أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَتْ عَلَىَّ عَجُوزَتَانِ مِنْ عُجُزِ يَهُودِ الْمَدِينَةِ فَقَالَتَا إِنَّ أَهْلَ الْقُبُورِ يُعَذَّبُونَ فِي قُبُورِهِمْ . فَكَذَّبْتُهُمَا وَلَمْ أَنْعَمْ أَنْ أُصَدِّقَهُمَا فَخَرَجَتَا وَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ عَجُوزَتَيْنِ مِنْ عُجُزِ يَهُودِ الْمَدِينَةِ قَالَتَا إِنَّ أَهْلَ الْقُبُورِ يُعَذَّبُونَ فِي قُبُورِهِمْ . قَالَ " صَدَقَتَا إِنَّهُمْ يُعَذَّبُونَ عَذَابًا تَسْمَعُهُ الْبَهَائِمُ كُلُّهَا " . فَمَا رَأَيْتُهُ صَلَّى صَلاَةً إِلاَّ تَعَوَّذَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U shunday dedi: «Madina yahudiylarining kampirlaridan ikki kampir huzurimga kirib: ‹Qabr ahli oʻz qabrlarida azoblanadilar›, dedilar. Men ularni yolgʻonchiga chiqardim va ularni tasdiqlashni istamadim. Ular chiqib ketishdi va huzurimga Rasululloh ﷺ kirdilar. Men: ‹Yo Rasululloh, Madina yahudiylarining kampirlaridan ikki kampir: Qabr ahli oʻz qabrlarida azoblanadilar, deyishdi›, dedim. U zot: ‹Ular rost aytishdi. Ular shunday azoblanadilarki, uni barcha hayvonlar eshitadi›, dedilar. Men u zotning har namoz oʻqiganlarida qabr azobidan panoh soʻramaganlarini koʻrmadim.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У шундай деди: «Мадина яҳудийларининг кампирларидан икки кампир ҳузуримга кириб: ‹Қабр аҳли ўз қабрларида азобланадилар›, дедилар. Мен уларни ёлғончига чиқардим ва уларни тасдиқлашни истамадим. Улар чиқиб кетишди ва ҳузуримга Расулуллоҳ ﷺ кирдилар. Мен: ‹Ё Расулуллоҳ, Мадина яҳудийларининг кампирларидан икки кампир: Қабр аҳли ўз қабрларида азобланадилар, дейишди›, дедим. У зот: ‹Улар рост айтишди. Улар шундай азобланадиларки, уни барча ҳайвонлар эшитади›, дедилар. Мен у зотнинг ҳар намоз ўқиганларида қабр азобидан паноҳ сўрамаганларини кўрмадим.»
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي الزُّبَيْدِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يُبْعَثُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلاً " . فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَكَيْفَ بِالْعَوْرَاتِ قَالَ " لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qiyomat kuni odamlar yalangoyoq, yalangʻoch va xatna qilinmagan holda tiriltiriladilar», dedilar. Oisha: «Avratlar-chi, qanday boʻladi?» dedi. U zot: «Oʻsha kuni ularning har biriga oʻzini band qilib qoʻyadigan ish yetarli boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиёмат куни одамлар ялангоёқ, яланғоч ва хатна қилинмаган ҳолда тирилтириладилар», дедилар. Оиша: «Авратлар-чи, қандай бўлади?» деди. У зот: «Ўша куни уларнинг ҳар бирига ўзини банд қилиб қўядиган иш етарли бўлади», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو يُونُسَ الْقُشَيْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّكُمْ تُحْشَرُونَ حُفَاةً عُرَاةً " . قُلْتُ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ يَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالَ " إِنَّ الأَمْرَ أَشَدُّ مِنْ أَنْ يُهِمَّهُمْ ذَلِكَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Sizlar yalangoyoq va yalangʻoch holda toʻplanasizlar», dedilar. Men: «Erkaklar va ayollar bir-birlariga qaraydilarmi?» dedim. U zot: «Ish ularni buning bilan band qilishdan koʻra ogʻirroqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Сизлар ялангоёқ ва яланғоч ҳолда тўпланасизлар», дедилар. Мен: «Эркаклар ва аёллар бир-бирларига қарайдиларми?» дедим. У зот: «Иш уларни бунинг билан банд қилишдан кўра оғирроқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، وَالنُّعْمَانُ بْنُ رَاشِدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ لَعْنَةٍ تُذْكَرُ وَكَانَ إِذَا كَانَ قَرِيبَ عَهْدٍ بِجِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يُدَارِسُهُ كَانَ أَجْوَدَ بِالْخَيْرِ مِنَ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا خَطَأٌ وَالصَّوَابُ حَدِيثُ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ وَأَدْخَلَ هَذَا حَدِيثًا فِي حَدِيثٍ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ eslashga arziydigan darajada hech kimni laʼnatlamas edilar. U zot Jibril alayhissalom bilan yaqinda uchrashib, undan Qurʼonni oʻrganib turgan paytlarida yaxshilikda esib turgan shamoldan ham saxovatliroq boʻlar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ эслашга арзийдиган даражада ҳеч кимни лаънатламас эдилар. У зот Жибрил алайҳиссалом билан яқинда учрашиб, ундан Қуръонни ўрганиб турган пайтларида яхшиликда эсиб турган шамолдан ҳам саховатлироқ бўлар эдилар.
أَخْبَرَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَقْسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ يَدْخُلَ عَلَى نِسَائِهِ شَهْرًا فَلَبِثَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ فَقُلْتُ أَلَيْسَ قَدْ كُنْتَ آلَيْتَ شَهْرًا فَعَدَدْتُ الأَيَّامَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir oy ayollariga kirmaslikka qasam ichdilar va yigirma toʻqqiz kun turdilar. Men: «Bir oy qasam ichmagan edingizmi? Men kunlarni yigirma toʻqqiz deb sanadim», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Oy yigirma toʻqqiz (kun) boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир ой аёлларига кирмасликка қасам ичдилар ва йигирма тўққиз кун турдилар. Мен: «Бир ой қасам ичмаган эдингизми? Мен кунларни йигирма тўққиз деб санадим», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Ой йигирма тўққиз (кун) бўлади», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعْدِ بْنِ الْحَكَمِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمِّي، قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّ ابْنَ الْهَادِ، حَدَّثَهُ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَقَدْ كَانَتْ إِحْدَانَا تُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَمَا تَقْدِرُ عَلَى أَنْ تَقْضِيَ حَتَّى يَدْخُلَ شَعْبَانُ وَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ فِي شَهْرٍ مَا يَصُومُ فِي شَعْبَانَ كَانَ يَصُومُهُ كُلَّهُ إِلاَّ قَلِيلاً بَلْ كَانَ يَصُومُهُ كُلَّهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bizdan biror ayol Ramazonda roʻza qoldirar, uni Shaʼbon kirguncha qazo qilishga ulgura olmas edi. Rasululloh ﷺ hech bir oyda Shaʼbondagichalik roʻza tutmas edilar. U zot uni ozgina qismidan tashqari toʻliq tutar edilar, balki uni butunlay roʻza tutar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биздан бирор аёл Рамазонда рўза қолдирар, уни Шаъбон киргунча қазо қилишга улгура олмас эди. Расулуллоҳ ﷺ ҳеч бир ойда Шаъбондагичалик рўза тутмас эдилар. У зот уни озгина қисмидан ташқари тўлиқ тутар эдилар, балки уни бутунлай рўза тутар эдилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شَهْرٍ مِنَ السَّنَةِ أَكْثَرَ صِيَامًا مِنْهُ فِي شَعْبَانَ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ كُلَّهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yilning hech bir oyida Shaʼbondagidan koʻra koʻproq roʻza tutmas edilar. U zot Shaʼbonni butunlay roʻza tutar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ йилнинг ҳеч бир ойида Шаъбондагидан кўра кўпроқ рўза тутмас эдилар. У зот Шаъбонни бутунлай рўза тутар эдилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ شَعْبَانَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Shaʼbonni roʻza tutar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Шаъбонни рўза тутар эдилар.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لاَ أَعْلَمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ الْقُرْآنَ كُلَّهُ فِي لَيْلَةٍ وَلاَ قَامَ لَيْلَةً حَتَّى الصَّبَاحِ وَلاَ صَامَ شَهْرًا كَامِلاً قَطُّ غَيْرَ رَمَضَانَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning butun Qurʼonni bir kechada oʻqiganlarini ham, tong otguncha bir kechani qoim boʻlganlarini ham, Ramazondan boshqa biror oyni toʻliq roʻza tutganlarini ham bilmayman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг бутун Қуръонни бир кечада ўқиганларини ҳам, тонг отгунча бир кечани қоим бўлганларини ҳам, Рамазондан бошқа бирор ойни тўлиқ рўза тутганларини ҳам билмайман.