Anas ibn Molik al-Ansoriy

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، وَحُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَا مِنْ نَفْسٍ تَمُوتُ لَهَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ يَسُرُّهَا أَنَّهَا تَرْجِعُ إِلَى الدُّنْيَا وَلاَ أَنَّ لَهَا الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا إِلاَّ الشَّهِيدُ فَإِنَّهُ يَتَمَنَّى أَنْ يَرْجِعَ فَيُقْتَلَ فِي الدُّنْيَا لِمَا يَرَى مِنْ فَضْلِ الشَّهَادَةِ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Allohning huzurida oʻziga (atalgan) yaxshilik boʻlgan hech bir jon oʻladigan boʻlsa, dunyoga qaytishini — agar unga dunyo va undagi barcha narsa berilsa ham — istamaydi, shahiddan boshqasi (bundan mustasno). Chunki u (shahid) shahidlikning fazilatini koʻrgani uchun, dunyoga qaytib, yana oʻldirilishni orzu qiladi», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аллоҳнинг ҳузурида ўзига (аталган) яхшилик бўлган ҳеч бир жон ўладиган бўлса, дунёга қайтишини — агар унга дунё ва ундаги барча нарса берилса ҳам — истамайди, шаҳиддан бошқаси (бундан мустасно). Чунки у (шаҳид) шаҳидликнинг фазилатини кўргани учун, дунёга қайтиб, яна ўлдирилишни орзу қилади», — дедилар.

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَا مِنْ أَحَدٍ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يُحِبُّ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا وَأَنَّ لَهُ مَا عَلَى الأَرْضِ مِنْ شَىْءٍ غَيْرُ الشَّهِيدِ فَإِنَّهُ يَتَمَنَّى أَنْ يَرْجِعَ فَيُقْتَلَ عَشْرَ مَرَّاتٍ لِمَا يَرَى مِنَ الْكَرَامَةِ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Jannatga kirgan hech bir kishi — yer yuzidagi barcha narsa unga berilsa ham — dunyoga qaytishni istamaydi, shahiddan boshqasi (bundan mustasno). Chunki u koʻrgan ikrom (ulugʻlik) sababli, dunyoga qaytib, oʻn marta oʻldirilishni orzu qiladi», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Жаннатга кирган ҳеч бир киши — ер юзидаги барча нарса унга берилса ҳам — дунёга қайтишни истамайди, шаҳиддан бошқаси (бундан мустасно). Чунки у кўрган икром (улуғлик) сабабли, дунёга қайтиб, ўн марта ўлдирилишни орзу қилади», — дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ، بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَغَدْوَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ رَوْحَةٌ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh yoʻlida (jihod uchun) bir ertalab yoki bir kechqurun (yoʻlga chiqish) dunyo va undagi narsalardan yaxshiroqdir», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ йўлида (жиҳод учун) бир эрталаб ёки бир кечқурун (йўлга чиқиш) дунё ва ундаги нарсалардан яхшироқдир», — дедилар.

