққизинчи, еттинчи ва бешинчи (кеча)да изланглар», дедилар. (Абу Назра) айтди: Мен: «Эй Абу Саид! Сизлар сон (ҳисоб) ишида биздан кўра билувчироқсиз», дедим. У: «Ҳа», деди. Мен: «Тўққизинчи, еттинчи ва бешинчи (кеча) нима?» дедим. У: «Йигирма биринчи (кеча) ўтса, ундан кейингиси тўққизинчидир; йигирма учинчи (кеча) ўтса, ундан кейингиси еттинчидир; йигирма бешинчи (кеча) ўтса, ундан кейингиси бешинчидир», деди. Абу Довуд айтди: Мен ундан бирор нарса менга маҳфий қолганми ёки йўқми, билмайман.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي غَسَّانَ، مُحَمَّدِ بْنِ مُطَرِّفٍ الْمَدَنِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ نَامَ عَنْ وِتْرِهِ أَوْ نَسِيَهُ فَلْيُصَلِّهِ إِذَا ذَكَرَهُ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim vitrini oʻtkazib uxlab qolsa yoki uni unutsa, eslagan vaqtida uni oʻqib olsin», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким витрини ўтказиб ухлаб қолса ёки уни унутса, эслаган вақтида уни ўқиб олсин», дедилар.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَمِعَ رَجُلاً، يَقْرَأُ { قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ } يُرَدِّدُهَا فَلَمَّا أَصْبَحَ جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ وَكَانَ الرَّجُلُ يَتَقَالُّهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهَا لَتَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ " .
Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi boshqa bir kishining {Qul huvallohu ahad} surasini takror-takror oʻqiyotganini eshitdi. Tong otganda, u Rasululloh ﷺ huzuriga kelib, buni u zotga aytdi. (Aytuvchi) kishi esa bu surani kam, deb hisoblar edi. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, u (sura) haqiqatan Qurʼonning uchdan biriga tengdir» dedilar.Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши бошқа бир кишининг {Қул ҳуваллоҳу аҳад} сурасини такрор-такрор ўқиётганини эшитди. Тонг отганда, у Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига келиб, буни у зотга айтди. (Айтувчи) киши эса бу сурани кам, деб ҳисоблар эди. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, у (сура) ҳақиқатан Қуръоннинг учдан бирига тенгдир» дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْحُسَيْنِ، زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ شُرَيْحٍ الإِسْكَنْدَرَانِيُّ، حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ الْخَوْلاَنِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عَلِيٍّ الْجَنْبِيَّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَالَ رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولاً وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim ‹Robb sifatida Allohdan, din sifatida Islomdan, paygʻambar sifatida Muhammaddan rozi boʻldim› desa, unga jannat vojib boʻladi», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким ‹Робб сифатида Аллоҳдан, дин сифатида Исломдан, пайғамбар сифатида Муҳаммаддан рози бўлдим› деса, унга жаннат вожиб бўлади», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الْغُدَانِيُّ، أَخْبَرَنَا غَسَّانُ بْنُ عَوْفٍ، أَخْبَرَنَا الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ الْمَسْجِدَ فَإِذَا هُوَ بِرَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ أَبُو أُمَامَةَ فَقَالَ " يَا أَبَا أُمَامَةَ مَا لِي أَرَاكَ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ فِي غَيْرِ وَقْتِ الصَّلاَةِ " . قَالَ هُمُومٌ لَزِمَتْنِي وَدُيُونٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " أَفَلاَ أُعَلِّمُكَ كَلاَمًا إِذَا أَنْتَ قُلْتَهُ أَذْهَبَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ هَمَّكَ وَقَضَى عَنْكَ دَيْنَكَ " . قَالَ قُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " قُلْ إِذَا أَصْبَحْتَ وَإِذَا أَمْسَيْتَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنَ الْجُبْنِ وَالْبُخْلِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ غَلَبَةِ الدَّيْنِ وَقَهْرِ الرِّجَالِ " . قَالَ فَفَعَلْتُ ذَلِكَ فَأَذْهَبَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ هَمِّي وَقَضَى عَنِّي دَيْنِي .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytadilar: Bir kuni Rasululloh ﷺ masjidga kirdilar. Shunda ansorlardan Abu Umoma deb ataladigan bir kishiga koʻzlari tushdi va: «Ey Abu Umoma, nega seni namoz vaqti boʻlmagan paytda masjidda oʻtirgan holda koʻryapman?», dedilar. U: «Yo Rasululloh, meni qiynayotgan gʻamlar va qarzlar (sababli)», dedi. U zot: «Senga shunday soʻzlarni oʻrgataymi, agar sen ularni aytsang, Alloh azza va jalla gʻamingni ketkazadi va qarzingni ado etadi?», dedilar. U: «Albatta, yo Rasululloh!», dedi. U zot: «Tonggga chiqqaningda va kechqurun bunday degin: ‹Allohumma, men Sendan gʻam va anduhdan panoh soʻrayman, Sendan ojizlik va dangasalikdan panoh soʻrayman, Sendan qoʻrqoqlik va baxillikdan panoh soʻrayman va Sendan qarzning yengib qoʻyishidan hamda kishilarning zoʻravonligidan panoh soʻrayman›», dedilar. (Abu Umoma) aytdi: Men shunday qildim, bas, Alloh azza va jalla gʻamimni ketkazdi va qarzimni ado etdi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ масжидга кирдилар. Шунда ансорлардан Абу Умома деб аталадиган бир кишига кўзлари тушди ва: «Эй Абу Умома, нега сени намоз вақти бўлмаган пайтда масжидда ўтирган ҳолда кўряпман?», дедилар. У: «Ё Расулуллоҳ, мени қийнаётган ғамлар ва қарзлар (сабабли)», деди. У зот: «Сенга шундай сўзларни ўргатайми, агар сен уларни айтсанг, Аллоҳ азза ва жалла ғамингни кетказади ва қарзингни адо этади?», дедилар. У: «Албатта, ё Расулуллоҳ!», деди. У зот: «Тонггга чиққанингда ва кечқурун бундай дегин: ‹Аллоҳумма, мен Сендан ғам ва андуҳдан паноҳ сўрайман, Сендан ожизлик ва дангасаликдан паноҳ сўрайман, Сендан қўрқоқлик ва бахилликдан паноҳ сўрайман ва Сендан қарзнинг енгиб қўйишидан ҳамда кишиларнинг зўравонлигидан паноҳ сўрайман›», дедилар. (Абу Умома) айтди: Мен шундай қилдим, бас, Аллоҳ азза ва жалла ғамимни кетказди ва қарзимни адо этди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Besh tuyadan kam (mol)da sadaqa (zakot) yoʻq, besh uqiyadan kam (kumush)da sadaqa yoʻq va besh vasqdan kam (donda) sadaqa yoʻq», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Беш туядан кам (мол)да садақа (закот) йўқ, беш уқиядан кам (кумуш)да садақа йўқ ва беш васқдан кам (донда) садақа йўқ», дедилар.
حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا إِدْرِيسُ بْنُ يَزِيدَ الأَوْدِيُّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ الْجَمَلِيِّ، عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ الطَّائِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، يَرْفَعُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ زَكَاةٌ " . وَالْوَسْقُ سِتُّونَ مَخْتُومًا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَبُو الْبَخْتَرِيِّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي سَعِيدٍ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) buni Nabiy ﷺga marfuʼ qilib rivoyat qiladi: U zot ﷺ: «Besh vasqdan kam (donda) zakot yoʻq», dedilar. Vasq oltmish maxtumdir. Abu Dovud aytadi: Abu al-Baxtariy Abu Saiddan (hadis) eshitmagan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) буни Набий ﷺга марфуъ қилиб ривоят қилади: У зот ﷺ: «Беш васқдан кам (донда) закот йўқ», дедилар. Васқ олтмиш махтумдир. Абу Довуд айтади: Абу ал-Бахтарий Абу Саиддан (ҳадис) эшитмаган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، - يَعْنِي ابْنَ قَيْسٍ - عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كُنَّا نُخْرِجُ إِذْ كَانَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَكَاةَ الْفِطْرِ عَنْ كُلِّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ حُرٍّ أَوْ مَمْلُوكٍ صَاعًا مِنْ طَعَامٍ أَوْ صَاعًا مِنْ أَقِطٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ زَبِيبٍ فَلَمْ نَزَلْ نُخْرِجُهُ حَتَّى قَدِمَ مُعَاوِيَةُ حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا فَكَلَّمَ النَّاسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَكَانَ فِيمَا كَلَّمَ بِهِ النَّاسَ أَنْ قَالَ إِنِّي أَرَى أَنَّ مُدَّيْنِ مِنْ سَمْرَاءِ الشَّامِ تَعْدِلُ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ فَأَخَذَ النَّاسُ بِذَلِكَ . فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَأَمَّا أَنَا فَلاَ أَزَالُ أُخْرِجُهُ أَبَدًا مَا عِشْتُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ ابْنُ عُلَيَّةَ وَعَبْدَةُ وَغَيْرُهُمَا عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ عَنْ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ بِمَعْنَاهُ وَذَكَرَ رَجُلٌ وَاحِدٌ فِيهِ عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ أَوْ صَاعَ حِنْطَةٍ . وَلَيْسَ بِمَحْفُوظٍ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu) shunday dedi: «Rasululloh ﷺ oramizda boʻlganlarida, biz fitr zakotini har bir kichik va katta, hur yoki qulning nomidan bir soʼ taom yoki bir soʼ qurut (aqit) yoki bir soʼ arpa yoki bir soʼ xurmo yoki bir soʼ mayizdan chiqarar edik. Muoviya haj yoki umra qilgani kelguniga qadar shunday chiqaraverdik. U minbarda odamlarga (xutba qilib) gapirdi va odamlarga aytgan gaplaridan biri shu boʻldiki, u: ‹Men Shom bugʻdoyidan ikki mudni bir soʼ xurmoga teng deb bilaman›, dedi. Shunda odamlar buni qabul qildilar». Abu Said dedi: «Ammo men umrim boʻyi, tirik ekanman, uni (bir soʼ qilib) chiqaraverajakman». Abu Dovud aytdi: Buni Ibn Ulayya, Abda va boshqalar Ibn Ishoqdan, u Abdulloh ibn Abdulloh ibn Usmon ibn Hakim ibn Hizomdan, u Iyozdan, u Abu Saiddan shu maʼnoda rivoyat qilganlar. Ibn Ulayyadan rivoyat qilgan bir kishi unda: «yoki bir soʼ bugʻdoy» deb zikr qilgan. Bu esa (ishonchli) saqlangan emas.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) шундай деди: «Расулуллоҳ ﷺ орамизда бўлганларида, биз фитр закотини ҳар бир кичик ва катта, ҳур ёки қулнинг номидан бир сў таом ёки бир сў қурут (ақит) ёки бир сў арпа ёки бир сў хурмо ёки бир сў майиздан чиқарар эдик. Муовия ҳаж ёки умра қилгани келгунига қадар шундай чиқаравердик. У минбарда одамларга (хутба қилиб) гапирди ва одамларга айтган гапларидан бири шу бўлдики, у: ‹Мен Шом буғдойидан икки мудни бир сў хурмога тенг деб биламан›, деди. Шунда одамлар буни қабул қилдилар». Абу Саид деди: «Аммо мен умрим бўйи, тирик эканман, уни (бир сў қилиб) чиқараверажакман». Абу Довуд айтди: Буни Ибн Улайя, Абда ва бошқалар Ибн Ишоқдан, у Абдуллоҳ ибн Абдуллоҳ ибн Усмон ибн Ҳаким ибн Ҳизомдан, у Иёздан, у Абу Саиддан шу маънода ривоят қилганлар. Ибн Улайядан ривоят қилган бир киши унда: «ёки бир сў буғдой» деб зикр қилган. Бу эса (ишончли) сақланган эмас.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ، لَيْسَ فِيهِ ذِكْرُ الْحِنْطَةِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَقَدْ ذَكَرَ مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنِ الثَّوْرِيِّ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عِيَاضٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، " نِصْفَ صَاعٍ مِنْ بُرٍّ " . وَهُوَ وَهَمٌ مِنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ هِشَامٍ أَوْ مِمَّنْ رَوَاهُ عَنْهُ .