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَوْرٌ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيِّ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ شَعْبَانَ وَرَمَضَانَ وَيَتَحَرَّى الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Shaʼbon va Ramazonni roʻza tutar hamda dushanba va payshanba kunlarini roʻza tutishga harakat qilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Шаъбон ва Рамазонни рўза тутар ҳамда душанба ва пайшанба кунларини рўза тутишга ҳаракат қилар эдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الآدَمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، عَنْ خَارِجَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ رُومَانَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الصِّيَامُ جُنَّةٌ مِنَ النَّارِ فَمَنْ أَصْبَحَ صَائِمًا فَلاَ يَجْهَلْ يَوْمَئِذٍ وَإِنِ امْرُؤٌ جَهِلَ عَلَيْهِ فَلاَ يَشْتِمْهُ وَلاَ يَسُبَّهُ وَلْيَقُلْ إِنِّي صَائِمٌ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Roʻza doʻzaxdan saqlaydigan qalqondir. Kim roʻzador holda tongni qarshi olsa, oʻsha kuni nodonlik qilmasin. Agar biror kishi unga nodonlik qilsa, uni soʻkmasin va haqoratlamasin, balki: ‹Men roʻzadorman›, desin. Muhammadning joni Uning qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, roʻzadorning ogʻzining hidi Alloh nazdida mushk hididan koʻra yoqimliroqdir», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Рўза дўзахдан сақлайдиган қалқондир. Ким рўзадор ҳолда тонгни қарши олса, ўша куни нодонлик қилмасин. Агар бирор киши унга нодонлик қилса, уни сўкмасин ва ҳақоратламасин, балки: ‹Мен рўзадорман›, десин. Муҳаммаднинг жони Унинг қўлида бўлган Зот билан қасамки, рўзадорнинг оғзининг ҳиди Аллоҳ наздида мушк ҳидидан кўра ёқимлироқдир», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ اللاَّنِيُّ، بِالْكُوفَةِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ الرَّازِيُّ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَجُلٌ أَصُومُ أَفَأَصُومُ فِي السَّفَرِ قَالَ " إِنْ شِئْتَ فَصُمْ وَإِنْ شِئْتَ فَأَفْطِرْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Hamza ibn Amr: «Yo Rasululloh, men roʻza tutadigan kishiman, safarda roʻza tutaymi?» dedi. U zot: «Xohlasang roʻza tut, xohlasang tutma», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Ҳамза ибн Амр: «Ё Расулуллоҳ, мен рўза тутадиган кишиман, сафарда рўза тутайми?» деди. У зот: «Хоҳласанг рўза тут, хоҳласанг тутма», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنَّ حَمْزَةَ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصُومُ فِي السَّفَرِ وَكَانَ كَثِيرَ الصِّيَامِ . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ شِئْتَ فَصُمْ وَإِنْ شِئْتَ فَأَفْطِرْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Hamza Rasululloh ﷺga: ‹Yo Rasululloh, safarda roʻza tutaymi?› dedi. U koʻp roʻza tutadigan kishi edi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: ‹Xohlasang roʻza tut, xohlasang tutma›, dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Ҳамза Расулуллоҳ ﷺга: ‹Ё Расулуллоҳ, сафарда рўза тутайми?› деди. У кўп рўза тутадиган киши эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: ‹Хоҳласанг рўза тут, хоҳласанг тутма›, дедилар».
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنَّ حَمْزَةَ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصُومُ فِي السَّفَرِ فَقَالَ " إِنْ شِئْتَ فَصُمْ وَإِنْ شِئْتَ فَأَفْطِرْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Hamza Rasululloh ﷺdan soʻrab: ‹Yo Rasululloh, safarda roʻza tutaymi?› dedi. U zot: ‹Xohlasang roʻza tut, xohlasang tutma›, dedilar».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Ҳамза Расулуллоҳ ﷺдан сўраб: ‹Ё Расулуллоҳ, сафарда рўза тутайми?› деди. У зот: ‹Хоҳласанг рўза тут, хоҳласанг тутма›, дедилар».
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ حَمْزَةَ الأَسْلَمِيَّ، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الصَّوْمِ فِي السَّفَرِ وَكَانَ رَجُلاً يَسْرُدُ الصِّيَامَ . فَقَالَ " إِنْ شِئْتَ فَصُمْ وَإِنْ شِئْتَ فَأَفْطِرْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Hamza al-Aslamiy Rasululloh ﷺdan safarda roʻza tutish haqida soʻradi va u roʻzani ketma-ket tutadigan kishi edi. U zot: «Xohlasang roʻza tut, xohlasang tutma», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Ҳамза ал-Асламий Расулуллоҳ ﷺдан сафарда рўза тутиш ҳақида сўради ва у рўзани кетма-кет тутадиган киши эди. У зот: «Хоҳласанг рўза тут, хоҳласанг тутма», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنْ كَانَ لَيَكُونُ عَلَىَّ الصِّيَامُ مِنْ رَمَضَانَ فَمَا أَقْضِيهِ حَتَّى يَجِيءَ شَعْبَانُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Zimmamda Ramazon roʻzasi boʻlardi va uni Shaʼbon kelmaguncha qazo qila olmasdim», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Зиммамда Рамазон рўзаси бўларди ва уни Шаъбон келмагунча қазо қила олмасдим», деди.