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ فَتًى، مِنْ أَسْلَمَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ الْغَزْوَ وَلَيْسَ مَعِي مَا أَتَجَهَّزُ قَالَ ‏"‏ ائْتِ فُلاَنًا فَإِنَّهُ قَدْ كَانَ تَجَهَّزَ فَمَرِضَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُقْرِئُكَ السَّلاَمَ وَيَقُولُ أَعْطِنِي الَّذِي تَجَهَّزْتَ بِهِ قَالَ يَا فُلاَنَةُ أَعْطِيهِ الَّذِي تَجَهَّزْتُ بِهِ وَلاَ تَحْبِسِي عَنْهُ شَيْئًا فَوَاللَّهِ لاَ تَحْبِسِي مِنْهُ شَيْئًا فَيُبَارَكَ لَكِ فِيهِ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Aslam (qabilasi)dan boʻlgan bir yigit: «Yo Rasululloh! Men gʻazotga chiqmoqchiman, ammo huzurimda jihozlanadigan narsam yoʻq», dedi. (Rasululloh ﷺ): «Falonchining oldiga borgin, chunki u (gʻazotga) jihozlangan edi, soʻng kasal boʻlib qoldi», dedilar. Shunda u (yigit) uning oldiga borib: «Rasululloh ﷺ senga salom yoʻllab, ‹oʻzing uchun jihozlagan narsangni menga bergin› demoqdalar», dedi. (U esa): «Ey falonchi! Oʻzim uchun jihozlagan narsamni unga bergin va undan hech narsani ushlab qolmagin. Allohga qasamki, undan hech narsani ushlab qolmagin, toki senga unda baraka berilsin», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аслам (қабиласи)дан бўлган бир йигит: «Ё Расулуллоҳ! Мен ғазотга чиқмоқчиман, аммо ҳузуримда жиҳозланадиган нарсам йўқ», деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Фалончининг олдига боргин, чунки у (ғазотга) жиҳозланган эди, сўнг касал бўлиб қолди», дедилар. Шунда у (йигит) унинг олдига бориб: «Расулуллоҳ ﷺ сенга салом йўллаб, ‹ўзинг учун жиҳозлаган нарсангни менга бергин› демоқдалар», деди. (У эса): «Эй фалончи! Ўзим учун жиҳозлаган нарсамни унга бергин ва ундан ҳеч нарсани ушлаб қолмагин. Аллоҳга қасамки, ундан ҳеч нарсани ушлаб қолмагин, токи сенга унда барака берилсин», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ، وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ - وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ - قَالُوا حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - وَهُوَ ابْنُ الْمُغِيرَةِ - عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بُسَيْسَةَ عَيْنًا يَنْظُرُ مَا صَنَعَتْ عِيرُ أَبِي سُفْيَانَ فَجَاءَ وَمَا فِي الْبَيْتِ أَحَدٌ غَيْرِي وَغَيْرُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لاَ أَدْرِي مَا اسْتَثْنَى بَعْضَ نِسَائِهِ قَالَ فَحَدَّثَهُ الْحَدِيثَ قَالَ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَكَلَّمَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ لَنَا طَلِبَةً فَمَنْ كَانَ ظَهْرُهُ حَاضِرًا فَلْيَرْكَبْ مَعَنَا ‏"‏ ‏.‏ فَجَعَلَ رِجَالٌ يَسْتَأْذِنُونَهُ فِي ظُهْرَانِهِمْ فِي عُلْوِ الْمَدِينَةِ فَقَالَ ‏"‏ لاَ إِلاَّ مَنْ كَانَ ظَهْرُهُ حَاضِرًا ‏"‏ ‏.‏ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ حَتَّى سَبَقُوا الْمُشْرِكِينَ إِلَى بَدْرٍ وَجَاءَ الْمُشْرِكُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ يُقَدِّمَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ إِلَى شَىْءٍ حَتَّى أَكُونَ أَنَا دُونَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَدَنَا الْمُشْرِكُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قُومُوا إِلَى جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَوَاتُ وَالأَرْضُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَقُولُ عُمَيْرُ بْنُ الْحُمَامِ الأَنْصَارِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ جَنَّةٌ عَرْضُهَا السَّمَوَاتُ وَالأَرْضُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ بَخٍ بَخٍ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا يَحْمِلُكَ عَلَى قَوْلِكَ بَخٍ بَخٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ رَجَاءَةَ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكَ مِنْ أَهْلِهَا ‏"‏ ‏.‏ فَأَخْرَجَ تَمَرَاتٍ مِنْ قَرْنِهِ فَجَعَلَ يَأْكُلُ مِنْهُنَّ ثُمَّ قَالَ لَئِنْ أَنَا حَيِيتُ حَتَّى آكُلَ تَمَرَاتِي هَذِهِ إِنَّهَا لَحَيَاةٌ طَوِيلَةٌ - قَالَ - فَرَمَى بِمَا كَانَ مَعَهُ مِنَ التَّمْرِ ‏.‏ ثُمَّ قَاتَلَهُمْ حَتَّى قُتِلَ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Abu Sufyonning karvoni nima qilayotganini koʻrib kelish uchun Busaysani josus qilib joʻnatdilar. U (qaytib) keldi, uyda mendan va Rasululloh ﷺ dan boshqa hech kim yoʻq edi. (Roviy) dedi: U zot ayollaridan baʼzilarini istisno qildilarmi, bilmayman. (Anas) dedi: Bas, u (Busaysa) u zotga (karvon) xabarini aytdi. (Anas) dedi: Soʻng Rasululloh ﷺ chiqib, gapirdilar va: «Bizning (qoʻlga olishimiz lozim boʻlgan) bir matlubimiz bor. Kimning ulovi tayyor boʻlsa, biz bilan minib chiqsin», dedilar. Shunda kishilar Madinaning yuqori (tomonida) yaylovdagi ulovlari haqida u zotdan ijozat soʻray boshladilar. U zot: «Yoʻq, faqat ulovi hozir (tayyor) boʻlganlargina (chiqsin)», dedilar. Bas, Rasululloh ﷺ va sahobalari yoʻlga chiqib, mushriklardan oldin Badrga yetib bordilar. Mushriklar (ham) keldilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sizlardan hech biringiz men undan oldinda boʻlmaguncha biron narsaga oldinga oʻtmasin», dedilar. Mushriklar yaqinlashdi, shunda Rasululloh ﷺ: «Eni osmonlar va yer (kabi) boʻlgan jannat sari turinglar!» — dedilar. (Anas) dedi: Umayr ibnul-Humom al-Ansoriy: «Yo Rasululloh! Eni osmonlar va yer (kabi) boʻlgan jannatmi?» dedi. (U zot): «Ha», dedilar. (U): «Bah, bah!» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Seni ‹bah, bah› deyishingga nima undadi?» — dedilar. (U): «Yoʻq, Allohga qasamki, yo Rasululloh, faqatgina uning (jannat) ahlidan boʻlish umidida (aytdim)», dedi. (U zot): «Albatta, sen uning ahlidansan», dedilar. Shunda u sadogʻidan (bir necha) xurmolarni chiqarib, ulardan yeya boshladi, soʻng: «Agar men shu xurmolarimni yeb tugatguncha tirik tursam, bu uzoq umr boʻladi», dedi. (Anas) dedi: Bas, u oʻzidagi xurmolarni tashlab yubordi. Soʻng ular bilan oʻldirilguncha jang qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Абу Суфённинг карвони нима қилаётганини кўриб келиш учун Бусайсани жосус қилиб жўнатдилар. У (қайтиб) келди, уйда мендан ва Расулуллоҳ ﷺ дан бошқа ҳеч ким йўқ эди. (Ровий) деди: У зот аёлларидан баъзиларини истисно қилдиларми, билмайман. (Анас) деди: Бас, у (Бусайса) у зотга (карвон) хабарини айтди. (Анас) деди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ чиқиб, гапирдилар ва: «Бизнинг (қўлга олишимиз лозим бўлган) бир матлубимиз бор. Кимнинг улови тайёр бўлса, биз билан миниб чиқсин», дедилар. Шунда кишилар Мадинанинг юқори (томонида) яйловдаги уловлари ҳақида у зотдан ижозат сўрай бошладилар. У зот: «Йўқ, фақат улови ҳозир (тайёр) бўлганларгина (чиқсин)», дедилар. Бас, Расулуллоҳ ﷺ ва саҳобалари йўлга чиқиб, мушриклардан олдин Бадрга етиб бордилар. Мушриклар (ҳам) келдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан ҳеч бирингиз мен ундан олдинда бўлмагунча бирон нарсага олдинга ўтмасин», дедилар. Мушриклар яқинлашди, шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Эни осмонлар ва ер (каби) бўлган жаннат сари туринглар!» — дедилар. (Анас) деди: Умайр ибнул-Ҳумом ал-Ансорий: «Ё Расулуллоҳ! Эни осмонлар ва ер (каби) бўлган жаннатми?» деди. (У зот): «Ҳа», дедилар. (У): «Баҳ, баҳ!» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сени ‹баҳ, баҳ› дейишингга нима ундади?» — дедилар. (У): «Йўқ, Аллоҳга қасамки, ё Расулуллоҳ, фақатгина унинг (жаннат) аҳлидан бўлиш умидида (айтдим)», деди. (У зот): «Албатта, сен унинг аҳлидансан», дедилар. Шунда у садоғидан (бир неча) хурмоларни чиқариб, улардан ея бошлади, сўнг: «Агар мен шу хурмоларимни еб тугатгунча тирик турсам, бу узоқ умр бўлади», деди. (Анас) деди: Бас, у ўзидаги хурмоларни ташлаб юборди. Сўнг улар билан ўлдирилгунча жанг қилди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ جَاءَ نَاسٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا أَنِ ابْعَثْ مَعَنَا رِجَالاً يُعَلِّمُونَا الْقُرْآنَ وَالسُّنَّةَ ‏.‏ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ سَبْعِينَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُمُ الْقُرَّاءُ فِيهِمْ خَالِي حَرَامٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَدَارَسُونَ بِاللَّيْلِ يَتَعَلَّمُونَ وَكَانُوا بِالنَّهَارِ يَجِيئُونَ بِالْمَاءِ فَيَضَعُونَهُ فِي الْمَسْجِدِ وَيَحْتَطِبُونَ فَيَبِيعُونَهُ وَيَشْتَرُونَ بِهِ الطَّعَامَ لأَهْلِ الصُّفَّةِ وَلِلْفُقَرَاءِ فَبَعَثَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِمْ فَعَرَضُوا لَهُمْ فَقَتَلُوهُمْ قَبْلَ أَنْ يَبْلُغُوا الْمَكَانَ ‏.‏ فَقَالُوا اللَّهُمَّ بَلِّغْ عَنَّا نَبِيَّنَا أَنَّا قَدْ لَقِينَاكَ فَرَضِينَا عَنْكَ وَرَضِيتَ عَنَّا - قَالَ - وَأَتَى رَجُلٌ حَرَامًا خَالَ أَنَسٍ مِنْ خَلْفِهِ فَطَعَنَهُ بِرُمْحٍ حَتَّى أَنْفَذَهُ ‏.‏ فَقَالَ حَرَامٌ فُزْتُ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ ‏"‏ إِنَّ إِخْوَانَكُمْ قَدْ قُتِلُوا وَإِنَّهُمْ قَالُوا اللَّهُمَّ بَلِّغْ عَنَّا نَبِيَّنَا أَنَّا قَدْ لَقِينَاكَ فَرَضِينَا عَنْكَ وَرَضِيتَ عَنَّا ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Baʼzi kishilar Nabiy ﷺ huzuriga kelib: ‹Biz bilan birga, bizga Qurʼon va Sunnatni oʻrgatadigan kishilar yuboring›, dedilar. Shunda u zot ularga ansorlardan yetmish kishini yubordilar — ularni qorilar deyilar edi. Ular orasida togʻam Harom ham bor edi. Ular kechasi Qurʼon oʻqir, bir-birlariga dars berib oʻrganar, kunduzi esa suv olib kelib, masjidga qoʻyar, oʻtin terib sotar, uning puliga Suffa ahli va kambagʻallarga taom sotib olar edilar. Nabiy ﷺ ularni ana shu (soʻragan) kishilarga yubordilar. Lekin (oʻsha kishilar) ularga (hujum qilib) toʻsiq qildilar va belgilangan joyga yetib bormaslaridan oldin ularni oʻldirdilar. Shunda (qorilar): ‹Ey Allohim! Bizning Nabiymizga yetkazgin: biz Senga roʻbaroʻ boʻldik, Sendan rozi boʻldik, Sen ham bizdan rozi boʻlding›, dedilar». (Rovuy) dedi: «Bir kishi Anasning togʻasi Haromning orqasidan kelib, nayza bilan uni teshib oʻtkazib yubordi. Shunda Harom: ‹Kaʼba Robbiga qasamki, men yutib chiqdim!› dedi». Bas, Rasululloh ﷺ oʻz ashoblariga: «Birodarlaringiz oʻldirildilar va ular: ‹Ey Allohim! Nabiymizga yetkazgin: biz Senga roʻbaroʻ boʻldik, Sendan rozi boʻldik, Sen ham bizdan rozi boʻlding›, dedilar», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Баъзи кишилар Набий ﷺ ҳузурига келиб: ‹Биз билан бирга, бизга Қуръон ва Суннатни ўргатадиган кишилар юборинг›, дедилар. Шунда у зот уларга ансорлардан етмиш кишини юбордилар — уларни қорилар дейилар эди. Улар орасида тоғам Ҳаром ҳам бор эди. Улар кечаси Қуръон ўқир, бир-бирларига дарс бериб ўрганар, кундузи эса сув олиб келиб, масжидга қўяр, ўтин териб сотар, унинг пулига Суффа аҳли ва камбағалларга таом сотиб олар эдилар. Набий ﷺ уларни ана шу (сўраган) кишиларга юбордилар. Лекин (ўша кишилар) уларга (ҳужум қилиб) тўсиқ қилдилар ва белгиланган жойга етиб бормасларидан олдин уларни ўлдирдилар. Шунда (қорилар): ‹Эй Аллоҳим! Бизнинг Набиймизга етказгин: биз Сенга рўбарў бўлдик, Сендан рози бўлдик, Сен ҳам биздан рози бўлдинг›, дедилар». (Ровуй) деди: «Бир киши Анаснинг тоғаси Ҳаромнинг орқасидан келиб, найза билан уни тешиб ўтказиб юборди. Шунда Ҳаром: ‹Каъба Роббига қасамки, мен ютиб чиқдим!› деди». Бас, Расулуллоҳ ﷺ ўз ашобларига: «Биродарларингиз ўлдирилдилар ва улар: ‹Эй Аллоҳим! Набиймизга етказгин: биз Сенга рўбарў бўлдик, Сендан рози бўлдик, Сен ҳам биздан рози бўлдинг›, дедилар», дедилар.

حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ طَلَبَ الشَّهَادَةَ صَادِقًا أُعْطِيَهَا وَلَوْ لَمْ تُصِبْهُ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim chin koʻngildan shahidlikni soʻrasa, unga (shahidlik ajri) beriladi — garchi unga (shahidlikning oʻzi) yetib bormagan boʻlsa ham».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким чин кўнгилдан шаҳидликни сўраса, унга (шаҳидлик ажри) берилади — гарчи унга (шаҳидликнинг ўзи) етиб бормаган бўлса ҳам».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي، طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ فَتُطْعِمُهُ وَكَانَتْ أُمُّ حَرَامٍ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ فَدَخَلَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا فَأَطْعَمَتْهُ ثُمَّ جَلَسَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ قَالَتْ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ‏"‏ ‏.‏ يَشُكُّ أَيَّهُمَا قَالَ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَدَعَا لَهَا ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ قَالَتْ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ كَمَا قَالَ فِي الأُولَى قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهَ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ قَالَ ‏"‏ أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ‏"‏ ‏.‏ فَرَكِبَتْ أُمُّ حَرَامٍ بِنْتُ مِلْحَانَ الْبَحْرَ فِي زَمَنِ مُعَاوِيَةَ فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنَ الْبَحْرِ فَهَلَكَتْ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ummu Harom binti Milhonning oldiga kirar, u esa (u zotga) taom yedirar edi. Ummu Harom Uboda ibn as-Somitning (xotini) edi. Bir kuni Rasululloh ﷺ uning oldiga kirdilar, u (u zotga) taom yedirdi, soʻng oʻtirib u zotning boshini taradi (kovladi). Shunda Rasululloh ﷺ uxlab qoldilar, soʻng kulgan holda uygʻondilar. (Ummu Harom) aytdi: men: «Yo Rasululloh! Sizni nima kuldirdi?» dedim. (U zot): «Ummatimdan baʼzi kishilar menga koʻrsatildi — ular Alloh yoʻlida gʻozot qilib, bu dengizning oʻrtasini taxtlar ustidagi podshohlar misol, yoki taxtlar ustidagi podshohlarga oʻxshab kema bilan kesib oʻtmoqdalar», dedilar — (roviy) bularning qaysi birini aytganida shubha qiladi. (Ummu Harom) aytdi: men: «Yo Rasululloh! Allohga duo qiling, meni ulardan qilsin», dedim. U zot unga duo qildilar. Soʻng boshlarini qoʻyib uxladilar, soʻng kulgan holda uygʻondilar. Men: «Yo Rasululloh! Sizni nima kuldirdi?» dedim. (U zot) birinchi marta aytgani kabi: «Ummatimdan baʼzi kishilar menga koʻrsatildi — ular Alloh yoʻlida gʻozot qilmoqdalar», dedilar. Men: «Yo Rasululloh! Allohga duo qiling, meni ulardan qilsin», dedim. (U zot): «Sen avvalgilardansan», dedilar. Soʻng Ummu Harom binti Milhon Muoviya zamonida dengizda (safarda) kema bilan suzdi, dengizdan chiqqach ulovidan yiqilib halok boʻldi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Умму Ҳаром бинти Милҳоннинг олдига кирар, у эса (у зотга) таом едирар эди. Умму Ҳаром Убода ибн ас-Сомитнинг (хотини) эди. Бир куни Расулуллоҳ ﷺ унинг олдига кирдилар, у (у зотга) таом едирди, сўнг ўтириб у зотнинг бошини таради (ковлади). Шунда Расулуллоҳ ﷺ ухлаб қолдилар, сўнг кулган ҳолда уйғондилар. (Умму Ҳаром) айтди: мен: «Ё Расулуллоҳ! Сизни нима кулдирди?» дедим. (У зот): «Умматимдан баъзи кишилар менга кўрсатилди — улар Аллоҳ йўлида ғозот қилиб, бу денгизнинг ўртасини тахтлар устидаги подшоҳлар мисол, ёки тахтлар устидаги подшоҳларга ўхшаб кема билан кесиб ўтмоқдалар», дедилар — (ровий) буларнинг қайси бирини айтганида шубҳа қилади. (Умму Ҳаром) айтди: мен: «Ё Расулуллоҳ! Аллоҳга дуо қилинг, мени улардан қилсин», дедим. У зот унга дуо қилдилар. Сўнг бошларини қўйиб ухладилар, сўнг кулган ҳолда уйғондилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ! Сизни нима кулдирди?» дедим. (У зот) биринчи марта айтгани каби: «Умматимдан баъзи кишилар менга кўрсатилди — улар Аллоҳ йўлида ғозот қилмоқдалар», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ! Аллоҳга дуо қилинг, мени улардан қилсин», дедим. (У зот): «Сен аввалгилардансан», дедилар. Сўнг Умму Ҳаром бинти Милҳон Муовия замонида денгизда (сафарда) кема билан сузди, денгиздан чиққач уловидан йиқилиб ҳалок бўлди.

حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ إِسْحَاقَ، بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَطْرُقُ أَهْلَهُ لَيْلاً وَكَانَ يَأْتِيهِمْ غُدْوَةً أَوْ عَشِيَّةً ‏.

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oilasining oldiga kechasi (kutilmaganda) kelmas edilar, balki ularning oldiga erta tongda yoki kechki payt kelar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оиласининг олдига кечаси (кутилмаганда) келмас эдилар, балки уларнинг олдига эрта тонгда ёки кечки пайт келар эдилар.

وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَمَّا فَتَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْبَرَ أَصَبْنَا حُمُرًا خَارِجًا مِنَ الْقَرْيَةِ فَطَبَخْنَا مِنْهَا فَنَادَى مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَلاَ إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يَنْهَيَانِكُمْ عَنْهَا فَإِنَّهَا رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ ‏.‏ فَأُكْفِئَتِ الْقُدُورُ بِمَا فِيهَا وَإِنَّهَا لَتَفُورُ بِمَا فِيهَا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Xaybarni fath qilganlarida, biz qishloqdan tashqarida eshaklarni topdik va ulardan (goʻshtini) pishirdik. Shunda Rasululloh ﷺ ning jarchisi: «Diqqat! Alloh va Uning Rasuli sizlarni undan qaytaradilar, chunki u shaytonning ishidan boʻlgan nopok narsadir», — deb nido qildi. Shu bilan qozonlar ichidagi narsasi bilan agʻdarib tashlandi, holbuki ular ichidagi narsasi bilan qaynab turardi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Хайбарни фатҳ қилганларида, биз қишлоқдан ташқарида эшакларни топдик ва улардан (гўштини) пиширдик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ нинг жарчиси: «Диққат! Аллоҳ ва Унинг Расули сизларни ундан қайтарадилар, чунки у шайтоннинг ишидан бўлган нопок нарсадир», — деб нидо қилди. Шу билан қозонлар ичидаги нарсаси билан ағдариб ташланди, ҳолбуки улар ичидаги нарсаси билан қайнаб турарди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ جَاءَ جَاءٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُكِلَتِ الْحُمُرُ ‏.‏ ثُمَّ جَاءَ آخَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُفْنِيَتِ الْحُمُرُ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَا طَلْحَةَ فَنَادَى إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يَنْهَيَانِكُمْ عَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ فَإِنَّهَا رِجْسٌ أَوْ نَجِسٌ ‏.‏ قَالَ فَأُكْفِئَتِ الْقُدُورُ بِمَا فِيهَا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Xaybar kuni boʻlganida bir keluvchi kelib: «Yo Rasululloh! Eshaklar yeyildi», — dedi. Soʻngra boshqasi kelib: «Yo Rasululloh! Eshaklar (zoti) tugatildi», — dedi. Shunda Rasululloh ﷺ Abu Talhaga buyurdilar, u: «Alloh va Uning Rasuli sizlarni eshaklarning goʻshtidan qaytaradilar, chunki u nopok» yoki «najis», — deb nido qildi. (Roviy) dedi: Shu bilan qozonlar ichidagi narsasi bilan agʻdarib tashlandi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Хайбар куни бўлганида бир келувчи келиб: «Ё Расулуллоҳ! Эшаклар ейилди», — деди. Сўнгра бошқаси келиб: «Ё Расулуллоҳ! Эшаклар (зоти) тугатилди», — деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Абу Талҳага буюрдилар, у: «Аллоҳ ва Унинг Расули сизларни эшакларнинг гўштидан қайтарадилар, чунки у нопок» ёки «нажис», — деб нидо қилди. (Ровий) деди: Шу билан қозонлар ичидаги нарсаси билан ағдариб ташланди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ مَرَرْنَا فَاسْتَنْفَجْنَا أَرْنَبًا بِمَرِّ الظَّهْرَانِ فَسَعَوْا عَلَيْهِ فَلَغَبُوا ‏.‏ قَالَ فَسَعَيْتُ حَتَّى أَدْرَكْتُهَا فَأَتَيْتُ بِهَا أَبَا طَلْحَةَ فَذَبَحَهَا فَبَعَثَ بِوَرِكِهَا وَفَخِذَيْهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبِلَهُ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz Marriz-Zahronda (yoʻl) oʻtayotib bir quyonni hurkitib yubordik. (Hamrohlarim) uning ortidan yugurib, holdan toydilar. Men ham yugurib, oxiri uni tutib oldim. Soʻng uni Abu Talhaning oldiga olib keldim. U (quyonni) soʻydi va uning sonu boldirlarini men orqali Rasululloh ﷺ ga yubordi. Men uni Rasululloh ﷺ ga olib keldim, u zot esa qabul qildilar.»Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз Марриз-Заҳронда (йўл) ўтаётиб бир қуённи ҳуркитиб юбордик. (Ҳамроҳларим) унинг ортидан югуриб, ҳолдан тойдилар. Мен ҳам югуриб, охири уни тутиб олдим. Сўнг уни Абу Талҳанинг олдига олиб келдим. У (қуённи) сўйди ва унинг сону болдирларини мен орқали Расулуллоҳ ﷺ га юборди. Мен уни Расулуллоҳ ﷺ га олиб келдим, у зот эса қабул қилдилар.»

وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ، - وَاللَّفْظُ لِعَمْرٍو - قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ ‏"‏ مَنْ كَانَ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَلْيُعِدْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا يَوْمٌ يُشْتَهَى فِيهِ اللَّحْمُ ‏.‏ وَذَكَرَ هَنَةً مِنْ جِيرَانِهِ كَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَدَّقَهُ قَالَ وَعِنْدِي جَذَعَةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ شَاتَىْ لَحْمٍ أَفَأَذْبَحُهَا قَالَ فَرَخَّصَ لَهُ فَقَالَ لاَ أَدْرِي أَبَلَغَتْ رُخْصَتُهُ مَنْ سِوَاهُ أَمْ لاَ قَالَ وَانْكَفَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى كَبْشَيْنِ فَذَبَحَهُمَا فَقَامَ النَّاسُ إِلَى غُنَيْمَةٍ فَتَوَزَّعُوهَا ‏.‏ أَوْ قَالَ فَتَجَزَّعُوهَا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Nahr (qurbonlik) kuni: «Kim namozdan oldin soʻygan boʻlsa, qaytadan soʻysin», — dedilar. Shunda bir kishi turib: «Yo Rasululloh! Bu kunda goʻsht juda istaladi (qadrli boʻladi)», — dedi va qoʻshnilaridan birining ahvolini (ehtiyojini) zikr qildi. Rasululloh ﷺ uni tasdiqlaganga oʻxshaydi. (U kishi): «Mening huzurimda bir jadaʼa (bir yoshga toʻlmagan qoʻzichoq) bor, u menga goʻshtli ikki echkidan koʻra mahbubroqdir; uni soʻysam boʻladimi?» — dedi. (Rasululloh ﷺ) unga ruxsat berdilar. (Roviy) dedi: «Bu ruxsat undan boshqaga ham yetib (taalluqli) boʻlganmi yoki yoʻqmi, bilmayman». (Roviy) dedi: Soʻngra Rasululloh ﷺ ikki qoʻchqorga yuzlanib, ularni soʻydilar. Odamlar esa bir poda qoʻyga (kichik qoʻylarga) borib, ularni oʻzaro taqsimlab oldilar — yoki: «boʻlishib oldilar», — dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Наҳр (қурбонлик) куни: «Ким намоздан олдин сўйган бўлса, қайтадан сўйсин», — дедилар. Шунда бир киши туриб: «Ё Расулуллоҳ! Бу кунда гўшт жуда исталади (қадрли бўлади)», — деди ва қўшниларидан бирининг аҳволини (эҳтиёжини) зикр қилди. Расулуллоҳ ﷺ уни тасдиқлаганга ўхшайди. (У киши): «Менинг ҳузуримда бир жадаъа (бир ёшга тўлмаган қўзичоқ) бор, у менга гўштли икки эчкидан кўра маҳбуброқдир; уни сўйсам бўладими?» — деди. (Расулуллоҳ ﷺ) унга рухсат бердилар. (Ровий) деди: «Бу рухсат ундан бошқага ҳам етиб (тааллуқли) бўлганми ёки йўқми, билмайман». (Ровий) деди: Сўнгра Расулуллоҳ ﷺ икки қўчқорга юзланиб, уларни сўйдилар. Одамлар эса бир пода қўйга (кичик қўйларга) бориб, уларни ўзаро тақсимлаб олдилар — ёки: «бўлишиб олдилар», — деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، وَهِشَامٌ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى ثُمَّ خَطَبَ فَأَمَرَ مَنْ كَانَ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلاَةِ أَنْ يُعِيدَ ذِبْحًا ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ (iyd) namozini oʻqidilar, soʻngra xutba qildilar va kim namozdan oldin soʻygan boʻlsa, qaytadan soʻyishni buyurdilar. Soʻngra (roviy) Ibn Ulayya hadisidagiga oʻxshash zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ (ийд) намозини ўқидилар, сўнгра хутба қилдилар ва ким намоздан олдин сўйган бўлса, қайтадан сўйишни буюрдилар. Сўнгра (ровий) Ибн Улайя ҳадисидагига ўхшаш зикр қилди.

وَحَدَّثَنِي زِيَادُ بْنُ يَحْيَى الْحَسَّانِيُّ، حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، - يَعْنِي ابْنَ وَرْدَانَ - حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ أَضْحًى - قَالَ - فَوَجَدَ رِيحَ لَحْمٍ فَنَهَاهُمْ أَنْ يَذْبَحُوا قَالَ ‏"‏ مَنْ كَانَ ضَحَّى فَلْيُعِدْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga iyd (al-Azha) kuni xutba qildilar. (Anas) dedi: U zot goʻsht hidini sezib, ularni (namozdan oldin) soʻyishdan qaytardilar va: «Kim (namozdan oldin) qurbonlik soʻygan boʻlsa, qaytadan soʻysin», — dedilar. Soʻngra (roviy) u ikkovining hadisiga oʻxshash zikr qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга ийд (ал-Азҳа) куни хутба қилдилар. (Анас) деди: У зот гўшт ҳидини сезиб, уларни (намоздан олдин) сўйишдан қайтардилар ва: «Ким (намоздан олдин) қурбонлик сўйган бўлса, қайтадан сўйсин», — дедилар. Сўнгра (ровий) у икковининг ҳадисига ўхшаш зикр қилди.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ ضَحَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِكَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ أَقْرَنَيْنِ ذَبَحَهُمَا بِيَدِهِ وَسَمَّى وَكَبَّرَ وَوَضَعَ رِجْلَهُ عَلَى صِفَاحِهِمَا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ oq-qora rangli, shoxli ikki qoʻchqorni qurbonlik qildilar; ularni oʻz qoʻllari bilan soʻydilar, (soʻyayotganda) bismilloh aytdilar va takbir aytdilar hamda oyoqlarini ularning yon tomonlariga (boʻyinlariga) qoʻydilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ оқ-қора рангли, шохли икки қўчқорни қурбонлик қилдилар; уларни ўз қўллари билан сўйдилар, (сўяётганда) бисмиллоҳ айтдилар ва такбир айтдилар ҳамда оёқларини уларнинг ён томонларига (бўйинларига) қўйдилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ ضَحَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِكَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ أَقْرَنَيْنِ قَالَ وَرَأَيْتُهُ يَذْبَحُهُمَا بِيَدِهِ وَرَأَيْتُهُ وَاضِعًا قَدَمَهُ عَلَى صِفَاحِهِمَا قَالَ وَسَمَّى وَكَبَّرَ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oq-qora rangli, shoxli ikki qoʻchqorni qurbonlik qildilar. (Anas) dedi: «Men u zotning ularni oʻz qoʻllari bilan soʻyayotganlarini koʻrdim va oyoqlarini ularning yon tomonlariga qoʻyganlarini koʻrdim». (Anas) dedi: «Va (u zot) bismilloh aytdilar hamda takbir aytdilar».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ оқ-қора рангли, шохли икки қўчқорни қурбонлик қилдилар. (Анас) деди: «Мен у зотнинг уларни ўз қўллари билан сўяётганларини кўрдим ва оёқларини уларнинг ён томонларига қўйганларини кўрдим». (Анас) деди: «Ва (у зот) бисмиллоҳ айтдилар ҳамда такбир айтдилар».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنِ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ وَيَقُولُ ‏"‏ بِاسْمِ اللَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dan xuddi shunga oʻxshash (rivoyat qilinadi); faqat unda: «Va (u zot): ‹Bismillohi vallohu akbar (Alloh nomi bilan, Alloh buyukdir)› — derdilar», — deyilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дан худди шунга ўхшаш (ривоят қилинади); фақат унда: «Ва (у зот): ‹Бисмиллоҳи валлоҳу акбар (Аллоҳ номи билан, Аллоҳ буюкдир)› — дердилар», — дейилган.

حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ، سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كُنْتُ سَاقِيَ الْقَوْمِ يَوْمَ حُرِّمَتِ الْخَمْرُ فِي بَيْتِ أَبِي طَلْحَةَ وَمَا شَرَابُهُمْ إِلاَّ الْفَضِيخُ الْبُسْرُ وَالتَّمْرُ ‏.‏ فَإِذَا مُنَادٍ يُنَادِي فَقَالَ اخْرُجْ فَانْظُرْ فَخَرَجْتُ فَإِذَا مُنَادٍ يُنَادِي أَلاَ إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ - قَالَ - فَجَرَتْ فِي سِكَكِ الْمَدِينَةِ فَقَالَ لِي أَبُو طَلْحَةَ اخْرُجْ فَاهْرِقْهَا ‏.‏ فَهَرَقْتُهَا فَقَالُوا أَوْ قَالَ بَعْضُهُمْ قُتِلَ فُلاَنٌ قُتِلَ فُلاَنٌ وَهِيَ فِي بُطُونِهِمْ - قَالَ فَلاَ أَدْرِي هُوَ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ - فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا إِذَا مَا اتَّقَوْا وَآمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ‏}‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Xamr harom qilingan kuni men Abu Talhaning uyida qavmga soqiylik qilayotgan edim, ularning ichkiligi faqat gʻoʻra xurmo va xurmodan tayyorlangan fazix (sharbat) edi. Shu vaqt bir jarchi jar solib qoldi. (Abu Talha) menga: ‹Chiqib, qarab kel›, dedi. Men chiqsam, bir jarchi: ‹Ogoh boʻlinglar! Xamr harom qilindi!› deb jar solar edi». (Anas) dedi: «(Xamr) Madina koʻchalarida oqib ketdi. Abu Talha menga: ‹Chiqib, uni toʻkib tashla›, dedi. Men uni toʻkib tashladim». Ular yoki ulardan baʼzilari: «Falonchi (ichkilik sababli) oʻldirildi, falonchi oʻldirildi — u (xamr) hali ularning qornida edi», deyishdi. (Roviy) dedi: «Bilmadim, bu Anasning hadisidanmi (yoki boshqaning hadisidanmi)». Shunda Alloh azza va jalla: {Iymon keltirib, yaxshi amallarni qilganlarga, taqvo qilib, iymon keltirib, yaxshi amallarni qilsalar, (avval) yegan narsalarida gunoh yoʻqdir} (Moida 93) (oyatini) nozil qildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Хамр ҳаром қилинган куни мен Абу Талҳанинг уйида қавмга соқийлик қилаётган эдим, уларнинг ичкилиги фақат ғўра хурмо ва хурмодан тайёрланган фазих (шарбат) эди. Шу вақт бир жарчи жар солиб қолди. (Абу Талҳа) менга: ‹Чиқиб, қараб кел›, деди. Мен чиқсам, бир жарчи: ‹Огоҳ бўлинглар! Хамр ҳаром қилинди!› деб жар солар эди». (Анас) деди: «(Хамр) Мадина кўчаларида оқиб кетди. Абу Талҳа менга: ‹Чиқиб, уни тўкиб ташла›, деди. Мен уни тўкиб ташладим». Улар ёки улардан баъзилари: «Фалончи (ичкилик сабабли) ўлдирилди, фалончи ўлдирилди — у (хамр) ҳали уларнинг қорнида эди», дейишди. (Ровий) деди: «Билмадим, бу Анаснинг ҳадисиданми (ёки бошқанинг ҳадисиданми)». Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Иймон келтириб, яхши амалларни қилганларга, тақво қилиб, иймон келтириб, яхши амалларни қилсалар, (аввал) еган нарсаларида гуноҳ йўқдир} (Моида 93) (оятини) нозил қилди.

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ وَأَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، قَالَ إِنِّي لَقَائِمٌ عَلَى الْحَىِّ عَلَى عُمُومَتِي أَسْقِيهِمْ مِنْ فَضِيخٍ لَهُمْ وَأَنَا أَصْغَرُهُمْ سِنًّا فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّهَا قَدْ حُرِّمَتِ الْخَمْرُ فَقَالُوا اكْفَأْهَا يَا أَنَسُ ‏.‏ فَكَفَأْتُهَا ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لأَنَسٍ مَا هُوَ قَالَ بُسْرٌ وَرُطَبٌ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَنَسٍ كَانَتْ خَمْرَهُمْ يَوْمَئِذٍ ‏.‏ قَالَ سُلَيْمَانُ وَحَدَّثَنِي رَجُلٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ ذَلِكَ أَيْضًا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men mahalladagi amakilarimning oldida turib, ularga oʻzlarining fazixidan quyib (soqiylik qilib) turgan edim, men ularning eng yoshi edim. Shu vaqt bir kishi kelib: ‹Xamr harom qilindi!› dedi. Ular: ‹Ey Anas, uni agʻdarib tashla!› deyishdi. Men uni agʻdarib tashladim». (Roviy) dedi: Men Anasga: «U nima edi?» dedim. U: «Gʻoʻra xurmo va yangi xurmo (sharbati edi)», dedi. (Roviy) dedi: Abu Bakr ibn Anas: «Oʻsha kunlari ularning xamri shu edi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен маҳалладаги амакиларимнинг олдида туриб, уларга ўзларининг фазихидан қуйиб (соқийлик қилиб) турган эдим, мен уларнинг энг ёши эдим. Шу вақт бир киши келиб: ‹Хамр ҳаром қилинди!› деди. Улар: ‹Эй Анас, уни ағдариб ташла!› дейишди. Мен уни ағдариб ташладим». (Ровий) деди: Мен Анасга: «У нима эди?» дедим. У: «Ғўра хурмо ва янги хурмо (шарбати эди)», деди. (Ровий) деди: Абу Бакр ибн Анас: «Ўша кунлари уларнинг хамри шу эди», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنْتُ قَائِمًا عَلَى الْحَىِّ أَسْقِيهِمْ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَنَسٍ كَانَ خَمْرَهُمْ يَوْمَئِذٍ ‏.‏ وَأَنَسٌ شَاهِدٌ فَلَمْ يُنْكِرْ أَنَسٌ ذَاكَ ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ عَبْدِ الأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ قَالَ حَدَّثَنِي بَعْضُ مَنْ كَانَ مَعِي أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسًا يَقُولُ كَانَ خَمْرَهُمْ يَوْمَئِذٍ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men mahallaning oldida turib, ularga soqiylik qilayotgan edim» — Ibn Ulayyaning hadisiga oʻxshash. Faqat (rivoyatda) shunday keladi: Abu Bakr ibn Anas: «Oʻsha kunlari ularning xamri shu edi», dedi, Anas esa hozir (guvoh) edi, lekin Anas buni inkor qilmadi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен маҳалланинг олдида туриб, уларга соқийлик қилаётган эдим» — Ибн Улайянинг ҳадисига ўхшаш. Фақат (ривоятда) шундай келади: Абу Бакр ибн Анас: «Ўша кунлари уларнинг хамри шу эди», деди, Анас эса ҳозир (гувоҳ) эди, лекин Анас буни инкор қилмади.

