Mujohid ibn Jabr al-Makkiy

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِشْرٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ رَبَاحٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدِ اللهِ، عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ‏:‏ لَقِيَنِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخَذَ بِمَنْكِبِي مِنْ وَرَائِي، قَالَ‏:‏ أَمَا إِنِّي أُحِبُّكَ، قَالَ‏:‏ أَحَبَّكَ الَّذِي أَحْبَبْتَنِي لَهُ، فَقَالَ‏:‏ لَوْلاَ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ‏:‏ إِذَا أَحَبَّ الرَّجُلُ الرَّجُلَ فَلْيُخْبِرْهُ أَنَّهُ أَحَبَّهُ مَا أَخْبَرْتُكَ، قَالَ‏:‏ ثُمَّ أَخَذَ يَعْرِضُ عَلَيَّ الْخِطْبَةَ قَالَ‏:‏ أَمَا إِنَّ عِنْدَنَا جَارِيَةً، أَمَا إِنَّهَا عَوْرَاءُ‏.‏

Mujohid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ sahobalaridan bir kishi menga roʻpara keldi va orqamdan yelkamdan ushlab: «Bilginki, men seni yaxshi koʻraman», dedi. Men: «Sen meni Kimning (roziligi) uchun yaxshi koʻrgan boʻlsang, oʻsha Zot seni yaxshi koʻrsin», dedim. Shunda u: «Agar Rasululloh ﷺ: ‹Kishi biror kishini yaxshi koʻrsa, uni yaxshi koʻrishini unga bildirsin›, demaganlarida edi, men senga aytmagan boʻlardim», dedi. Soʻngra u menga (qarindoshini) nikohlab olishni taklif qila boshlab: «Bizda bir joriya bor, lekin u bir koʻzi koʻrdir», dedi.Мужоҳид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ саҳобаларидан бир киши менга рўпара келди ва орқамдан елкамдан ушлаб: «Билгинки, мен сени яхши кўраман», деди. Мен: «Сен мени Кимнинг (розилиги) учун яхши кўрган бўлсанг, ўша Зот сени яхши кўрсин», дедим. Шунда у: «Агар Расулуллоҳ ﷺ: ‹Киши бирор кишини яхши кўрса, уни яхши кўришини унга билдирсин›, демаганларида эди, мен сенга айтмаган бўлардим», деди. Сўнгра у менга (қариндошини) никоҳлаб олишни таклиф қила бошлаб: «Бизда бир жория бор, лекин у бир кўзи кўрдир», деди.

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللهِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ‏:‏ يُكْرَهُ أَنْ يُحِدَّ الرَّجُلُ إِلَى أَخِيهِ النَّظَرَ، أَوْ يُتْبِعَهُ بَصَرَهُ إِذَا وَلَّى، أَوْ يَسْأَلَهُ‏:‏ مِنْ أَيْنَ جِئْتَ، وَأَيْنَ تَذْهَبُ‏؟‏‏.‏

Mujohid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: «Kishining oʻz birodariga tikilib qarashi, yoki (birodari) orqasini oʻgirib ketganda unga koʻz tikib qolishi, yoxud undan: ‹Qayerdan kelding? Qayerga ketyapsan?› deb soʻrashi makruhdir».Мужоҳид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: «Кишининг ўз биродарига тикилиб қараши, ёки (биродари) орқасини ўгириб кетганда унга кўз тикиб қолиши, ёхуд ундан: ‹Қаердан келдинг? Қаерга кетяпсан?› деб сўраши макруҳдир».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلامٍ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا مَخْلَدٌ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ‏:‏ عَطَسَ ابْنٌ لِعَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، إِمَّا أَبُو بَكْرٍ، وَإِمَّا عُمَرُ، فَقَالَ‏:‏ آبَّ، فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ‏:‏ وَمَا آبَّ‏؟‏ إِنَّ آبَّ اسْمُ شَيْطَانٍ مِنَ الشَّيَاطِينِ جَعَلَهَا بَيْنَ الْعَطْسَةِ وَالْحَمْدِ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Umarning bir oʻgʻli — yo Abu Bakr, yo Umar — aksa urganda: «Ab!», dedi. Shunda Ibn Umar: «‹Ab› nima? ‹Ab› shaytonlardan bir shaytonning ismi boʻlib, u (bu soʻzni) aksa bilan hamd oʻrtasiga qoʻyadi», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Умарнинг бир ўғли — ё Абу Бакр, ё Умар — акса урганда: «Аб!», деди. Шунда Ибн Умар: «‹Аб› нима? ‹Аб› шайтонлардан бир шайтоннинг исми бўлиб, у (бу сўзни) акса билан ҳамд ўртасига қўяди», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ‏:‏ كَانَ ابْنُ عُمَرَ لاَ يَسْتَأْذِنُ عَلَى بُيُوتِ السُّوقِ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U bozordagi doʻkonlarga kirishda izn soʻramas edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У бозордаги дўконларга киришда изн сўрамас эди.

حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ عُمَرَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ‏:‏ كَانَ يَكْرَهُ أَنْ يُحِدَّ الرَّجُلُ النَّظَرَ إِلَى أَخِيهِ، أَوْ يُتْبِعَهُ بَصَرَهُ إِذَا قَامَ مِنْ عِنْدِهِ، أَوْ يَسْأَلَهُ‏:‏ مِنْ أَيْنَ جِئْتَ، وَأَيْنَ تَذْهَبُ‏؟‏‏.‏

Mujohid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U kishining nazdida bir kishining oʻz birodariga tikilib qarashi, yoki oʻrnidan turib ketganda unga koʻz tikib qarab qolishi, yoki undan: «Qayerdan kelding, qayerga ketyapsan?» deb soʻrashi makruh (yoqimsiz) sanalgan.Мужоҳид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У кишининг наздида бир кишининг ўз биродарига тикилиб қараши, ёки ўрнидан туриб кетганда унга кўз тикиб қараб қолиши, ёки ундан: «Қаердан келдинг, қаерга кетяпсан?» деб сўраши макруҳ (ёқимсиз) саналган.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلامٍ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ شَابُورَ، وَأَبِي إِسْمَاعِيلَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّهُ ذُبِحَتْ لَهُ شَاةٌ، فَجَعَلَ يَقُولُ لِغُلاَمِهِ‏:‏ أَهْدَيْتَ لِجَارِنَا الْيَهُودِيِّ‏؟‏ أَهْدَيْتَ لِجَارِنَا الْيَهُودِيِّ‏؟‏ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ‏:‏ مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ‏.‏

Mujohid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Abdulloh ibn Amr uchun uy ahli orasida bir qoʻy soʻyildi. U (qaytib) kelgach: «Yahudiy qoʻshnimizga (goʻshtdan) hadya berdingizmi? Yahudiy qoʻshnimizga hadya berdingizmi? Men Rasululloh ﷺning: ‹Jibril menga qoʻshni haqida shu qadar uzluksiz tavsiya qilaverdiki, men uni merosxoʻr qilib qoʻyadi, deb oʻyladim›, deganlarini eshitganman», dedi. Abu Iso aytdi: Bu bobda Oisha, Ibn Abbos, Abu Hurayra, Anas, Miqdod ibn al-Asvad, Uqba ibn Omir, Abu Shurayh va Abu Umomadan ham (rivoyat) bor. Bu hadis bu yoʻldan hasan gʻaribdir. Bu hadis Mujohiddan, u Oisha va Abu Hurayradan, ular Nabiy ﷺdan ham rivoyat qilingan.Мужоҳид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Абдуллоҳ ибн Амр учун уй аҳли орасида бир қўй сўйилди. У (қайтиб) келгач: «Яҳудий қўшнимизга (гўштдан) ҳадя бердингизми? Яҳудий қўшнимизга ҳадя бердингизми? Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Жибрил менга қўшни ҳақида шу қадар узлуксиз тавсия қилавердики, мен уни меросхўр қилиб қўяди, деб ўйладим›, деганларини эшитганман», деди. Абу Исо айтди: Бу бобда Оиша, Ибн Аббос, Абу Ҳурайра, Анас, Миқдод ибн ал-Асвад, Уқба ибн Омир, Абу Шурайҳ ва Абу Умомадан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис бу йўлдан ҳасан ғарибдир. Бу ҳадис Мужоҳиддан, у Оиша ва Абу Ҳурайрадан, улар Набий ﷺдан ҳам ривоят қилинган.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا بَشِيرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ‏:‏ كُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرٍو، وَغُلاَمُهُ يَسْلُخُ شَاةً، فَقَالَ‏:‏ يَا غُلاَمُ، إِذَا فَرَغْتَ فَابْدَأْ بِجَارِنَا الْيَهُودِيِّ، فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ‏:‏ الْيَهُودِيُّ أَصْلَحَكَ اللَّهُ‏؟‏ قَالَ‏:‏ إِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُوصِي بِالْجَارِ، حَتَّى خَشِينَا أَوْ رُئِينَا أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ‏.‏

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Uning xizmatkori qoʻy soʻyayotgan edi. U: «Ey xizmatkor, ishingni tugatgach, yahudiy qoʻshnimizdan boshla», dedi. Shunda (oʻsha yerdagi) bir kishi: «Yahudiydanmi?! Alloh seni tuzatsin», dedi. U: «Men Nabiy ﷺning qoʻshni haqida shunchalik tavsiya qilganlarini eshitdimki, hatto biz u zot qoʻshnini merosxoʻr qilib qoʻyadilar, deb qoʻrqdik (yoki oʻyladik)», dedi.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Унинг хизматкори қўй сўяётган эди. У: «Эй хизматкор, ишингни тугатгач, яҳудий қўшнимиздан бошла», деди. Шунда (ўша ердаги) бир киши: «Яҳудийданми?! Аллоҳ сени тузатсин», деди. У: «Мен Набий ﷺнинг қўшни ҳақида шунчалик тавсия қилганларини эшитдимки, ҳатто биз у зот қўшнини меросхўр қилиб қўядилар, деб қўрқдик (ёки ўйладик)», деди.