Musaddad bizga Ismoildan (yuqoridagi hadisni) xabar berdi, unda bugʻdoy zikr qilinmagan. Abu Dovud aytdi: Muoviya ibn Hishom bu hadisda as-Savriydan, u Zayd ibn Aslamdan, u Iyozdan, u Abu Saiddan (rivoyat qilib): «yarim soʼ bugʻdoy» deb zikr qilgan. Bu esa Muoviya ibn Hishomning yoki undan rivoyat qilganlarning vahmidir.Мусаддад бизга Исмоилдан (юқоридаги ҳадисни) хабар берди, унда буғдой зикр қилинмаган. Абу Довуд айтди: Муовия ибн Ҳишом бу ҳадисда ас-Саврийдан, у Зайд ибн Асламдан, у Иёздан, у Абу Саиддан (ривоят қилиб): «ярим сў буғдой» деб зикр қилган. Бу эса Муовия ибн Ҳишомнинг ёки ундан ривоят қилганларнинг ваҳмидир.
حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، سَمِعَ عِيَاضًا، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ لاَ أُخْرِجُ أَبَدًا إِلاَّ صَاعًا إِنَّا كُنَّا نُخْرِجُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَاعَ تَمْرٍ أَوْ شَعِيرٍ أَوْ أَقِطٍ أَوْ زَبِيبٍ هَذَا حَدِيثُ يَحْيَى زَادَ سُفْيَانُ أَوْ صَاعًا مِنْ دَقِيقٍ قَالَ حَامِدٌ فَأَنْكَرُوا عَلَيْهِ فَتَرَكَهُ سُفْيَانُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ فَهَذِهِ الزِّيَادَةُ وَهَمٌ مِنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ .
Iyoz aytdi: Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)ni shunday deyayotganlarini eshitdim: «Men hech qachon bir soʼdan boshqasini chiqarmayman. Biz Rasululloh ﷺ davrlarida bir soʼ xurmo yoki arpa yoki qurut (aqit) yoki mayiz chiqarar edik». Bu Yahyoning rivoyati. Sufyon (oʻz rivoyatida): «yoki bir soʼ un» degan ziyodani qoʻshdi. Homid (ibn Yahyo) aytdi: Odamlar bunga (bu ziyodaga) eʼtiroz bildirdilar, shunda Sufyon uni tark etdi. Abu Dovud aytdi: Bu ziyoda Ibn Uyaynaning vahmidir.Иёз айтди: Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)ни шундай деяётганларини эшитдим: «Мен ҳеч қачон бир сўдан бошқасини чиқармайман. Биз Расулуллоҳ ﷺ даврларида бир сў хурмо ёки арпа ёки қурут (ақит) ёки майиз чиқарар эдик». Бу Яҳёнинг ривояти. Суфён (ўз ривоятида): «ёки бир сў ун» деган зиёдани қўшди. Ҳомид (ибн Яҳё) айтди: Одамлар бунга (бу зиёдага) эътироз билдирдилар, шунда Суфён уни тарк этди. Абу Довуд айтди: Бу зиёда Ибн Уяйнанинг ваҳмидир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الرِّجَالِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ " مَنْ سَأَلَ وَلَهُ قِيمَةُ أُوقِيَّةٍ فَقَدْ أَلْحَفَ " . فَقُلْتُ نَاقَتِي الْيَاقُوتَةُ هِيَ خَيْرٌ مِنْ أُوقِيَّةٍ . قَالَ هِشَامٌ خَيْرٌ مِنْ أَرْبَعِينَ دِرْهَمًا فَرَجَعْتُ فَلَمْ أَسْأَلْهُ شَيْئًا زَادَ هِشَامٌ فِي حَدِيثِهِ وَكَانَتِ الأُوقِيَّةُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرْبَعِينَ دِرْهَمًا .