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ وَأَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كُنْتُ أَسْقِي أَبَا طَلْحَةَ وَأَبَا دُجَانَةَ وَمُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ فِي رَهْطٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَدَخَلَ عَلَيْنَا دَاخِلٌ فَقَالَ حَدَثَ خَبَرٌ نَزَلَ تَحْرِيمُ الْخَمْرِ ‏.‏ فَكَفَأْنَاهَا يَوْمَئِذٍ وَإِنَّهَا لَخَلِيطُ الْبُسْرِ وَالتَّمْرِ ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ وَقَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ لَقَدْ حُرِّمَتِ الْخَمْرُ وَكَانَتْ عَامَّةُ خُمُورِهِمْ يَوْمَئِذٍ خَلِيطَ الْبُسْرِ وَالتَّمْرِ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Abu Talha, Abu Dujona va Muoz ibn Jabalga ansorlardan boʻlgan bir guruh ichida soqiylik qilayotgan edim. Shu vaqt yonimizga bir kiruvchi kirib: ‹Yangilik boʻldi: xamrning harom qilinishi (oyati) nozil boʻldi!› dedi. Biz oʻsha kuni uni agʻdarib tashladik — u gʻoʻra xurmo va xurmoning aralashmasi edi». Qatoda dedi: Anas ibn Molik: «Xamr harom qilingan boʻlib, oʻsha kunlari ularning xamrlarining koʻpchiligi gʻoʻra xurmo va xurmoning aralashmasi edi», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Абу Талҳа, Абу Дужона ва Муоз ибн Жабалга ансорлардан бўлган бир гуруҳ ичида соқийлик қилаётган эдим. Шу вақт ёнимизга бир кирувчи кириб: ‹Янгилик бўлди: хамрнинг ҳаром қилиниши (ояти) нозил бўлди!› деди. Биз ўша куни уни ағдариб ташладик — у ғўра хурмо ва хурмонинг аралашмаси эди». Қатода деди: Анас ибн Молик: «Хамр ҳаром қилинган бўлиб, ўша кунлари уларнинг хамрларининг кўпчилиги ғўра хурмо ва хурмонинг аралашмаси эди», деди.

وَحَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالُوا أَخْبَرَنَا مُعَاذُ، بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ إِنِّي لأَسْقِي أَبَا طَلْحَةَ وَأَبَا دُجَانَةَ وَسُهَيْلَ ابْنَ بَيْضَاءَ مِنْ مَزَادَةٍ فِيهَا خَلِيطُ بُسْرٍ وَتَمْرٍ ‏.‏ بِنَحْوِ حَدِيثِ سَعِيدٍ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Abu Talha, Abu Dujona va Suhayl ibn Bayzoga ichida gʻoʻra xurmo va xurmo aralashmasi boʻlgan bir meshdan soqiylik qilayotgan edim» — Saidning hadisiga oʻxshash.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Абу Талҳа, Абу Дужона ва Суҳайл ибн Байзога ичида ғўра хурмо ва хурмо аралашмаси бўлган бир мешдан соқийлик қилаётган эдим» — Саиднинг ҳадисига ўхшаш.

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ، عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ قَالَ كُنْتُ أَسْقِي أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ وَأَبَا طَلْحَةَ وَأُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ شَرَابًا مِنْ فَضِيخٍ وَتَمْرٍ فَأَتَاهُمْ آتٍ فَقَالَ إِنَّ الْخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا أَنَسُ قُمْ إِلَى هَذِهِ الْجَرَّةِ فَاكْسِرْهَا ‏.‏ فَقُمْتُ إِلَى مِهْرَاسٍ لَنَا فَضَرَبْتُهَا بِأَسْفَلِهِ حَتَّى تَكَسَّرَتْ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Abu Ubayda ibn al-Jarroh, Abu Talha va Ubay ibn Kaʼbga fazix va xurmodan (tayyorlangan) ichkilik quyib (soqiylik qilib) turgan edim. Shu vaqt bir keluvchi ularning oldiga kelib: ‹Xamr harom qilindi!› dedi. Abu Talha: ‹Ey Anas, mana shu xumga borib, uni sindir!› dedi. Men oʻzimizning bir tosh (oʻgʻir) oldiga borib, uning tagi bilan urib, uni sindirib tashladim».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Абу Убайда ибн ал-Жарроҳ, Абу Талҳа ва Убай ибн Каъбга фазих ва хурмодан (тайёрланган) ичкилик қуйиб (соқийлик қилиб) турган эдим. Шу вақт бир келувчи уларнинг олдига келиб: ‹Хамр ҳаром қилинди!› деди. Абу Талҳа: ‹Эй Анас, мана шу хумга бориб, уни синдир!› деди. Мен ўзимизнинг бир тош (ўғир) олдига бориб, унинг таги билан уриб, уни синдириб ташладим».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، - يَعْنِي الْحَنَفِيَّ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ، بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّهُ، سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ لَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ الآيَةَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ فِيهَا الْخَمْرَ وَمَا بِالْمَدِينَةِ شَرَابٌ يُشْرَبُ إِلاَّ مِنْ تَمْرٍ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Alloh xamrni harom qilgan oyatni nozil qildi, oʻsha kunlari Madinada xurmodan (tayyorlangandan) boshqa ichiladigan ichkilik yoʻq edi».Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Аллоҳ хамрни ҳаром қилган оятни нозил қилди, ўша кунлари Мадинада хурмодан (тайёрлангандан) бошқа ичиладиган ичкилик йўқ эди».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، ح وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ السُّدِّيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبَّادٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنِ الْخَمْرِ تُتَّخَذُ خَلاًّ فَقَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dan xamrdan sirka tayyorlash haqida soʻralganda, ﷺ: «Yoʻq (bu mumkin emas)», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ дан хамрдан сирка тайёрлаш ҳақида сўралганда, ﷺ: «Йўқ (бу мумкин эмас)», дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْمُزَفَّتِ أَنْ يُنْبَذَ فِيهِ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qovoq idishda va smola surtilgan idishda nabiz tayyorlashdan qaytardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қовоқ идишда ва смола суртилган идишда набиз тайёрлашдан қайтардилар.

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ، بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ لَقَدْ سَقَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقَدَحِي هَذَا الشَّرَابَ كُلَّهُ الْعَسَلَ وَالنَّبِيذَ وَالْمَاءَ وَاللَّبَنَ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ga mana shu qadahimda bu ichimliklarning hammasini — asalni, nabizni, suvni va sutni ichirdim.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ га мана шу қадаҳимда бу ичимликларнинг ҳаммасини — асални, набизни, сувни ва сутни ичирдим.

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم زَجَرَ عَنِ الشُّرْبِ قَائِمًا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tik turib ichishdan qaytardilar (zajr qildilar).Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тик туриб ичишдан қайтардилар (зажр қилдилар).

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى أَنْ يَشْرَبَ الرَّجُلُ قَائِمًا ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ فَقُلْنَا فَالأَكْلُ فَقَالَ ذَاكَ أَشَرُّ أَوْ أَخْبَثُ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kishining tik turib ichishidan qaytardilar. Qatoda dedi: Biz (Anasga): «(Tik turib) yeyish-chi?» dedik. U: «U yanada yomonroq yoki yanada xunukroqdir», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кишининг тик туриб ичишидан қайтардилар. Қатода деди: Биз (Анасга): «(Тик туриб) ейиш-чи?» дедик. У: «У янада ёмонроқ ёки янада хунукроқдир», деди.

وَحَدَّثَنَاهُ قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ قَوْلَ قَتَادَةَ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ tik turib ichishdan qaytardilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ тик туриб ичишдан қайтардилар.

وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ عَزْرَةَ، بْنِ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيِّ عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَنَفَّسُ فِي الإِنَاءِ ثَلاَثًا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ idish ichida (yaʼni ichimlikni) uch marta (uch hoʻplab) ichar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ идиш ичида (яъни ичимликни) уч марта (уч ҳўплаб) ичар эдилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ، ح وَحَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ أَبِي عِصَامٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَنَفَّسُ فِي الشَّرَابِ ثَلاَثًا وَيَقُولُ ‏"‏ إِنَّهُ أَرْوَى وَأَبْرَأُ وَأَمْرَأُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَأَنَا أَتَنَفَّسُ فِي الشَّرَابِ ثَلاَثًا ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ ichimlikda (uni ichayotganda) uch marta nafas olar va: ‹Albatta, bu (uch marta nafas olib ichish) chanqoqni qondiruvchiroq, sogʻlomroq va xushyumshoqroqdir›, derdilar», dedi. Anas: «Bas, men ham ichimlikda uch marta nafas olaman», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ ичимликда (уни ичаётганда) уч марта нафас олар ва: ‹Албатта, бу (уч марта нафас олиб ичиш) чанқоқни қондирувчироқ, соғломроқ ва хушюмшоқроқдир›, дердилар», деди. Анас: «Бас, мен ҳам ичимликда уч марта нафас оламан», деди.

