حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنِ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَ، أَنَّهَا رَأَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةً " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو . قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ بَعْدَهُمْ . وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ .
Ar-Rubayyiʼ binti Muʼavviz ibn Afro (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinishicha, u Paygʻambar ﷺ ni tahorat olayotganlarini koʻrgan. U: «U zot boshlariga, boshlarining oldidagi va orqasidagi (joyga), chakkalariga va quloqlariga bir marta mash tortdilar», dedi.
(Rovi) aytdi: Bu bobda Ali va Talha ibn Musarrif ibn Amr(ning) bobosidan ham (rivoyatlar bor). Abu Iso aytdi: Ar-Rubayyiʼning hadisi hasan sahih hadisdir. Paygʻambar ﷺ dan u zot boshlariga bir marta mash tortgani bir necha yoʻl bilan rivoyat qilingan. Paygʻambar ﷺ sahobalaridan koʻpchilik ilm ahli va ulardan keyingilar nazdida shu (hadis) bilan amal qilinadi. Jaʼfar ibn Muhammad, Sufyon Savriy, Ibn al-Muborak, Shofeiy, Ahmad va Ishoq ham shuni aytib, boshga bir marta mash tortishni (kifoya) deb koʻrishgan. Bizga Muhammad ibn Mansur al-Makkiy aytib berdi: Men Sufyon ibn Uyaynani: «Men Jaʼfar ibn Muhammaddan boshga mash tortish haqida — bir marta kifoya qiladimi? — deb soʻradim. U: ‹Ha, vallohi›, dedi», deganini eshitdim.Ар-Рубаййиъ бинти Муъаввиз ибн Афро (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинишича, у Пайғамбар ﷺ ни таҳорат олаётганларини кўрган. У: «У зот бошларига, бошларининг олдидаги ва орқасидаги (жойга), чаккаларига ва қулоқларига бир марта маш тортдилар», деди.
(Рови) айтди: Бу бобда Али ва Талҳа ибн Мусарриф ибн Амр(нинг) бобосидан ҳам (ривоятлар бор). Абу Исо айтди: Ар-Рубаййиънинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Пайғамбар ﷺ дан у зот бошларига бир марта маш тортгани бир неча йўл билан ривоят қилинган. Пайғамбар ﷺ саҳобаларидан кўпчилик илм аҳли ва улардан кейингилар наздида шу (ҳадис) билан амал қилинади. Жаъфар ибн Муҳаммад, Суфён Саврий, Ибн ал-Муборак, Шофеий, Аҳмад ва Ишоқ ҳам шуни айтиб, бошга бир марта маш тортишни (кифоя) деб кўришган. Бизга Муҳаммад ибн Мансур ал-Маккий айтиб берди: Мен Суфён ибн Уяйнани: «Мен Жаъфар ибн Муҳаммаддан бошга маш тортиш ҳақида — бир марта кифоя қиладими? — деб сўрадим. У: ‹Ҳа, валлоҳи›, деди», деганини эшитдим.
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عِمْرَانَ الثَّعْلَبِيُّ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيِّ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، وَأَبِي، عُثْمَانَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنَ التَّوَّابِينَ وَاجْعَلْنِي مِنَ الْمُتَطَهِّرِينَ فُتِحَتْ لَهُ ثَمَانِيَةُ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ يَدْخُلُ مِنْ أَيِّهَا شَاءَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَنَسٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ قَدْ خُولِفَ زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ . قَالَ وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ وَغَيْرُهُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ عُمَرَ . وَعَنْ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ عُمَرَ . وَهَذَا حَدِيثٌ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ وَلاَ يَصِحُّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْبَابِ كَبِيرُ شَيْءٍ . قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَبُو إِدْرِيسَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُمَرَ شَيْئًا .
Jaʼfar ibn Muhammad ibn Imron as-Saʼlabiy al-Kufiy bizga aytib berdi: Zayd ibn Hubob bizga Muoviya ibn Solihdan, u Robiʼa ibn Yazid ad-Dimashqiydan, u Abu Idris al-Xavloniy va Abu Usmondan, ular Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qildilar. U dedi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim tahorat qilib, tahoratini chiroyli bajarsa, soʻng: ‹Ashhadu an la ilaha illalloh, vahdahu la sharika lah, va ashhadu anna Muhammadan abduhu va rasuluh. Allohummajʼalni minat-tavvabin, vajʼalni minal-mutatahhirin› — ‹Guvohlik beramanki, Allohdan boshqa haq iloh yoʻq, U yolgʻizdir, Uning sherigi yoʻq; va guvohlik beramanki, Muhammad Uning bandasi va rasulidir. Ey Alloh, meni tavba qilguvchilardan qil va meni poklanuvchilardan qil›, desa, unga jannatning sakkiz eshigi ochiladi — qaysisidan xohlasa, oʻshasidan kiradi.» Abu Iso aytdi: Bu bobda Anas va Uqba ibn Omirdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Umarning hadisida Zayd ibn Hubobga muxolafat qilingan. (Abu Iso) aytdi: Abdulloh ibn Solih va boshqalar Muoviya ibn Solihdan, u Robiʼa ibn Yaziddan, u Abu Idrisdan, u Uqba ibn Omirdan, u Umardan rivoyat qildilar. Yana Robiʼadan, u Abu Usmondan, u Jubayr ibn Nufayrdan, u Umardan (ham rivoyat qilingan). Bu hadisning isnodida iztirob (chalkashlik) bor va bu bobda Paygʻambar ﷺdan biror muhim narsa sahih boʻlmaydi. Muhammad (al-Buxoriy) aytdi: Abu Idris Umardan hech narsa eshitmagan.Жаъфар ибн Муҳаммад ибн Имрон ас-Саълабий ал-Куфий бизга айтиб берди: Зайд ибн Ҳубоб бизга Муовия ибн Солиҳдан, у Робиъа ибн Язид ад-Димашқийдан, у Абу Идрис ал-Хавлоний ва Абу Усмондан, улар Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилдилар. У деди: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким таҳорат қилиб, таҳоратини чиройли бажарса, сўнг: ‹Ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳ, ваҳдаҳу ла шарика лаҳ, ва ашҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳ. Аллоҳуммажъални минат-таввабин, важъални минал-мутатаҳҳирин› — ‹Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан бошқа ҳақ илоҳ йўқ, У ёлғиздир, Унинг шериги йўқ; ва гувоҳлик бераманки, Муҳаммад Унинг бандаси ва расулидир. Эй Аллоҳ, мени тавба қилгувчилардан қил ва мени покланувчилардан қил›, деса, унга жаннатнинг саккиз эшиги очилади — қайсисидан хоҳласа, ўшасидан киради.» Абу Исо айтди: Бу бобда Анас ва Уқба ибн Омирдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Умарнинг ҳадисида Зайд ибн Ҳубобга мухолафат қилинган. (Абу Исо) айтди: Абдуллоҳ ибн Солиҳ ва бошқалар Муовия ибн Солиҳдан, у Робиъа ибн Язиддан, у Абу Идрисдан, у Уқба ибн Омирдан, у Умардан ривоят қилдилар. Яна Робиъадан, у Абу Усмондан, у Жубайр ибн Нуфайрдан, у Умардан (ҳам ривоят қилинган). Бу ҳадиснинг иснодида изтироб (чалкашлик) бор ва бу бобда Пайғамбар ﷺдан бирор муҳим нарса саҳиҳ бўлмайди. Муҳаммад (ал-Бухорий) айтди: Абу Идрис Умардан ҳеч нарса эшитмаган.