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا فَقَالَ " هَلْ عِنْدَكُمْ شَىْءٌ " . فَقُلْتُ لاَ . قَالَ " فَإِنِّي صَائِمٌ " . ثُمَّ مَرَّ بِي بَعْدَ ذَلِكَ الْيَوْمِ وَقَدْ أُهْدِيَ إِلَىَّ حَيْسٌ فَخَبَأْتُ لَهُ مِنْهُ وَكَانَ يُحِبُّ الْحَيْسَ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ أُهْدِيَ لَنَا حَيْسٌ فَخَبَأْتُ لَكَ مِنْهُ . قَالَ " أَدْنِيهِ أَمَا إِنِّي قَدْ أَصْبَحْتُ وَأَنَا صَائِمٌ " . فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ قَالَ " إِنَّمَا مَثَلُ صَوْمِ الْمُتَطَوِّعِ مَثَلُ الرَّجُلِ يُخْرِجُ مِنْ مَالِهِ الصَّدَقَةَ فَإِنْ شَاءَ أَمْضَاهَا وَإِنْ شَاءَ حَبَسَهَا " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ huzurimga kirib: «Sizlarda biror narsa bormi?» dedilar. Men: «Yoʻq», dedim. U zot: «Unda men roʻzadorman», dedilar. Soʻng oʻsha kundan keyin yonimdan oʻtdilar, menga bir oz hays hadya qilingan edi, u zot uchun undan bir oz olib qoʻygan edim, chunki u zot haysni yaxshi koʻrardilar. Men: «Yo Rasululloh, bizga hays hadya qilindi, sizga undan olib qoʻydim», dedim. U zot: «Uni menga yaqin qil. Aslida men roʻzador holda tongni qarshi olgan edim», dedilar-da, undan yedilar. Soʻng: «Nafl roʻza tutuvchining misoli oʻz molidan sadaqa chiqargan kishiga oʻxshaydi: xohlasa uni oʻtkazadi, xohlasa ushlab qoladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга кириб: «Сизларда бирор нарса борми?» дедилар. Мен: «Йўқ», дедим. У зот: «Унда мен рўзадорман», дедилар. Сўнг ўша кундан кейин ёнимдан ўтдилар, менга бир оз ҳайс ҳадя қилинган эди, у зот учун ундан бир оз олиб қўйган эдим, чунки у зот ҳайсни яхши кўрардилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, бизга ҳайс ҳадя қилинди, сизга ундан олиб қўйдим», дедим. У зот: «Уни менга яқин қил. Аслида мен рўзадор ҳолда тонгни қарши олган эдим», дедилар-да, ундан едилар. Сўнг: «Нафл рўза тутувчининг мисоли ўз молидан садақа чиқарган кишига ўхшайди: хоҳласа уни ўтказади, хоҳласа ушлаб қолади», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، أَنْبَأَنَا شَرِيكٌ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَارَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَوْرَةً قَالَ " أَعِنْدَكِ شَىْءٌ " . قَالَتْ لَيْسَ عِنْدِي شَىْءٌ . قَالَ " فَأَنَا صَائِمٌ " . قَالَتْ ثُمَّ دَارَ عَلَىَّ الثَّانِيَةَ وَقَدْ أُهْدِيَ لَنَا حَيْسٌ فَجِئْتُ بِهِ فَأَكَلَ فَعَجِبْتُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَخَلْتَ عَلَىَّ وَأَنْتَ صَائِمٌ ثُمَّ أَكَلْتَ حَيْسًا . قَالَ " نَعَمْ يَا عَائِشَةُ إِنَّمَا مَنْزِلَةُ مَنْ صَامَ فِي غَيْرِ رَمَضَانَ - أَوْ غَيْرِ قَضَاءِ رَمَضَانَ أَوْ فِي التَّطَوُّعِ - بِمَنْزِلَةِ رَجُلٍ أَخْرَجَ صَدَقَةَ مَالِهِ فَجَادَ مِنْهَا بِمَا شَاءَ فَأَمْضَاهُ وَبَخِلَ مِنْهَا بِمَا بَقِيَ فَأَمْسَكَهُ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ huzurimga bir marta kirib: «Sizda biror narsa bormi?» dedilar. Men: «Menda hech narsa yoʻq», dedim. U zot: «Unda men roʻzadorman», dedilar. Soʻng ikkinchi marta huzurimga kirdilar, bizga hays hadya qilingan edi, men uni keltirdim, u zot yedilar. Men buni gʻalati koʻrib: «Yo Rasululloh, huzurimga roʻzador holda kirgan edingiz, soʻng hays yedingiz?» dedim. U zot: «Ha, ey Oisha. Ramazondan boshqa yoki Ramazon qazosidan boshqa yoxud nafl roʻza tutgan kishining holi oʻz molining sadaqasini chiqargan kishining holiga oʻxshaydi: undan xohlaganini saxiylik bilan berib oʻtkazadi, qolganini xasislik qilib ushlab qoladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга бир марта кириб: «Сизда бирор нарса борми?» дедилар. Мен: «Менда ҳеч нарса йўқ», дедим. У зот: «Унда мен рўзадорман», дедилар. Сўнг иккинчи марта ҳузуримга кирдилар, бизга ҳайс ҳадя қилинган эди, мен уни келтирдим, у зот едилар. Мен буни ғалати кўриб: «Ё Расулуллоҳ, ҳузуримга рўзадор ҳолда кирган эдингиз, сўнг ҳайс едингиз?» дедим. У зот: «Ҳа, эй Оиша. Рамазондан бошқа