وَحَدَّثَنَاهُ قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ، الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ أَبِي عِصَامٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ وَقَالَ فِي الإِنَاءِ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan Nabiy ﷺ dan shunga oʻxshash (hadis) rivoyat qilinadi va (rivoyatda): «idish ichida» deyildi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан Набий ﷺ дан шунга ўхшаш (ҳадис) ривоят қилинади ва (ривоятда): «идиш ичида» дейилди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِلَبَنٍ قَدْ شِيبَ بِمَاءٍ وَعَنْ يَمِينِهِ أَعْرَابِيٌّ وَعَنْ يَسَارِهِ أَبُو بَكْرٍ فَشَرِبَ ثُمَّ أَعْطَى الأَعْرَابِيَّ وَقَالَ ‏"‏ الأَيْمَنَ فَالأَيْمَنَ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasulullohga ﷺ suv aralashtirilgan sut keltirildi, u zotning oʻng tomonida bir aʼrobiy, chap tomonida esa Abu Bakr bor edi. U zot ichdilar, soʻng aʼrobiyga berib: «Oʻng (tomondagiga), yana oʻng (tomondagiga)», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳга ﷺ сув аралаштирилган сут келтирилди, у зотнинг ўнг томонида бир аъробий, чап томонида эса Абу Бакр бор эди. У зот ичдилар, сўнг аъробийга бериб: «Ўнг (томондагига), яна ўнг (томондагига)», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ وَأَنَا ابْنُ عَشْرٍ وَمَاتَ وَأَنَا ابْنُ عِشْرِينَ وَكُنَّ أُمَّهَاتِي يَحْثُثْنَنِي عَلَى خِدْمَتِهِ فَدَخَلَ عَلَيْنَا دَارَنَا فَحَلَبْنَا لَهُ مِنْ شَاةٍ دَاجِنٍ وَشِيبَ لَهُ مِنْ بِئْرٍ فِي الدَّارِ فَشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ عُمَرُ وَأَبُو بَكْرٍ عَنْ شِمَالِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِ أَبَا بَكْرٍ ‏.‏ فَأَعْطَاهُ أَعْرَابِيًّا عَنْ يَمِينِهِ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الأَيْمَنَ فَالأَيْمَنَ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Nabiy ﷺ Madinaga kelganlarida men oʻn yoshda edim, u zot vafot etganlarida esa yigirma yoshda edim. Onalarim meni u zotga xizmat qilishga undar edilar. Bas, u zot bizning uyimizga kirdilar, biz u zotga uy hayvoni boʻlgan bir qoʻydan (sut) sogʻib berdik va uyimizdagi quduqdan (olib) unga suv aralashtirildi. Rasululloh ﷺ ichdilar. Shunda u zotning chap tomonidan Umar va Abu Bakr unga: ‹Yo Rasululloh! Abu Bakrga bering›, dedi. Ammo u zot uni oʻng tomonidagi aʼrobiyga berdilar va Rasululloh ﷺ: ‹Oʻng (tomondagiga), yana oʻng (tomondagiga)›, dedilar», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Набий ﷺ Мадинага келганларида мен ўн ёшда эдим, у зот вафот этганларида эса йигирма ёшда эдим. Оналарим мени у зотга хизмат қилишга ундар эдилар. Бас, у зот бизнинг уйимизга кирдилар, биз у зотга уй ҳайвони бўлган бир қўйдан (сут) соғиб бердик ва уйимиздаги қудуқдан (олиб) унга сув аралаштирилди. Расулуллоҳ ﷺ ичдилар. Шунда у зотнинг чап томонидан Умар ва Абу Бакр унга: ‹Ё Расулуллоҳ! Абу Бакрга беринг›, деди. Аммо у зот уни ўнг томонидаги аъробийга бердилар ва Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ўнг (томондагига), яна ўнг (томондагига)›, дедилар», деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَعْمَرِ بْنِ حَزْمٍ أَبِي طُوَالَةَ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يُحَدِّثُ قَالَ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي دَارِنَا فَاسْتَسْقَى فَحَلَبْنَا لَهُ شَاةً ثُمَّ شُبْتُهُ مِنْ مَاءِ بِئْرِي هَذِهِ - قَالَ - فَأَعْطَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ عَنْ يَسَارِهِ وَعُمَرُ وُجَاهَهُ وَأَعْرَابِيٌّ عَنْ يَمِينِهِ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ شُرْبِهِ قَالَ عُمَرُ هَذَا أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ يُرِيهِ إِيَّاهُ فَأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الأَعْرَابِيَّ وَتَرَكَ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الأَيْمَنُونَ الأَيْمَنُونَ الأَيْمَنُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَهِيَ سُنَّةٌ فَهِيَ سُنَّةٌ فَهِيَ سُنَّةٌ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ uyimizga bizning oldimizga kelib, suv soʻradilar. Biz u zotga bir qoʻyni sogʻib, soʻng men uni mana shu quduqimning suvidan aralashtirdim. Bas, men Rasulullohga ﷺ (uni) berdim, Rasululloh ﷺ ichdilar, Abu Bakr esa u zotning chap tomonida, Umar roʻparasida, bir aʼrobiy esa oʻng tomonida edi. Rasululloh ﷺ ichib boʻlganlarida Umar: ‹Yo Rasululloh! Mana bu Abu Bakr›, deb uni u zotga koʻrsatdi. Ammo Rasululloh ﷺ aʼrobiyga berib, Abu Bakr va Umarni qoldirdilar va Rasululloh ﷺ: ‹Oʻng tomondagilar, oʻng tomondagilar, oʻng tomondagilar›, dedilar», dedi. Anas: «Bas, bu sunnatdir, bu sunnatdir, bu sunnatdir», dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ уйимизга бизнинг олдимизга келиб, сув сўрадилар. Биз у зотга бир қўйни соғиб, сўнг мен уни мана шу қудуқимнинг сувидан аралаштирдим. Бас, мен Расулуллоҳга ﷺ (уни) бердим, Расулуллоҳ ﷺ ичдилар, Абу Бакр эса у зотнинг чап томонида, Умар рўпарасида, бир аъробий эса ўнг томонида эди. Расулуллоҳ ﷺ ичиб бўлганларида Умар: ‹Ё Расулуллоҳ! Мана бу Абу Бакр›, деб уни у зотга кўрсатди. Аммо Расулуллоҳ ﷺ аъробийга бериб, Абу Бакр ва Умарни қолдирдилар ва Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ўнг томондагилар, ўнг томондагилар, ўнг томондагилар›, дедилар», деди. Анас: «Бас, бу суннатдир, бу суннатдир, бу суннатдир», деди.

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ قَالاَ حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ، بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا أَكَلَ طَعَامًا لَعِقَ أَصَابِعَهُ الثَّلاَثَ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ ‏"‏ إِذَا سَقَطَتْ لُقْمَةُ أَحَدِكُمْ فَلْيُمِطْ عَنْهَا الأَذَى وَلْيَأْكُلْهَا وَلاَ يَدَعْهَا لِلشَّيْطَانِ ‏"‏ ‏.‏ وَأَمَرَنَا أَنْ نَسْلُتَ الْقَصْعَةَ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ لاَ تَدْرُونَ فِي أَىِّ طَعَامِكُمُ الْبَرَكَةُ ‏"‏ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ taom yeganlarida uch barmoqlarini yalar edilar. (Anas) dedi: (Rasululloh ﷺ) yana: «Biringizning luqmasi tushib ketsa, undan yuqumni ketkazsin va uni yesin, uni shaytonga qoldirmasin», — dedilar va bizni idishni (qoldigʻi qolmaguncha) artishga buyurib: «Zero, siz taomingizning qaysi (qism)ida baraka borligini bilmaysiz», — dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ таом еганларида уч бармоқларини ялар эдилар. (Анас) деди: (Расулуллоҳ ﷺ) яна: «Бирингизнинг луқмаси тушиб кетса, ундан юқумни кетказсин ва уни есин, уни шайтонга қолдирмасин», — дедилар ва бизни идишни (қолдиғи қолмагунча) артишга буюриб: «Зеро, сиз таомингизнинг қайси (қисм)ида барака борлигини билмайсиз», — дедилар.

وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ جَارًا، لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَارِسِيًّا كَانَ طَيِّبَ الْمَرَقِ فَصَنَعَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ جَاءَ يَدْعُوهُ فَقَالَ ‏"‏ وَهَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ لِعَائِشَةَ فَقَالَ لاَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ ‏"‏ فَعَادَ يَدْعُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَهَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ عَادَ يَدْعُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَهَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فِي الثَّالِثَةِ ‏.‏ فَقَامَا يَتَدَافَعَانِ حَتَّى أَتَيَا مَنْزِلَهُ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning forsiy bir qoʻshnisi bor edi, u mazali shoʻrva pishirar edi. U Rasululloh ﷺ ga (taom) tayyorladi, soʻng kelib u zotni taklif qildi. (Forsiy taklif qilganida) u zot Oishaga ishora qilib: «Bu ham (kelsinmi)?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «(Unday boʻlsa) yoʻq», dedilar. U qaytib kelib yana taklif qildi. Rasululloh ﷺ: «Bu ham (kelsinmi)?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. Rasululloh ﷺ: «(Unday boʻlsa) yoʻq», dedilar. Soʻng u qaytib kelib yana taklif qildi. Rasululloh ﷺ: «Bu ham (kelsinmi)?» dedilar. U uchinchi martasida: «Ha», dedi. Shunda ikkovlari bir-birlarini yetaklab, uning uyiga yetib bordilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг форсий бир қўшниси бор эди, у мазали шўрва пиширар эди. У Расулуллоҳ ﷺ га (таом) тайёрлади, сўнг келиб у зотни таклиф қилди. (Форсий таклиф қилганида) у зот Оишага ишора қилиб: «Бу ҳам (келсинми)?» дедилар. У: «Йўқ», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «(Ундай бўлса) йўқ», дедилар. У қайтиб келиб яна таклиф қилди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу ҳам (келсинми)?» дедилар. У: «Йўқ», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «(Ундай бўлса) йўқ», дедилар. Сўнг у қайтиб келиб яна таклиф қилди. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу ҳам (келсинми)?» дедилар. У учинчи мартасида: «Ҳа», деди. Шунда икковлари бир-бирларини етаклаб, унинг уйига етиб бордилар.

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ أَبُو طَلْحَةَ لأُمِّ سُلَيْمٍ قَدْ سَمِعْتُ صَوْتَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ضَعِيفًا أَعْرِفُ فِيهِ الْجُوعَ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَىْءٍ فَقَالَتْ نَعَمْ ‏.‏ فَأَخْرَجَتْ أَقْرَاصًا مِنْ شَعِيرٍ ثُمَّ أَخَذَتْ خِمَارًا لَهَا فَلَفَّتِ الْخُبْزَ بِبَعْضِهِ ثُمَّ دَسَّتْهُ تَحْتَ ثَوْبِي وَرَدَّتْنِي بِبَعْضِهِ ثُمَّ أَرْسَلَتْنِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَذَهَبْتُ بِهِ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ وَمَعَهُ النَّاسُ فَقُمْتُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرْسَلَكَ أَبُو طَلْحَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَلِطَعَامٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمَنْ مَعَهُ ‏"‏ قُومُوا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقْتُ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ حَتَّى جِئْتُ أَبَا طَلْحَةَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ قَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالنَّاسِ وَلَيْسَ عِنْدَنَا مَا نُطْعِمُهُمْ فَقَالَتِ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ - قَالَ - فَانْطَلَقَ أَبُو طَلْحَةَ حَتَّى لَقِيَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَهُ حَتَّى دَخَلاَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلُمِّي مَا عِنْدَكِ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَتْ بِذَلِكَ الْخُبْزِ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَفُتَّ وَعَصَرَتْ عَلَيْهِ أُمُّ سُلَيْمٍ عُكَّةً لَهَا فَأَدَمَتْهُ ثُمَّ قَالَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ حَتَّى أَكَلَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ وَشَبِعُوا وَالْقَوْمُ سَبْعُونَ رَجُلاً أَوْ ثَمَانُونَ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Talha Ummu Sulaymga: «Men Rasululloh ﷺ ning ovozlarini zaif eshitdim, unda ochlik borligini bildim. Senda biror narsa bormi?» dedi. U: «Ha», dedi va arpadan bir necha non chiqardi. Soʻng oʻzining roʻmolini olib, uning bir qismi bilan nonni oʻradi, soʻng uni mening kiyimim ostiga yashirdi va bir qismini menga (yopinchiq qilib) oʻradi. Soʻng meni Rasululloh ﷺ ning oldilariga yubordi. (Anas) dedi: Men uni olib bordim. Rasululloh ﷺ ni masjidda odamlar bilan birga oʻtirgan holda topdim. Men ularning oldida turdim. Rasululloh ﷺ: «Seni Abu Talha yubordimi?» dedilar. (Anas) dedi: Men: «Ha», dedim. U zot: «Taomgami?» dedilar. Men: «Ha», dedim. Rasululloh ﷺ oʻzlari bilan birga boʻlganlarga: «Turinglar», dedilar. (Anas) dedi: U zot yoʻlga chiqdilar, men ham ularning oldida yoʻlga chiqdim, nihoyat Abu Talhaning oldiga kelib, unga xabar berdim. Abu Talha: «Ey Ummu Sulaym! Rasululloh ﷺ odamlar bilan keldilar, bizda esa ularni toʻydiradigan narsa yoʻq», dedi. U (Ummu Sulaym): «Alloh va Uning Rasuli yaxshiroq biluvchidir», dedi. (Anas) dedi: Abu Talha yoʻlga chiqib, Rasululloh ﷺ ni kutib oldi. Rasululloh ﷺ u bilan birga keldilar, nihoyat ikkovlari (uyga) kirdilar. Rasululloh ﷺ: «Ey Ummu Sulaym! Senda bor narsani keltir», dedilar. U oʻsha nonni keltirdi. Rasululloh ﷺ buyurdilar, u uvoqlandi. Ummu Sulaym uning ustiga oʻzining yogʻ idishini siqib (yogʻ qoʻshib), unga (taomga) qatiq-mast qildi. Soʻng Rasululloh ﷺ unga Alloh xohlagan narsani (duo) aytdilar. Soʻng: «Oʻn kishiga ruxsat ber», dedilar. U ularga ruxsat berdi. Ular toʻyguncha yedilar, soʻng chiqib ketdilar. Soʻng u zot: «Oʻn kishiga ruxsat ber», dedilar. U ularga ruxsat berdi. Ular toʻyguncha yedilar, soʻng chiqib ketdilar. Soʻng u zot: «Oʻn kishiga ruxsat ber», dedilar. Nihoyat hammalari yeb, toʻyishdi. Bu qavm yetmish yoki sakson kishi edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Талҳа Умму Сулаймга: «Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг овозларини заиф эшитдим, унда очлик борлигини билдим. Сенда бирор нарса борми?» деди. У: «Ҳа», деди ва арпадан бир неча нон чиқарди. Сўнг ўзининг рўмолини олиб, унинг бир қисми билан нонни ўради, сўнг уни менинг кийимим остига яширди ва бир қисмини менга (ёпинчиқ қилиб) ўради. Сўнг мени Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига юборди. (Анас) деди: Мен уни олиб бордим. Расулуллоҳ ﷺ ни масжидда одамлар билан бирга ўтирган ҳолда топдим. Мен уларнинг олдида турдим. Расулуллоҳ ﷺ: «Сени Абу Талҳа юбордими?» дедилар. (Анас) деди: Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «Таомгами?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. Расулуллоҳ ﷺ ўзлари билан бирга бўлганларга: «Туринглар», дедилар. (Анас) деди: У зот йўлга чиқдилар, мен ҳам уларнинг олдида йўлга чиқдим, ниҳоят Абу Талҳанинг олдига келиб, унга хабар бердим. Абу Талҳа: «Эй Умму Сулайм! Расулуллоҳ ﷺ одамлар билан келдилар, бизда эса уларни тўйдирадиган нарса йўқ», деди. У (Умму Сулайм): «Аллоҳ ва Унинг Расули яхшироқ билувчидир», деди. (Анас) деди: Абу Талҳа йўлга чиқиб, Расулуллоҳ ﷺ ни кутиб олди. Расулуллоҳ ﷺ у билан бирга келдилар, ниҳоят икковлари (уйга) кирдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Умму Сулайм! Сенда бор нарсани келтир», дедилар. У ўша нонни келтирди. Расулуллоҳ ﷺ буюрдилар, у увоқланди. Умму Сулайм унинг устига ўзининг ёғ идишини сиқиб (ёғ қўшиб), унга (таомга) қатиқ-маст қилди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ унга Аллоҳ хоҳлаган нарсани (дуо) айтдилар. Сўнг: «Ўн кишига рухсат бер», дедилар. У уларга рухсат берди. Улар тўйгунча едилар, сўнг чиқиб кетдилар. Сўнг у зот: «Ўн кишига рухсат бер», дедилар. У уларга рухсат берди. Улар тўйгунча едилар, сўнг чиқиб кетдилар. Сўнг у зот: «Ўн кишига рухсат бер», дедилар. Ниҳоят ҳаммалари еб, тўйишди. Бу қавм етмиш ёки саксон киши эди.