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimki bir oʻqiyya bahosicha (mol)i boʻla turib soʻrasa, hadeb (oʻjarlik bilan) soʻragan boʻladi», dedilar. Men: «Mening Yoqut degan tuyam bir oʻqiyyadan yaxshiroq-ku», dedim. Hishom: «qirq dirhamdan yaxshiroq», dedi. Shunday qilib men qaytib ketdim va u zotdan hech narsa soʻramadim. Hishom oʻz hadisiga: «Oʻqiyya Rasululloh ﷺ davrlarida qirq dirham edi», deb qoʻshimcha qildi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимки бир ўқийя баҳосича (мол)и бўла туриб сўраса, ҳадеб (ўжарлик билан) сўраган бўлади», дедилар. Мен: «Менинг Ёқут деган туям бир ўқийядан яхшироқ-ку», дедим. Ҳишом: «қирқ дирҳамдан яхшироқ», деди. Шундай қилиб мен қайтиб кетдим ва у зотдан ҳеч нарса сўрамадим. Ҳишом ўз ҳадисига: «Ўқийя Расулуллоҳ ﷺ даврларида қирқ дирҳам эди», деб қўшимча қилди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَاهُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ زَيْدٍ كَمَا قَالَ مَالِكٌ وَرَوَاهُ الثَّوْرِيُّ عَنْ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الثَّبْتُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunga oʻxshash maʼnoda aytdilar. Abu Dovud aytdi: Buni Ibn Uyayna ham Zayddan, Molik aytganidek rivoyat qildi. Savriy esa buni Zayddan rivoyat qilib: «Menga ishonchli (roviy) Nabiy ﷺ dan rivoyat qilib berdi», dedi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шунга ўхшаш маънода айтдилар. Абу Довуд айтди: Буни Ибн Уяйна ҳам Зайддан, Молик айтганидек ривоят қилди. Саврий эса буни Зайддан ривоят қилиб: «Менга ишончли (ровий) Набий ﷺ дан ривоят қилиб берди», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ، وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَشْهَبِ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ عَلَى نَاقَةٍ لَهُ فَجَعَلَ يَصْرِفُهَا يَمِينًا وَشِمَالاً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ عِنْدَهُ فَضْلُ ظَهْرٍ فَلْيَعُدْ بِهِ عَلَى مَنْ لاَ ظَهْرَ لَهُ وَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ فَضْلُ زَادٍ فَلْيَعُدْ بِهِ عَلَى مَنْ لاَ زَادَ لَهُ " . حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ لاَ حَقَّ لأَحَدٍ مِنَّا فِي الْفَضْلِ .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz safarda Rasululloh ﷺ bilan birga ketayotgan edik, shu payt bir kishi oʻz tuyasiga minib keldi va uni oʻngu soʻlga burib qarata boshladi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Kimda ortiqcha mingulik boʻlsa, uni minguligi yoʻq kishiga bersin. Kimda ortiqcha ozuqa boʻlsa, uni ozuqasi yoʻq kishiga bersin», dedilar. Hatto biz: ‹Ortiqchada hech birimizning haqimiz yoʻq (ekan)›, deb oʻyladik.