ёки Рамазон қазосидан бошқа ёхуд нафл рўза тутган кишининг ҳоли ўз молининг садақасини чиқарган кишининг ҳолига ўхшайди: ундан хоҳлаганини сахийлик билан бериб ўтказади, қолганини хасислик қилиб ушлаб қолади», дедилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْهَيْثَمِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَجِيءُ وَيَقُولُ " هَلْ عِنْدَكُمْ غَدَاءٌ " . فَنَقُولُ لاَ . فَيَقُولُ " إِنِّي صَائِمٌ " . فَأَتَانَا يَوْمًا وَقَدْ أُهْدِيَ لَنَا حَيْسٌ فَقَالَ " هَلْ عِنْدَكُمْ شَىْءٌ " . قُلْنَا نَعَمْ أُهْدِيَ لَنَا حَيْسٌ . قَالَ " أَمَا إِنِّي قَدْ أَصْبَحْتُ أُرِيدُ الصَّوْمَ " . فَأَكَلَ خَالَفَهُ قَاسِمُ بْنُ يَزِيدَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kelib: «Sizlarda nonushta uchun biror narsa bormi?» derdilar. Biz: «Yoʻq», desak, u zot: «Men roʻzadorman», derdilar. Bir kuni huzurimizga keldilar, bizga hays hadya qilingan edi. U zot: «Sizlarda biror narsa bormi?» dedilar. Biz: «Ha, bizga hays hadya qilindi», dedik. U zot: «Aslida men roʻza tutmoqchi boʻlib tongni qarshi olgan edim», dedilar-da, yedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ келиб: «Сизларда нонушта учун бирор нарса борми?» дердилар. Биз: «Йўқ», десак, у зот: «Мен рўзадорман», дердилар. Бир куни ҳузуримизга келдилар, бизга ҳайс ҳадя қилинган эди. У зот: «Сизларда бирор нарса борми?» дедилар. Биз: «Ҳа, бизга ҳайс ҳадя қилинди», дедик. У зот: «Аслида мен рўза тутмоқчи бўлиб тонгни қарши олган эдим», дедилар-да, едилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا قَاسِمٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى، عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا فَقُلْنَا أُهْدِيَ لَنَا حَيْسٌ قَدْ جَعَلْنَا لَكَ مِنْهُ نَصِيبًا . فَقَالَ " إِنِّي صَائِمٌ " . فَأَفْطَرَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ huzurimizga keldilar. Biz: «Bizga hays hadya qilindi, sizga undan bir ulush ajratib qoʻydik», dedik. U zot: «Men roʻzadorman», dedilar-da, soʻng roʻzalarini ochdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга келдилар. Биз: «Бизга ҳайс ҳадя қилинди, сизга ундан бир улуш ажратиб қўйдик», дедик. У зот: «Мен рўзадорман», дедилар-да, сўнг рўзаларини очдилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ بِنْتُ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَأْتِيهَا وَهُوَ صَائِمٌ فَقَالَ " أَصْبَحَ عِنْدَكُمْ شَىْءٌ تُطْعِمِينِيهِ " . فَنَقُولُ لاَ . فَيَقُولُ " إِنِّي صَائِمٌ " . ثُمَّ جَاءَهَا بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَتْ أُهْدِيَتْ لَنَا هَدِيَّةٌ . فَقَالَ " مَا هِيَ " . قَالَتْ حَيْسٌ . قَالَ " قَدْ أَصْبَحْتُ صَائِمًا " . فَأَكَلَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ roʻzador holda huzuriga kelib: «Bugun tongda sizlarda menga yedirishga biror narsa bormi?» derdilar. Biz: «Yoʻq», desak, u zot: «Men roʻzadorman», derdilar. Soʻng shundan keyin yana kelganlarida, Oisha: «Bizga bir hadya qilindi», dedi. U zot: «U nima?» dedilar. Oisha: «Hays», dedi. U zot: «Men roʻzador holda tongni qarshi olgan edim», dedilar-da, soʻng yedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ рўзадор ҳолда ҳузурига келиб: «Бугун тонгда сизларда менга едиришга бирор нарса борми?» дердилар. Биз: «Йўқ», десак, у зот: «Мен рўзадорман», дердилар. Сўнг шундан кейин яна келганларида, Оиша: «Бизга бир ҳадя қилинди», деди. У зот: «У нима?» дедилар. Оиша: «Ҳайс», деди. У зот: «Мен рўзадор ҳолда тонгни қарши олган эдим», дедилар-да, сўнг едилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى، عَنْ عَمَّتِهِ، عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ فَقَالَ " هَلْ عِنْدَكُمْ شَىْءٌ " . قُلْنَا لاَ . قَالَ " فَإِنِّي صَائِمٌ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Bir kuni Rasululloh ﷺ huzurimga kirib: «Sizlarda biror narsa bormi?» dedilar. Biz: «Yoʻq», dedik. U zot: «Unda men roʻzadorman», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Бир куни Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга кириб: «Сизларда бирор нарса борми?» дедилар. Биз: «Йўқ», дедик. У зот: «Унда мен рўзадорман», дедилар.