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз сафарда Расулуллоҳ ﷺ билан бирга кетаётган эдик, шу пайт бир киши ўз туясига миниб келди ва уни ўнгу сўлга буриб қарата бошлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Кимда ортиқча мингулик бўлса, уни мингулиги йўқ кишига берсин. Кимда ортиқча озуқа бўлса, уни озуқаси йўқ кишига берсин», дедилар. Ҳатто биз: ‹Ортиқчада ҳеч биримизнинг ҳақимиз йўқ (экан)›, деб ўйладик.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ، سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ دَخَلَ رَجُلٌ الْمَسْجِدَ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم النَّاسَ أَنْ يَطْرَحُوا ثِيَابًا فَطَرَحُوا فَأَمَرَ لَهُ مِنْهَا بِثَوْبَيْنِ ثُمَّ حَثَّ عَلَى الصَّدَقَةِ فَجَاءَ فَطَرَحَ أَحَدَ الثَّوْبَيْنِ فَصَاحَ بِهِ وَقَالَ " خُذْ ثَوْبَكَ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi masjidga kirdi. Paygʻambar ﷺ odamlarni kiyimlarini (sadaqa qilib) tashlashga buyurdilar, ular tashladilar. Soʻng u zot uning uchun ulardan ikkita kiyim (berishni) buyurdilar. Keyin u zot sadaqaga targʻib qildilar. Shunda u (haligi kishi) kelib, ikki kiyimdan birini (sadaqa qilib) tashladi. U zot unga baqirib: «Kiyimingni ol», dedilar.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши масжидга кирди. Пайғамбар ﷺ одамларни кийимларини (садақа қилиб) ташлашга буюрдилар, улар ташладилар. Сўнг у зот унинг учун улардан иккита кийим (беришни) буюрдилар. Кейин у зот садақага тарғиб қилдилар. Шунда у (ҳалиги киши) келиб, икки кийимдан бирини (садақа қилиб) ташлади. У зот унга бақириб: «Кийимингни ол», дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِشْكَابَ، حَدَّثَنَا أَبُو بَدْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ، - الَّذِي كَانَ يَنْزِلُ فِي بَنِي دَالاَنَ - عَنْ نُبَيْحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا مُسْلِمٍ كَسَا مُسْلِمًا ثَوْبًا عَلَى عُرْىٍ كَسَاهُ اللَّهُ مِنْ خُضْرِ الْجَنَّةِ وَأَيُّمَا مُسْلِمٍ أَطْعَمَ مُسْلِمًا عَلَى جُوعٍ أَطْعَمَهُ اللَّهُ مِنْ ثِمَارِ الْجَنَّةِ وَأَيُّمَا مُسْلِمٍ سَقَى مُسْلِمًا عَلَى ظَمَإٍ سَقَاهُ اللَّهُ مِنَ الرَّحِيقِ الْمَخْتُومِ " .
Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ shunday dedilar: «Qaysi bir musulmon biror yalangʻoch musulmonga kiyim kiydirsa, Alloh unga jannat liboslaridan kiydiradi; qaysi bir musulmon och musulmonni taomlantirsa, Alloh unga jannat mevalaridan taomlantiradi; va qaysi bir musulmon chanqagan musulmonga suv bersa, Alloh unga (jannatdagi) ogʻzi muhrlangan sof ichimlikdan ichiradi».Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ шундай дедилар: «Қайси бир мусулмон бирор яланғоч мусулмонга кийим кийдирса, Аллоҳ унга жаннат либосларидан кийдиради; қайси бир мусулмон оч мусулмонни таомлантирса, Аллоҳ унга жаннат меваларидан таомлантиради; ва қайси бир мусулмон чанқаган мусулмонга сув берса, Аллоҳ унга (жаннатдаги) оғзи муҳрланган соф ичимликдан ичиради».