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مَعْنٍ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى، عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ، وَمُجَاهِدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَتَاهَا فَقَالَ " هَلْ عِنْدَكُمْ طَعَامٌ " . فَقُلْتُ لاَ . قَالَ " إِنِّي صَائِمٌ " . ثُمَّ جَاءَ يَوْمًا آخَرَ فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا قَدْ أُهْدِيَ لَنَا حَيْسٌ فَدَعَا بِهِ فَقَالَ " أَمَا إِنِّي قَدْ أَصْبَحْتُ صَائِمًا " . فَأَكَلَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uning oldiga kelib: «Sizlarda taom bormi?» dedilar. Men: «Yoʻq», dedim. U zot: «Unda men roʻzadorman», dedilar. Soʻng boshqa bir kuni keldilar. Oisha: «Ey Rasululloh, bizga xays hadya qilindi», dedi. Shunda u zot uni keltirishni buyurdilar va: «Aslida men roʻzador holda tongni qarshiladim», dedilaru soʻng yedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ унинг олдига келиб: «Сизларда таом борми?» дедилар. Мен: «Йўқ», дедим. У зот: «Унда мен рўзадорман», дедилар. Сўнг бошқа бир куни келдилар. Оиша: «Эй Расулуллоҳ, бизга хайс ҳадя қилинди», деди. Шунда у зот уни келтиришни буюрдилар ва: «Аслида мен рўзадор ҳолда тонгни қаршиладим», дедилару сўнг едилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النَّضْرِ بْنِ مُسَاوِرٍ الْمَرْوَزِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ مَرْوَانَ أَبِي لُبَابَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ مَا يُرِيدُ أَنْ يُفْطِرَ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ مَا يُرِيدُ أَنْ يَصُومَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shu qadar roʻza tutar edilarki, biz: «Endi roʻzasini qoldirmaydilar», der edik. Yana shu qadar roʻzani qoldirar edilarki, biz: «Endi roʻza tutmaydilar», der edik.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шу қадар рўза тутар эдиларки, биз: «Энди рўзасини қолдирмайдилар», дер эдик. Яна шу қадар рўзани қолдирар эдиларки, биз: «Энди рўза тутмайдилар», дер эдик.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، عَنْ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لاَ أَعْلَمُ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ الْقُرْآنَ كُلَّهُ فِي لَيْلَةٍ وَلاَ قَامَ لَيْلَةً حَتَّى الصَّبَاحِ وَلاَ صَامَ شَهْرًا قَطُّ كَامِلاً غَيْرَ رَمَضَانَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men Allohning Nabiysi ﷺning bir kechada butun Qurʼonni oxirigacha tilovat qilganlarini ham, bir kechani tongga qadar namozda bedor oʻtkazganlarini ham, Ramazondan boshqa hech qachon bironta oyni toʻliq roʻza tutganlarini ham bilmayman».Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен Аллоҳнинг Набийси ﷺнинг бир кечада бутун Қуръонни охиригача тиловат қилганларини ҳам, бир кечани тонгга қадар намозда бедор ўтказганларини ҳам, Рамазондан бошқа ҳеч қачон биронта ойни тўлиқ рўза тутганларини ҳам билмайман».
أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي قَيْسٍ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ عَائِشَةَ، تَقُولُ كَانَ أَحَبَّ الشُّهُورِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَصُومَهُ شَعْبَانُ بَلْ كَانَ يَصِلُهُ بِرَمَضَانَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga oylardan eng suyuklisi Shaʼbon oyi roʻzasi edi. Balki uni Ramazonga ulab tutar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга ойлардан энг суюклиси Шаъбон ойи рўзаси эди. Балки уни Рамазонга улаб тутар эдилар.
أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ، وَعَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، وَذَكَرَ، آخَرَ قَبْلَهُمَا أَنَّ أَبَا النَّضْرِ، حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ مَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ مَا يَصُومُ وَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شَهْرٍ أَكْثَرَ صِيَامًا مِنْهُ فِي شَعْبَانَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shu qadar roʻza tutar edilarki, biz: «Roʻzasini qoldirmaydilar», der edik. Yana shu qadar roʻzani qoldirar edilarki, biz: «Roʻza tutmaydilar», der edik. Men Rasululloh ﷺning Shaʼbon oyidagidan koʻra koʻproq roʻza tutgan bironta oylarini koʻrmaganman.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шу қадар рўза тутар эдиларки, биз: «Рўзасини қолдирмайдилар», дер эдик. Яна шу қадар рўзани қолдирар эдиларки, биз: «Рўза тутмайдилар», дер эдик. Мен Расулуллоҳ ﷺнинг Шаъбон ойидагидан кўра кўпроқ рўза тутган биронта ойларини кўрмаганман.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمِّي، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِشَهْرٍ أَكْثَرَ صِيَامًا مِنْهُ لِشَعْبَانَ كَانَ يَصُومُهُ أَوْ عَامَّتَهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Shaʼbon oyidagidan koʻra koʻproq roʻza tutgan bironta oylari boʻlmagan. U zot uni toʻliq yoki koʻp qismini roʻza tutar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Шаъбон ойидагидан кўра кўпроқ рўза тутган биронта ойлари бўлмаган. У зот уни тўлиқ ёки кўп қисмини рўза тутар эдилар.
أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ شَعْبَانَ إِلاَّ قَلِيلاً .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ozgina qismidan tashqari butun Shaʼbon oyini roʻza tutar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ озгина қисмидан ташқари бутун Шаъбон ойини рўза тутар эдилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، قَالَ حَدَّثَنَا بَحِيرٌ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ كُلَّهُ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ butun Shaʼbon oyini roʻza tutar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бутун Шаъбон ойини рўза тутар эдилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، قَالَ أَخْبَرَنِي ثَوْرٌ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيِّ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَحَرَّى يَوْمَ الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dushanba va payshanba kunlarini roʻza tutishga intilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ душанба ва пайшанба кунларини рўза тутишга интилар эдилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ الأُمَوِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ ثَوْرٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَحَرَّى الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dushanba va payshanbani roʻza tutishga intilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ душанба ва пайшанбани рўза тутишга интилар эдилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَحَرَّى يَوْمَ الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dushanba va payshanba kunlarini roʻza tutishga intilar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ душанба ва пайшанба кунларини рўза тутишга интилар эдилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ سَوَاءٍ الْخُزَاعِيِّ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ الاِثْنَيْنِ وَالْخَمِيسَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ dushanba va payshanba kunlari roʻza tutar edilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ душанба ва пайшанба кунлари рўза тутар эдилар.
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ حَمْزَةَ بْنَ عَمْرٍو الأَسْلَمِيَّ، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَجُلٌ أَسْرُدُ الصَّوْمَ أَفَأَصُومُ فِي السَّفَرِ قَالَ " صُمْ إِنْ شِئْتَ أَوْ أَفْطِرْ إِنْ شِئْتَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Hamza ibn Amr al-Aslamiy Rasululloh ﷺ dan soʻrab: «Yo Rasululloh, men roʻzani ketma-ket tutadigan kishiman, safarda roʻza tutaveraymi?» dedi. U zot: «Xohlasang tut, xohlasang iftor qil», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ҳамза ибн Амр ал-Асламий Расулуллоҳ ﷺ дан сўраб: «Ё Расулуллоҳ, мен рўзани кетма-кет тутадиган кишиман, сафарда рўза тутаверайми?» деди. У зот: «Хоҳласанг тут, хоҳласанг ифтор қил», дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا تَصَدَّقَتِ الْمَرْأَةُ مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا كَانَ لَهَا أَجْرٌ وَلِلزَّوْجِ مِثْلُ ذَلِكَ وَلِلْخَازِنِ مِثْلُ ذَلِكَ وَلاَ يَنْقُصُ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مِنْ أَجْرِ صَاحِبِهِ شَيْئًا لِلزَّوْجِ بِمَا كَسَبَ وَلَهَا بِمَا أَنْفَقَتْ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Ayol eri uyidan sadaqa qilsa, unga ajr boʻladi, eriga ham xuddi shundayin ajr boʻladi, xazinabonga ham xuddi shundayin ajr boʻladi. Ularning hech biri boshqasining ajridan biror narsani kamaytirmaydi. Erga topgani uchun, ayolga esa sarflagani uchun ajr boʻladi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Аёл эри уйидан садақа қилса, унга ажр бўлади, эрига ҳам худди шундайин ажр бўлади, хазинабонга ҳам худди шундайин ажр бўлади. Уларнинг ҳеч бири бошқасининг ажридан бирор нарсани камайтирмайди. Эрга топгани учун, аёлга эса сарфлагани учун ажр бўлади», дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ فِرَاسٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أَنَّ أَزْوَاجَ، النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم اجْتَمَعْنَ عِنْدَهُ فَقُلْنَ أَيَّتُنَا بِكَ أَسْرَعُ لُحُوقًا فَقَالَ " أَطْوَلُكُنَّ يَدًا " . فَأَخَذْنَ قَصَبَةً فَجَعَلْنَ يَذْرَعْنَهَا فَكَانَتْ سَوْدَةُ أَسْرَعَهُنَّ بِهِ لُحُوقًا فَكَانَتْ أَطْوَلَهُنَّ يَدًا فَكَانَ ذَلِكَ مِنْ كَثْرَةِ الصَّدَقَةِ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning ayollari u zotning huzurlarida yigʻilib: «Qay birimiz sizga eng tez qoʻshilamiz (vafot etib eng oldin yetib boramiz)?» deyishdi. U zot: «Qoʻli eng uzunlaringiz», dedilar. Shunda ular bir qamish olib, qoʻllarini oʻlchay boshlashdi. Ammo u zotga eng oldin qoʻshilgan Savda boʻldi. Uning qoʻli eng uzun edi, chunki u koʻp sadaqa qilar edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг аёллари у зотнинг ҳузурларида йиғилиб: «Қай биримиз сизга энг тез қўшиламиз (вафот этиб энг олдин етиб борамиз)?» дейишди. У зот: «Қўли энг узунларингиз», дедилар. Шунда улар бир қамиш олиб, қўлларини ўлчай бошлашди. Аммо у зотга энг олдин қўшилган Савда бўлди. Унинг қўли энг узун эди, чунки у кўп садақа қилар эди.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ، بَرِيرَةَ فَتَعْتِقَهَا وَأَنَّهُمُ اشْتَرَطُوا وَلاَءَهَا فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " اشْتَرِيهَا وَاعْتِقِيهَا فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ " . وَخُيِّرَتْ حِينَ أُعْتِقَتْ وَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِلَحْمٍ فَقِيلَ هَذَا مِمَّا تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ . فَقَالَ " هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ " . وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, u Barirani sotib olib ozod qilmoqchi boʻldi, ammo ular (sotuvchilar) uning valosini (ozod qiluvchiga tegishli merosini) oʻzlariga shart qilib qoʻyishdi. Oisha buni Rasululloh ﷺga aytganida, u zot: «Uni sotib ol va ozod qil, chunki valo ozod qilgan kishiga tegishlidir», dedilar. Bariri ozod qilinganida (erini tanlashda) ixtiyor berildi. Rasululloh ﷺga goʻsht keltirildi va: «Bu Barira sadaqa qilingan narsalardandir», deyildi. Shunda u zot: «U (Barira) uchun sadaqa, biz uchun esa hadyadir», dedilar. Uning eri ozod (hur) kishi edi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, у Барирани сотиб олиб озод қилмоқчи бўлди, аммо улар (сотувчилар) унинг валосини (озод қилувчига тегишли меросини) ўзларига шарт қилиб қўйишди. Оиша буни Расулуллоҳ ﷺга айтганида, у зот: «Уни сотиб ол ва озод қил, чунки вало озод қилган кишига тегишлидир», дедилар. Барири озод қилинганида (эрини танлашда) ихтиёр берилди. Расулуллоҳ ﷺга гўшт келтирилди ва: «Бу Барира садақа қилинган нарсалардандир», дейилди. Шунда у зот: «У (Барира) учун садақа, биз учун эса ҳадядир», дедилар. Унинг эри озод (ҳур) киши эди.
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنِ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ، أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ، تَقُولُ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ لاَ نُرَى إِلاَّ الْحَجَّ حَتَّى إِذَا دَنَوْنَا مِنْ مَكَّةَ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ إِذَا طَافَ بِالْبَيْتِ أَنْ يَحِلَّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan Zulqaʼda oyidan besh kun qolganda faqat hajni koʻzlab yoʻlga chiqdik. Makkaga yaqinlashganimizda Rasululloh ﷺ yonida hadyi qurbonligi boʻlmagan kishilarga Baytni tavof qilganlaridan soʻng ehromdan chiqishni buyurdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан Зулқаъда ойидан беш кун қолганда фақат ҳажни кўзлаб йўлга чиқдик. Маккага яқинлашганимизда Расулуллоҳ ﷺ ёнида ҳадйи қурбонлиги бўлмаган кишиларга Байтни тавоф қилганларидан сўнг эҳромдан чиқишни буюрдилар.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمَّارٍ الْمَوْصِلِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو هَاشِمٍ، مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ عَنِ الْمُعَافَى، عَنْ أَفْلَحَ بْنِ حُمَيْدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ وَقَّتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ وَلأَهْلِ الشَّامِ وَمِصْرَ الْجُحْفَةَ وَلأَهْلِ الْعِرَاقِ ذَاتَ عِرْقٍ وَلأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا وَلأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Madina ahli uchun Zulhulayfani, Shom va Misr ahli uchun Juhfani, Iroq ahli uchun Zoti Irqni, Najd ahli uchun Qarnni, Yaman ahli uchun Yalamlamni miyqot qilib belgiladilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Мадина аҳли учун Зулҳулайфани, Шом ва Миср аҳли учун Жуҳфани, Ироқ аҳли учун Зоти Ирқни, Нажд аҳли учун Қарнни, Яман аҳли учун Яламламни мийқот қилиб белгиладилар.